# يعقوب (ي-ع-ق) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%8A%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

Kur'an'daki karşılığı: Ve Yakup

- Harfler: ي - ع - ق
- Kur'an'da: 16 geçiş · 16 ayet · 3 sîga
- 0 sözlük

## Sîgalar (3)

| Sîga | Kalıp | Anlam | Geçiş | Ayet | İlk ayet |
|---|---|---|---|---|---|
| [وَيَعْقُوبَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8/siga/%D9%88%D9%8E%D9%8A%D9%8E%D8%B9%D9%92%D9%82%D9%8F%D9%88%D8%A8%D9%8E.md) | وَيَفْعُولَ | Ve Yakup | 10 | 10 | [2:136](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8/ayet/2:136.md) |
| [يَعْقُوبَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8/siga/%D9%8A%D9%8E%D8%B9%D9%92%D9%82%D9%8F%D9%88%D8%A8%D9%8E.md) | يَفْعُولَ | Yakup | 5 | 5 | [2:133](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8/ayet/2:133.md) |
| [وَيَعْقُوبُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8/siga/%D9%88%D9%8E%D9%8A%D9%8E%D8%B9%D9%92%D9%82%D9%8F%D9%88%D8%A8%D9%8F.md) | وَيَفْعُولُ | Ve Yakup | 1 | 1 | [2:132](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8/ayet/2:132.md) |

