# Nahl Suresi (16): kökleri ve ayetleri

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/sure/16
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/surahs/16

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Arapça adı: النحل · İngilizce adı: An-Nahl
- Mushaf sırası: 16 · Nüzul yeri: Mekke (Mekkî) · Nüzul sırası: 70
- 128 ayet · 1.843 kelime · 401 kök (362 içerik kökü, 39 edat)
- Rükû sayısı: 16 · Cüz: 14 · Sayfa (Medine mushafı): 267–281
- Künye: Tanzil Kur'an verileri (Tanzil Quran Metadata 1.0, CC BY 3.0, https://tanzil.net); nüzul sırası ve yeri Mısır mushafına (1924) göredir, bazı sureler için âlimler arasında farklı görüşler vardır.
- Önceki sure: [Hicr](https://lisan.digital/tr/sure/15.md) · Sonraki sure: [İsra](https://lisan.digital/tr/sure/17.md)

## Kökler (362)

İçerik kökleri, belirginlik sırasıyla. Belirginlik işaretli Dunning G²'dir: kökün bu suredeki ayet sayısı Kur'an'ın geri kalanına göre beklenenden ne kadar sapıyor (olumlu: beklenenden sık, olumsuz: seyrek); hem sıklığı hem yoğunluğu ölçer. ×: kökün bu suredeki ayet oranının Kur'an'daki oranına bölümü. Sayfa sayfa JSON: https://lisan.digital/api/surahs/16/roots?offset=0&limit=100&sort=spec

