# يمن — Kâmûsü'l-Muhît

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D9%85%D9%86/sozluk/kamus
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%8A%D9%85%D9%86/entries/kamus

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [يمن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D9%85%D9%86.md)
- Kâmûsü'l-Muhît: Fîrûzâbâdî · 15. yy

## Madde başı: يمن

* ي م ن * * اليَمَنُ * بلاد للعرب والنسبة إليهم * يَمَنِيٌّ * و * يَمَانٍ * مخففة والألف عوض من ياء النسب فلا يجتمعان قال سيبويه وبعضهم يقول * يَمَانِيٌّ * بالتشديد وقوم * يَمَانِيَةٌ * و * يَمَانُون * مثل ثمانية وثمانون وامرأة * يَمَانيَةٌ * أيضا و * أَيْمَنَ * الرجل و * يَمَّنَ تَيْمِيناً * و * يَامَنَ * إذا أتى اليمن وكذا إذا أخذ في سيره يمينا يُقال يَامِنْ يا فلان بأصحابك أي خُذ بهم يَمنة ولا تقل تَيَامَنْ والعامة تقوله و * تَيَمَّنَ * تنسب إلى اليمن و * اليُمْنُ * البركة وقد * يُمِنَ * فلان على قومه على ما لم يُسم فاعله فهو * مَيْمُونٌ * أي صار مُباركا عليهم و * يَمَنَهُمْ * أيضا * يَمْناً * فهو * يَامِنٌ * و * تَيَمَّنَ * به تبرك و * اليَمْنَةُ * ضد اليسرة و * الأَيْمَنُ * و * المَيْمَنَةُ * ضد الأيسر والميسرة و * اليَمِينُ * القوة وقوله تعالى تأتوننا عن اليمين { قال بن عباس رضي الله تعالى عنهما أي من قِبَل الدِّين فتُزينون لنا ضلالتنا كأنه أراد تأتوننا عن المأتى السهل واليمين القسم والجمع * أَيْمنُ * و * أَيْمانٌ * قيل إنما سُميت بذلك لأنهم كانوا إذا تحالفوا ضرب ضرب كل امرئ منهم يمينه على يمين صاحبه وإن جعلت اليمين ظرفا لم تجمعه لأن الظروف لا تكاد تُجمع و * اليَمِينُ * يمين الإنسان وغيره و * ايْمُنُ * الله اسم موضع للقسم هكذا بضم الميم والنون وهو جمع يمين وألفه ألف وصل عند أكثر النحويين ولم يجيء في الأسماء ألف الوصل مفتوحة وربما حذفوا منه النون فقالوا * أَيْمُ * الله بفتح الهمزة وكسرها وربما أبقوا الميم وحدها فقالوا مُ الله ومِ الله بضم الميم وكسرها وربما قالوا مُنُ الله بضم الميم والنون ومَنَ الله بفتحهما ومِنِ الله بكسرهما ويقولون * يَمينُ * الله لا أفعل وجمع اليمين * أَيْمُنٌ * كما سبق

### Türkçe

* ي م ن * * **اليَمَنُ** * Araplar için bir beldedir; onlara nisbet: * **يَمَنِيٌّ** * ve * **يَمَانٍ** * (hafifletilmiş); elif, nisbet yâsından bedeldir; ikisi bir araya gelmez. Sîbeveyh dedi ki: Bazıları şeddeli olarak * **يَمَانِيٌّ** * der; bir kavim de * **يَمَانِيَةٌ** * ve * **يَمَانُون** * (sekiz ve seksen gibi) der; bir kadın da * **يَمَانيَةٌ** * (yine). Ve * **أَيْمَنَ** * adam; ve * **يَمَّنَ تَيْمِيناً** * ve * **يَامَنَ** *: Yemen’e geldiği zaman; yine, yürüyüşünde sağa yöneldiği zaman. Denir: **يَامِنْ** ey falan, arkadaşlarınla; yani onları sağ tarafa götür; **تَيَامَنْ** deme; avam onu söyler. Ve * **تَيَمَّنَ** *: Yemen’e nisbet etti. Ve * **اليُمْنُ** *: bereket; ve gerçekten * **يُمِنَ** * falan, kavmi üzerine—faili adlandırılmamış olarak—o halde o * **مَيْمُونٌ** *dur; yani onların üzerine mübarek oldu. Ve * **يَمَنَهُمْ** * da, * **يَمْناً** *; o halde o * **يَامِنٌ** *dir. Ve * **تَيَمَّنَ** * onunla: bereket umdu. Ve * **اليَمْنَةُ** *: solun zıddıdır. Ve * **الأَيْمَنُ** * ve * **المَيْمَنَةُ** *: * **الأيسر** * ve * **الميسرة** *nin zıddıdır. Ve * **اليَمِينُ** *: kuvvet. Ve Yüce Allah’ın sözü: “Bize sağdan gelirdiniz” { İbn Abbas—Allah Teâlâ ikisinden de razı olsun—dedi ki: yani din tarafından; böylece bize sapıklığımızı süslüyordunuz; sanki “kolay geliş tarafından bize gelirdiniz” demek istedi. Ve * **اليمين** *: yemin; cem‘i * **أَيْمنُ** * ve * **أَيْمانٌ** *. Denildi ki: ancak bununla adlandırıldı; çünkü onlar antlaştıkları zaman, her birinin sağını arkadaşının sağı üzerine vururlardı. Eğer * **اليمين** *i zarf yaparsan onu çoğul yapmazsın; çünkü zarflar neredeyse çoğul yapılmaz. Ve * **اليَمِينُ** *: insanın ve başkasının sağı. Ve * **ايْمُنُ** * الله: yemin için bir yer adıdır; işte böyle, mîm ve nûn’un dammesiyle; o, * **يمين** *in cem‘idir; elifi, nahivcilerin çoğuna göre vasl elifidir; isimlerde fethalı vasl elifi gelmemiştir. Bazen ondan nûn’u hazfederler de * **أَيْمُ** * الله derler; hemzenin fethasıyla ve kesresiyle. Bazen mîm’i tek başına bırakırlar da مُ الله ve مِ الله derler; mîm’in dammesiyle ve kesresiyle. Bazen مُنُ الله derler; mîm ve nûn’un dammesiyle; ve مَنَ الله, ikisinin fethasıyla; ve مِنِ الله, ikisinin kesresiyle. Ve derler: * **يَمينُ** * الله, yapmam. Ve * **اليمين** *in cem‘i: * **أَيْمُنٌ** *; daha önce geçtiği gibi.
