# وهوه — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%87%D9%88%D9%87/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D9%87%D9%88%D9%87/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [وهوه](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%87%D9%88%D9%87.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: وهوه

الوَهْوَهَةُ: صياح النساء في الحُزْنِ. ووَهْوَه الكلبُ في صوته إِذا جَزِعَ فردَّده، وكذلك الرجل. ووَهْوَهَ العَيْرُ: صَوَّتَ حول أُتُنِه شفقةً. وحمارٌ وَهْواهٌ: يفعل ذلك ويُوَهْوِه حول عانَتِه؛ قال رؤْبة يصف حماراً:
مُقْتَدِرُ الضَّيْعَةِ وَهْواهُ الشَّفَقْ
والوَهْوَهةُ: حكاية صوت الفَرَسِ إِذا غَلُظَ، وهو محمود، وقيل: هو الصوت الذي يكون في حَلْقِه آخِرَ صَهِيله. وفرس وَهْواهُ الصَّهِيل إِذا كان ذلك يَصْْحَبُ آخِر صَهيلِه. أَبو عبيدة: من أَصوات الفرس الوَهْوهةُ. وفرس مُوَهْوِهٌ: وهو الذي يقطع من نفَسِه شِبْهَ النَّهْمِ غير أَن ذلك خلقةٌ منه لا يستعين فيه بحَنْجَرَتِه. قال: والنَّهْمُ خروجُ الصوتِ على الإِبْعاد؛ وأَنشد بيت رؤْبة: وَهْواهُ الشَّفَقْ؛ وأَنشد أَيضاً له: ودون نَبْحِ النابحِ المُوَهْوِه
قال أَبو بكر النحوي في قول رؤْبة وَهْواهُ الشَّفَقْ: يُوَهْوِهُ من الشَّفقة يُدارِكُ النَّفَس كأَنَّ به بُهْراً، قال: وقوله مُقْتَدِر الضَّيْعةِ؛ معناه أَن ضَيْعة هذا المِسْحَلِ في هذه الأُتُنِ ليس في أُتُنٍ كثيرة فتنتشِر عليه. وقال ابن بري: كَنَى بالضَّيْعةِ عن أُتُنِه أَي أُتُنُه على قدرِ نحوٍ من ثمانٍ أَو عشرٍ فحِفظُها متيسِّر عليه. والوَهْوَهُ والوَهْواهُ من الخيل أَيضاً: النشِيطُ الحديد الذي يكاد يُفْلِتُ عن كل شيءٍ من حِرْصِه ونَزَقِه، وقيل: فرس وَهْوَهٌ ووَهْواهٌ إِذا كان حريصاً على الجَرْي نشِيطاً؛ قال ابن مُقْبلٍ يصف فرساً يصيد الوحش: وصاحبي وَهْوةٌ مُسْتَوْهِلٌ زَعِلٌ،
يَحُولُ دون حِمارِ الوَحْشِ والعَصَرِ
ووَهْوهَ الأَسدُ في زَئيره، فهو وَهْواهٌ، والوَهْوهُ: الذي يُرْعَدُ من الامْتِلاء. ورجل وَهْواهٌ: مَنْخُوب الفؤاد.

### Türkçe

**الوَهْوَهَةُ**: hüzünde kadınların çığlığı. Ve köpek sesinde **وَهْوَه** ettiğinde; eğer ürküp onu tekrarlarsa; aynı şekilde adam da. Ve yaban eşeği **وَهْوَهَ** etti: dişisinin çevresinde şefkatle ses çıkardı. Ve **وَهْواهٌ** bir eşek: bunu yapar ve kasığının çevresinde **يُوَهْوِه** eder; Rü’be bir eşeği vasfederek dedi:
مُقْتَدِرُ الضَّيْعَةِ وَهْواهُ الشَّفَقْ

Ve **الوَهْوَهةُ**: atın sesi kalınlaştığında sesinin taklidi; ve o övülmüştür; ve denildi ki: o, kişnemesinin sonunda boğazında olan sestir. Ve kişnemesi **وَهْواهُ الصَّهِيل** olan bir at: bu, kişnemesinin sonuna eşlik ettiğinde. Ebû Ubeyde: atın seslerinden **الوَهْوهةُ** vardır. Ve **مُوَهْوِهٌ** bir at: o, nefesinden, **النَّهْمِ** benzeri bir şeyi kesip çıkarandır; ancak bu, ondan bir yaratılıştır; bunda gırtlağıyla yardım almaz. Dedi ki: ve **النَّهْمُ** sesin uzaklaştırarak çıkmasıdır; ve Rü’be’nin beytini okudu: **وَهْواهُ الشَّفَقْ**; ve yine ona ait olarak da okudu:
ودون نَبْحِ النابحِ المُوَهْوِه

Ebû Bekir en-Nahvî, Rü’be’nin **وَهْواهُ الشَّفَقْ** sözü hakkında dedi: şefkatten dolayı **يُوَهْوِهُ** eder; nefesi yakalar; sanki onda **بُهْراً** varmış gibi. Dedi ki: ve onun **مُقْتَدِر الضَّيْعةِ** sözü; manası: bu **المِسْحَلِ**’in bu dişilerdeki **ضَيْعة**’sı, çok dişilerde değildir ki ona yayılsın. İbn Berrî dedi: **الضَّيْعةِ** ile dişilerini kinaye etti; yani dişileri, yaklaşık sekiz yahut on kadar bir ölçü üzeredir; böylece onları koruması ona kolaydır. Ve **الوَهْوَهُ** ve **الوَهْواهُ** atlardan da: her şeyden, hırsı ve ataklığı sebebiyle neredeyse sıyrılıp kaçacak olan, çevik, sert olan; ve denildi ki: koşmaya hırslı, çevik olduğunda **وَهْوَهٌ** ve **وَهْواهٌ** bir at; İbn Mukbil, vahşiyi avlayan bir atı vasfederek dedi:
وصاحبي وَهْوةٌ مُسْتَوْهِلٌ زَعِلٌ،
يَحُولُ دون حِمارِ الوَحْشِ والعَصَرِ

Ve aslan kükremesinde **وَهْوهَ** etti; o hâlde o **وَهْواهٌ**dır. Ve **الوَهْوهُ**: doluluktan titreyen kimsedir. Ve **وَهْواهٌ** bir adam: yüreği yaralanmış olan.