| # | Kök | Bu surede ayet | Geçiş | Kur'an'da ayet | G² | × | Anlam | Not |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | [أله](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D9%87.md) | 66 | 89 | 1.879 | 26,1 | 1,7 | Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir |  |
| 2 | [نعم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B9%D9%85.md) | 13 | 13 | 132 | 21,9 | 4,8 | "Neam" geviş getiren çift parmaklı hayvanların ortak adıdır |  |
| 3 | [حسن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B3%D9%86.md) | 11 | 13 | 177 | 10,4 | 3 | Hüsn : Sıra dağların yan yana olan iki büyük dağın en… |  |
| 4 | [أمم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%85%D9%85.md) | 8 | 9 | 108 | 9,6 | 3,6 | Emam ön demektir |  |
| 5 | [يمن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D9%85%D9%86.md) | 6 | 6 | 63 | 9,6 | 4,6 | Sağ yandır |  |
| 6 | [رزق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B2%D9%82.md) | 8 | 10 | 109 | 9,5 | 3,6 | Üzüm demektir |  |
| 7 | [شرك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83.md) | 9 | 11 | 143 | 8,6 | 3,1 | Tasma kayış demektir |  |
| 8 | [هدي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%AF%D9%8A.md) | 13 | 14 | 268 | 8,1 | 2,4 | “Hediye”, insanların görüşmeden evvel görüşmek isteklerini… |  |
| 9 | [سوأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%88%D8%A3.md) | 9 | 10 | 151 | 7,9 | 2,9 | Sey’e(hemze): “Sivad” kara demektir |  |
| 10 | [بغل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%BA%D9%84.md) | 1 | 1 | 1 | 7,8 | 48,7 | Katır demektir | yalnızca bu surede |
| 11 | [جوو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%88%D9%88.md) | 1 | 1 | 1 | 7,8 | 48,7 | Cevf kovuk demektir | yalnızca bu surede |
| 12 | [حفد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%81%D8%AF.md) | 1 | 1 | 1 | 7,8 | 48,7 | Hafeze de zı’nın dal’a dönüşmesi ile soyu koruyan torun… | yalnızca bu surede |
| 13 | [دفأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%81%D8%A3.md) | 1 | 1 | 1 | 7,8 | 48,7 | Kürk, kuytu yer demektir | yalnızca bu surede |
| 14 | [صوف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%88%D9%81.md) | 1 | 1 | 1 | 7,8 | 48,7 | Onun yünleri | yalnızca bu surede |
| 15 | [ظعن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B8%D8%B9%D9%86.md) | 1 | 1 | 1 | 7,8 | 48,7 | Sizin göçünüz | yalnızca bu surede |
| 16 | [غزل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B2%D9%84.md) | 1 | 1 | 1 | 7,8 | 48,7 | Onun ipliği | yalnızca bu surede |
| 17 | [فرث](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D8%AB.md) | 1 | 1 | 1 | 7,8 | 48,7 | Sindirilmiş gıda | yalnızca bu surede |
| 18 | [وبر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%A8%D8%B1.md) | 1 | 1 | 1 | 7,8 | 48,7 | Ve onun tüyleri | yalnızca bu surede |
| 19 | [وكد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%83%D8%AF.md) | 1 | 1 | 1 | 7,8 | 48,7 | Vekud yakıt demektir | yalnızca bu surede |
| 20 | [فكر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%83%D8%B1.md) | 3 | 3 | 18 | 7,8 | 8,1 | Feker “Vekr” kuş yuvasının giriş kapısıdır |  |
| 21 | [فري](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D9%8A.md) | 5 | 6 | 54 | 7,7 | 4,5 | Ferv “Ferre”ye bak |  |
| 22 | [لون](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%88%D9%86.md) | 2 | 2 | 7 | 7,4 | 13,9 | Her çeşit renk demektir |  |
| 23 | [شعر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B9%D8%B1.md) | 4 | 4 | 40 | 6,7 | 4,9 | Şuurunda olurlar |  |
| 24 | [ثمر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%85%D8%B1.md) | 3 | 3 | 22 | 6,6 | 6,6 | Meyve demektir |  |
| 25 | [مكر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%83%D8%B1.md) | 3 | 3 | 23 | 6,4 | 6,4 | Sinek kapan bitki demektir |  |
| 26 | [نقض](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%82%D8%B6.md) | 2 | 2 | 9 | 6,3 | 10,8 | “Nukaz” birbirinden kopmuş iplik parçalarıdır |  |
| 27 | [بعث](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B9%D8%AB.md) | 5 | 5 | 64 | 6,3 | 3,8 | Baas içtima etmiş askeri birlik demektir |  |
| 28 | [وفي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%81%D9%8A.md) | 5 | 5 | 64 | 6,3 | 3,8 | “Vefyü” düzlük yerde oluşan tümsek yer veya tepecikler… |  |
| 29 | [لسن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B3%D9%86.md) | 3 | 4 | 24 | 6,2 | 6,1 | Dil demektir |  |
| 30 | [بطن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B7%D9%86.md) | 3 | 3 | 25 | 5,9 | 5,8 | Batın karın demektir |  |
| 31 | [دمم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%85%D9%85.md) | 2 | 2 | 10 | 5,9 | 9,7 | Ve kan |  |
| 32 | [طيب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%8A%D8%A8.md) | 4 | 4 | 46 | 5,7 | 4,2 | İyi |  |
| 33 | [عنب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%86%D8%A8.md) | 2 | 2 | 11 | 5,5 | 8,9 | E’nab, Üzüm asması demektir |  |
| 34 | [حنف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%86%D9%81.md) | 2 | 2 | 12 | 5,2 | 8,1 | Hanif eğildiği zaman kırılmayan yaş çalıdır |  |
| 35 | [طمأن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%85%D8%A3%D9%86.md) | 2 | 2 | 12 | 5,2 | 8,1 | Huzur bulan |  |
| 36 | [لحم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AD%D9%85.md) | 2 | 2 | 12 | 5,2 | 8,1 | Et |  |
| 37 | [أثث](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AB%D8%AB.md) | 1 | 1 | 2 | 5 | 24,4 | Eses hasır yapılan bitkidir |  |
| 38 | [دسس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%B3%D8%B3.md) | 1 | 1 | 2 | 5 | 24,4 | Dess : Dessese bir şeyi kapatan toz ve kirdir |  |
| 39 | [سربل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D8%A8%D9%84.md) | 1 | 2 | 2 | 5 | 24,4 | Koruyucu giysiler |  |
| 40 | [طري](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%B1%D9%8A.md) | 1 | 1 | 2 | 5 | 24,4 | Taze |  |
| 41 | [لبن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%A8%D9%86.md) | 1 | 1 | 2 | 5 | 24,4 | Süt demektir |  |
| 42 | [لمح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%85%D8%AD.md) | 1 | 1 | 2 | 5 | 24,4 | Kayan yıldız demektir |  |
| 43 | [مخر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AE%D8%B1.md) | 1 | 1 | 2 | 5 | 24,4 | Suyu yaranlar |  |
| 44 | [نحل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%84.md) | 1 | 1 | 2 | 5 | 24,4 | Bal arısı |  |
| 45 | [وصب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B5%D8%A8.md) | 1 | 1 | 2 | 5 | 24,4 | Serçe ile işaret parmaklarının aralarıdır |  |
| 46 | [رأف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%A3%D9%81.md) | 2 | 2 | 13 | 4,9 | 7,5 | Riyf : Sulak, suya yakın, bol verimli, bitkili yer demektir |  |
| 47 | [نجم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AC%D9%85.md) | 2 | 2 | 13 | 4,9 | 7,5 | Gezegen yıldızdır |  |
| 48 | [ظلل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B8%D9%84%D9%84.md) | 3 | 3 | 31 | 4,8 | 4,7 | Gölge demektir |  |
| 49 | [ضرب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D8%B1%D8%A8.md) | 4 | 4 | 54 | 4,7 | 3,6 | Örnek verdi |  |
| 50 | [وصف](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B5%D9%81.md) | 2 | 2 | 14 | 4,6 | 7 | Vasıflandırırlar |  |
| 51 | [شرب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D8%A8.md) | 3 | 3 | 34 | 4,4 | 4,3 | İçecek |  |
| 52 | [سخر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AE%D8%B1.md) | 3 | 4 | 35 | 4,2 | 4,2 | Sahr kayalık sahadır |  |
| 53 | [علن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%84%D9%86.md) | 2 | 2 | 16 | 4,1 | 6,1 | “A’ren” mahallenin orta yeri, evler arası avlu demektir |  |
| 54 | [خلف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%84%D9%81.md) | 6 | 7 | 116 | 4,1 | 2,5 | Half : Ense demektir |  |
| 55 | [جأر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%A3%D8%B1.md) | 1 | 1 | 3 | 4 | 16,2 | Ceer kuruduktan sonra yeşerip bitki ile örtünen yer demektir |  |
| 56 | [رغد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%BA%D8%AF.md) | 1 | 1 | 3 | 4 | 16,2 | Muhallebi demektir |  |
| 57 | [سوغ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%88%D8%BA.md) | 1 | 1 | 3 | 4 | 16,2 | “Sığa(sad)” kalıba dökülmüş şeydir |  |
| 58 | [عجم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AC%D9%85.md) | 1 | 1 | 3 | 4 | 16,2 | Yabancı |  |
| 59 | [نكر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%83%D8%B1.md) | 3 | 3 | 37 | 3,9 | 4 | Tanınmayan |  |
| 60 | [ثبت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%A8%D8%AA.md) | 2 | 2 | 17 | 3,9 | 5,7 | Sibat(Te) kayış demektir |  |
| 61 | [خفف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%81%D9%81.md) | 2 | 2 | 17 | 3,9 | 5,7 | Huff : Devenin kopmuş toynağı demektir |  |
| 62 | [خلق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%84%D9%82.md) | 9 | 11 | 218 | 3,8 | 2 | Halk: Halk, deri veya bez parçası demektir |  |
| 63 | [دبب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%A8%D8%A8.md) | 2 | 2 | 18 | 3,7 | 5,4 | Böcek demektir |  |
| 64 | [صبر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%A8%D8%B1.md) | 5 | 7 | 93 | 3,6 | 2,6 | Granit taş demektir |  |
| 65 | [نزل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B2%D9%84.md) | 10 | 11 | 257 | 3,6 | 1,9 | “Nezle” konaklama yeri demektir |  |
| 66 | [بعد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B9%D8%AF.md) | 9 | 11 | 223 | 3,6 | 2 | Baid uzak demektir |  |
| 67 | [ملك](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%84%D9%83.md) | 8 | 8 | 191 | 3,5 | 2 | Melekut, tüm kainatı mülk olarak varlığını ifade eder |  |
| 68 | [فوق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%88%D9%82.md) | 3 | 3 | 41 | 3,5 | 3,6 | Üst |  |
| 69 | [علم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%84%D9%85.md) | 22 | 28 | 728 | 3,4 | 1,5 | Dağın sivri noktası demektir |  |
| 70 | [شيأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%8A%D8%A3.md) | 15 | 19 | 449 | 3,4 | 1,6 | Şey |  |
| 71 | [سلم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%85.md) | 6 | 6 | 127 | 3,4 | 2,3 | “Süllem” merdiven demektir |  |
| 72 | [دخر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%AE%D8%B1.md) | 1 | 1 | 4 | 3,4 | 12,2 | “Zahire” ambara doldurulmuş tahıl, “zal” “dal”a dönüşerek… |  |
| 73 | [رذل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B0%D9%84.md) | 1 | 1 | 4 | 3,4 | 12,2 | Rezl meyvenin döküntüsü, adisi demektir |  |
