# وقف — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%82%D9%81/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D9%82%D9%81/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [وقف](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%82%D9%81.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: وقف

وَقَفَ
1 وَقَفَ ذ He was, or became, still, or stationary; (Msb;) [he stood still;] he continued standing: (K:) and [simply] he stood; contr. of جَلَسَ. (TA.) ― -b2- وَقَفَ الدَّابَّةَ, inf. n. وَقْفٌ, He made the beast to be, or become, still, or motionless. (Msb.) ― -b3- وَقَفَ عَلَيْهِ He stopped, or paused, upon coming to him, or it; he stopped, or paused, at it; or where he, or it, was. ― -b4- وَقَفَ عَلَى شَىْءٍ He paused at, and paid attention to, a thing. ― -b5- وَقَفَ عَلَيْهِ He comprehended it, namely, a meaning: he understood it. (TA. [Or, correctly, وُقِفَ, for it is there altered.]) ― -b6- He met with it; namely, a word or the like, in reading: often occurring in this sense. ― -b7- وُقِفَ عَلَيْهِ He saw it: and he was introduced into it, and knew what was in it. (TA.) He was made to know it surely. See Bd, vi. 27 and 30. ― -b8- وَقَفْتُهُ على ذَنْبِهِ I made him acquainted with, or made him to know, his crime, sin, fault, or the like; (S, K:) and so عَلَيْهِ ↓ أَوْقَفَهُ, q. v. (Mgh.) ― -b9- وَقَفَ, aor. وَقِفَ , inf. n. وُقُوفٌ, He withstood, resisted: governing by عَنْ. ― -b10- وَقَفَهُ and ↓ أَوْقَفَهُ and ↓ وَقَّفَهُ [He bequeathed it, or gave it, unalienably:] the first of these is the most chaste: the last is disapproved and rare. (TA, art. حبس.) See مُؤَبَّدٌ.

وَقَّفَهُ عَلَى الأَمْرِ
2 وَقَّفَهُ عَلَى الأَمْرِ ذ [He made him to pause, or wait, at the thing, or affair]. (K, TA, in art. ثبط.) See the quasi-pass. تَوَقَّفَ: and see ثَبَّطَهُ. ― -b2- وَقَّفَهُ, inf. n. تَوْقِيفٌ He taught him the places of pausing, in reading. (Mgh.) And hence, He made him to know a thing. (Mgh.) ― -b3- وَقَّفَهُ عَلَى الشَّىْءِ, meaning عَرَّفَهُ اِيَّاهُ, He made him acquainted with the thing; informed him of it; gave him notice of it; though often occurring, for وَقَفَهُ عَلَيْهِ, seems to be post-classical. It is used in this sense, or as meaning He (God) revealed to him the thing, in many places in the Mz, 1st نوع: as, for ex, in the following instance, cited from IF, وَقَّفَ اللّٰهُ آدَمَ عَلَى مَا شَآءَ أَنْ يُعَلِّمَهُ اِيَّاهُ [God taught, or revealed to, Adam what He pleased to teach him]. ― -b4- وَقَّفَ الحَدِيثَ, (JK,) inf. n. تَوْقِيفٌ, (K,) He explained the tradition; syn. بَيَّنَهُ. (JK, K. *) ― -b5- تَوْقِيفٌ, as a legal term: see نَصَّ عَلَى شَىْءٍ مَّا. ― -b6- See 1

وَاقَفَ
3 وَاقَفَ ذ He stood with another in a competition; was a partner in a match, &c.: see رَسِيلٌ.

4 أَوْقَفَ see 1. ― -b2- أَوْقَفَهُ عَلَى شَىْءٍ He acquainted him with a thing. ― -b3- اوقفته عَلَى ذَنْبِهِ: see وَقَفْتُهُ, which is the expression commonly known.

تَوَقَّفَ عَلَى الشَّىْءِ
5 تَوَقَّفَ عَلَى الشَّىْءِ ذ (tropical:) He paused, or waited, at the thing; syn. تَلَبَّثَ. (IDrd, K, TA.) (Accord. to some copies of the K, تَثَبَّتَ.] You say, تَوَقَّفْتُ عَلَى هٰذَا الأَمْرِ (tropical:) I paused, or waited, at this thing, or affair. (TA.) And تَوَقَّفَ عَلَى جَوَابِ كَلَامِهِ (tropical:) [He paused, or waited, at the reply to his speech]. (TA.) And hence, تَوَقَّفَ عَلَى السَّمَاعِ He limited, or restricted, himself to what had been heard [from the Arabs, with respect to a construction, &c.]; did not transgress it, or overstep it. See مُتَوَقَّفٌ. ― -b2- تَوَقَّفَ فِيهِ (assumed tropical:) He paused upon it; he hesitated, or deliberated, respecting it. Of very frequent occurrence. ― -b3- تَوَقَّفَ عَنِ الأَمْرِ (assumed tropical:) He held, refrained, or abstained, from the thing, or affair. (Msb.) ― -b4- تَوَقَّفَ عَلَى كَذَا It (for instance, an opinion or a judgment, and the truth of an evidence or a demonstration, and the result of an inquiry or investigation) rested, was founded or grounded, depended, or was dependent, upon such a thing. You say, of knowledge, يَتَوَقَّفُ حُصُولُهُ عَلَى كَذَا Its origination rests upon such a thing; as, for instance, speculation.

