# يرق (ي-ر-ق) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B1%D9%82
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%8A%D8%B1%D9%82

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ي - ر - ق
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 7 sözlük

## Sözlükler (7)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B1%D9%82/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

اليَرَقانُ مثل الأرَقانِ، وهو آفةٌ تُصيبُ الزرع، وداءٌ يُصيب الناس. يقال: زرعٌ مَأْروقٌ ومَيْروقٌ. واليارَقُ: الجبارَةُ.

##### Türkçe

**اليَرَقانُ** **الأرَقانِ** gibidir; o, ekine isabet eden bir âfet ve insanlara isabet eden bir hastalıktır. Denir ki: **زرعٌ مَأْروقٌ** ve **مَيْروقٌ**. Ve **اليارَقُ**: alçı (kırık-çıkık sargısı).

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B1%D9%82/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ي ر ق
أصاب الرجُلَ والزّرْعَ اليَرَقَانُ والأَرَقَانُ‏.‏
ويرق وأرق فهو ميروق ومأروق‏.‏
ونخلة مأروقة‏.‏
ورأيت في يديها يارقين ويارجين وهما ضرب من الحليّ‏.‏
قال الأعشى‏:‏ إذا قلّدت معصماً يارقاً وفصّل بالدّرّ فصلاً نضيراً

##### Türkçe

ي ر ق
**اليَرَقَانُ** ve **الأَرَقَانُ**, adamı ve ekini isabet etti (tuttu).

**ويرق** ve **أرق**; o hâlde o **ميروق** ve **مأروق**tur.

**ونخلة مأروقة**.

Ve onun iki elinde **يارقين** ve **يارجين** gördüm; ikisi de süsten bir türdür.

**قال الأعشى:**
Eğer **يارقاً** bir bilekliği taktıysan ve inci ile parlak bir ayırma ayırdıysa.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B1%D9%82/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

اليارَقُ: ضرب من الأَسْوِرة، وقيل: اليارَقُ السِّوار؛ قال شُبرمة بن الطفيل:
لعَمْري لَظَبْيٌ عند باب ابن مُحْرِزٍ،
أَغَنُّ عليه اليارَقانِ، مَشُوفُ،
أَحَبُّ إليكم من بُيوتٍ عمادُها
سُيوف وأَرْماح، لهُنَّ حَفِيفُ
واليارَقُ: الجِبارةُ وهو الدَّسْتِينَجُ العريض، معرب.
واليَرَقانُ: دود يكون في الزرع ثم ينسلخ فيصير
فَراشاً. واليَرَقانُ مثل الأَرَقانِ: آفة تصيب الزرع أَيضاً. وزَرْع مَيْروق ومأْرُوق وقد يُرِقَ. واليَرَقان: داء معروف يصيب الناس؛ ورجل مَيْروق.

##### Türkçe

**اليارَقُ**: bileziklerden bir tür; ve denildi ki: **اليارَقُ** **السِّوار**dır; Şübrame b. et-Tufeyl dedi:

Canıma yemin olsun, İbn Muhriz’in kapısı yanında bir ceylan ki,
üzerinde iki **اليارَقانِ** vardır, (ve o) **مَشُوفُ**,
size, direkleri
kılıçlar ve mızraklar olan evlerden daha sevimlidir; onların bir **حَفِيفُ**u vardır.

Ve **اليارَقُ**: **الجِبارةُ**dır; o, geniş **الدَّسْتِينَجُ**dur; muarrebdir.
Ve **اليَرَقانُ**: ekinde bulunan bir kurtçuktur; sonra soyunur da kelebek olur. Ve **اليَرَقانُ**, **الأَرَقانِ** gibidir: ekine de isabet eden bir âfettir. Ve ekin **مَيْروق** ve **مأْرُوق**tur; ve muhakkak **يُرِقَ** edilmiştir. Ve **اليَرَقان**: insanlara isabet eden bilinen bir hastalıktır; ve adam **مَيْروق**tur.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B1%D9%82/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ي ر ق * * اليَرَقَانُ * مثل الأَرقان وهو آفة تصيب الزرع وداء يصيب الإنسان

##### Türkçe

* ي ر ق * * **اليَرَقَانُ** * **الأَرقان** gibi; o, ekine isabet eden bir âfet ve insana isabet eden bir hastalıktır.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B1%D9%82/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

اليرقان بالتحريك ويسكن كلتا اللغتين عن ابن الأعرابي، واقتصر الجوهري على التحريك، وهي لغة في الأرقان: آفة للزرع تصيبه فيصفر منها، وقيل: هو دود يكون في الزرع، ثم ينسلخ فيصير فراشا. قلت: ويعرف في مصر بالمن. واليرقان أيضا: مرض معروف يعتري الإنسان. وقد ذكر في أرق. ويقال: رزق كذا في النسخ وصوابه زرع مأروق وميروق، وقد يرق وأرق، وكذلك رجل مأروق وميروق. واليارق، كهاجر: ضرب من الأسورة، وقال الجوهري: هو الدستبند العريض فارسي معرب، قال شبرمة بن الطفيل:
  لعمري لظبي عند باب ابن محرز                      أغن عليه اليارقـان مـشـوف
  أحب إليكم من بيوت عمـادهـا                      سيوف وأرماح لهـن حـفـيف ومما يستدرك عليه:

  يريق، كجعفر هو ابن سليمان محدث توفي سنة ثلاثة وستين وخمسمائة، قال الحافظ: هكذا ضبطه ابن نقطة.

