# ي — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%8A/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: ى

alphabetical letter ى ذ The twenty-eighth letter of the alphabet: called يَآءٌ. It is one of the letters termed soft, or weak, and is a letter of prolongation and of augmentation. As a numeral it signifies Ten. -A2- ى for يا frequently occurs in the phrase يَرَسُولَ اللّٰهِ, and in يَأَيُّهَا. ― -b2- ى inserted to give fulness of sound to kesreh, see art. ا. ― -b3- Used لِلاِنْكَارِ, see الف الاستنكار in art. ا. ― -b4- ى with sheddeh followed by ة converts a part. n. into a quasi-inf. n., as المَضْرُوبِيَّةُ, “ the being beaten. ” So, by the relative ى, يَآءُ النِسْبَةِ, substs. and even particles are converted into abstract nouns of quality, as اِسْمِيَّةٌ and كَيْفِيَّةٌ. -A3- يَا is the most common of vocative particles, used in calling to him who is near; [like O!]; and to him who is distant; [like Ho there! Holloa!]; and to him who is between near and distant; [like ho! what ho!]; (Ibn-el-Kátib, in the Káfiyeh, cited in TA, art. أَيَا.) Pronounced with imáleh, see art. اِمَّا. ― -b2- يَالَ for يَا آلَ, see ل. ― -b3- يَايَا and يَايَهْ, see art. أَيَا.

### Türkçe

alfabetik harf **ى** **ذ** Alfabenin yirmi sekizinci harfi: **يَآءٌ** diye adlandırılır. Yumuşak yahut zayıf diye adlandırılan harflerden biridir; ve uzatma ve artırma harfidir. Bir sayı olarak On’u ifade eder. -A2- **ى**, **يا** yerine, **يَرَسُولَ اللّٰهِ** ibaresinde ve **يَأَيُّهَا**’da sıkça vâki olur. ― -b2- **ى**, kesreye ses dolgunluğu vermek için sokulur; **ا** maddesine bak. ― -b3- **لِلاِنْكَارِ** için kullanılır; **ا** maddesinde **الف الاستنكار**’a bak. ― -b4- Şeddeli **ى**’nin ardından **ة** gelmesi, bir ism-i mef‘ûlün bir kısmını, شبه-mastar isme çevirir; **المَضْرُوبِيَّةُ**, “dövülmüş olma” gibi. Kezâ, nisbet **ى**’siyle, **يَآءُ النِسْبَةِ**, isimler ve hattâ edatlar, nitelik soyut isimlerine çevrilir; **اِسْمِيَّةٌ** ve **كَيْفِيَّةٌ** gibi. -A3- **يَا**, nidâ edatlarının en yaygınıdır; yakında olana seslenmede kullanılır; [O! gibi]; ve uzakta olana; [Hey orada! Hey! gibi]; ve yakın ile uzak arasında olana; [hey! hey sen! gibi]; (İbnü’l-Kâtib, el-Kâfiye’de, TA’da **أَيَا** maddesinde nakledilmiştir.) İmâle ile telaffuz olunur; **اِمَّا** maddesine bak. ― -b2- **يَالَ**, **يَا آلَ** yerine; **ل**’ye bak. ― -b3- **يَايَا** ve **يَايَهْ**; **أَيَا** maddesine bak.