## Mücavir kökler — 91 mücavir (115 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.

1. [سحق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D9%82.md) — 13 ortak ayet · G² 150 · Suhk : Eskimiş, yıpranmış elbise demektir
2. [إبراهيم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A5%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%8A%D9%85.md) — 9 ortak ayet · G² 62 · İbrahim
3. [إسماعيل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A5%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%D9%8A%D9%84.md) — 5 ortak ayet · G² 45 · Ve İsmail
4. [سبط](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D8%B7.md) — 4 ortak ayet · G² 44 · Ve oymaklar
5. [وهب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%87%D8%A8.md) — 4 ortak ayet · G² 28 · Ve hibe ettik
6. [أيوب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%8A%D9%88%D8%A8.md) — 2 ortak ayet · G² 19 · Ve Eyüp
7. [عيسى](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%8A%D8%B3%D9%89.md) — 3 ortak ayet · G² 18 · İsa
8. [نبأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%A8%D8%A3.md) — 5 ortak ayet · G² 18 · Doğurmadan evvel devenin memesinde görülen süttür
9. [أبو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%A8%D9%88.md) — 4 ortak ayet · G² 15 · Bab kapı demektir
10. [سلم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%85.md) — 4 ortak ayet · G² 14 · “Süllem” merdiven demektir
11. [داود](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%AF.md) — 2 ortak ayet · G² 12 · Davut
12. [سليمان](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%8A%D9%85%D8%A7%D9%86.md) — 2 ortak ayet · G² 12 · Süleyman
13. [هارون](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%86.md) — 2 ortak ayet · G² 11 · Harun
14. [ذرر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D8%B1%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 9 · Zerre toz demektir
15. [موسى](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%89.md) — 3 ortak ayet · G² 8 · Musa
16. [حوج](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%88%D8%AC.md) — 1 ortak ayet · G² 8 · Hace deve dikeni demektir
17. [نفل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%81%D9%84.md) — 1 ortak ayet · G² 8 · Enfâl ganimetin devlet için ayrılan beşte birlik kısmıdır
18. [نوح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%88%D8%AD.md) — 2 ortak ayet · G² 8 · “Nevh” rüzgar estiğinde uğultu çıkaran dağdır
19. [وحد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AD%D8%AF.md) — 3 ortak ayet · G² 8 · وَحْدَهُ kelimesi aslında منفرداً anlamındadır ve marifeye…
20. [يونس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D9%88%D9%86%D8%B3.md) — 1 ortak ayet · G² 8 · Ve Yunus
21. [أول](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%88%D9%84.md) — 3 ortak ayet · G² 7 · Alet kaldıraç demektir
22. [جعل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%B9%D9%84.md) — 4 ortak ayet · G² 7 · Ceal sıcak tencerinin tutulması için kullanılan bez…
23. [فرق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D9%82.md) — 2 ortak ayet · G² 6 · Fırka Kayalıktan kopan parça demektir
24. [ضحك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D8%AD%D9%83.md) — 1 ortak ayet · G² 6 · İri hurma tanesi, dolgun veya dolu demektir
25. [عزل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B2%D9%84.md) — 1 ortak ayet · G² 6 · “A’zel(zal)” denk yapmak için bir torbada bulunanı iki…
26. [زبر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%A8%D8%B1.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · “Zebra”, derisi çizgili yaban eşeğidir
27. [جبي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%A8%D9%8A.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · Onu seçti
28. [عبد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%A8%D8%AF.md) — 3 ortak ayet · G² 5 · Ana kapının önündeki bekçidir
29. [ملل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%84%D9%84.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · İnanç
30. [صفو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%81%D9%88.md) — 1 ortak ayet · G² 4 · Seçip ayırdı
31. [أتي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AA%D9%8A.md) — 4 ortak ayet · G² 4 · Etve çardağa doğru suyu getiren kanaldır
32. [شهد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%87%D8%AF.md) — 2 ortak ayet · G² 4 · Petekteki baldır
33. [تمم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%85%D9%85.md) — 1 ortak ayet · G² 4 · Çiçeklenmiş ağaç demektir
34. [كتم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%AA%D9%85.md) — 1 ortak ayet · G² 4 · Su sızdırmayan sağlam tulumdur
35. [وصي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B5%D9%8A.md) — 1 ortak ayet · G² 4 · Vesat bohça gibi kıymetli şeylerin bulunduğu, kabı asıp…
36. [بنو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%86%D9%88.md) — 2 ortak ayet · G² 4 · Oğullar
37. [حضر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B6%D8%B1.md) — 1 ortak ayet · G² 4 · Hadre inşaat için kullanılan taş tuğla demektir
38. [موت](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D8%AA.md) — 2 ortak ayet · G² 4 · Kış uykusundan uyanmış yılana hayy, kış uykusundaki yılana…
39. [يوسف](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D9%88%D8%B3%D9%81.md) — 1 ortak ayet · G² 4 · Çorak yer anlamına gelen “esef”ten türemiştir
40. [حيث](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%8A%D8%AB.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · Hayese sürülmüş tarla demektir
41. [هود](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%88%D8%AF.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · “Hidayet”in değişik söylenişidir
42. [وري](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B1%D9%8A.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · Arka
43. [كثر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%AB%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 3 · Kesr(sin ile) kırık demektir
44. [صلح](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%84%D8%AD.md) — 2 ortak ayet · G² 3 · Sarh köşk, serh (sinle) silah demektir
45. [ورث](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B1%D8%AB.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · “İrs”, ateş söndükten sonra kalan kül ve kömür atıklarına…
46. [غفل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%81%D9%84.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · Ğufl, “Ğefer” örtü demektir
47. [حدث](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AF%D8%AB.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · Hadis : Kirlenmiş veya kapanmış şeyi parlattıktan sonra…
48. [مرأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B1%D8%A3.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · Mer’, “merve”den dönüşmüştür
49. [أله](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D9%87.md) — 8 ortak ayet · G² 3 · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir
50. [بعد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B9%D8%AF.md) — 2 ortak ayet · G² 2 · Baid uzak demektir
51. [قضي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B6%D9%8A.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · “Kadb” kesici alet; “ba” “va”va dönüşmüş “kadeve” ve…
52. [رضي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B6%D9%8A.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · Radiy : Rda (re,dat,ayn) memede biberon, süt
53. [نزل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B2%D9%84.md) — 2 ortak ayet · G² 2 · “Nezle” konaklama yeri demektir
54. [شكر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%83%D8%B1.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · Sütle dolu memedir
55. [وحي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AD%D9%8A.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · İşaretleşmek için yakılan ateştir
56. [غني](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%86%D9%8A.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · Ğaniy, Ğanem, koyun sürüsü demektir
57. [قبل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%A8%D9%84.md) — 2 ortak ayet · G² 2 · Önce
58. [فضل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B6%D9%84.md) — 1 ortak ayet · G² 1 · Fadl Deriden yapılan gömlektir
59. [ربب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%A8%D8%A8.md) — 4 ortak ayet · G² 1 · Ribve, tümsek demektir
60. [أنس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86%D8%B3.md) — 2 ortak ayet · G² 1 · Ok tan yayın iç tarafna üns, dış tarafına vahş denemektedir