| 74 | [زلل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%84%D9%84.md) | 1 | 1 | 4 | 3,4 | 12,2 | Zülal yumurta akı demektir |  |
| 75 | [سقف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%82%D9%81.md) | 1 | 1 | 4 | 3,4 | 12,2 | Sekf tavan demektir |  |
| 76 | [عتب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AA%D8%A8.md) | 1 | 1 | 4 | 3,4 | 12,2 | “A’tebe” kapı eşiği demektir |  |
| 77 | [نفد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%81%D8%AF.md) | 1 | 1 | 4 | 3,4 | 12,2 | Tükenir |  |
| 78 | [لبس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%A8%D8%B3.md) | 2 | 2 | 20 | 3,3 | 4,9 | “Lebas” kurulup gerilmiş ser yay, eğilmiş sert ağaç… |  |
| 79 | [نخل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AE%D9%84.md) | 2 | 2 | 20 | 3,3 | 4,9 | Hurma ağacıdır |  |
| 80 | [شكر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%83%D8%B1.md) | 4 | 4 | 69 | 3,3 | 2,8 | Sütle dolu memedir |  |
| 81 | [سرر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D8%B1.md) | 3 | 3 | 43 | 3,3 | 3,4 | Serer üstüne oturulan kanepe türü divandır |  |
| 82 | [حرم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B1%D9%85.md) | 4 | 4 | 71 | 3,1 | 2,7 | Hiram keçe demektir |  |
| 83 | [جوع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%88%D8%B9.md) | 1 | 1 | 5 | 2,9 | 9,7 | Ceyee suyun toplandığı çukurdur |  |
| 84 | [حرص](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B1%D8%B5.md) | 1 | 1 | 5 | 2,9 | 9,7 | Haris elbisedeki yırtık demektir |  |
| 85 | [خنزر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%86%D8%B2%D8%B1.md) | 1 | 1 | 5 | 2,9 | 9,7 | Domuz |  |
| 86 | [سرح](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D8%AD.md) | 1 | 1 | 5 | 2,9 | 9,7 | Eğersiz attır |  |
| 87 | [شرح](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D8%AD.md) | 1 | 1 | 5 | 2,9 | 9,7 | “Şeriha” et dilimi demektir |  |
| 88 | [كمل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%85%D9%84.md) | 1 | 1 | 5 | 2,9 | 9,7 | Tam |  |
| 89 | [ميد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8A%D8%AF.md) | 1 | 1 | 5 | 2,9 | 9,7 | Sallar |  |
| 90 | [هلل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%84%D9%84.md) | 1 | 1 | 5 | 2,9 | 9,7 | Boğazlandı |  |
| 91 | [أخذ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AE%D8%B0.md) | 9 | 9 | 244 | 2,8 | 1,8 | İhaze göl gibi suyun toplandığı yer yani birikintidir veya… |  |
| 92 | [عدل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AF%D9%84.md) | 2 | 2 | 24 | 2,7 | 4,1 | Denk tutuyorlar |  |
| 93 | [مسك](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D9%83.md) | 2 | 2 | 24 | 2,7 | 4,1 | Koku veren yağdır |  |
| 94 | [وعظ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B9%D8%B8.md) | 2 | 2 | 24 | 2,7 | 4,1 | “Vea’de” (dal) yağmur yüklü bulut anlamına gelir |  |
| 95 | [بكم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%83%D9%85.md) | 1 | 1 | 6 | 2,6 | 8,1 | Dilsiz |  |
| 96 | [حمر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%85%D8%B1.md) | 1 | 1 | 6 | 2,6 | 8,1 | Yaban eşeği demektir |  |
| 97 | [ذرأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D8%B1%D8%A3.md) | 1 | 1 | 6 | 2,6 | 8,1 | Zere’ (zal, hemze) : “Zerre”(zal) toz demektir |  |
| 98 | [زيت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%8A%D8%AA.md) | 1 | 1 | 6 | 2,6 | 8,1 | Zeytindir |  |
| 99 | [سكر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%83%D8%B1.md) | 1 | 1 | 6 | 2,6 | 8,1 | Sükker seyrek taneli üzüm salkımı demektir |  |
| 100 | [شفي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%81%D9%8A.md) | 1 | 1 | 6 | 2,6 | 8,1 | Çukur, kuyu gibi yerlerin kenar kısmıdır |  |
| 101 | [قصد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B5%D8%AF.md) | 1 | 1 | 6 | 2,6 | 8,1 | Kemik iliğidir |  |
| 102 | [كظم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B8%D9%85.md) | 1 | 1 | 6 | 2,6 | 8,1 | İçerde tutan |  |
| 103 | [لحد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AD%D8%AF.md) | 1 | 1 | 6 | 2,6 | 8,1 | Siper, uzunca kazılmış çukur, sığınak demektir |  |
| 104 | [نكث](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%83%D8%AB.md) | 1 | 1 | 6 | 2,6 | 8,1 | Bozulmuş iptir |  |
| 105 | [شقق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%82%D9%82.md) | 2 | 2 | 25 | 2,6 | 3,9 | Şıkk, kopmuş parça demektir |  |
| 106 | [دخل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%AE%D9%84.md) | 5 | 5 | 111 | 2,5 | 2,2 | Dahl: Kuytu yer demektir |  |
| 107 | [أنث](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86%D8%AB.md) | 2 | 2 | 26 | 2,5 | 3,7 | Eğildiği zaman tekrar eski yerine gelen demir gibi şeylere… |  |
| 108 | [شجر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%AC%D8%B1.md) | 2 | 2 | 26 | 2,5 | 3,7 | Ağaç |  |
| 109 | [روح](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%88%D8%AD.md) | 3 | 3 | 52 | 2,4 | 2,8 | Reyhan kokulu çiçeğin adıdır |  |
| 110 | [مثل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AB%D9%84.md) | 6 | 7 | 148 | 2,4 | 2 | Çamurdan yapılan ve bir şeye benzetilen nesne, heykeldir |  |
| 111 | [جدل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%AF%D9%84.md) | 2 | 2 | 27 | 2,3 | 3,6 | Cedle havan tokmağı demektir |  |
| 112 | [هجر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%AC%D8%B1.md) | 2 | 2 | 27 | 2,3 | 3,6 | Hecire (he), Terkedilmiş harabe yer demektir |  |
| 113 | [سبت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D8%AA.md) | 1 | 1 | 7 | 2,3 | 7 | Post demektir |  |
| 114 | [بشر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B4%D8%B1.md) | 5 | 5 | 119 | 2,2 | 2 | Beşere derinin tüysüz dış yüzü demektir |  |
| 115 | [بلو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%84%D9%88.md) | 3 | 3 | 56 | 2,1 | 2,6 | Biley taşı |  |
| 116 | [أمر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%85%D8%B1.md) | 8 | 8 | 226 | 2,1 | 1,7 | Murar acı bir ağacın adıdır |  |
| 117 | [حيث](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%8A%D8%AB.md) | 2 | 2 | 29 | 2,1 | 3,4 | Hayese sürülmüş tarla demektir |  |
| 118 | [خسف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B3%D9%81.md) | 1 | 1 | 8 | 2 | 6,1 | Hesf : Derin sulu çukurdur |  |
| 119 | [فرط](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D8%B7.md) | 1 | 1 | 8 | 2 | 6,1 | Fert (tı) Topluluktan ayrılan kişidir |  |
| 120 | [جعل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%B9%D9%84.md) | 10 | 14 | 311 | 1,9 | 1,6 | Ceal sıcak tencerinin tutulması için kullanılan bez… |  |
| 121 | [قوم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%88%D9%85.md) | 17 | 17 | 597 | 1,9 | 1,4 | Hayvanların ön ayaklarına denir |  |
| 122 | [جلد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%84%D8%AF.md) | 1 | 1 | 9 | 1,8 | 5,4 | Culud deri demektir |  |
| 123 | [حلي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%84%D9%8A.md) | 1 | 1 | 9 | 1,8 | 5,4 | Hilye takı demektir |  |
| 124 | [خيل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%8A%D9%84.md) | 1 | 1 | 9 | 1,8 | 5,4 | Heyl (hı) : At demektir |  |
| 125 | [سود](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%88%D8%AF.md) | 1 | 1 | 9 | 1,8 | 5,4 | Kararan |  |
| 126 | [عبر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%A8%D8%B1.md) | 1 | 1 | 9 | 1,8 | 5,4 | Abere bir ırmaktan geçerken üstüne basılan taşlar |  |
| 127 | [سبل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D9%84.md) | 6 | 7 | 164 | 1,8 | 1,8 | Biribirini kesen yoldur |  |
| 128 | [حين](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%8A%D9%86.md) | 2 | 3 | 33 | 1,8 | 3 | İna (Elif) sütün sağıldığı kap demektir |  |
| 129 | [أخر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AE%D8%B1.md) | 8 | 9 | 242 | 1,7 | 1,6 | Uhur ense demektir |  |
| 130 | [جور](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%88%D8%B1.md) | 1 | 1 | 10 | 1,6 | 4,9 | Civar yerleşik bir yerin çevresi demektir |  |
| 131 | [حيق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%8A%D9%82.md) | 1 | 1 | 10 | 1,6 | 4,9 | Havk Çalı süpürgesi demektir |  |
| 132 | [قدس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AF%D8%B3.md) | 1 | 1 | 10 | 1,6 | 4,9 | Cemaatlerin toplandığı yerde önderin durduğu yerdir |  |
| 133 | [كفل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%81%D9%84.md) | 1 | 1 | 10 | 1,6 | 4,9 | Üstüne oturulan keçe demektir |  |
| 134 | [جرم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%B1%D9%85.md) | 3 | 3 | 65 | 1,6 | 2,2 | Cürame hurma döküntüsü demektir |  |
| 135 | [متع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AA%D8%B9.md) | 3 | 3 | 65 | 1,6 | 2,2 | Mut’a, üzerine ev eşyasını konduğu yüksekçe yer; sonra… |  |
| 136 | [كره](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B1%D9%87.md) | 2 | 2 | 35 | 1,6 | 2,8 | Hoşlanmadı |  |
| 137 | [ضلل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D9%84%D9%84.md) | 6 | 6 | 170 | 1,6 | 1,7 | Fi Tadlil Dalle kaybolan deve demektir |  |
| 138 | [جهد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%87%D8%AF.md) | 2 | 2 | 36 | 1,5 | 2,7 | Cehd düz, sert yer demektir |  |
| 139 | [عهد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%87%D8%AF.md) | 2 | 3 | 36 | 1,5 | 2,7 | Söz |  |
| 140 | [جمل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%85%D9%84.md) | 1 | 1 | 11 | 1,5 | 4,4 | Erkek deve demektir |  |
| 141 | [حرر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B1%D8%B1.md) | 1 | 1 | 11 | 1,5 | 4,4 | Harir, ipek demektir |  |
| 142 | [حصي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B5%D9%8A.md) | 1 | 1 | 11 | 1,5 | 4,4 | Hasiy, Çakıl taşı demektir |  |
| 143 | [زبر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%A8%D8%B1.md) | 1 | 1 | 11 | 1,5 | 4,4 | “Zebra”, derisi çizgili yaban eşeğidir |  |
| 144 | [شمل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%85%D9%84.md) | 1 | 1 | 11 | 1,5 | 4,4 | Sol |  |
| 145 | [طبع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%A8%D8%B9.md) | 1 | 1 | 11 | 1,5 | 4,4 | Ağaç, taş gibi şeylerin üzrini çentmek için kullanılan taş… |  |
| 146 | [عدن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AF%D9%86.md) | 1 | 1 | 11 | 1,5 | 4,4 | “Firdevs“ özel mülkiyetli bahçedir, “aden“ ise yaz ve kış… |  |