##### Türkçe

**اليرقان** harekeli olarak; İbnü’l-A‘râbî’den: her iki lugatte de sükûnlanır; el-Cevherî ise harekeli olanla yetinmiştir. Ve o, **الأرقان**’da bir lugattir: ekine bir âfet; ona isabet eder de ondan dolayı sararır; ve denildi: o, ekinde bulunan bir kurtçuktur; sonra soyunur da kelebek olur. Dedim: Mısır’da **المن** ile bilinir. Ve **اليرقان** ayrıca: insana arız olan mâlûm bir hastalıktır. Ve **أرق**’ta zikredilmiştir. Ve denilir: nüshalarda **رزق**; doğrusu ise **زرع مأروق وميروق**’tur; ve **يرق** ve **أرق** olabilir; yine bunun gibi **رجل مأروق وميروق**.

Ve **اليارق**, **كهاجر**: bileziklerden bir türdür; el-Cevherî dedi: o, geniş **الدستبند**’dir; Farsça olup Arapçalaştırılmıştır. Şebrime b. et-Tufeyl dedi:
  Ömrüme yemin olsun, İbn Muhrez’in kapısı yanında bir ceylan,
  Üzerinde iki **اليارقـان**; seyredilen.
  Sizin için, direkleri
  kılıçlar ve mızraklar olan evlerden daha sevgilidir; onların hafif bir (şeyi) vardır.

Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır:

**يريق**، **كجعفر**: o, Süleyman’ın oğludur; bir muhaddistir; beş yüz altmış üç senesinde vefat etti. el-Hâfız dedi: İbn Nukta onu böyle ضبط etti.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B1%D9%82/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

يَرَقَانٌ ذ Saffron. (Sgh, in TA, art. شعر.) ― -b2- See أَرَقَانٌ.

##### Türkçe

**يَرَقَانٌ** ذ: Safran. (Sgh, TA’da, **شعر** maddesinde.) ― -b2- **أَرَقَانٌ**’a bak.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B1%D9%82/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

يَرَقَ
يَرَقَ يَرْقَاْنُ 33 ,  يَرَقَاْن 36 ,
a.  Blight, mildew, smut; weevil.

b.  Jaundice; king's evil.

يَرڤقَ
N. P. يَرڤقَ I ,
a.  Mildewy, blighted.

b.  Suffering from jaundice.

مَأْرُوْق
مَأْرُوْق
a.  see N. P. I (b) .

يَرْقُوْد
يَرْقُوْد
a.  Sluggard, lie-a-bed.

يَرْمَع
يَرْمَع ( pl. يَرَاْقِ٤ُ 47 ),
a.  Top ( plaything ).

b.  White, soft stone.

يَرْمُوْل
يَرْمُوْل
a.  Sandy.

يَرَامِيْع
يَرَامِيْع
a.  Asparagus.

يَرَمِيّ
يَرَمِيّ
a.  Stone; land-mark.

يَُرَنَّأ
يَُرَنَّأ ,  يَرَنَّآء
a.  Henna ( a certain dye ).

يَرَنْدَج
يَرَنْدَج
a.  Black leather.

يرُوْن
يرُوْن
a.  Brain of the elephant.

b.  Sweat.

c.  Sperm.

يَزِيْد
يَزِيْد
a.  Name of several caliphs.

##### Türkçe

**يَرَقَ**
**يَرَقَ** **يَرْقَاْنُ** 33 ,  **يَرَقَاْن** 36 ,
a. Bitki yanıklığı, küf, is; hortum böceği.

b. Sarılık; kral hastalığı.

**يَرڤقَ**
N. P. **يَرڤقَ** I ,
a. Küflenmiş, yanıklığa uğramış.

b. Sarılıktan muzdarip.

**مَأْرُوْق**
**مَأْرُوْق**
a. N. P. I (b)’ye bak.

**يَرْقُوْد**
**يَرْقُوْد**
a. Tembel, yataktan çıkmayan.

**يَرْمَع**
**يَرْمَع** ( çoğ. **يَرَاْقِ٤ُ** 47 ),
a. Topaç (oyuncak).

b. Beyaz, yumuşak taş.

**يَرْمُوْل**
**يَرْمُوْل**
a. Kumlu.

**يَرَامِيْع**
**يَرَامِيْع**
a. Kuşkonmaz.

**يَرَمِيّ**
**يَرَمِيّ**
a. Taş; sınır işareti.

**يَُرَنَّأ**
**يَُرَنَّأ** ,  **يَرَنَّآء**
a. Kına (belli bir boya).

**يَرَنْدَج**
**يَرَنْدَج**
a. Siyah deri.

**يرُوْن**
**يرُوْن**
a. Filin beyni.

b. Ter.

c. Sperm.

**يَزِيْد**
**يَزِيْد**
a. Birkaç halifenin adı.