Devamı (JSON): https://lisan.digital/api/roots/%D9%8A%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8/neighbours?offset=60&limit=50

## Kök analizi

### Kök tanımı ve çekirdek özet

| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | يعقوب |
| Yapı | Özel ad (peygamber adı) |
| Özel Durum | Sami kökenli özel isim |
| Bağlamsal Yakın Kökler | [عقب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%82%D8%A8.md), [خلف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%84%D9%81.md), [ولد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%84%D8%AF.md) |
| Zıt Kök | [عقم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%82%D9%85.md) |
| Çekirdek Özet 1 | Ardından gelen, topuk tutan, soy zincirinde izleyen ve yerine geçen şahsiyet |
| Çekirdek Özet 2 | Peygamberlik zincirinde İbrahim ve İshak'ın ardından gelen, sabır ve tevhid vasiyetiyle soy sürekliliğini temsil eden elçi |
| Çekirdek Özet 3 | İlahi vahyin ve tevhid akidesinin nesiller arası kesintisiz aktarımı, kurumsal peygamberlik sürekliliği |
| Kritik Hata Riski | İsmi yalnızca mitolojik veya etnik bir ata figürüne indirgeyip Kur'an'ın yüklediği tevhid, sabır ve nesil terbiyesi eksenli peygamberlik misyonunu göz ardı etmek |

### Biliteral analiz

| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| يع | Arapçada zayıf ve sınırlı bir çekirdek olup duraksama ve yönelme çağrışımı taşır; Kur'an'daki [يعوق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B9%D9%88%D9%82.md) kökünde olduğu gibi yönelinen veya alıkonulan bir noktayı ima eder | ق | Boğaz sesinin katılımıyla geriye çekilme, ardına takılma ve köke bağlanma yönünde bir sınırlama oluşur |
| يع | Zayıf yönelim ve hareket unsuru | و | Süreklilik ve bağlama işlevi eklenerek hareketin kesintisiz bir çizgiye kavuşması sağlanır |
| يع | Zayıf yönelim ve hareket unsuru | ب | Kapanma ve cisimleşme sesi eklenerek soyut ardıllık somut bir şahsiyet ve nesil bağına dönüştürülür |

### Piktografik analiz

| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ي | el ve kol; iş, yapma, uzanma | İlahi iradenin tasarrufu, uzanan el ve nesiller arası bağ kurma eylemi |
| ع | göz; görme, bilme, kaynak | Hakikatin kaynağını görme, basiret, içsel bilgi ve peygamberlik şuuru |
| ق | ufuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınır | Toplanma noktası, döngüsel süreklilik ve neslin merkezinde duran sınır taşı |
| و | çengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturma | İbrahim ve İshak çizgisini sonraki nesillere kenetleyen bağlayıcı halka |
| ب | ev, çadır; iç, barınma, içinde olma | Beyt, hane ve tevhid ehlinin barındığı soy çatısı |
| يعقوب | Bütünleşik piktografik hareket | İlahi kaynaktan uzanan tasarrufla basireti kuşanan, ata mirasını bağlayıcı bir halka gibi tutarak tevhid evini sonraki nesillere taşıyan kurucu ata |

### Tarihsel ve erken kullanım

| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Sami dillerinde ve İbranicede topuk tutan, ardından gelen, ardıl olan anlamındaki fiil kökünden türemiş özel addır; doğumda ikizinin ardından gelip topuğunu tutması hadisesine dayanır |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Veri bulunamadı |
| Erken Arapça kullanım | İslam öncesi ehl-i kitap ile temaslar ve erken İslami dönemde İbrahim ve İshak soyunun devamı, İsrailoğullarının kurucu atası ve sabır timsali bir peygamber olarak anılmıştır |

Kaynak: Lisān al-ʿArab, et-Taberî (Târîh ve Tefsîr), Kitâb-ı Mukaddes (Tekvin [25:26](https://lisan.digital/tr/ayet/25:26.md)).