| 147 | [أكل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%83%D9%84.md) | 4 | 4 | 101 | 1,5 | 1,9 | Ekel pas demektir |  |
| 148 | [علو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%84%D9%88.md) | 3 | 3 | 68 | 1,4 | 2,1 | “A’leve” kökünden fiilin ismi olmuş ve “gel !” anlamındadır |  |
| 149 | [فعل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B9%D9%84.md) | 4 | 4 | 102 | 1,4 | 1,9 | Fa’l “Fa’l” “yapmak” demektir |  |
| 150 | [جبي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%A8%D9%8A.md) | 1 | 1 | 12 | 1,3 | 4,1 | Onu seçti |  |
| 151 | [جحد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%AD%D8%AF.md) | 1 | 1 | 12 | 1,3 | 4,1 | Cehd sert topraktır |  |
| 152 | [خرر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B1%D8%B1.md) | 1 | 1 | 12 | 1,3 | 4,1 | Sel suyunun yardığı hendek demektir |  |
| 153 | [رهب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%87%D8%A8.md) | 1 | 1 | 12 | 1,3 | 4,1 | Cübbe demektir |  |
| 154 | [زرع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%B1%D8%B9.md) | 1 | 1 | 12 | 1,3 | 4,1 | Ekin demektir |  |
| 155 | [سلك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%83.md) | 1 | 1 | 12 | 1,3 | 4,1 | Sülük demektir |  |
| 156 | [ضيق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D9%8A%D9%82.md) | 1 | 1 | 12 | 1,3 | 4,1 | Dar geçit, boğaz demektir |  |
| 157 | [قنت](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%86%D8%AA.md) | 1 | 1 | 12 | 1,3 | 4,1 | “Kart”, “karet” sıvının katılaşması, donması, kurumuş kan… |  |
| 158 | [كنن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%86%D9%86.md) | 1 | 1 | 12 | 1,3 | 4,1 | Okların konduğu kap demektir |  |
| 159 | [نطف](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B7%D9%81.md) | 1 | 1 | 12 | 1,3 | 4,1 | Duvarda aşağı doğru akan sıvı damlasıdır |  |
| 160 | [ضرر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D8%B1%D8%B1.md) | 3 | 3 | 70 | 1,3 | 2,1 | “Darir” zor, bulanık gören kişi demektir |  |
| 161 | [وحي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AD%D9%8A.md) | 3 | 3 | 70 | 1,3 | 2,1 | İşaretleşmek için yakılan ateştir |  |
| 162 | [عذب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B0%D8%A8.md) | 10 | 11 | 336 | 1,3 | 1,4 | Su yosunudur |  |
| 163 | [جبل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%A8%D9%84.md) | 2 | 2 | 39 | 1,3 | 2,5 | Dağ anlamındadır |  |
| 164 | [سلط](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D8%B7.md) | 2 | 2 | 39 | 1,3 | 2,5 | Salata, doğranmış sebze demektir |  |
| 165 | [شهو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%87%D9%88.md) | 1 | 1 | 13 | 1,2 | 3,7 | “Şeğefe” yağmur alan yüksek dağ demektir |  |
| 166 | [ألم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D9%85.md) | 3 | 3 | 73 | 1,2 | 2 | Ürrem, erm çakıl taşları, azı dişi demektir |  |
| 167 | [بلغ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%84%D8%BA.md) | 3 | 3 | 73 | 1,2 | 2 | İş ayakkabısı |  |
| 168 | [صدد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AF%D8%AF.md) | 2 | 2 | 41 | 1,2 | 2,4 | Alıkoyarlar |  |
| 169 | [وحد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AD%D8%AF.md) | 5 | 5 | 148 | 1,1 | 1,6 | وَحْدَهُ kelimesi aslında منفرداً anlamındadır ve marifeye… |  |
| 170 | [ثوي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%88%D9%8A.md) | 1 | 1 | 14 | 1,1 | 3,5 | Saye develerin ahırı demektir |  |
| 171 | [رجم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AC%D9%85.md) | 1 | 1 | 14 | 1,1 | 3,5 | Alet olarak kullanılan taştır |  |
| 172 | [رسو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88.md) | 1 | 1 | 14 | 1,1 | 3,5 | Sıra dağlar |  |
| 173 | [وزر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B2%D8%B1.md) | 1 | 3 | 14 | 1,1 | 3,5 | Kemiksiz et parçası demektir |  |
| 174 | [حلل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%84%D9%84.md) | 2 | 2 | 43 | 1,1 | 2,3 | Helva olgunlaşmış tatlı meyve ve ya bunlardan yapılmış… |  |
| 175 | [زين](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%8A%D9%86.md) | 2 | 2 | 43 | 1,1 | 2,3 | Ziynet : Süslemek için kullanılan çöplere, tüylere benzeyen… |  |
| 176 | [سوع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%88%D8%B9.md) | 2 | 2 | 44 | 1 | 2,2 | “Sığa(sad)” kalıba dökülmüş şeydir |  |
| 177 | [جهر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%87%D8%B1.md) | 1 | 1 | 15 | 1 | 3,2 | Kuru halde olan bir toprağın yağmur aldıktan sonra yeşerip… |  |
| 178 | [ربو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%A8%D9%88.md) | 1 | 1 | 15 | 1 | 3,2 | Rebbe’deki be vav’a dönüşmüş, gelişmek, evrimleşmek anlamı… |  |
| 179 | [ركب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%83%D8%A8.md) | 1 | 1 | 15 | 1 | 3,2 | “Rükbe” diz demektir |  |
| 180 | [سوم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%88%D9%85.md) | 1 | 1 | 15 | 1 | 3,2 | Sima çehre demektir |  |
| 181 | [فأد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%A3%D8%AF.md) | 1 | 1 | 15 | 1 | 3,2 | Fuad, Fevd somun ekmek demektir |  |
| 182 | [فيأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%8A%D8%A3.md) | 1 | 1 | 15 | 1 | 3,2 | Fey Güneşin en kısa gölgesi demektir |  |
| 183 | [عمل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%85%D9%84.md) | 9 | 11 | 313 | 1 | 1,4 | Amele iş yapmaya alıştırılmış deve veya öküz demektir |  |
| 184 | [كبر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%A8%D8%B1.md) | 5 | 5 | 153 | 1 | 1,6 | Yaşlı adamdır |  |
| 185 | [صرط](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%B1%D8%B7.md) | 2 | 2 | 45 | 1 | 2,2 | Yol |  |
| 186 | [سوي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%88%D9%8A.md) | 3 | 3 | 80 | 0,9 | 1,8 | Seviye: Engebesiz düz yerdir |  |
| 187 | [بوأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%88%D8%A3.md) | 1 | 1 | 16 | 0,9 | 3 | Bve bye’den dönüşmüştür |  |
| 188 | [سطر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B7%D8%B1.md) | 1 | 1 | 16 | 0,9 | 3 | Et satırıdır |  |
| 189 | [ملل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%84%D9%84.md) | 1 | 1 | 16 | 0,9 | 3 | İnanç |  |
| 190 | [قدم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AF%D9%85.md) | 2 | 2 | 48 | 0,8 | 2 | “Kudüm” ön demektir |  |
| 191 | [مكن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%83%D9%86.md) | 2 | 2 | 48 | 0,8 | 2 | Kevn tepe demektir |  |
| 192 | [خصم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B5%D9%85.md) | 1 | 1 | 17 | 0,8 | 2,9 | Hasim (hı,sad) : Çantanın kenarına bağlanan iki kulpdan… |  |
| 193 | [عوذ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%88%D8%B0.md) | 1 | 1 | 17 | 0,8 | 2,9 | Uvvez, hayvanın yetişemeyeceği yerdeki otluk yerin ve… |  |
| 194 | [قدر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AF%D8%B1.md) | 4 | 4 | 121 | 0,8 | 1,6 | Kıdr kazandır |  |
| 195 | [عقل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%82%D9%84.md) | 2 | 2 | 49 | 0,8 | 2 | Akledersiniz |  |
| 196 | [بين](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%8A%D9%86.md) | 12 | 14 | 454 | 0,8 | 1,3 | Beyn topraktaki yarık demektir |  |
| 197 | [بني](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%86%D9%8A.md) | 1 | 1 | 18 | 0,8 | 2,7 | Yapı demektir |  |
| 198 | [حمل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%85%D9%84.md) | 2 | 2 | 50 | 0,7 | 1,9 | Haml: İple yüklenen yük demektir |  |
| 199 | [بلد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%84%D8%AF.md) | 1 | 1 | 19 | 0,7 | 2,6 | Beled mezarlık demektir |  |
| 200 | [ثمن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%85%D9%86.md) | 1 | 1 | 19 | 0,7 | 2,6 | Essemnu (Sin’ le) sade yağ demektir |  |
| 201 | [صنع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%86%D8%B9.md) | 1 | 1 | 19 | 0,7 | 2,6 | İmal ederler |  |
| 202 | [ظلم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B8%D9%84%D9%85.md) | 8 | 10 | 290 | 0,7 | 1,3 | Zalimler |  |
| 203 | [دنو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%86%D9%88.md) | 4 | 4 | 128 | 0,6 | 1,5 | Dünya : “Dena” kelimesi ecveften nakısa dönüşmüştür |  |
| 204 | [بغي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%BA%D9%8A.md) | 3 | 3 | 90 | 0,6 | 1,6 | Buğa boğa demektir |  |
| 205 | [تمم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%85%D9%85.md) | 1 | 1 | 20 | 0,6 | 2,4 | Çiçeklenmiş ağaç demektir |  |
| 206 | [كشف](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B4%D9%81.md) | 1 | 1 | 20 | 0,6 | 2,4 | Açık baş demektir |  |
| 207 | [بيت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%8A%D8%AA.md) | 2 | 3 | 54 | 0,6 | 1,8 | Beyt ev demektir |  |
| 208 | [كون](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%88%D9%86.md) | 27 | 33 | 1.149 | 0,6 | 1,1 | Kevn, tepe demektir |  |
| 209 | [سمو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%85%D9%88.md) | 8 | 8 | 297 | 0,6 | 1,3 | “Sem” hayvanın sırtı, “ard” da hayvanın karnıdır |  |
| 210 | [بقي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%82%D9%8A.md) | 1 | 1 | 21 | 0,6 | 2,3 | Bakiyye bir kaptan bir şey boşaltıldıktan sonra dökülmeden… |  |
| 211 | [غضب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B6%D8%A8.md) | 1 | 1 | 21 | 0,6 | 2,3 | Kızgınlık |  |
| 212 | [كذب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B0%D8%A8.md) | 7 | 10 | 257 | 0,5 | 1,3 | Kizb, kumaşın boyanmasında kullanılan bir çeşit boya… |  |
| 213 | [ترب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%B1%D8%A8.md) | 1 | 1 | 22 | 0,5 | 2,2 | Toprak demektir |  |
| 214 | [عرب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D8%A8.md) | 1 | 1 | 22 | 0,5 | 2,2 | “A’rafe” üstü düz dağ demektir |  |
| 215 | [عمر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%85%D8%B1.md) | 1 | 1 | 22 | 0,5 | 2,2 | “U’mare” katlı bina demektir |  |
| 216 | [ردد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AF%D8%AF.md) | 2 | 2 | 57 | 0,5 | 1,7 | “Ridde” devenin memesinden doğumdan önce gelen süttür |  |
| 217 | [لقي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%82%D9%8A.md) | 4 | 4 | 135 | 0,5 | 1,4 | “Lekat” iki yerleşik bölge arasındaki buluşma yerinin adıdır |  |
| 218 | [ذلل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%84%D9%84.md) | 1 | 1 | 23 | 0,5 | 2,1 | Zeyl etek denektir |  |
| 219 | [شري](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%8A.md) | 1 | 1 | 23 | 0,5 | 2,1 | Satın aldılar |  |
