# وشي — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B4%D9%8A/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D8%B4%D9%8A/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [وشي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B4%D9%8A.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: وشى

الشِيَةُ: كلُّ لونٍ يخالف معظمَ لون الفرس وغيره، والهاء عوض من الواو الذاهبة من أوَّله، والجمع شِياتٌ. يقال: ثورٌ أشْيَهُ، كما يقال فرسٌ أبْلَقُ، وتيسٌ أَذْرَأُ. وقوله تعالى: "لا شِيَةَ فيها"، أي ليس فيها لونٌ يخالف سائر لونها. يقال: وَشَيْتُ الثوبَ أشِيه وَشْياً وشِيَةً، ووَشَّيْتُهُ تَوْشِيَةً شدِّد للكثرة، فهو مَوْشِيٌّ ومُوَشًّى. والنسبة إليه وَشَوِيٌّ تُرَدُّ إليه الواو وهو فاء الفعل. وإذا أمرتَ منه قلت: شِهْ بهاءٍ تدخلها عليه. والوَشْيُ من الثياب معروف، والجمع وِشاءٌ. ويقال: وَشى كلامَه، أي كَذَبَ. ووَشى به إلى السلطان وِشايَةً، أي سعى. والواشِيَةُ: الكثيرة الولد. يقال ذلك في كلِّ ما يلِدُ. والرجل واشٍ. ووَشى بنو فلان وَشْياً، كَثُروا. وما وَشَتْ هذه الماشيةُ عندي بشيءٍ، أي ما ولدتْ. وفلان يَسْتَوْشي فرسَه بعَقبه، أي يطلب ما عنده ليزيده. وقد أوْشاهُ يوشِيهِ، إذا استحثَّه بمِحْجَنٍ أو بكُلاَّبٍ. وقال:
جُنادِفٌ لاحِقٌ بالرأس مَنْكِبُهْ		كأنَّه كَوْدَنٌ يوشى بكُـلاَّبِ

### Türkçe

**الشِيَةُ**: At ve başkasının renginin çoğunluğuna aykırı olan her renktir; **الهاء** başından düşmüş olan **الواو**’nun bedelidir; çoğulu **شِياتٌ**’tır. Denir ki: **ثورٌ أشْيَهُ**, nitekim denir: **فرسٌ أبْلَقُ** ve **تيسٌ أَذْرَأُ**. Yüce Allah’ın sözü: **"لا شِيَةَ فيها"**, yani onda, renginin geri kalanına aykırı bir renk yoktur. Denir ki: **وَشَيْتُ الثوبَ** onu **أشِيه**; **وَشْياً** ve **شِيَةً** (olarak). Ve onu **وَشَّيْتُهُ** **تَوْشِيَةً** (olarak); çokluk için şeddelendi; o hâlde o **مَوْشِيٌّ** ve **مُوَشًّى**’dır. Ona nisbet **وَشَوِيٌّ**’dir; **الواو** ona iade edilir ve o fiilin **فاء**’sıdır. Ondan emir verdiğinde dersin ki: **شِهْ**; ona bir **هاء** dâhil edersin. Ve elbiselerden **الوَشْيُ** bilinen (bir şey)dir; çoğulu **وِشاءٌ**’dır. Ve denir ki: **وَشى كلامَه**; yani yalan söyledi. Ve **وَشى به إلى السلطان** **وِشايَةً**; yani (araya girip) koşuşturdu. **الواشِيَةُ**: çok çocuklu olandır. Bu, doğuran her şey hakkında söylenir. Ve erkek **واشٍ**’dir. Ve **وَشى بنو فلان وَشْياً**: çoğaldılar. Ve bu davar benim yanımda hiçbir şey **وَشَتْ**; yani doğurmadı. Ve falan, atını topuğuyla **يَسْتَوْشي**; yani onda olanı, onu artırmak için ister. Ve onu **أوْشاهُ يوشِيهِ**; eğer onu bir **مِحْجَنٍ** ile yahut bir **كُلاَّبٍ** ile acele ettirdiyse (böyledir). Ve dedi ki:
جُنادِفٌ لاحِقٌ بالرأس مَنْكِبُهْ		كأنَّه كَوْدَنٌ يوشى بكُـلاَّبِ