وَقْفٌ
وَقْفٌ ذ An entailed, or unalienable, legacy or gift; a mortmain. See أَرْقَبَ. ― -b2- الوُقُوفُ بِعَرَفَات The halting of the pilgrims at Mount 'Arafلt.

حَبِطَ مَوْقِفُ الفَرَسِ
حَبِطَ مَوْقِفُ الفَرَسِ ذ The horse's belly was inflated: see حَبِطَ.

مَوْقُوفُ عَلَى حَدِّ كُفْرٍ
مَوْقُوفُ عَلَى حَدِّ كُفْرٍ ذ Brought to the verge of infidelity: see حَدٌّ.

أَنَا مُتَوَقّفٌ فى هٰذَا
أَنَا مُتَوَقّفٌ فى هٰذَا ذ [I am pausing, or hesitating, respecting this;] I do not form, or give, a decided opinion (لَا أُمْضِى رَأْيًا) respecting this. (TA.)

### Türkçe

**وَقَفَ**
1 **وَقَفَ** ذ Hareketsiz, yahut sabit oldu; (Msb;) [yerinde durdu;] ayakta durmayı sürdürdü: (K:) ve [yalnızca] durdu; **جَلَسَ**’ın zıddı. (TA.) ― -b2- **وَقَفَ الدَّابَّةَ**, mastar **وَقْفٌ**, Hayvanı hareketsiz, yahut kımıldamaz yaptı. (Msb.) ― -b3- **وَقَفَ عَلَيْهِ** Ona, yahut ona varınca durdu veya durakladı; onda durdu veya durakladı; yahut onun, yahut onun bulunduğu yerde. ― -b4- **وَقَفَ عَلَى شَىْءٍ** Bir şeyde durakladı ve ona dikkat etti. ― -b5- **وَقَفَ عَلَيْهِ** Onu, yani bir manayı kavradı: onu anladı. (TA. [Yahut, doğru olarak, **وُقِفَ**, çünkü orada değiştirilmiştir.]) ― -b6- Onunla karşılaştı; yani okumada bir kelime veya benzeriyle: bu manada çokça vâkidir. ― -b7- **وُقِفَ عَلَيْهِ** Onu gördü: ve ona sokuldu, ve onun içinde olanı bildi. (TA.) Ona kesin olarak bildirilmiş oldu. Bd, vi. 27 ve 30’a bak. ― -b8- **وَقَفْتُهُ على ذَنْبِهِ** Onu suçuna, günahına, kusuruna veya benzerine vâkıf kıldım; (S, K:) ve bunun gibi **عَلَيْهِ** ↓ **أَوْقَفَهُ**, bkz. (Mgh.) ― -b9- **وَقَفَ**, muzari **وَقِفَ**, mastar **وُقُوفٌ**, Karşı koydu, direndi: **عَنْ** ile amel eder. ― -b10- **وَقَفَهُ** ve ↓ **أَوْقَفَهُ** ve ↓ **وَقَّفَهُ** [Onu vakfetti, yahut devredilemez olarak verdi:] bunların birincisi en fasih olandır: sonuncusu hoş görülmez ve nadirdir. (TA, md. **حبس**.) **مُؤَبَّدٌ**’e bak.

