# وهس — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%87%D8%B3/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D9%87%D8%B3/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [وهس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%87%D8%B3.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: وهس

الوهس- كالوعد-: السير، وقيل: شدة السير. والوهس: الإسراع فيه. ويوصف به فيقال: سير وهس، كالتوهس، والتواهس، والمواهسة. والوهس: الشر، هكذا في النسخ بالشين المعجمة، وصوابه: السر، بكسر السين المهملة، كما في الصحاح. والوهس: التطاول على العشيرة. والوهس: الاختيال، هو بالخاء المعجمة على الصواب، ويوجد في سائر النسخ بإهمال الحاء، وبهذين الأخيرين فسر قول حميد بن ثور:
  إن امرأين من العشيرة أولعا                      بتنقص الأعراض والوهس والوهس: النميمة. والوهس: الدق، وهسه وهو موهوس ووهيس. والوهس: الكسر عامة، وقيل: هو كسرك الشيء وبينه وبين الأرض وقاية؛ لئلا تباشر به الأرض. والوهس: الوطء، وهسه وهسا: وطئه وطأ شديدا. والوهاس، ككتان: الأسد، قال رؤبة:
  كأنه ليث عرين دربـاس                      بالعثرين ضيغمى وهاس ووهاس: علم، منهم بنو وهاس: بطن من العلويين بالحجاز واليمن. وقال ابن السكيت: الوهيسة: أن يطبخ الجراد ويجفف ويدق ويقمح أو يبكل، أي يخلط بدسم، هذا نص الجوهري. ومر يتوهس الأرض في مشيته، أي يغمزها غمزا شديدا، وكذلك يتوهز، قاله شمر. وتوهست الإبل: جعلت تمشي أحسن مشية، وهو من ذلك. وفي الصحاح: التوهس: مشي المثقل في الأرض، عن أبي عبيد، كالتوهز. ومما يستدرك عليه: الوهس: شدة الغمز. ورجل وهس: موطوء ذليل. وتواهس القوم: ساروا سيرا وهسا. والوهس: شدة الأكل وشدة البضاع، وقد وهس وهسا ووهيسا: اشتد أكله وبضعه. والوهسة من الطرق: المملوكة الموطوءة. والمواهسة: المسارة.

### Türkçe

**الوهس** - **كالوعد** -: yürüyüş; ve denildi: yürüyüşün şiddeti. Ve **الوهس**: onda hızlanmaktır. Ve onunla vasfedilir de denilir: **سير وهس**; **كالتوهس** ve **التواهس** ve **المواهسة** gibi. Ve **الوهس**: şer; nüshalarda böyle, **الشين** mu‘ceme ile; doğrusu ise: **السر**’dır, **السين** muhmele’nin kesriyle; **الصحاح**’ta olduğu gibi. Ve **الوهس**: aşiret üzerine uzanıp taşmaktır. Ve **الوهس**: kibirlenip salınma; doğrusu **الخاء** mu‘ceme iledir; diğer nüshaların geri kalanında **الحاء**’ın ihmaliyle bulunur; ve bu iki sonuncu ile Humeyd b. Sevr’ün sözü tefsir edilmiştir:
  “Şüphesiz aşiretten iki kişi,
  ırzları eksiltmeye ve **الوهس**’e tutulup düşkün oldular.”
Ve **الوهس**: koğuculuk. Ve **الوهس**: dövme; **وهسه**; o ise **موهوس** ve **وهيس**’tir. Ve **الوهس**: kırma, genel olarak; ve denildi: o, şey’i kırmandır, onunla yer arasında bir koruma varken; ta ki yerle doğrudan temas etmesin. Ve **الوهس**: ayak basma; **وهسه وهسا**: ona şiddetli bir basışla bastı. Ve **الوهاس**، **ككتان**: aslan; Rü’be dedi ki:
  “Sanki o, ininde bir aslan, sert;
  **بالعثرين**’de bir **ضيغمى** **وهاس**.”
Ve **وهاس**: bir addır; onlardan **بنو وهاس**: Hicaz ve Yemen’de Alevîlerden bir batındır. İbnü’s-Sikkît dedi ki: **الوهيسة**: çekirgenin pişirilip kurutulması ve dövülmesi ve **يقمح** yahut **يبكل** edilmesidir; yani yağlı bir şeyle karıştırılır; bu, Cevherî’nin nassıdır. Ve yürüyüşünde yeri **يتوهس** ederdi; yani onu şiddetli bir sıkıştırmayla sıkıştırırdı; aynı şekilde **يتوهز**; Şemmer söyledi. Ve develer **توهست**: en güzel yürüyüşle yürür kılındı; ve o, bundandır. Ve **الصحاح**’ta: **التوهس**: ağırlaşmışın yerde yürümesidir; Ebû Ubeyd’den; **كالتوهز** gibi. Ve ona istidrâk olunanlardandır: **الوهس**: sıkıştırmanın şiddeti. Ve **رجل وهس**: ayak altında kalmış, zelil. **تواهس القوم**: **سيرا وهسا** bir yürüyüşle yürüdüler. Ve **الوهس**: yemenin şiddeti ve cimaın şiddeti; ve **وهس وهسا ووهيسا**: yemesi ve cimaı şiddetlendi. Ve yollardan **الوهسة**: mülk edinilmiş, ayak altında kalmış olan. Ve **المواهسة**: gizlice konuşmadır.