### Sami etimolojik katman

İbrani ve Batı Sami dil mirasında bu isim doğrudan İbranice יַעֲקֹב (Ya'aqov) formuna dayanır ve kök yapısı itibarıyla Sami kökü *ʿ-q-b (topuk, arkadan gelmek, izlemek, takip etmek) fiilinin üçüncü tekil şahıs eril muzari biçimidir. Tevrat anlatısında İshak'ın oğlu olan Yakub'un, ikizi Esav'ın topuğunu tutarak doğması sebebiyle bu ismi aldığı belirtilir; aynı zamanda "ardından gelen" veya "hakkını alan" anlam katmanları da kök içinde mevcuttur. Aramice ve Süryanicede Ya'qub biçiminde korunan kelime, Arapçaya Sami ortak mirası ve dini metinler üzerinden intikal etmiş, Arap dilinde gayri munsarif (özel isim ve ucme sebebiyle) bir alem olarak yerleşmiştir. İsmin semantik çekirdeği, hem fiziksel olarak arkadan doğmayı hem de tarihsel olarak İbrahimî mirasın halefi olmayı ifade eden bir ardıllık çizgisi barındırır.

Güven: Kesin

Kaynak: Brown-Driver-Briggs, HALOT, Gesenius Hebrew and Chaldee Lexicon, Arthur Jeffery (The Foreign Vocabulary of the Qur'an).

### Etimolojik analiz

| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | [عقب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%82%D8%A8.md) kökünden türemiş bir vezin görünümündedir | Arap filologları kelimeyi genellikle Arapçalaşmış yabancı özel isim kabul etmekle birlikte arkadan gelme anlamıyla bağ kurarlar | Güçlü |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice Ya'aqov, Aramice ve Süryanice Ya'qub | Sami *ʿqb kökünden teoforik veya fiil kökenli şahıs adı olup topuk tutan veya izleyen demektir | Kesin |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afroasyatik kök *ʿqb | Dil ailesinin Sami kolunda ayak, topuk ve izleme kavramlarıyla yaygın biçimde mevcuttur | Güçlü |

Kaynak: David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques), Arthur Jeffery.

### Kardeş kökler

| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| يعقوب | Anlamlı | Sami kökenli peygamber adı | Kur'an'da İshak'ın oğlu, İbrahim'in torunu, Yusuf'un babası ve İsrailoğullarının kurucu atası olan peygamberin özel adıdır | Kur'an'da geçer, hedef köktür |

### Komşu kökler ve zıt kök

| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| يعقوب | Merkez | Peygamberlik ardıllığı ve soy sürekliliği | Belirli bir tarihi şahsiyetin adı olup ilahi vaatle müjdelenen peygamberlik zincirinin ardıl halkasını ifade eder | Vahiy ve soy sürekliliğinin şahsileşmiş halidir |
| [عقب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%82%D8%A8.md) | Komşu | Bir şeyin ardından gelme, topuk, akıbet | Hedef ismin türediği temel semantik kök olup zaman ve sıra bakımından sonralığı bildirir | Genel ardıllık ve sonuç bildiren mastar ve isim köküdür |
| [خلف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%84%D9%81.md) | Komşu | Yerine geçme, ardıl olma, halef | Bir makamı veya görevi devralarak sonradan gelmeyi ifade eder | Görev ve temsil boyutu öne çıkan ardıllıktır |
| [ولد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%84%D8%AF.md) | Komşu | Doğum, evlat, nesil | Biyolojik üreme ve kan bağıyla devam eden nesli anlatır | Biyolojik soy ve çocuk bağlamını gösterir |
| [عقم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%82%D9%85.md) | Zıt | Kısırlık, soyun kesilmesi, ardı gelmeme | Doğurganlığın bitmesi, neslin ve bereketin arkasının kesilmesi halidir | Sürekliliğin ve ardıllığın mutlak kesintisini ifade eder |

### Başka dillerde anlam karşılıkları

| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | يعقوب | İsrailoğullarının atası olan peygamber | İbrahimî vahiy zincirinde İshak'ın ardından gelen ve on iki kabilenin atası sayılan peygamber | Kesin |
| Latince | Iacobus | Yakub peygamber | Grekçe üzerinden aktarılan Tevrat ve İncil şahsiyetinin adı | Kesin |
| İngilizce | Jacob | Yakub peygamber | İbrani ata figürünü ve İncil'deki türev isimleri karşılar | Kesin |
| Almanca | Jakob | Yakub peygamber | Kutsal metinlerdeki tarihi şahsiyetin adı | Kesin |
| Fransızca | Jacob, Jacques | Yakub peygamber | Kutsal metin şahsiyeti ve bu isimden türeyen varyantlar | Kesin |

Kaynak: Oxford English Dictionary, Lewis & Short Latin Dictionary.

