# وكز — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%83%D8%B2/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D9%83%D8%B2/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [وكز](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%83%D8%B2.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: وكز

وَكَزَهُ وَكْزاً: دفعه وضربه مثل نَكَزَه. والوَكْزُ: الطعن. ووَكَزَه أَيضاً: طعنه بجُمْعِ كفه. وفي التنزيل العزيز: فَوَكَزَه موسى فَقَضَى عليه، وقيل: وَكَزَه أَي ضربه بجُمْعِ يده على ذَقَنِه. وفي حديث موسى، عليه السلام: فَوَكَزَ الفِرْعَوْنِيَّ فقتله أَي نَخَسه. وفي حديث المعراج: إِذ جاء جبريل، عليه السلام، فَوَكَزَ بين كَتِفَيَّ؛ الزجاج: الوَكْزُ أَن يضرب بجُمْع كفه، وقيل: وكَزَه بالعصا. وروى ابن الفَرَج عن بعضهم: رمح مَرْكُوزٌ ومَوْكوزٌ بمعنى واحد؛ وأَنشد:
والشَّوْكُ في أَخْمَصِ الرِّجْلَيْنِ مَوْكُوزُ
وفي التهذيب: يقال وَكَزْتُ أَنفه أَكِزُه إِذا كسرت أَنفه، ووَكَعْت أَنفَه فأَنا أَكَعُه مثل وَكَزْتُه. الكسائي: وَكَزْتُه ونَكَزْتُه ونَهَزْتُه ولَهَزْتُه بمعنى واحد. ووَكَزْتْهُ الحية: لدغته. ووَكَزَ وَكْزاً ووَكَزَ في عَدْوِه من فَزَع أَو نحوه؛ حكاه ابن دريد، قال: وليس بثَبَتٍ.ووَكْزٌ: موضع؛ أَنشد ابن الأَعرابي:
فإَنَّ بأَجْراعِ البُرَيْراءِ فالحَشَى،
فَوَكْزٍ إِلى النَّقْعَيْنِ من وَبِعانِ

### Türkçe

**وَكَزَهُ** **وَكْزاً**: onu itti ve onu vurdu; **نَكَزَه** gibi. Ve **الوَكْزُ**: saplama.

Ve **وَوَكَزَه** ayrıca: onu avuç içinin yumruğuyla sapladı. Ve aziz tenzilde: “Böylece Mûsâ onu **فَوَكَزَه**; böylece onun işini bitirdi”; ve denildi ki: **وَكَزَه** yani onu elinin yumruğuyla çenesine vurdu. Ve Mûsâ hadîsinde, عليه السلام: “Firavunîyi **فَوَكَزَ** de onu öldürdü” yani onu **نَخَسه**. Ve mi‘râc hadîsinde: “Cebrâîl geldiği vakit, عليه السلام, iki kürek kemiğim arasına **فَوَكَزَ**”; ez-Zeccâc: **الوَكْزُ** avuç içinin yumruğuyla vurmasıdır; ve denildi ki: onu değnekle **وكَزَه**. İbnü’l-Ferec bazı kimselerden rivayet etti: **مَرْكُوزٌ** ve **مَوْكوزٌ** mızrak, tek bir mânâdadır; ve inşâd etti:

Ve diken, iki ayağın taban çukurunda **مَوْكُوزُ**

Ve Tehzîb’de: denilir: “Burnunu kırdığım vakit **وَكَزْتُ** burnunu, onu **أَكِزُه**”; ve “Burnunu **وَكَزْتُه** gibi, burnunu **وَكَعْت**; ben onu **أَكَعُه**.” el-Kisâî: **وَكَزْتُه** ve **نَكَزْتُه** ve **نَهَزْتُه** ve **لَهَزْتُه** tek bir mânâdadır. Ve yılan onu **وَكَزْتْهُ**: onu soktu. Ve **وَكَزَ** **وَكْزاً**; ve korkudan yahut benzerinden koşusunda **وَكَزَ**; bunu İbn Düreyd hikâye etti; dedi ki: sabit değildir. Ve **وَكْزٌ**: bir yer; İbnü’l-A‘râbî inşâd etti:

Şüphesiz **أَجْراعِ البُرَيْراءِ**’da, sonra **الحَشَى**’da,
sonra **وَكْزٍ**’de, **وَبِعانِ**’dan **النَّقْعَيْنِ**’e kadar.