| 220 | [فحش](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AD%D8%B4.md) | 1 | 1 | 23 | 0,5 | 2,1 | Fahşa (ha) “Üns” oku atan yayın insan tarafı; “vahş” ise… |  |
| 221 | [نبت](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%A8%D8%AA.md) | 1 | 1 | 23 | 0,5 | 2,1 | Bitki |  |
| 222 | [أجر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AC%D8%B1.md) | 3 | 3 | 99 | 0,4 | 1,5 | (EaCR) “Acur” tuğla demektir |  |
| 223 | [موه](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%87.md) | 2 | 2 | 60 | 0,4 | 1,6 | Su |  |
| 224 | [بوب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%88%D8%A8.md) | 1 | 1 | 24 | 0,4 | 2 | Bab kapı demektir |  |
| 225 | [ثني](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%86%D9%8A.md) | 1 | 1 | 24 | 0,4 | 2 | Sena yaka demektir |  |
| 226 | [جهل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%87%D9%84.md) | 1 | 1 | 24 | 0,4 | 2 | Cehl fokurdayıp kaynayan kazan demektir |  |
| 227 | [خزي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B2%D9%8A.md) | 1 | 2 | 24 | 0,4 | 2 | Hizy (hı, ze) : Dikenli çalı demektir |  |
| 228 | [سقي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%82%D9%8A.md) | 1 | 1 | 24 | 0,4 | 2 | Sakiy: Kaba konmuş sudur |  |
| 229 | [طير](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%8A%D8%B1.md) | 1 | 1 | 24 | 0,4 | 2 | “Tayr” kuş demektir |  |
| 230 | [ذوق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%88%D9%82.md) | 2 | 2 | 61 | 0,4 | 1,6 | Sevik (Sin) özel bir un çorbasıdır |  |
| 231 | [رحم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AD%D9%85.md) | 8 | 8 | 313 | 0,4 | 1,2 | Rahim, bebeğin doğana kadar geliştiği yerdir |  |
| 232 | [دون](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%88%D9%86.md) | 4 | 5 | 142 | 0,4 | 1,4 | Dane, inek yavrusuna denir |  |
| 233 | [نفس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%81%D8%B3.md) | 7 | 9 | 270 | 0,4 | 1,3 | Dibağlamada kullanılan palamut, meşenin bir meyvesidir |  |
| 234 | [سير](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%8A%D8%B1.md) | 1 | 1 | 25 | 0,4 | 1,9 | Gezerler |  |
| 235 | [عجز](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AC%D8%B2.md) | 1 | 1 | 25 | 0,4 | 1,9 | Belin at tarafıdır |  |
| 236 | [فلك](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%84%D9%83.md) | 1 | 1 | 25 | 0,4 | 1,9 | Fülk (kef), İğ topacı demektir |  |
| 237 | [قصص](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B5%D8%B5.md) | 1 | 1 | 25 | 0,4 | 1,9 | Anlatırız |  |
| 238 | [وكل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%83%D9%84.md) | 2 | 2 | 62 | 0,4 | 1,6 | Kuşların yumurta bıraktığı yerdir |  |
| 239 | [موت](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D8%AA.md) | 4 | 4 | 143 | 0,4 | 1,4 | Kış uykusundan uyanmış yılana hayy, kış uykusundaki yılana… |  |
| 240 | [نهر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%87%D8%B1.md) | 3 | 3 | 102 | 0,4 | 1,4 | Durgun suyda dibe çöken mile “leyl“ akıp denize giden… |  |
| 241 | [إبراهيم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A5%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%8A%D9%85.md) | 2 | 2 | 63 | 0,3 | 1,5 | İbrahim |  |
| 242 | [ثقل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%82%D9%84.md) | 1 | 1 | 26 | 0,3 | 1,9 | Terazinin karşı kefesine konan taş demektir |  |
| 243 | [قعد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B9%D8%AF.md) | 1 | 1 | 26 | 0,3 | 1,9 | Temel demektir |  |
| 244 | [قمر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%85%D8%B1.md) | 1 | 1 | 26 | 0,3 | 1,9 | Kamer gökteki ayın kütlesi demektir |  |
| 245 | [هون](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%88%D9%86.md) | 1 | 1 | 26 | 0,3 | 1,9 | Düzlük demektir |  |
| 246 | [غير](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%B1.md) | 4 | 5 | 146 | 0,3 | 1,3 | Ğayr, Ğayr dışında demektir |  |
| 247 | [رجل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AC%D9%84.md) | 2 | 2 | 66 | 0,3 | 1,5 | Rical ayak demektir |  |
| 248 | [وقي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%82%D9%8A.md) | 6 | 8 | 237 | 0,3 | 1,2 | Takva kelimesindeki ilk te harfi vavdan dönüşmüştür, vav… |  |
| 249 | [جزي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%B2%D9%8A.md) | 3 | 3 | 109 | 0,2 | 1,3 | Ceze’e (hemze ile) bir şeyin parçası, bozulmadan bütünden… |  |
| 250 | [نصب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B5%D8%A8.md) | 1 | 1 | 29 | 0,2 | 1,7 | Dikili taş demektir |  |
| 251 | [هود](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%88%D8%AF.md) | 1 | 1 | 29 | 0,2 | 1,7 | “Hidayet”in değişik söylenişidir |  |
| 252 | [خلص](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%84%D8%B5.md) | 1 | 1 | 30 | 0,2 | 1,6 | Hales : Çekirdek içidir |  |
| 253 | [قلب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%84%D8%A8.md) | 4 | 4 | 155 | 0,2 | 1,3 | Ayak basıldığında toprakta çıkan kalıptır |  |
| 254 | [بأس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%A3%D8%B3.md) | 2 | 2 | 70 | 0,2 | 1,4 | Bes besese dağınık taşlar demektir |  |
| 255 | [خوف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%88%D9%81.md) | 3 | 3 | 112 | 0,2 | 1,3 | Havf : “Hafe” korkulduğu zaman saklanmak için takınılan… |  |
| 256 | [وجه](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AC%D9%87.md) | 2 | 2 | 71 | 0,2 | 1,4 | Yüz demektir |  |
| 257 | [جنب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%86%D8%A8.md) | 1 | 1 | 31 | 0,2 | 1,6 | Yan demektir |  |
| 258 | [قسم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B3%D9%85.md) | 1 | 1 | 31 | 0,2 | 1,6 | Kasem sad ile gövdesi kopmuş ağacın yerinde duran köküdür |  |
| 259 | [وري](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B1%D9%8A.md) | 1 | 1 | 31 | 0,2 | 1,6 | Arka |  |
| 260 | [نظر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B8%D8%B1.md) | 3 | 3 | 115 | 0,2 | 1,3 | Korkuluk demektir |  |
| 261 | [شمس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%85%D8%B3.md) | 1 | 1 | 32 | 0,2 | 1,5 | Güneş demektir |  |
| 262 | [عرش](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D8%B4.md) | 1 | 1 | 32 | 0,2 | 1,5 | Toplantı yerinde yöneticinin durduğu yüksek yerdir |  |
| 263 | [هزأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%B2%D8%A3.md) | 1 | 1 | 32 | 0,2 | 1,5 | (he ze e) (Hezy) hezv kılıç yarası, hezeyan, hastanın… |  |
| 264 | [عقب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%82%D8%A8.md) | 2 | 4 | 74 | 0,1 | 1,3 | Örümcektir, “a’kibe” yumru, “ka’b” da topuk demektir |  |
| 265 | [قلل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%84%D9%84.md) | 2 | 2 | 74 | 0,1 | 1,3 | Az |  |
| 266 | [عبد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%A8%D8%AF.md) | 6 | 6 | 251 | 0,1 | 1,2 | Ana kapının önündeki bekçidir |  |
| 267 | [كثر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%AB%D8%B1.md) | 4 | 4 | 162 | 0,1 | 1,2 | Kesr(sin ile) kırık demektir |  |
| 268 | [سأل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84.md) | 3 | 3 | 118 | 0,1 | 1,2 | “Sehl” ova demektir |  |
| 269 | [يوم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D9%88%D9%85.md) | 10 | 12 | 437 | 0,1 | 1,1 | “Yemm” durgun akan su demektir |  |
| 270 | [بطل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B7%D9%84.md) | 1 | 1 | 34 | 0,1 | 1,4 | Batn ve zehr sırt ve karın (daha çok hayvanlar için)… |  |
| 271 | [أتي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AA%D9%8A.md) | 11 | 13 | 486 | 0,1 | 1,1 | Etve çardağa doğru suyu getiren kanaldır |  |
| 272 | [أرض](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B1%D8%B6.md) | 10 | 10 | 440 | 0,1 | 1,1 | Hayvanların sırtına sema, alt tarafına ard denir |  |
| 273 | [حيي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%8A%D9%8A.md) | 4 | 5 | 166 | 0,1 | 1,2 | Uyanık yılan demektir |  |
| 274 | [غفل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%81%D9%84.md) | 1 | 1 | 35 | 0,1 | 1,4 | Ğufl, “Ğefer” örtü demektir |  |
| 275 | [شطن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B7%D9%86.md) | 2 | 2 | 78 | 0,1 | 1,2 | Şetan, kuyudan su çekilen uzun iptir |  |
| 276 | [عود](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%88%D8%AF.md) | 1 | 1 | 36 | 0,1 | 1,4 | Kalabalık hayvan sürülerinin sulamalarında varış yoluyla… |  |
| 277 | [ترك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%B1%D9%83.md) | 1 | 1 | 37 | 0,1 | 1,3 | Terke civciv çıkmış yumurta kabuğu demektir |  |
| 278 | [سجد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AC%D8%AF.md) | 2 | 2 | 81 | 0,1 | 1,2 | Sacid, meyvesinin bolluğundan dolayı dalları veya gövdesi… |  |
| 279 | [أيي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%8A%D9%8A.md) | 13 | 14 | 592 | 0,1 | 1,1 | Evye kuş yuvası demektir |  |
| 280 | [ذكر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%83%D8%B1.md) | 6 | 6 | 264 | 0,1 | 1,1 | Zikr : Yay görevi gören ağaç dal parçasıdır |  |
| 281 | [طغي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%BA%D9%8A.md) | 1 | 1 | 38 | 0,1 | 1,3 | Taşkınlaştıran |  |
| 282 | [قوي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%88%D9%8A.md) | 1 | 1 | 39 | 0 | 1,2 | Kuvvet |  |
| 283 | [بحر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%AD%D8%B1.md) | 1 | 1 | 40 | 0 | 1,2 | Bahr deniz demektir |  |
| 284 | [بدل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%AF%D9%84.md) | 1 | 1 | 40 | 0 | 1,2 | Bedr dolunay demektir |  |
| 285 | [فلح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%84%D8%AD.md) | 1 | 1 | 40 | 0 | 1,2 | Felah “Felh” toprağın yarılmışı, çatlak toprak demektir |  |
| 286 | [حبب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%A8%D8%A8.md) | 2 | 2 | 85 | 0 | 1,1 | Habbe حَبَّ tane demektir (Tahıl tanesi) |  |
| 287 | [خير](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%8A%D8%B1.md) | 4 | 5 | 178 | 0 | 1,1 | Hayr : At sürüsü demektir |  |
| 288 | [سبح](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D8%AD.md) | 2 | 2 | 87 | 0 | 1,1 | Sebhe, omuzlara atılan, esen rüzgarda kanatlar gibi açılan… |  |
| 289 | [كفر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%81%D8%B1.md) | 10 | 11 | 465 | 0 | 1 | Hufre, çukur demektir |  |
| 290 | [حزن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B2%D9%86.md) | 1 | 1 | 42 | 0 | 1,2 | “Huzal (he, ze)” zayıf hayvan, semizin zıddı demektir |  |
