# وكت — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%83%D8%AA/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D9%83%D8%AA/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [وكت](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%83%D8%AA.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: وكت

الوَكْتُ: الأَثر اليسير في الشيء.
والوَكْتَةُ: شبه النُّقطة في العين. ابن سيده: الوَكْتَةُ في العين نقطة حمراء في بياضها، قيل: فإِن غُفِلَ عنها صارت وَدْقةً؛ وقيل: هي نُقْطة بيضاء في سوادها. وعين مَوْكُوتةٌ: فيها وَكْتة، إِذا كان في سوادها نُقْطةُ بياضٍ. غيره: الوَكْتة: كالنقطة في الشيء، يقال: في عينه وَكْتة. وفي الحديث: لا يحلف أَحدٌ ولو على مِثل جَناحِ بَعوضة، إِلاَّ كانت وكْتةً في قلبه. الوَكْتة: الأثَرُ في الشيء، كالنُّقْطة، من غير لونه، والجمع وَكْتٌ؛ ومنه قيل للبُسْر إِذا وقعت فيه نُقْطة من الإِرْطاب: قد وَكَتَ؛ ومنه حديث حذيفة؛ ويَظلُّ أَثَرُها كأَثَر الوَكْتِ.
وَوَكَتَ الكتابَ وَكْتاً: نَقَطَه.
والوَكْتة والوَكْتُ في الرُّطَبة: نُقْطة تَظْهَر فيها من الإِرْطاب. وفي التهذيب: إِذا بدا من الرُّطَب نُقَط من الإِرْطاب، قيل: قد وَكَّتَ، فإِذا أَتاها التَّوْكيتُ من قِبَلِ ذَنَبها، فهي مُذَنِّبَةٌ. المحكم: ووَكَّتَتِ البُسْرة تَوْكِيتاً: صار فيها نُقَطٌ من الإِرْطابِ؛ وهي بُسْرة مُوَكَّتة ومُوَكَّتٌ؛ الأَخيرة عن السيرافي. وَوكَتَتِ الدابةُ وَكْتاً: أَسْرَعَتْ رفْع قوائمها ووَضْعَها. وَوكتَ المَشْيَ وَكْتاً ووَكَتاناً: وهو تَقارُبُ الخَطْو في ثِقَل وقُبْحِ مَشْيٍ؛ قال: ومَشْيٍ كهَزِّ الرُّمْحِ، بادٍ جَمالُه،
إِذا وَكَتَ المَشْيَ القِصارُ الدَّحادِحُ
وَوكَّتَ في سَيْره، وهو صِنْفٌ منه. ورجل وَكَّاتٌ؛ هذه عن كراع، قال ابن سيده: وعندي أَن وَكَّاتاً، على وَكَتَ المَشْيَ، ولو كان على ما حكاه كراع لكان مُوَكَّتاً. شمر: الوَكْتُ في المَشْي هي القَرْمَطَةُ، والشيء اليسير. وقِرْبَةٌ مَوْكُوتة: مملوءة؛ عن اللحياني؛ قال ابن سيده: والمعروف مَزكُوتة. الفراء: وَكَتَ القَدَحَ، ووَكَّته، وزَكَتَه، وزَكَّتَه إِذا ملأَه.

### Türkçe

**الوَكْتُ**: şeydeki azıcık iz.

**والوَكْتَةُ**: gözde nokta benzeri. İbn Sîde: gözdeki **الوَكْتَةُ**,
onun beyazında kırmızı bir noktadır; denildi ki: eğer ondan gafil olunursa **وَدْقةً** olur; ve denildi ki: onun siyahında beyaz bir noktadır. **وعين مَوْكُوتةٌ**: onda bir **وَكْتة** vardır; onun siyahında
bir beyazlık noktası bulunduğu zaman. Başkası: **الوَكْتة**: şeyde nokta gibi; “onun gözünde **وَكْتة** var” denir.
Hadiste: “Hiç kimse, sivrisinek kanadı misli üzerine bile yemin etmez ki, mutlaka onun kalbinde bir **وكْتةً** olmasın.” **الوَكْتة**: şeydeki izdir; renklerinden başka olarak, nokta gibi; çoğulu
**وَكْتٌ**; bundan dolayı **البُسْر** için, onda **الإِرْطاب**dan bir nokta düştüğü zaman: “**قد وَكَتَ**” denildi;
ve bundan Huzeyfe hadisi; ve onun izi, **الوَكْتِ** izine benzer olarak kalır.

**وَوَكَتَ الكتابَ وَكْتاً**: onu noktaladı.

**والوَكْتة والوَكْتُ في الرُّطَبة**: onda **الإِرْطاب**dan görünen bir nokta.
**وفي التهذيب**: **الرُّطَب**dan **الإِرْطاب**dan noktalar belirdiği zaman: “**قد وَكَّتَ**” denilir; kuyruğu tarafından ona **التَّوْكيتُ** geldiği zaman ise, o **مُذَنِّبَةٌ**dir. **المحكم**:
**ووَكَّتَتِ البُسْرة تَوْكِيتاً**: onda **الإِرْطابِ**dan noktalar oldu; ve o
**بُسْرة مُوَكَّتة** ve **مُوَكَّتٌ**tur; sonuncusu Sîrâfî’den. **وَوكَتَتِ الدابةُ
وَكْتاً**: ayaklarını kaldırıp koymasını hızlandırdı. **وَوكتَ المَشْيَ وَكْتاً
ووَكَتاناً**: o, ağırlık ve yürüyüş çirkinliğinde adımın birbirine yaklaşmasıdır; dedi ki:
ومَشْيٍ كهَزِّ الرُّمْحِ، بادٍ جَمالُه،
إِذا وَكَتَ المَشْيَ القِصارُ الدَّحادِحُ
Ve yürüyüşünde **وَوكَّتَ**; ve o, ondan bir sınıftır. Ve **ورجل وَكَّاتٌ**; bu, Kurâ‘dan; İbn Sîde dedi ki: ve bence **وَكَّاتاً**, **وَكَتَ المَشْيَ** üzerine (olur); Kurâ‘ın naklettiği üzere olsaydı, **مُوَكَّتاً** olurdu. Şemmer: yürüyüşteki **الوَكْتُ**, **القَرْمَطَةُ**dır,
ve az şeydir. **وقِرْبَةٌ مَوْكُوتة**: doldurulmuş; Lihyânî’den; İbn Sîde dedi ki:
ve bilinen **مَزكُوتة**dir. Ferrâ: **وَكَتَ القَدَحَ** ve **وَوَكَّته** ve **زَكَتَه** ve **زَكَّتَه**
onu doldurduğu zaman.