### Vücûh ve nezâir

| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| Müjdelenen ardıl peygamber | İbrahim ve İshak'ın ardından gelen vahiy ve bereket zincirinin devamı | İbrahim'e yaşlılığında verilen çocuk ve torun müjdesi bağlamı; Hûd [11:71](https://lisan.digital/tr/ayet/11:71.md), Meryem [19:49](https://lisan.digital/tr/ayet/19:49.md), Enbiyâ [21:72](https://lisan.digital/tr/ayet/21:72.md) |
| Tevhid vasiyeti eden ata | Ölüm anında çocuklarından yalnızca Allah'a kulluk sözü alan baba | Akide sürekliliği ve nesil terbiyesi bağlamı; Bakara [2:132](https://lisan.digital/tr/ayet/2:132.md), Bakara [2:133](https://lisan.digital/tr/ayet/2:133.md) |
| Yusuf kıssasında sabır timsali baba | Ağır imtihanlar karşısında güzel sabır sergileyen ve Allah'tan ümidini kesmeyen nebi | Derin hüzün, basiret ve tevekkül bağlamı; Yûsuf [12:68](https://lisan.digital/tr/ayet/12:68.md), Yûsuf [12:83](https://lisan.digital/tr/ayet/12:83.md), Yûsuf [12:86](https://lisan.digital/tr/ayet/12:86.md) |
| İsrail adıyla kabilelerin ortak kökeni | İsrailoğullarının bağlandığı soy ve şeriat öncesi haram kılma hadisesi | Kavmi aidiyet ve şeriat tarihi bağlamı; Âl-i İmrân [3:93](https://lisan.digital/tr/ayet/3:93.md), Meryem [19:58](https://lisan.digital/tr/ayet/19:58.md) |

### Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Nübüvvet ve ismet sıfatı | Peygamberlerin beşeri hüzünleri, imtihanları ve kaza-kader karşısındaki rıza durumları | İmtihan karşısında isyan etmeyen kamil sabır |
| Fıkıh | Vasiyet ve miras ahkamı | Ölüm döşeğinde çocuklara yapılan akidevi vasiyetin bağlayıcılığı ve miras hükümleri | Tevhidin ve ahlaki mirasın sonraki nesillere intikali |
| Tefsir | Kıssa tahlili ve israiliyat tenkidi | Yusuf suresindeki rüya, kör olma ve basiretin açılması anlatımlarının mecazi ve lafzi yorumu | Zahiri körlükten ziyade derin keder ve yakin bilgisi |
| Hadis | Peygamberler fazileti ve soy şerefi | Kerîm oğlu kerîm oğlu kerîm (Yusuf b. Yakub b. İshak b. İbrahim) nitelemesi | Kesintisiz dört nesil peygamberlik asaleti |

### Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Tevhid akidesinin kurumsallaşması | Akidevi miras ve nesil bağı | Tevhid inancını kabilevi değil ilahi emanet olarak devretmek | Dinin kuşaktan kuşağa kopmadan aktarılmasını sağlar | Kesin |
| İlmi | Vahiy ve basiret temelli bilgi | Rüya tevili ve yakin ilmi | Zahiri sebeplerin ardındaki ilahi hikmeti okumak | İlim sadece duyusal verilere değil vahyi tecrübeye dayanır | Güçlü |
| Siyasi | Cemaat ve kabile teşkilatlanması | On iki boyun ortak kurucu otoritesi | Dağınık aile yapısını birlik içinde tutan merkezi manevi önderlik | Kabile asabiyeti yerine peygamber otoritesini ikame eder | Güçlü |
| İktisadi | Aile mülkiyeti ve göçebe üretim | Bereket ve miras hukuku | Üretim araçlarının ve nesil payının adil intikali | Kaynakların aile içinde parçalanmadan korunması işlevi | Muhtemel |

### Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Yinelemeli dizi ve ardışık zincirleme fonksiyonu | Bir önceki terimin değerine bağımlı olarak bir sonrakini üreten ve yapıyı koruyarak devam ettiren matematiksel ardıllık | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Kuşaklararası miras aktarımı ve kurumsal hafıza | Sosyolojide değer, inanç ve kuralların bir kuşaktan diğerine kesintisiz devredilerek toplumsal sürekliliğin sağlanması mekanizması | Kesin |

