# وسق — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B3%D9%82/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D8%B3%D9%82/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [وسق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B3%D9%82.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: وسق

الوَسْقُ: مصدر وَسَقْتُ الشيء: جمعته وحملته. ومنه قوله تعالى: "والليلِ وما وَسَقَ". قال ضابئ بن الحارث البُرْجمِيُّ:
فإنِّي وإيَّاكم وشوقاً إلـيكـمكقابِضِ ماءٍ لم تَسِقْهُ أَنامِلُهْ
يقول: ليس في يدي من ذلك شيء كما أنَّه ليس في يد القابض على الماء شيء، فإذا جلَّل الليل الجبالَ والأشجارَ والبحار والأرض فاجتمعتْ له فقد وَسَقَها. والوَسْقُ: الطردُ، ومنه سمِّيت الوَسيقَةُ، وهي من الإبل كالرُفقة من الناس، فإذا سُرِقَتْ طُرِدَتْ معاً. والوَسْقُ: سِتُّون صاعاً، قال الخليل: الوَسْقُ هو حِمْلُ البعير. والوِقْرُ حِمل البغل أو الحمار. وقولهم: لا أفعله ما وَسَقَتْ عيني الماء، أي حملْتُه. ووَسَقَتِ الناقة وغيرها تَسِقُ وَسْقاً بالفتح، أي حَمَلَتْ وأغلقتْ رحمَها على الماء، فهي ناقةٌ واسِقٌ ونوقٌ وِساقٌ. قال بشر بن أبي خازمٍ الأسدي:
ألَظَّ بهنَّ يحْدوهنَّ حتَّـىتَبَيَّنَتِ الحِيالُ من الوِساقِ
ويقال أيضاً: نوقٌ مَواسيقٌ ومَواسِقُ، وهو جمعٌ على غير قياس. والاتِّساقُ: الانتظامُ. ووَسَّقْتُ الحنطة تَوْسيقاً، أي جعلتُها وَسْقاً وَسْقاً. واسْتَوْسَقَتِ الإبلُ: اجتمعت. وأَوْسَقْتُ البعيرَ: حمَّلته حِملَه. وأوْسَقَتِ النخلةُ: كثُر حملها. قال لبيد:
يومَ أرْزاقُ من يُفَضَّلُ عُمٌّموسِقاتٌ وحُفَّلٌ أبكـارُ
قال أبو عبيد: الميساقُ: الطائرُ الذي يصفِّق بجناحيه إذا طار. قال: وجمعه مياسيقُ.

### Türkçe

**الوَسْقُ**: **وَسَقْتُ** şey(in)i: onu topladım ve taşıdım; bunun masdarıdır. Ondan, Yüce Allah’ın sözü: “Ve geceye ve **وَسَقَ** ettiği şeye.” ضابئ بن الحارث البُرْجمِيُّ dedi:
فإنِّي وإيَّاكم وشوقاً إلـيكـمكقابِضِ ماءٍ لم تَسِقْهُ أَنامِلُهْ
Der ki: O husustan elimde hiçbir şey yoktur; tıpkı suyu avuçlayanın elinde hiçbir şey olmadığı gibi. Gece dağları, ağaçları, denizleri ve yeri bürüyüp de onlar onun için toplandığında, onları **وَسَقَ** etmiş olur.

**الوَسْقُ**: sürme/kovma(dır); ondan **الوَسيقَةُ** adlandırıldı; o, develerden (olan bir topluluk)tur; insanlardan **الرُفقة** gibi. O çalındığında, birlikte sürülür/kovalanır.

**الوَسْقُ**: altmış **صاع**(dır). الخليل dedi: **الوَسْقُ**, devenin yükü(dür). **الوِقْرُ**, katırın yahut eşeğin yükü(dür).

Onların sözü: “Onu yapmam, gözüm suyu **وَسَقَتْ** oldukça”; yani onu taşıdım.

**وَسَقَتِ** dişi deve ve başkası, fetha ile **وَسْقاً** olarak **تَسِقُ**: yani taşıdı ve rahmini su üzerine kapattı; o hâlde o, **واسِقٌ** bir dişi deve(dir) ve (çoğulu) **وِساقٌ** dişi develer(dir). بشر بن أبي خازمٍ الأسدي dedi:
ألَظَّ بهنَّ يحْدوهنَّ حتَّـىتَبَيَّنَتِ الحِيالُ من الوِساقِ
Yine denir: **مَواسيقٌ** ve **مَواسِقُ** dişi develer; bu, kıyasa göre olmayan bir çoğuldur.

**الاتِّساقُ**: düzenli olma(dır).

**وَسَّقْتُ** buğdayı **تَوْسيقاً**: yani onu **وَسْقاً وَسْقاً** yaptım.

**اسْتَوْسَقَتِ** develer: toplandı.

**أَوْسَقْتُ** deveyi: ona yükünü yükledim.

Hurma ağacı **أوْسَقَتْ**: yükü çoğaldı. لبيد dedi:
يومَ أرْزاقُ من يُفَضَّلُ عُمٌّموسِقاتٌ وحُفَّلٌ أبكـارُ
أبو عبيد dedi: **الميساقُ**: uçtuğu zaman iki kanadıyla çırpan kuş(tur). Dedi: onun çoğulu **مياسيقُ**(tur).
