# وكح — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%83%D8%AD/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D9%83%D8%AD/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [وكح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%83%D8%AD.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: وكح

وَكَحَه برجله وَكْحاً: وَطِئَه وَطْأً شديداً. واستوكَحَتْ مَعِدَتُه: اشتدّت. واستوكَحَتِ الفِراخُ، وهي وُكُحٌ: غَلُظَتْ؛ وأُرَى وُكُحاً على النسب كأَنه جمع واكِح أَو وَكُوحٍ، إِذ لا يسوغ أَن يكون جمع مُسْتَوكِح.
وأَوكَحَ الرجلُ: مَنَع واشتدّ على السائل؛ قال رؤْبة:
إِذا الحُقُوقُ أَحْضَرَتْه أَوكَحا
قال المُفَضَّل: سأَلته فاستوكَح استِيكاحاً أَي أَمسك ولم يُعْطِ. الأَزهري عن أَبي زيد: أَوكَحَ عَطِيَّتَه إِيكاحاً إِذا قطعها؛ الأَصمعي: حَفَر فأَكْدى وأَوكَحَ إِذا بلغ المكانَ الصُّلْبَ؛ الأَزهري: أَراد أَمراً فأَوكَحَ عنه إِذا كَفَّ عنه وتركه.
والأَوكَحُ: الترابُ، وقد ذكر في أَول الباب لأَنه عند كراع فَوْعَلٌ، وقياس قول سيبويه أَن يكون أَفْعَل.

### Türkçe

**وَكَحَه** ayağıyla **وَكْحاً**: onu şiddetli bir basışla **وَطِئَه وَطْأً** (çiğnedi/bastı). Ve **استوكَحَتْ مَعِدَتُه**: şiddetlendi. Ve **استوكَحَتِ الفِراخُ**—ki onlar **وُكُحٌ**dur—: kalınlaştı; ve ben **وُكُحاً**’ı neseb üzere görüyorum; sanki **واكِح**’in yahut **وَكُوحٍ**’un cem‘i gibidir; zira **مُسْتَوكِح**’in cem‘i olması câiz olmaz.

Ve **أَوكَحَ الرجلُ**: engelledi ve isteyene karşı sertleşti; Rü’be dedi ki:
إِذا الحُقُوقُ أَحْضَرَتْه أَوكَحا

**المُفَضَّل** dedi: Ona sordum da **استوكَح استِيكاحاً**; yani tuttu (eli sıkı davrandı) ve vermedi.

**الأَزهري** Ebû Zeyd’den: **أَوكَحَ عَطِيَّتَه إِيكاحاً**: onu kestiği zaman (bağışını kestiği zaman). **الأَصمعي**: Kazdı da **أَكْدى** ve **أَوكَحَ**: sert yere ulaştığı zaman. **الأَزهري**: Bir şey istedi de ondan **أَوكَحَ**: ondan vazgeçtiği ve onu terk ettiği zaman.

Ve **الأَوكَحُ**: topraktır; ve Kırâ‘ yanında **فَوْعَلٌ** olduğundan dolayı, babın başında zikredilmiştir; Sîbeveyh’in sözünün kıyası ise onun **أَفْعَل** olmasıdır.