### Yanlış daraltma ve kritik hata riski

| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | İsmi yalnızca Yahudi kavminin etnik atası olarak görmek veya kıssayı melodramik bir evlat kaybı ağıtına indirgemek |
| Kur'an içi daha geniş anlam | İbrahim'in tevhid çizgisini kurumsal olarak sürdüren, evlatlarına tevhidi vasiyet eden ve musibet anında örnek sabır sergileyen evrensel bir elçi olması |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | İsrailoğullarının etnik üstünlük iddialarına zemin hazırlamak veya peygamberin hüznünü ilahi kadere rızasızlık gibi değerlendirmek |

### Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'da peygamberliğin münferit hadiselerden ibaret olmadığını, nesiller boyu süren ilahi bir vaat ve süreklilik zinciri olduğunu kanıtlar |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | İbrahim ailesinin bereketlenişini anlatan ayetlerde, Yusuf suresindeki imtihan sahnelerinde ve İsrailoğullarının kökenine hitap eden hitaplarda |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Tevhidin belirli bir ırkın tekelinde olduğu yanılgısını yıkar; zira Yakub evlatlarına etnik kimliği değil teslimiyeti vasiyet etmiştir |

### Nihai sentez ve LaTeX modeli

- Somut anlam: Ardından gelen, topuk tutan, selefinin hemen peşinden gelerek yerini dolduran şahıs.
- Soyut anlam: İlahi vaat ve peygamberlik mirasının kesintiye uğramadan kuşaktan kuşağa taşınması, kamil sabırla yoğrulmuş ardıllık.
- Sistematik karşılık: İnanç, ahlak ve nizamın nesiller arası intikalini sağlayan ardışık ve koruyucu peygamberlik halkası.
- LaTeX modeli: $$ C_{n+1} = \mathcal{T}(C_n) \cap \mathcal{V} $$
- LaTeX açıklaması: Modelde $C_n$ bir önceki neslin (İbrahim ve İshak) tevhid miras ve temsilini, $\mathcal{T}$ nesilden nesile intikal ettiren tarihsel dönüşüm fonksiyonunu, $\mathcal{V}$ ilahi vahyin koruyucu ve denetleyici çerçevesini, $C_{n+1}$ ise bu süreçten doğan ve emaneti devralan ardıl peygamberlik halkasını (يعقوب) simgeler. Model, ardıllığın salt biyolojik olmayıp vahiy süzgecinden geçen meşru bir akide zinciri olduğunu ifade eder.

## Geçtiği ayetler (16 ayet)

Mushaf sırasıyla, metinleriyle. JSON: https://lisan.digital/api/roots/%D9%8A%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8/occurrences?meal=IK

### [Bakara 2:132](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8/ayet/2:132.md) — وَيَعْقُوبُ

وَوَصَّى بِهَا إِبْرَاهِيمُ بَنِيهِ وَيَعْقُوبُ يَابَنِيَّ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى لَكُمُ الدِّينَ فَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ

Meal (IK): İbrahim bunu oğullarına da tavsiye etti. Ya’kub da: Ey oğullarım, Allah sizin için dinini seçti. Onun için siz de yalnız Müslüman olarak can verin, dedi.

### [Bakara 2:133](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8/ayet/2:133.md) — يَعْقُوبَ

أَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاءَ إِذْ حَضَرَ يَعْقُوبَ الْمَوْتُ إِذْ قَالَ لِبَنِيهِ مَا تَعْبُدُونَ مِنْ بَعْدِي قَالُوا نَعْبُدُ إِلَهَكَ وَإِلَهَ آبَائِكَ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ إِلَهًا وَاحِدًا وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ

Meal (IK): Yoksa Ya’kub ’a ölüm geldiğinde siz orada mıydınız? Hani o, oğullarına: Benden sonra neye ibadet edeceksiniz? demişti. Onlar da: Senin İlah’ına ve ataların İbrahim’in, İshak’ın İlah’ına tek ilah olarak ibadet edeceğiz. Ve biz O’na teslim olmuşuz, demişlerdi.