| 291 | [صدر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AF%D8%B1.md) | 1 | 1 | 43 | 0 | 1,1 | Okun ön yarısına denir |  |
| 292 | [عجل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AC%D9%84.md) | 1 | 1 | 44 | 0 | 1,1 | Buzağı demektir |  |
| 293 | [قرب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%A8.md) | 2 | 2 | 91 | 0 | 1,1 | Suyun içine konduğu kap veya tulum demektir |  |
| 294 | [قبل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%A8%D9%84.md) | 6 | 6 | 282 | 0 | 1 | Önce |  |
| 295 | [بصر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B5%D8%B1.md) | 3 | 3 | 139 | 0 | 1,1 | Basar çevresiyle birlikte göz, ayn ise gözbebeği… |  |
| 296 | [فضل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B6%D9%84.md) | 2 | 3 | 92 | 0 | 1,1 | Fadl Deriden yapılan gömlektir |  |
| 297 | [حكم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%83%D9%85.md) | 4 | 4 | 189 | 0 | 1 | Gem demektir |  |
| 298 | [فسد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D8%AF.md) | 1 | 1 | 47 | 0 | 1 | Fesad “Visad” yıkılmış uzanmış ağaç parçası, yastık… |  |
| 299 | [أجل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AC%D9%84.md) | 1 | 2 | 48 | 0 | 1 | İcl havuz demektir |  |
| 300 | [نفع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%81%D8%B9.md) | 1 | 1 | 49 | 0 | 1 | Fayda eder |  |
| 301 | [تحت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA.md) | 1 | 1 | 50 | 0 | 1 | Ayağın alt tarafı demektir |  |
| 302 | [عدد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AF%D8%AF.md) | 1 | 1 | 50 | 0 | 1 | İdad toplayıcılık zamanında meyve toplayanların aşiret… |  |
| 303 | [غفر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%81%D8%B1.md) | 4 | 4 | 202 | 0 | 1 | Ğafere, Hefere kelimesi ile akrabadır |  |
| 304 | [ولي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%84%D9%8A.md) | 4 | 4 | 203 | 0 | 1 | Veli arka demektir |  |
| 305 | [دور](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%88%D8%B1.md) | 1 | 2 | 53 | 0 | 0,9 | Dar : Etrafı çevrili yer demektir |  |
| 306 | [قري](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D9%8A.md) | 1 | 1 | 54 | 0 | 0,9 | Kasaba |  |
| 307 | [نهي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%87%D9%8A.md) | 1 | 1 | 54 | 0 | 0,9 | Nihayet, son demektir |  |
| 308 | [خرج](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B1%D8%AC.md) | 3 | 3 | 157 | 0 | 0,9 | Huruc : Harc duvarın dışına sürülen harçtır |  |
| 309 | [صوب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%88%D8%A8.md) | 1 | 1 | 56 | 0 | 0,9 | Sağanak yağmur demektir |  |
| 310 | [مسس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3.md) | 1 | 1 | 57 | 0 | 0,9 | Ona dokundu |  |
| 311 | [فتن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AA%D9%86.md) | 1 | 1 | 58 | 0 | 0,8 | Fitne, Madeni curuftan temizlemek için eritmek demektir |  |
| 312 | [سمع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%85%D8%B9.md) | 3 | 3 | 163 | 0 | 0,9 | İşiten |  |
| 313 | [غيب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%A8.md) | 1 | 1 | 59 | 0 | 0,8 | Ğayb, Uzaktan bakıldığında arazide kapalı kalmış yere, dibi… |  |
| 314 | [خسر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B3%D8%B1.md) | 1 | 1 | 60 | 0 | 0,8 | Husrin : “Hasre" harap olmuş yer demektir |  |
| 315 | [زيد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%8A%D8%AF.md) | 1 | 1 | 60 | 0 | 0,8 | Zade : Azık demektir |  |
| 316 | [ربب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%A8%D8%A8.md) | 17 | 20 | 872 | -0,1 | 0,9 | Ribve, tümsek demektir |  |
| 317 | [سمي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%85%D9%8A.md) | 1 | 1 | 63 | -0,1 | 0,8 | Ad verilen |  |
| 318 | [عرف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D9%81.md) | 1 | 1 | 63 | -0,1 | 0,8 | Tanınan ile |  |
| 319 | [صلح](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%84%D8%AD.md) | 3 | 3 | 170 | -0,1 | 0,9 | Sarh köşk, serh (sinle) silah demektir |  |
| 320 | [جري](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%B1%D9%8A.md) | 1 | 1 | 64 | -0,1 | 0,8 | Cariye yelkenli sandal demektir |  |
| 321 | [حمد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%85%D8%AF.md) | 1 | 1 | 66 | -0,1 | 0,7 | Hamd: Cümle kapısı demektir |  |
| 322 | [سكن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%83%D9%86.md) | 1 | 1 | 66 | -0,1 | 0,7 | “Sikkin” bıçak demektir |  |
| 323 | [فرق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D9%82.md) | 1 | 1 | 66 | -0,1 | 0,7 | Fırka Kayalıktan kopan parça demektir |  |
| 324 | [شهد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%87%D8%AF.md) | 2 | 3 | 123 | -0,1 | 0,8 | Petekteki baldır |  |
| 325 | [توب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%88%D8%A8.md) | 1 | 1 | 69 | -0,1 | 0,7 | Eveye yuva demektir |  |
| 326 | [عظم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B8%D9%85.md) | 2 | 2 | 127 | -0,2 | 0,8 | Büyük |  |
| 327 | [دعو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%B9%D9%88.md) | 3 | 3 | 182 | -0,2 | 0,8 | Deav : Dua, gel gel anlamına kalkan eller demektir |  |
| 328 | [زوج](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%88%D8%AC.md) | 1 | 2 | 72 | -0,2 | 0,7 | İlik ve düğme çiftinin her biridir |  |
| 329 | [بنو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%86%D9%88.md) | 2 | 2 | 132 | -0,2 | 0,7 | Oğullar |  |
| 330 | [رأي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%A3%D9%8A.md) | 5 | 5 | 297 | -0,2 | 0,8 | Raye bir yere konmuş, oranın özelliğini gösteren işaret… |  |
| 331 | [جهم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%87%D9%85.md) | 1 | 1 | 77 | -0,3 | 0,6 | Cehennem tuğlanın pişirildiği kuyu demektir |  |
| 332 | [أمن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%85%D9%86.md) | 13 | 14 | 723 | -0,3 | 0,9 | Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir |  |
| 333 | [قرأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%A3.md) | 1 | 2 | 79 | -0,3 | 0,6 | “Karye”, kaynar veya kuyu suyunun bulunduğu, halkın… |  |
| 334 | [ليل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%8A%D9%84.md) | 1 | 1 | 81 | -0,3 | 0,6 | Durgun suyda dibe çöken mile “leyl“, akıp denize giden… |  |
| 335 | [ليس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%8A%D8%B3.md) | 1 | 1 | 85 | -0,4 | 0,6 | Bu kelime “late”den dönüşmüştür |  |
| 336 | [خلد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%84%D8%AF.md) | 1 | 1 | 86 | -0,4 | 0,6 | Huld : Parçalanmayan sert kaya demektir |  |
| 337 | [نفق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%81%D9%82.md) | 1 | 1 | 86 | -0,4 | 0,6 | İki yüzlüler |  |
| 338 | [أنس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86%D8%B3.md) | 5 | 5 | 317 | -0,4 | 0,8 | Ok tan yayın iç tarafna üns, dış tarafına vahş denemektedir |  |
| 339 | [حقق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%82%D9%82.md) | 4 | 4 | 263 | -0,4 | 0,7 | Hokka, devlere yemin dağıtıldığı kaptır |  |
| 340 | [بعض](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B9%D8%B6.md) | 1 | 2 | 87 | -0,4 | 0,6 | Bu’sus kalça kemiği, buud kalça, türkçedeki but buradan… |  |
| 341 | [أذن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B0%D9%86.md) | 1 | 1 | 90 | -0,5 | 0,5 | Kulak demektir |  |
| 342 | [أبو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%A8%D9%88.md) | 1 | 1 | 104 | -0,8 | 0,5 | Bab kapı demektir |  |
| 343 | [دين](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%8A%D9%86.md) | 1 | 1 | 104 | -0,8 | 0,5 | Dane, inek yavrusuna denir |  |
| 344 | [ذو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%88.md) | 1 | 1 | 109 | -0,9 | 0,4 | Sahip |  |
| 345 | [نذر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B0%D8%B1.md) | 1 | 1 | 115 | -1 | 0,4 | Savaşta veya yürüyüşteki öncüdür |  |
| 346 | [عزز](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B2%D8%B2.md) | 1 | 1 | 117 | -1,1 | 0,4 | Yağmur suyu ile doymuş topraktır |  |
| 347 | [طوع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%88%D8%B9.md) | 1 | 1 | 118 | -1,1 | 0,4 | Koparılmaya elverişli hale gelmiş hurma tanesi veya… |  |
| 348 | [عند](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%86%D8%AF.md) | 2 | 3 | 189 | -1,2 | 0,5 | “Anid“ yulara gelmeyen devedir |  |
| 349 | [أهل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%87%D9%84.md) | 1 | 1 | 120 | -1,2 | 0,4 | Hilal yeni ay demektir |  |
| 350 | [رود](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%88%D8%AF.md) | 1 | 1 | 120 | -1,2 | 0,4 | “Raid”, bir şeyi çevirmek için kullanılan koldur |  |
| 351 | [جمع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%85%D8%B9.md) | 1 | 1 | 123 | -1,2 | 0,4 | Yumruk demektir |  |
| 352 | [جنن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%86%D9%86.md) | 2 | 2 | 196 | -1,3 | 0,5 | Bahçe demektir |  |
| 353 | [جيأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%8A%D8%A3.md) | 3 | 3 | 262 | -1,3 | 0,6 | Ceyee yağmur sularının toplanıp biriktiği yerdir |  |
| 354 | [وعد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B9%D8%AF.md) | 1 | 1 | 130 | -1,4 | 0,4 | “Va’id” yağmur bulutu demektir |  |
| 355 | [نصر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B5%D8%B1.md) | 1 | 1 | 137 | -1,6 | 0,4 | Bereketli yağmurla sulanmış toprak demektir |  |
| 356 | [رسل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%84.md) | 5 | 5 | 429 | -2,1 | 0,6 | Saçak demektir |  |
| 357 | [مع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B9.md) | 1 | 1 | 157 | -2,2 | 0,3 | Beraber |  |
| 358 | [أول](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%88%D9%84.md) | 1 | 1 | 158 | -2,2 | 0,3 | Alet kaldıraç demektir |  |
| 359 | [تبع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%A8%D8%B9.md) | 1 | 1 | 158 | -2,2 | 0,3 | İnek yavrusu, dana demektir |  |
| 360 | [نور](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%88%D8%B1.md) | 1 | 1 | 174 | -2,7 | 0,3 | Ateş demektir |  |
| 361 | [كتب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%AA%D8%A8.md) | 2 | 2 | 279 | -3,4 | 0,3 | Derinin deri ile dikildiği sırım, iptir |  |
| 362 | [قول](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%88%D9%84.md) | 12 | 17 | 1.383 | -14,9 | 0,4 | Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda… |  |

