# يقظ — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D9%82%D8%B8/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%8A%D9%82%D8%B8/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [يقظ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D9%82%D8%B8.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: يقظ

القاف والظاء و"وايء" معهما
وق ظ، ق ي ظ، ي ق ظ مستعملات وقظ:
الوَقْظُ: حوض يجتمع فيه ماء كثير، ليس له أعضاد، وجمعه وِقظانٌ.
وكان يوم الوقيظ حرباً بين تميم وبكر في الإسلام.
قيظ: القَيْظُ: صميم الصيف، والمَقيظُ: المصيف، وتقول: قِظنا بموضع كذا والمَقيظة: نبات أخضر يبقى إلى القَيْظ يكون علقة للإبل إذا يبس ما سواه.
يقظ: اسَتْيَقَظ فلان وأيْقَظْتُه، فهو يَقْظانُ، وامرأة يَقْظَى، وقوم أيْقاظٌ، ونساء يقاظَى.
واليَقَظَةُ: نقيض النوم.
ويَقَظةُ: اسم أبي حي من قريش.
ويقال للمثير التراب: يَقَّظَ وايْقَظَ.

### Türkçe

**القاف** ve **الظاء** ve onlarla birlikte **"وايء"**

**وق ظ**، **ق ي ظ**، **ي ق ظ** kullanımdadır. **وقظ**:
**الوَقْظُ**: içinde çok su toplanan bir havuz; onun dayanakları yoktur. Çoğulu **وِقظانٌ**’dır.
Ve **الوقيظ** günü, İslâm’da Temîm ile Bekr arasında bir savaş idi.

**قيظ**: **القَيْظُ**: yazın en şiddetli zamanı; **المَقيظُ**: yazlık (yazın kalınan yer). Ve dersin ki: “Falanca yerde **قِظنا** (yazladık).” **المَقيظة**: yeşil bir bitkidir; **القَيْظ**’a kadar kalır; ondan başkası kuruduğunda develer için bir asılıp kalan (yapışan) şey olur.

**يقظ**: Falanca **اسَتْيَقَظ** etti ve ben onu **أيْقَظْتُه**; o, **يَقْظانُ**’dır; bir kadın **يَقْظَى**; bir topluluk **أيْقاظٌ**; kadınlar **يقاظَى**.
Ve **اليَقَظَةُ**: uykunun zıddıdır.
Ve **يَقَظةُ**: Kureyş’ten bir mahallenin babasının adıdır.
Ve tozu kaldırana denir ki: **يَقَّظَ** ve **وايْقَظَ**.
