# وهب — Esâsü'l-Belâğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%87%D8%A8/sozluk/esas
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D9%87%D8%A8/entries/esas

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [وهب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%87%D8%A8.md)
- Esâsü'l-Belâğa: Zemahşerî · 12. yy

## Madde başı: وهب

و ه ب
وهب الشيء هبةً وموهباً فاتهبه منه‏.‏
وفي الحديث‏:‏ ‏"‏ آليت أن لا أتّهب إلا من قرشيٍّ أو ثقفيٍّ ‏"‏ ووهب الله تعالى لك العافية‏.‏
واللهمّ هب لي ذنوبي‏.‏
والله أستوهب ذنوبي‏.‏
واستوهبت فلاناً كذا‏.‏
وتواهبوا فيما بينهم‏.‏
وفيهم التهادي والتواهب‏.‏
وواهبني فوهبته‏:‏ كنت أوهبمنه‏.‏
وهذه هبة فلان وموهبته هباته ومواهبه‏.‏
والله الوهاب‏:‏ الكثير المواهب‏.‏
ويقال للمولود له‏:‏ شكرت الواهب وبورك لك في الموهوب‏.‏
وفلان يهب ما لا يهبه أحد‏.‏
ومن لأشياء ما ليس يوهب‏.‏
وهبه رجلاً قد أخطأ وهبه قد مات‏.‏
وقال‏:‏ فهبها أمةً هلكت وأودت يزيد إمامها وأبو يزيدا بمعنى اجعلها من وهبني الله فداءك أي جعلني الله فداك‏.‏
وسمعت خادماً من اليمامة يقل وقد وكف السقف‏:‏ يا سيدي هل أهب عليه التراب بمعنى هل أجعله عليه وهو من الهبة لأن معنى وهب له الشيء‏:‏ جعله له‏.‏
ويقال للخيل‏:‏ هبي أي أقبلي‏.‏
ومن المجاز‏:‏ كثرت المواهب في الأرض أي ماء السماء والقلات التي يجتمع فيها الوادة‏:‏ موهبة بالفتح فرقوا بين هذه الهبة وبين سائر الهبات ففتحوا فيها وكسروا في غيرها‏.‏
قال‏:‏ ولفوك أشهى لو يحل لنا من ماء موهبة على شهد من نطفة في شنّة خلق من ماء موهبة على صمد وقال أبو صخر الهذليّ‏:‏ شيبت بموهبة في رأس مرقبة جرداء مهيبة في حالق شمم وأوهب له الطعام إذا كثر واتسع حتى وهب منه‏.‏
وواد موهب الحطب‏:‏ كثيره واسعه‏.‏
قال يصف رجلاً منعّماً مرفّهاً‏:‏ سمين الصّلا رخو الخواصر أوهبت له عجوة مسمونة وخمير وقال آخر‏:‏ جيش المحمّين حشّ النار تحتهما غرثان أمسى بواد موهب الحطب القمقمين‏.‏
وأوهبت لأمر كذا إذا اتسعت له وقدرت عليه وأصبحت موهباً لذلك‏.‏

### Türkçe

و ه ب
**وهب** şeyi **هبةً** ve **موهباً** (olarak) (verdi); böylece onu ondan **اتهبه** (hediye olarak alırsın).‏
Hadiste: "Ben ancak Kureyşli yahut Sakîfî olandan **أتّهب** edeceğime yemin ettim" (vardır). Ve Allah Teâlâ sana afiyeti **وهب** etti.‏
Ve: Allah’ım, bana günahlarımı **هب** et.‏
Ve: Vallahi, günahlarımı **أستوهب** ederim.‏
Ve: Falan kimseden şunu **استوهبت** ettim.‏
Ve aralarında **تواهبوا** ettiler.‏
Ve onlarda **التهادي** ve **التواهب** vardır.‏
Ve bana **واهبني** etti de ben de ona **وهبته** ettim: ondan (şöyle) **أوهب** ederdim.‏
Ve bu, falanın **هبة**sidir; ve onun **موهبته**si: onun **هباته**i ve **مواهبه**idir.‏
Ve Allah **الوهاب**dır: **المواهب**i çok olandır.‏
Ve kendisine çocuk doğana şöyle denir: **الواهب**e şükrettin; ve sana **الموهوب**da bereket verildi.‏
Ve falan, kimsenin **يهبه** etmediğini **يهب** eder.‏
Ve (öyle) şeylerdendir ki, **يوهب** olunmaz.‏
Onu, bir adam (olarak) **وهبه** etti; (yani) hata etmiş bir adamı **وهبه** etti; (yahut) ölmüş birini **وهبه** etti.‏
Ve dedi: “Öyleyse onu, helâk olmuş ve imamı Yezîd’i ve Ebû Yezîd’i yok etmiş bir ümmet (olarak) **هبها** et”; “Onu kıl” mânâsıyla. Ve “Allah beni sana fidye **وهبني** etsin” (sözü) “Allah beni senin fidyen kılsın” demektir.‏
Ve Yemâme’den bir hizmetçiyi işittim; tavan damlarken şöyle diyordu: “Efendim, onun üzerine toprağı **أهب** edeyim mi?” “Onu onun üzerine koyayım mı?” mânâsıyla. Ve bu, **الهبة**dendir; çünkü “ona şeyi **وهب** etti”nin mânâsı: onu ona kıldı (yaptı)dır.‏
Ve ata şöyle denir: **هبي**; yani “gel, yönel”.‏
Ve mecazdandır: Yerde **المواهب** çoğaldı; yani gök suyu ve vadinin içinde toplandığı küçük su birikintileri: **موهبة** (fetha ile). Bu **الهبة** ile diğer **الهبات** arasında ayırım yaptılar; bunda fetha yaptılar, bunun dışındakilerde kesra yaptılar.‏
Dedi: “Ve ağzın, bize helâl olsa, **موهبة** suyundan, bir tulumda bir damladan (olan) bal üzerine (daha) iştahlıdır”; **موهبة** suyundan, sağlam bir (şey) üzerine yaratılmış. Ve Ebû Sahr el-Hüzelî dedi: “Başın tepesinde, çıplak, heybetli, yüksek bir gözetleme yerinde bir **موهبة** ile ağardım.”‏
Ve ona yiyeceği **أوهب** etti; o, çoğalıp genişleyince, ondan **وهب** etti.‏
Ve odunu **موهب** olan bir vadi: onun çoğu, onun genişi (olan).‏
Bir adamı, nimet içinde, refah içinde (olarak) vasfederken dedi: “Kalçaları semiz, böğürleri gevşek; ona semizleştirilmiş acve ve hamur mayası **أوهبت** edildi.” Ve bir başkası dedi: “İki **قمقم** (kuşu), altlarında ateşi tutuşturan kızgınların ordusu; aç (olarak) odunu **موهب** olan bir vadide akşamladı.”‏
Ve “şu iş için **أوهبت** oldum” denir; yani ona genişledim ve ona güç yetirdim; ve onun için **موهباً** olarak sabahladım.‏