## Edat kökleri (39)

Edatlar (harf-i cerler, zamirler, bağlaçlar…) sayfada ve grafta varsayılan gizli; aynı ölçüyle sıralı, sıraları içerik köklerinden sonra gelir. JSON: https://lisan.digital/api/surahs/16/roots?offset=0&limit=100&sort=spec&edat=1

| # | Kök | Bu surede ayet | Geçiş | Kur'an'da ayet | G² | × | Anlam | Not |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 363 | [ما](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%A7.md) | 54 | 66 | 1.635 | 15,6 | 1,6 | -dığı şey | edat |
| 364 | [لا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%A7.md) | 42 | 56 | 1.280 | 10,8 | 1,6 | -mazlar/-mezler | edat |
| 365 | [ألل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D9%84.md) | 39 | 46 | 1.247 | 8,1 | 1,5 | Elelu bıçağın iki yüzünden biridir | edat |
| 366 | [هم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%85.md) | 17 | 17 | 428 | 6,8 | 1,9 | Onlar | edat |
| 367 | [لك](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83.md) | 14 | 18 | 376 | 4,6 | 1,8 | Size | edat |
| 368 | [مِن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%90%D9%86.md) | 55 | 83 | 2.150 | 4 | 1,2 | -den | edat |
| 369 | [لعل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B9%D9%84.md) | 6 | 6 | 126 | 3,5 | 2,3 | Lea’lle cümlenin içinde meful veya haber olarak gelirse… | edat |
| 370 | [لكن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86.md) | 6 | 6 | 127 | 3,4 | 2,3 | Ve ancak | edat |
| 371 | [على](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%84%D9%89.md) | 32 | 40 | 1.177 | 3 | 1,3 | Üzerine | edat |
| 372 | [هو](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%88.md) | 14 | 17 | 426 | 3 | 1,6 | O | edat |
| 373 | [أين](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%8A%D9%86.md) | 2 | 2 | 27 | 2,3 | 3,6 | Hale ayın veya güneşin etrafında oluşan halkadır | edat |
| 374 | [ماذا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%A7%D8%B0%D8%A7.md) | 2 | 2 | 27 | 2,3 | 3,6 | Şey nedir? | edat |
| 375 | [ثم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%85.md) | 10 | 12 | 302 | 2,1 | 1,6 | Sonra | edat |
| 376 | [عن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%86.md) | 13 | 13 | 422 | 2,1 | 1,5 | -den | edat |
| 377 | [هل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%84.md) | 4 | 4 | 89 | 2 | 2,2 | Mı? | edat |
| 378 | [كي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%8A.md) | 1 | 1 | 10 | 1,6 | 4,9 | -maması için | edat |
| 379 | [ذلك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%84%D9%83.md) | 13 | 13 | 461 | 1,3 | 1,4 | İşaret ismidir | edat |
| 380 | [ألى](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D9%89.md) | 17 | 18 | 653 | 1 | 1,3 | -e | edat |
| 381 | [ب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8.md) | 12 | 13 | 452 | 0,8 | 1,3 | Onu | edat |
| 382 | [في](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%8A.md) | 32 | 43 | 1.364 | 0,7 | 1,1 | İçinde | edat |
| 383 | [أو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%88.md) | 6 | 6 | 213 | 0,6 | 1,4 | Veya | edat |
| 384 | [كلل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%84%D9%84.md) | 9 | 11 | 357 | 0,4 | 1,2 | "Kele" etrafı çevrilmiş çayırlık demektir | edat |
| 385 | [هي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%8A.md) | 2 | 2 | 63 | 0,3 | 1,5 | O | edat |
| 386 | [أن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86.md) | 59 | 82 | 2.734 | 0,3 | 1,1 | Kesinlikle | edat |
| 387 | [له](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87.md) | 15 | 18 | 696 | 0 | 1 | Onlara | edat |
| 388 | [سوف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%88%D9%81.md) | 1 | 1 | 42 | 0 | 1,2 | Sevfe: “Sin”, fiili muzarinin başına gelen bir harftir | edat |
| 389 | [لو](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%88.md) | 5 | 5 | 257 | 0 | 0,9 | İse | edat |
| 390 | [أذ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B0.md) | 12 | 13 | 629 | -0,1 | 0,9 | Zaman | edat |
| 391 | [مَن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86.md) | 13 | 18 | 686 | -0,1 | 0,9 | Kimse | edat |
| 392 | [بل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%84.md) | 2 | 2 | 121 | -0,1 | 0,8 | Oysa | edat |
| 393 | [أنا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86%D8%A7.md) | 1 | 1 | 66 | -0,1 | 0,7 | Ben | edat |
| 394 | [نحن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86.md) | 1 | 1 | 82 | -0,3 | 0,6 | Biz | edat |
| 395 | [كيف](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%8A%D9%81.md) | 1 | 1 | 83 | -0,4 | 0,6 | Key “için” demektir | edat |
| 396 | [ألي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D9%8A.md) | 4 | 5 | 268 | -0,5 | 0,7 | Onlar | edat |
| 397 | [قد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AF.md) | 6 | 6 | 388 | -0,6 | 0,8 | Öyleyse | edat |
| 398 | [هذا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%B0%D8%A7.md) | 3 | 4 | 257 | -1,2 | 0,6 | Bu | edat |
| 399 | [أنت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86%D8%AA.md) | 2 | 2 | 209 | -1,6 | 0,5 | (ENTüMü) Siz anlamındadır | edat |
| 400 | [أم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%85.md) | 1 | 1 | 196 | -3,4 | 0,2 | Oysa | edat |
| 401 | [لم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%85.md) | 4 | 4 | 479 | -4,8 | 0,4 | Değil | edat |

## Ayetler (128)

Mushaf sırasıyla, Arapça metni ve IK mealiyle; her ayetin metin sürümünde kelime kelime tablosu ve bütün mealler. JSON: https://lisan.digital/api/surahs/16/verses?page=1&pageSize=100&meal=IK

### [16:1](https://lisan.digital/tr/ayet/16:1.md)

أَتَى أَمْرُ اللَّهِ فَلَا تَسْتَعْجِلُوهُ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ

Meal (IK): Allah’ın emri geldi. Artık onu acele istemeyin. O; ortak koşmakta oldukları şeylerden münezzehtir, yücedir.

### [16:2](https://lisan.digital/tr/ayet/16:2.md)

يُنَزِّلُ الْمَلَائِكَةَ بِالرُّوحِ مِنْ أَمْرِهِ عَلَى مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ أَنْ أَنْذِرُوا أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنَا فَاتَّقُونِ

Meal (IK): O, kullarından dilediğine kendi emrinden melekleri ruh ile indirir ki; Ben’den başka tanrı yoktur, Ben’den sakının, diye uyarsınlar.

### [16:3](https://lisan.digital/tr/ayet/16:3.md)

خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ تَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ

Meal (IK): Gökleri ve yeri hak ile yaratmıştır. Onların ortak koştukları şeyden münezzehtir.

### [16:4](https://lisan.digital/tr/ayet/16:4.md)

خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ نُطْفَةٍ فَإِذَا هُوَ خَصِيمٌ مُبِينٌ

Meal (IK): İnsanı, bir damla sudan yarattı. Öyleyken o, nasıl da apaçık bir hasım kesilmiştir.

### [16:5](https://lisan.digital/tr/ayet/16:5.md)

وَالْأَنْعَامَ خَلَقَهَا لَكُمْ فِيهَا دِفْءٌ وَمَنَافِعُ وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ

Meal (IK): Hayvanları da yaratmıştır. Onlarda sizi ısıtacak şeyler ve birçok faydalar vardır. Ve onlardan yersiniz.

### [16:6](https://lisan.digital/tr/ayet/16:6.md)

وَلَكُمْ فِيهَا جَمَالٌ حِينَ تُرِيحُونَ وَحِينَ تَسْرَحُونَ

Meal (IK): Akşamleyin getirir, sabah salarken onlarda sizin için bir güzellik vardır

### [16:7](https://lisan.digital/tr/ayet/16:7.md)

وَتَحْمِلُ أَثْقَالَكُمْ إِلَى بَلَدٍ لَمْ تَكُونُوا بَالِغِيهِ إِلَّا بِشِقِّ الْأَنْفُسِ إِنَّ رَبَّكُمْ لَرَءُوفٌ رَحِيمٌ

Meal (IK): Kendi kendinize zor varacağınız memleketlere yüklerinizi taşırlar. Muhakkak ki Rabbınız; Rauf’tur, Rahim’dir.

### [16:8](https://lisan.digital/tr/ayet/16:8.md)

وَالْخَيْلَ وَالْبِغَالَ وَالْحَمِيرَ لِتَرْكَبُوهَا وَزِينَةً وَيَخْلُقُ مَا لَا تَعْلَمُونَ

Meal (IK): Atları, katırları ve merkebleri de sizin için binek ve süs hayvanı olarak yaratmıştır. Bilmediğiniz daha nice şeyleri de yaratır.

### [16:9](https://lisan.digital/tr/ayet/16:9.md)

وَعَلَى اللَّهِ قَصْدُ السَّبِيلِ وَمِنْهَا جَائِرٌ وَلَوْ شَاءَ لَهَدَاكُمْ أَجْمَعِينَ

Meal (IK): Yolun doğrusunu göstermek Alla’a aittir. Ondan sapan da vardır. O, dileseydi; hepinizi birlikte doğru yola iletirdi.

### [16:10](https://lisan.digital/tr/ayet/16:10.md)

هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً لَكُمْ مِنْهُ شَرَابٌ وَمِنْهُ شَجَرٌ فِيهِ تُسِيمُونَ

Meal (IK): O’dur size semadan su indiren, ondan içersiniz. Ve hayvanları otlattığınız bitki de onunla biter.

### [16:11](https://lisan.digital/tr/ayet/16:11.md)

يُنْبِتُ لَكُمْ بِهِ الزَّرْعَ وَالزَّيْتُونَ وَالنَّخِيلَ وَالْأَعْنَابَ وَمِنْ كُلِّ الثَّمَرَاتِ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ

Meal (IK): Onunla size ekinler, zeytin ve hurma ağaçları, üzümler ve türlü türlü ürünler bitirir. Düşünen bir kavim için bunda ayetler vardır.

### [16:12](https://lisan.digital/tr/ayet/16:12.md)

وَسَخَّرَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومُ مُسَخَّرَاتٌ بِأَمْرِهِ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ

Meal (IK): Geceyi, gündüzü, güneşi ve ayı sizin buyruğunuza verdi. Yıldızlar da O’nun buyruğu ile müsahhar kılınmıştır. Muhakkak ki bunda, akleden bir kavim için ayetler vardır.

### [16:13](https://lisan.digital/tr/ayet/16:13.md)

وَمَا ذَرَأَ لَكُمْ فِي الْأَرْضِ مُخْتَلِفًا أَلْوَانُهُ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً لِقَوْمٍ يَذَّكَّرُونَ

Meal (IK): Yeryüzünde rengarenk şeyleri de sizin için O, yaratmıştır. Muhakkak ki öğüt alan bir kavim için bunda ayetler vardır.