### [Bakara 2:136](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8/ayet/2:136.md) — وَيَعْقُوبَ

قُولُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْنَا وَمَا أُنْزِلَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطِ وَمَا أُوتِيَ مُوسَى وَعِيسَى وَمَا أُوتِيَ النَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ

Meal (IK): Biz; Allah’a, bize indirilmiş olana, İbrahim’e, İsmail’e, İshak’a, Ya’kub ’a, ve torunlarına indirilmiş olanlara, Musa’ya, İsa’ya verilenlere, peygamberlere Rabbları tarafından verilmiş olanlara iman ettik. Onların hiçbirinin arasını diğerinden ayırmayız. Biz ona teslim olmuşlardanız, deyin.

### [Bakara 2:140](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8/ayet/2:140.md) — وَيَعْقُوبَ

أَمْ تَقُولُونَ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطَ كَانُوا هُودًا أَوْ نَصَارَى قُلْ أَأَنْتُمْ أَعْلَمُ أَمِ اللَّهُ وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ كَتَمَ شَهَادَةً عِنْدَهُ مِنَ اللَّهِ وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ

Meal (IK): Yoksa siz: İbrahim, İsmail, İshak, Ya’kub ve oğulları Yahudi veya Hristiyan idiler mi, diyorsunuz? Siz mi daha iyi biliyorsunuz yoksa Allah mı? Allah tarafından yanında bulunan şehadeti gizleyenden daha zalim kim vardır? Allah sizin yaptıklarınızdan gafil değildir, de.

### [Ali İmran 3:84](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8/ayet/3:84.md) — وَيَعْقُوبَ

قُلْ آمَنَّا بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ عَلَيْنَا وَمَا أُنْزِلَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطِ وَمَا أُوتِيَ مُوسَى وَعِيسَى وَالنَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ

Meal (IK): De ki: Allah’a iman ettik. Ve bize indirilene, İbrahim, İsmail, İshak, Ya’kub ve oğullarına indirilenlere, Musa’ya, İsa’ya ve peygamberlere; Rabbları tarafından verilenlere de iman ettik. Onların hiç birisi arasında fark gözetmeyiz. Ve biz, O’na teslim olanlarız.

### [Nisa 4:163](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8/ayet/4:163.md) — وَيَعْقُوبَ

إِنَّا أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ كَمَا أَوْحَيْنَا إِلَى نُوحٍ وَالنَّبِيِّينَ مِنْ بَعْدِهِ وَأَوْحَيْنَا إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطِ وَعِيسَى وَأَيُّوبَ وَيُونُسَ وَهَارُونَ وَسُلَيْمَانَ وَآتَيْنَا دَاوُدَ زَبُورًا

Meal (IK): Nuh’a, ondan sonra gelen peygamberlere, İbrahim’e, İsmail’e, İshak’a, Ya’kub’a ve torunlarına, İsa’ya, Eyyüb’a, Yunus’a, Harun’a ve Süleyman’a vahyettiğimiz gibi, şüphesiz sana da vahyettik. Davud’a da Zebur’u verdik.

### [En'am 6:84](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8/ayet/6:84.md) — وَيَعْقُوبَ

وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ كُلًّا هَدَيْنَا وَنُوحًا هَدَيْنَا مِنْ قَبْلُ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهِ دَاوُدَ وَسُلَيْمَانَ وَأَيُّوبَ وَيُوسُفَ وَمُوسَى وَهَارُونَ وَكَذَلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ

Meal (IK): Ve Biz, ona İshak’ı ve Ya’kub’u ihsan ettik. Her birini hidayete erdirdik. Daha önce de Nuh’u ve onun soyundan Davud’u, Süleyman’ı, Eyyub’u, Yusuf’u, Musa’yı ve Harun’u hidayete erdirdik. İşte böyle mükafaatlandırırız ihsan edenleri.

### [Hud 11:71](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8/ayet/11:71.md) — يَعْقُوبَ

وَامْرَأَتُهُ قَائِمَةٌ فَضَحِكَتْ فَبَشَّرْنَاهَا بِإِسْحَاقَ وَمِنْ وَرَاءِ إِسْحَاقَ يَعْقُوبَ

Meal (IK): Hanımı ayakta idi. Bunun üzerine güldü. Biz de ona İshak’ı, İshak’ın ardından Ya’kub’u müjdeledik.

