# وكظ (و-ك-ظ) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%83%D8%B8
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D9%83%D8%B8

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: و - ك - ظ
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 6 sözlük

## Sözlükler (6)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%83%D8%B8/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الوَكْظُ: الدفعُ. يقال: وَكَظَهُ وَكْظاً، أي دفعه وزَبَنَهُ. والمواكَظَةُ: المُداومة على الأمر.

##### Türkçe

**الوَكْظُ**: itme. Denilir: **وَكَظَهُ وَكْظاً**; yani onu itti ve **زَبَنَهُ**. Ve **المواكَظَةُ**: iş üzerinde devamlılık.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%83%D8%B8/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

باب الكاف والظاء
وكظ ، كظا : ( مستعملان ) .
( كظا ) : ( أبو عبيد عن الفراء ) : خَظَا بَظَا كَظَا بغير هَمْزٍ يعني اكْتَنَزَ ، ومثله يَخْظُو ويَبْظُو ويكظو .
وقال اللحياني : خَظَا بَظَا كَظَا إذا كان صُلْباً مُكْتنِزاً .
( أبو العباس عن ابن الأعرابي ) قال : كَظَا : تَابِعٌ لخظَا .
وكظ : ( أبو عبيد عن أبي عبيدة ) : الواكِظُ : الدَّافِعُ ، وقد وكَظْتُهُ أكِظُه وَكْظاً . فهو مَوْكُوظٌ .
وقال اللحياني : يقال : فلان مُوَاكِظٌ على كذا ، وواكِظٌ ، ومواظب وَوَاظِبٌ ومُوَاكِبٌ ، ووَاكِبٌ أي مثابر .

##### Türkçe

باب **الكاف** و**الظاء**
**وكظ** ، **كظا** : (ikisi de kullanılır) .
(**كظا**) : (**أبو عبيد**’den, **الفراء**’dan) : **خَظَا بَظَا كَظَا** hemzesiz; yani **اكْتَنَزَ** (toplandı, birikti); bunun benzeri **يَخْظُو** ve **يَبْظُو** ve **يكظو**’dur .
**اللحياني** dedi ki: **خَظَا بَظَا كَظَا**; eğer sert, sıkı toplanmış ise .
(**أبو العباس**’tan, **ابن الأعرابي**’den) dedi ki: **كَظَا**: **خظَا**’ya tâbidir .
**وكظ** : (**أبو عبيد**’den, **أبي عبيدة**’den) : **الواكِظُ**: iten (defeden)dir; ve muhakkak ben onu **وكَظْتُهُ**; onu **أكِظُه** **وَكْظاً** (itmek) ile. O hâlde o **مَوْكُوظٌ**’dur .
**اللحياني** dedi ki: denilir: falan kimse şu şeye karşı **مُوَاكِظٌ**’dur, ve **واكِظٌ**; ve **مواظب** ve **وَاظِبٌ** ve **مُوَاكِبٌ** ve **وَاكِبٌ**; yani sebat eden.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%83%D8%B8/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

وكَظَ على الشيء وواكَظَ: واظَبَ؛ قال حميد:
ووَكَظَ الجَهْدُ على أَكْظامِها
أَي دامَ وثَبَتَ. اللحياني: فلان مُواكِظٌ على كذا وواكِظٌ ومُواظِبٌ وواظِبٌ ومُواكِبٌ وواكِبٌ أَي مُثابِر، والمُواكَظةُ: المُداومَة على الأَمر. وقوله تعالى: إِلا ما دُمْت عليه قائماً، قال مجاهد: مُواكِظاً. ومَرَّ يَكِظُه إِذا مرّ يطْرُد شيئاً من خلفه. أَبو عبيدة: الواكِظُ الدَّافع. ووَكظَه يَكِظُه وَكْظاً: دَفَعه وزَبَنه، فهو مَوْكوظ. وتَوَكَّظ عليه أَمرُه: التوى كتَعَكَّظ وتَنَكَّظ، كل ذلك بمعنى واحد.

