# وشظ — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B4%D8%B8/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D8%B4%D8%B8/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [وشظ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B4%D8%B8.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: وشظ

وشَظَ الفأْسَ والقَعْبَ وَشْظاً: شَدَّ فُرْجةَ خُرْبَتها بعُود ونحوه يُضَيِّقُها به، واسم ذلك العود الوَشِيظةُ. والوَشِيظةُ: قِطعة عظم تكون زيادة في العظم الصَّمِيم؛ قال أَبو منصور: هذا غلط، والوَشيظةُ قِطعة خشبة يُشْعَب بها القَدح، وقيل للرجل إِذا كان دَخيلاً في القوم ولم يكن من صَمِيمهم: إِنه لوَشِيظة فيهم، تشبيهاً بالوشيظة التي يُرْأَبُ بها القَدَح.
ووَشَظْتُ العظم أَشِظُه وشْظاً أَي كَسَرْت منه قِطعة. الليث: الوَشِيظ من الناس لَفِيفٌ ليس أَصلهم واحداً، وجمعه الوشائظُ. والوَشِيظةُ والوَشيظُ: الدُّخلاء في القوم ليسوا من صَميمهم؛ قال:
على حِين أَن كانتْ عُقَيْلٌ وشَائظاً،
وكانَت كِلابٌ، خامِرِي أُمَّ عامِرِ
ويقال: بنو فلان وَشِيظة في قَومهم أَي هم حَشْوٌ فيهم؛ قال الشاعر: همُ أَهْلُ بَطْحاوَيْ قُرَيْشٍ كِلَيْهِما،
وهمْ صُلْبها، ليسَ الوشائظُ كالصُّلْبِ
وفي حديث الشعْبيّ: كانت الأَوائل تقول: إِياكم والوَشائظَ؛ هم السَّفِلةُ، واحدهم وَشيظ، والوشِيظُ: الخَسيس، وقيل: الخسيس من الناس. والوَشِيظُ: التابع والحِلْفُ، والجمع أَوشاظ:

### Türkçe

**وَشَظَ** baltayı ve kadehi **وَشْظاً**: çürüklüğünün yarığının açıklığını bir çubuk ve benzeriyle sıktı; onu onunla daraltır; o çubuğun adı **الوَشِيظةُ**’dir. Ve **الوَشِيظةُ**: katı (öz) kemikte bir fazlalık olan bir kemik parçasıdır; Ebû Mansûr dedi: bu yanlıştır; **الوَشيظةُ** kadehin onunla çatallandırıldığı bir tahta parçasıdır. Ve denildi ki: adam için, kavim içinde dâhil (sonradan girmiş) olup onların özünden değilse: “O, onların içinde bir **وَشِيظة**’dir”; kadebin onunla onarıldığı **الوشيظة**’ye benzetme olarak.

Ve ben kemiği **وَشَظْتُ**; onu **أَشِظُه** **وشْظاً**: yani ondan bir parça kırdım. Leys: insanlardan **الوَشِيظ**; kökleri bir olmayan bir karışıktır; onun çoğulu **الوشائظُ**’dir. Ve **الوَشِيظةُ** ve **الوَشيظُ**: kavim içinde özlerinden olmayan dâhillerdir; dedi ki:
على حِين أَن كانتْ عُقَيْلٌ وشَائظاً،
وكانَت كِلابٌ، خامِرِي أُمَّ عامِرِ

Ve denilir: filânın oğulları kavimleri içinde bir **وَشِيظة**’dir; yani onlar onların içinde bir dolgu (artık)tır; şair dedi ki:
همُ أَهْلُ بَطْحاوَيْ قُرَيْشٍ كِلَيْهِما،
وهمْ صُلْبها، ليسَ الوشائظُ كالصُّلْبِ

Ve Şa‘bî’nin hadisinde: evveller derdi: **الوَشائظَ**’den sakının; onlar aşağı tabakadır; onların bir teki **وَشيظ**’dir. Ve **الوشِيظُ**: aşağılık; ve denildi ki: insanlardan aşağılık olan. Ve **الوَشِيظُ**: tâbi ve antlaşmalı (müttefik); çoğulu **أَوشاظ**:
