# وعك — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B9%D9%83/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D8%B9%D9%83/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [وعك](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B9%D9%83.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: وعك

الوعك بالفتح، قال شيخنا: وأجاز بعضهم فتح العين قيل: لمكان حرف الحلق، وهي لغة مشهورة: سكون الريح وشدة الحر هذا هو الأصل في الوعك، كما قاله ابن دريد والراغب كالوعكة.
 وقد سمي أذى الحمى، و قيل: وجعها، وقيل: مغثها في البدن وعكا بهذا الاعتبار، وقد وعكته الحمى وعكا، ووعك فهو موعوك.
 وقيل: الوعك: ألم من شدة التعب، وقد يراد به المرض الخفيف مطلقا، وقال الحافظ أبو عمرو بن عبد البر: الوعك لا يكون إلا من الحمى دون سائر الأمراض.
 ورجل وعك تسمية بالمصدر ووعك ككتف، وهذه الصيغة على توهم فعل كألم، أو على النسب كطعم.
 ووعك فهو موعوك: محموم.
 ووعكه، كوعده وعكا: دكه دكا، وهو مجاز.

  ووعكه في التراب وعكا، مثل معكه، كأوعكه قال الليث: الكلاب إذا أخذت الصيد أوعكته: أي مرغته.
 والوعكة: المعركة وفي التهذيب: معركة الأبطال إذا أخذ بعضهم بعضا.
 والوعكة: الوقعة الشديدة في الجري، أو السقطة فيه، وفي التهذيب: الدفعة الشديدة في الجري.
 والوعكة: ازدحام الإبل في الورد، وقد أوعكت: إذا ازدحمت فركب بعضها بعضا عند الحوض، وقال أبو زيد: إذا ازدحمت الإبل في الورد واعتركت فتلك الوعكة.
 وقال أبو عمرو: وعكة الإبل: جماعاتها، وأنشد ابن بري لأبي محمد الفقعسي:
  قد جعلت وعكتهن تنجلـي                      عني وعن مبيتها الموصل ومما يستدرك عليه: وعكت الكلاب الصيد: مرغته، لغة في أوعكته.

### Türkçe

**الوعك** fetha iledir; şeyhimiz dedi: Bazıları **العين**’in fethasını da câiz gördü; denildi ki: boğaz harfinin yeri sebebiyle; ve o, meşhur bir lugattır: rüzgârın durgunluğu ve sıcağın şiddeti; bu, **الوعك**’ta asıl olan budur; İbn Düreyd ve Râgıb’ın dediği gibi; **الوعكة** gibi.
Ve hummanın eziyeti diye adlandırılmıştır; ve denildi: onun ağrısı; ve denildi: bedende onun bulantısı; bu itibarla **وعكا**; ve humma onu **وعكته** ve **وعكا**; ve **وعك** oldu; o hâlde o **موعوك**tur.
Ve denildi: **الوعك**: şiddetli yorgunluktan bir ağrı; ve onunla mutlak olarak hafif hastalık kastedilebilir; ve hâfız Ebû Amr b. Abdilberr dedi: **الوعك** hummadan başka, diğer hastalıkların hiçbirinden olmaz.
Ve **رجل وعك** masdar ile adlandırmadır; ve **وعك** **كتف** gibi; ve bu sîga, **ألم** gibi bir fiil vehmi üzere, yahut **طعم** gibi nisbet üzere(dir).
Ve **وعك** oldu; o hâlde o **موعوك**tur: hummalı.
Ve onu **وعكه**; **كوعده** **وعكا**: onu dövdü, dövme(yle); ve o mecazdır.

Ve onu toprağa **وعكه** **وعكا**; **معكه** gibi; **كأوعكه**; Leys dedi: köpekler avı aldıkları zaman onu **أوعكته**: yani onu yuvarladılar.
Ve **الوعكة**: savaş meydanı; ve **التهذيب**’de: yiğitlerin savaş meydanı; birbirlerini tuttukları zaman.
Ve **الوعكة**: koşuda şiddetli vuruş, yahut ondaki düşüş; ve **التهذيب**’de: koşuda şiddetli itiş.
Ve **الوعكة**: develerin su başında izdihamı; ve **أوعكت**: izdiham ettikleri zaman; havuz yanında bazısı bazısına bindiği zaman; ve Ebû Zeyd dedi: develer su başında izdiham edip boğuştukları zaman, işte o **الوعكة**’dir.
Ve Ebû Amr dedi: **وعكة الإبل**: onların cemaatleri; ve İbn Berrî, Ebû Muhammed el-Fak‘asî için inşâd etti:
  “Onların **وعكتهن**’ini çözülür kıldım                      benden ve onun, ulaştıran geceleme yerinden”
Ve üzerinde istidrâk olunanlardandır: **وعكت الكلاب الصيد**: onu yuvarladı; **أوعكته**’de bir lugat.