**وَقَّفَهُ عَلَى الأَمْرِ**
2 **وَقَّفَهُ عَلَى الأَمْرِ** ذ [Onu şeyde yahut işte duraklatıp bekletti]. (K, TA, md. **ثبط**’ta.) Yarı edilgen **تَوَقَّفَ**’a bak: ve **ثَبَّطَهُ**’a bak. ― -b2- **وَقَّفَهُ**, mastar **تَوْقِيفٌ** Okumada duraklama yerlerini ona öğretti. (Mgh.) Ve buradan, Bir şeyi ona bildirdi. (Mgh.) ― -b3- **وَقَّفَهُ عَلَى الشَّىْءِ**, **عَرَّفَهُ اِيَّاهُ** manasında, Onu şeyden haberdar etti; onu ona tanıttı; onu ona bildirdi; onu ona duyurdu; her ne kadar çokça vâki olsa da, **وَقَفَهُ عَلَيْهِ** yerine, son-klasik görünür. Bu manada, yahut “O (Allah) ona şeyi bildirdi/vahyetti” manasında, Mz’de, 1. **نوع**’ta birçok yerde kullanılır: mesela, IF’den nakledilen şu örnekte olduğu gibi, **وَقَّفَ اللّٰهُ آدَمَ عَلَى مَا شَآءَ أَنْ يُعَلِّمَهُ اِيَّاهُ** [Allah, Âdem’e, ona öğretmeyi dilediği şeyi öğretti yahut bildirdi]. ― -b4- **وَقَّفَ الحَدِيثَ**, (JK,) mastar **تَوْقِيفٌ**, (K,) Hadisi açıkladı; eş anlamlısı **بَيَّنَهُ**. (JK, K. *) ― -b5- **تَوْقِيفٌ**, fıkhî bir terim olarak: **نَصَّ عَلَى شَىْءٍ مَّا**’ya bak. ― -b6- 1’e bak.

**وَاقَفَ**
3 **وَاقَفَ** ذ Bir başkasıyla bir yarışta birlikte durdu; bir müsabakada ortak oldu, vb.: **رَسِيلٌ**’e bak.

4 **أَوْقَفَ** 1’e bak. ― -b2- **أَوْقَفَهُ عَلَى شَىْءٍ** Onu bir şeyden haberdar etti. ― -b3- **اوقفته عَلَى ذَنْبِهِ**: **وَقَفْتُهُ**’a bak; ki bu, yaygın olarak bilinen ifadedir.

**تَوَقَّفَ عَلَى الشَّىْءِ**
5 **تَوَقَّفَ عَلَى الشَّىْءِ** ذ (mecaz:) Şeyde durakladı yahut bekledi; eş anlamlısı **تَلَبَّثَ**. (IDrd, K, TA.) (K’nin bazı nüshalarına göre, **تَثَبَّتَ**.] Şöyle dersin: **تَوَقَّفْتُ عَلَى هٰذَا الأَمْرِ** (mecaz:) Bu şeyde yahut işte durakladım yahut bekledim. (TA.) Ve **تَوَقَّفَ عَلَى جَوَابِ كَلَامِهِ** (mecaz:) [Sözünün cevabında durakladı yahut bekledi]. (TA.) Ve buradan, **تَوَقَّفَ عَلَى السَّمَاعِ** İşitilmiş olana [Araplardan, bir terkib vb. hususunda] kendini hasretti yahut sınırladı; onu aşmadı yahut geçmedi. **مُتَوَقَّفٌ**’a bak. ― -b2- **تَوَقَّفَ فِيهِ** (varsayılan mecaz:) Onun üzerinde durakladı; onun hakkında tereddüt etti yahut düşündü. Pek çok vâkidir. ― -b3- **تَوَقَّفَ عَنِ الأَمْرِ** (varsayılan mecaz:) Şeyden yahut işten el çekti, geri durdu yahut kaçındı. (Msb.) ― -b4- **تَوَقَّفَ عَلَى كَذَا** O (mesela bir görüş yahut bir hüküm, ve bir delilin yahut bir burhanın doğruluğu, ve bir araştırma yahut incelemenin sonucu) şöyle bir şeye dayandı, temellendi, ona bağlı oldu, yahut ona bağlı idi. Bilgi hakkında şöyle dersin: **يَتَوَقَّفُ حُصُولُهُ عَلَى كَذَا** Onun meydana gelişi şöyle bir şeye dayanır; mesela nazar gibi.

**وَقْفٌ**
**وَقْفٌ** ذ Devredilemez kılınmış bir miras yahut bağış; bir vakıf. **أَرْقَبَ**’a bak. ― -b2- **الوُقُوفُ بِعَرَفَات** Hacıların ‘Arafât Dağı’nda durması.

**حَبِطَ مَوْقِفُ الفَرَسِ**
**حَبِطَ مَوْقِفُ الفَرَسِ** ذ Atın karnı şişti: **حَبِطَ**’a bak.

**مَوْقُوفُ عَلَى حَدِّ كُفْرٍ**
**مَوْقُوفُ عَلَى حَدِّ كُفْرٍ** ذ Küfrün sınırına getirilmiş: **حَدٌّ**’e bak.

**أَنَا مُتَوَقّفٌ فى هٰذَا**
**أَنَا مُتَوَقّفٌ فى هٰذَا** ذ [Bunda duraklıyorum yahut bunda tereddüt ediyorum;] bunun hakkında kesin bir görüş ( **لَا أُمْضِى رَأْيًا** ) ortaya koymam yahut vermem. (TA.)