##### Türkçe

**وكَظَ** üzerine ve **واكَظَ**: **واظَبَ**; حمîd dedi:
ووَكَظَ الجَهْدُ على أَكْظامِها
Yani: devam etti ve sabit oldu. el-Lihyânî: falan kimse şuna **مُواكِظٌ** ve **واكِظٌ** ve **مُواظِبٌ**
ve **وواظِبٌ** ve **مُواكِبٌ** ve **واكِبٌ**; yani **مُثابِر**; ve **المُواكَظةُ**: iş üzerine
**المُداومَة**. Ve Yüce Allah’ın sözü: **إِلا ما دُمْت عليه قائماً**, Mücâhid dedi: **مُواكِظاً**.
Ve geçti, onu **يَكِظُه**; eğer geçip arkasından bir şeyi kovar ise. Ebû Ubeyde: **الواكِظُ**
**الدَّافع**. Ve onu **وَكظَه**; onu **يَكِظُه**; **وَكْظاً**: onu itti ve onu geri çevirdi; artık o **مَوْكوظ**tur. Ve
işi onun üzerine **تَوَكَّظ** etti: **التوى**; **كتَعَكَّظ** ve **تَنَكَّظ** gibi; bütün bunlar tek bir mânâ iledir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%83%D8%B8/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

وكظه يكظه وكظا: دفعه وزبنه، وهو الواكظ، ذكره أبو عبيد في المصنف، كما في الصحاح.
 وقال اللحياني: وكظ على الأمر: داوم وثبت كواكظ. وقال مجاهد في قوله تعالى  ما دمت عليه قائما  أي مواكظا، ونقل عن اللحياني: فلان مواكظ على كذا وواكظ، ومواظب وواظب، ومواكب وواكب، أي مثابر مداوم. وتوكظ عليه أمره، إذا التوى، كتعكظ وتنكظ.
 ومما يستدرك عليه: مر يكظه، إذا مر يطرد شيئا من خلفه، وأورده الصاغاني في العباب في ك ظ ظ، وهو غلط، وقد نبهنا عليه هناك. ومما يستدرك عليه:

##### Türkçe

**وكظه** **يكظه** **وكظا**: Onu itti ve onu geri tepti; o, **الواكظ**’dır; onu Ebû Ubeyd, Musannef’te zikretti; Sıhâh’ta olduğu gibi.

Ve el-Lihyânî dedi: **وكظ على الأمر**: **واكظ** gibi devam etti ve sebat etti. Ve Mücâhid, Yüce Allah’ın sözü olan **ما دمت عليه قائما** hakkında dedi ki: yani **مواكظا**. Ve el-Lihyânî’den nakledildi: Falan kimse şuna **مواكظ** ve **واكظ**tır; ve **مواظب** ve **واظب**; ve **مواكب** ve **واكب**; yani sebat eden, devam eden. Ve **توكظ عليه أمره**, işi bükülüp dolaştığı zaman; **تعكظ** ve **تنكظ** gibi.

Ve ondan istidrâk edilenlerdendir: **مر يكظه**, arkasından bir şeyi kovarak geçtiği zaman. es-Sâğânî onu **العباب**’da **ك ظ ظ** maddesinde getirdi; o ise yanlıştır; biz orada buna dikkat çektik. Ve ondan istidrâk edilenlerdendir:

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%83%D8%B8/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

وَاكِظٌ عَلَى كَذَا
وَاكِظٌ عَلَى كَذَا ذ and مُوَاكِظٌ i. q. وَاظِبٌ and مُوَاظِبٌ: Attending assiduously to such a thing; intent upon it. (Lh, in TA, art. وظب.)

##### Türkçe

**وَاكِظٌ عَلَى كَذَا**

**وَاكِظٌ عَلَى كَذَا** ذ ve **مُوَاكِظٌ**: **وَاظِبٌ** ve **مُوَاظِبٌ** ile aynı mânâda: böyle bir şeye ısrarla devam eden; ona yönelmiş olan. (Lh, TA’da, **وظب** maddesinde.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%83%D8%B8/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

وَكَظَ
وَكَظَ
a.  [ يَكِظُ ] ( n. ac. وَكْظ 1 ), Repelled.

b.  [ 'Ala ], Was zealous about.

وَاْكَظَ
وَاْكَظَ III ,
a.  see I (b) .

تَوَكَّظَ
تَوَكَّظَ V ,
a.  Was intricate.

##### Türkçe

وَكَظَ
وَكَظَ
a. [ يَكِظُ ] (n. ac. وَكْظ 1), Geri püskürttü.

b. [ 'Ala ], Hakkında gayretli oldu.

وَاْكَظَ
وَاْكَظَ III,
a. I (b)’ye bak.

تَوَكَّظَ
تَوَكَّظَ V,
a. Girift oldu.