### [Yusuf 12:6](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8/ayet/12:6.md) — يَعْقُوبَ

وَكَذَلِكَ يَجْتَبِيكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِنْ تَأْوِيلِ الْأَحَادِيثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَعَلَى آلِ يَعْقُوبَ كَمَا أَتَمَّهَا عَلَى أَبَوَيْكَ مِنْ قَبْلُ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَاقَ إِنَّ رَبَّكَ عَلِيمٌ حَكِيمٌ

Meal (IK): Rabbın seni böylece beğenip seçecek, sana rüyaların yorumlanmasına dair bilgi verecek ve daha önce ataların İbrahim’e ve İshak’a nimetlerini tamamladığı gibi, sana ve Ya’kup hanedanına da tamamlayacaktır. Muhakkak ki Rabbın, Alim’dir, Hakim’dir.

### [Yusuf 12:38](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8/ayet/12:38.md) — وَيَعْقُوبَ

وَاتَّبَعْتُ مِلَّةَ آبَائِي إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ مَا كَانَ لَنَا أَنْ نُشْرِكَ بِاللَّهِ مِنْ شَيْءٍ ذَلِكَ مِنْ فَضْلِ اللَّهِ عَلَيْنَا وَعَلَى النَّاسِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُونَ

Meal (IK): Atalarım İbrahim, İshak ve Ya’kub’un dinine uydum. Herhangi bir şeyi Allah’a şirk koşmamız bize yaraşmaz. Bu, Allah’ın bize ve insanlara olan lütfundandır. Fakat insanların çoğu şükretmezler.

### [Yusuf 12:68](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8/ayet/12:68.md) — يَعْقُوبَ

وَلَمَّا دَخَلُوا مِنْ حَيْثُ أَمَرَهُمْ أَبُوهُمْ مَا كَانَ يُغْنِي عَنْهُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا حَاجَةً فِي نَفْسِ يَعْقُوبَ قَضَاهَا وَإِنَّهُ لَذُو عِلْمٍ لِمَا عَلَّمْنَاهُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Babalarının kendilerine emrettiği yerden girdiler. Bu, Allah katında onlara bir fayda sağlamazdı. Ancak Ya’kub içindeki dileği meydana çıkarmış oldu. O, şüphe yok ki kendisine öğrettiğimiz için ilim sahibi idi, ama insanların çoğu bilmezler.

### [Meryem 19:6](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8/ayet/19:6.md) — يَعْقُوبَ

يَرِثُنِي وَيَرِثُ مِنْ آلِ يَعْقُوبَ وَاجْعَلْهُ رَبِّ رَضِيًّا

Meal (IK): Ki bana ve Yakuboğullarına mirasçı olsun. Rabbım; onu razı olunan kıl.

### [Meryem 19:49](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8/ayet/19:49.md) — وَيَعْقُوبَ

فَلَمَّا اعْتَزَلَهُمْ وَمَا يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَكُلًّا جَعَلْنَا نَبِيًّا

Meal (IK): Onları ve Allah’tan başka taptıklarını bırakıp çekilince; ona İshak’ı ve Yakub’u bahşettik. Ve her birini peygamber yaptık.

### [Enbiya 21:72](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8/ayet/21:72.md) — وَيَعْقُوبَ

وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ نَافِلَةً وَكُلًّا جَعَلْنَا صَالِحِينَ

Meal (IK): Ona İshak’ı, üstelik bir de Yakub’u ihsan ettik. Ve her birini salih kimseler kıldık.

### [Ankebut 29:27](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8/ayet/29:27.md) — وَيَعْقُوبَ

وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَجَعَلْنَا فِي ذُرِّيَّتِهِ النُّبُوَّةَ وَالْكِتَابَ وَآتَيْنَاهُ أَجْرَهُ فِي الدُّنْيَا وَإِنَّهُ فِي الْآخِرَةِ لَمِنَ الصَّالِحِينَ

Meal (IK): Ve ona İshak ve Ya’kub’u ihsan ettik. Soyundan gelenlere kitab ve peygamberlik verdik. Ona dünyada mükafatını verdik. Doğrusu ahirette de o, salihlerdendir.

### [Sad 38:45](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8/ayet/38:45.md) — وَيَعْقُوبَ

وَاذْكُرْ عِبَادَنَا إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ أُولِي الْأَيْدِي وَالْأَبْصَارِ

Meal (IK): Kuvvetli ve basiretli kullarımız; İbrahim, İshak ve Ya’kub’u da hatırla.

## Sözlükler (0)

Bu kök için sözlük maddesi yok.