### [16:14](https://lisan.digital/tr/ayet/16:14.md)

وَهُوَ الَّذِي سَخَّرَ الْبَحْرَ لِتَأْكُلُوا مِنْهُ لَحْمًا طَرِيًّا وَتَسْتَخْرِجُوا مِنْهُ حِلْيَةً تَلْبَسُونَهَا وَتَرَى الْفُلْكَ مَوَاخِرَ فِيهِ وَلِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ

Meal (IK): Taze et yemeniz, giyineceğiniz süs eşyanızı çıkarmanız ve Allah’ın bol nimetinden istifade etmeniz için; denizi müsahhar kılan O’dur. Gemilerin onu yara yara gittiğini görürsün, O’nun lutfunu aramanız ve şükretmeniz içindir, belki şükredersiniz artık.

### [16:15](https://lisan.digital/tr/ayet/16:15.md)

وَأَلْقَى فِي الْأَرْضِ رَوَاسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِكُمْ وَأَنْهَارًا وَسُبُلًا لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ

Meal (IK): Yeryüzünde sarsılmayasınız diye sabit dağlar, nehirler ve yollar koymuştur ki onunla, doğru yolu bulasınız.

### [16:16](https://lisan.digital/tr/ayet/16:16.md)

وَعَلَامَاتٍ وَبِالنَّجْمِ هُمْ يَهْتَدُونَ

Meal (IK): İşaretler de. Yıldızlarla da, onlar yollarını bulurlar.

### [16:17](https://lisan.digital/tr/ayet/16:17.md)

أَفَمَنْ يَخْلُقُ كَمَنْ لَا يَخْلُقُ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ

Meal (IK): Yaratan; yaratmayan gibi midir hiç? Artık öğüt almaz mısınız?

### [16:18](https://lisan.digital/tr/ayet/16:18.md)

وَإِنْ تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لَا تُحْصُوهَا إِنَّ اللَّهَ لَغَفُورٌ رَحِيمٌ

Meal (IK): Allah’ın nimetini sayacak olursanız; bitiremezsiniz. Muhakkak ki Allah; Gafur’dur, Rahim’dir.

### [16:19](https://lisan.digital/tr/ayet/16:19.md)

وَاللَّهُ يَعْلَمُ مَا تُسِرُّونَ وَمَا تُعْلِنُونَ

Meal (IK): Allah; gizlediklerinizi de, açığa vurduklarınızı da bilir.

### [16:20](https://lisan.digital/tr/ayet/16:20.md)

وَالَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَا يَخْلُقُونَ شَيْئًا وَهُمْ يُخْلَقُونَ

Meal (IK): Allah’tan başka taptıkları; hiç bir şey yaratamazlar. Çünkü onların kendileri yaratılmıştır.

### [16:21](https://lisan.digital/tr/ayet/16:21.md)

أَمْوَاتٌ غَيْرُ أَحْيَاءٍ وَمَا يَشْعُرُونَ أَيَّانَ يُبْعَثُونَ

Meal (IK): Onlar; diri değil, ölüdürler. Ne zaman dirileceklerini de fark edemezler.

### [16:22](https://lisan.digital/tr/ayet/16:22.md)

إِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ فَالَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ قُلُوبُهُمْ مُنْكِرَةٌ وَهُمْ مُسْتَكْبِرُونَ

Meal (IK): İlahınız; tek bir ilahtır. Ahirete inanmayanların kalbleri inkar edicidir ve onlar büyüklük taslayanlardır.

### [16:23](https://lisan.digital/tr/ayet/16:23.md)

لَا جَرَمَ أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعْلِنُونَ إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْتَكْبِرِينَ

Meal (IK): Şüphesiz Allah; onların gizlediklerini de, açığa vurduklarını da bilir. Ve O; büyüklük taslayanları sevmez.

### [16:24](https://lisan.digital/tr/ayet/16:24.md)

وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ مَاذَا أَنْزَلَ رَبُّكُمْ قَالُوا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ

Meal (IK): Onlara: Size Rabbınız ne indirdi? denildiği zaman; geçmişlerin masallarını, derler.

### [16:25](https://lisan.digital/tr/ayet/16:25.md)

لِيَحْمِلُوا أَوْزَارَهُمْ كَامِلَةً يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَمِنْ أَوْزَارِ الَّذِينَ يُضِلُّونَهُمْ بِغَيْرِ عِلْمٍ أَلَا سَاءَ مَا يَزِرُونَ

Meal (IK): Bununla onlar; kıyamet günü kendilerinin bütün yüklerini taşıdıktan başka, bilgisizlikle baştan çıkardıklarının yüklerinden bir kısmını da sırtlarlar. Dikkat edin; yüklendikleri yük, ne kötüdür.

### [16:26](https://lisan.digital/tr/ayet/16:26.md)

قَدْ مَكَرَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَأَتَى اللَّهُ بُنْيَانَهُمْ مِنَ الْقَوَاعِدِ فَخَرَّ عَلَيْهِمُ السَّقْفُ مِنْ فَوْقِهِمْ وَأَتَاهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُونَ

Meal (IK): Kendilerinden öncekiler de düzen kurmuşlardı. Bunun üzerine Allah; binalarını temellerinden çökertti de üstlerindeki tavanları başlarına yıkıldı. Hem bu azab; onlara hissedemeyecekleri taraftan gelmişti.

### [16:27](https://lisan.digital/tr/ayet/16:27.md)

ثُمَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يُخْزِيهِمْ وَيَقُولُ أَيْنَ شُرَكَائِيَ الَّذِينَ كُنْتُمْ تُشَاقُّونَ فِيهِمْ قَالَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ إِنَّ الْخِزْيَ الْيَوْمَ وَالسُّوءَ عَلَى الْكَافِرِينَ

Meal (IK): Sonra da kıyamet gününde onları rezil eder ve der ki: Haklarında tartıştığınız Benim ortaklarım nerede? Kendilerine bilgi verilmiş olanlar derler ki: Doğrusu bugün, rezillik ve zillet kafirleredir.

### [16:28](https://lisan.digital/tr/ayet/16:28.md)

الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ ظَالِمِي أَنْفُسِهِمْ فَأَلْقَوُا السَّلَمَ مَا كُنَّا نَعْمَلُ مِنْ سُوءٍ بَلَى إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ

Meal (IK): Melekler; kendilerine zulmetmiş olanların canını alırken: Biz, hiç bir kötülük yapmıyorduk, diyerek teslim olurlar. Hayır, Allah sizin neler yaptığınızı bilir.

### [16:29](https://lisan.digital/tr/ayet/16:29.md)

فَادْخُلُوا أَبْوَابَ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا فَلَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ

Meal (IK): Haydi cehennemin kapılarından girin. Orada temelli kalacaksınız. Büyüklenenlerin durağı ne kötüdür.

### [16:30](https://lisan.digital/tr/ayet/16:30.md)

وَقِيلَ لِلَّذِينَ اتَّقَوْا مَاذَا أَنْزَلَ رَبُّكُمْ قَالُوا خَيْرًا لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا فِي هَذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ وَلَدَارُ الْآخِرَةِ خَيْرٌ وَلَنِعْمَ دَارُ الْمُتَّقِينَ

Meal (IK): Müttakilere: Rabbınız ne indirdi? denildiği vakit: Hayır indirdi, derler. Bu dünyada ihsan edenlere iyilik vardır, ahiret yurdu ise daha hayırlıdır. Müttakilerin yurdu ne de güzeldir.

### [16:31](https://lisan.digital/tr/ayet/16:31.md)

جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَهَا تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ لَهُمْ فِيهَا مَا يَشَاءُونَ كَذَلِكَ يَجْزِي اللَّهُ الْمُتَّقِينَ

Meal (IK): Adn cennetlerine girerler. Onların altlarından ırmaklar akar. Orada diledikleri kendilerinindir. Ve işte Allah; müttakileri böyle mükafatlandırır.

### [16:32](https://lisan.digital/tr/ayet/16:32.md)

الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ طَيِّبِينَ يَقُولُونَ سَلَامٌ عَلَيْكُمُ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ

Meal (IK): Onlar; meleklerin, güzel güzel canlarını alacakları kimselerdir. Selam size, yaptıklarınıza karşılık haydi girin cennete, derler.

### [16:33](https://lisan.digital/tr/ayet/16:33.md)

هَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا أَنْ تَأْتِيَهُمُ الْمَلَائِكَةُ أَوْ يَأْتِيَ أَمْرُ رَبِّكَ كَذَلِكَ فَعَلَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَمَا ظَلَمَهُمُ اللَّهُ وَلَكِنْ كَانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ

Meal (IK): Onlar, kendilerine meleklerin veya Rabbının emrinin gelmesini mi bekliyorlar? Onlardan öncekiler de böyle yapmışlardı. Allah onlara zulmetmedi, fakat onlar kendilerine zulmediyorlardı.

### [16:34](https://lisan.digital/tr/ayet/16:34.md)

فَأَصَابَهُمْ سَيِّئَاتُ مَا عَمِلُوا وَحَاقَ بِهِمْ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ

Meal (IK): Bunun için işledikleri kötülüklere uğradılar ve alay ettikleri şey onları kuşattı.

### [16:35](https://lisan.digital/tr/ayet/16:35.md)

وَقَالَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا لَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا عَبَدْنَا مِنْ دُونِهِ مِنْ شَيْءٍ نَحْنُ وَلَا آبَاؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِنْ دُونِهِ مِنْ شَيْءٍ كَذَلِكَ فَعَلَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَهَلْ عَلَى الرُّسُلِ إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ

Meal (IK): Şirk koşanlar dediler ki: Allah dileseydi; ne biz ne de babalarımız O’ ndan başka bir şeye tapınırdık. O’nun emri dışında hiç bir şeyi haram kılmazdık. Onlardan öncekiler de şöyle yapmışlardı. Peygambere apaçık tebliğden başka ne düşer?

### [16:36](https://lisan.digital/tr/ayet/16:36.md)

وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَسُولًا أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَاجْتَنِبُوا الطَّاغُوتَ فَمِنْهُمْ مَنْ هَدَى اللَّهُ وَمِنْهُمْ مَنْ حَقَّتْ عَلَيْهِ الضَّلَالَةُ فَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ

Meal (IK): Andolsun ki; her ümmete: Allah’a ibadet edin ve putlardan kaçının, diye peygamberler göndermişizdir. Allah, içlerinden kimini hidayete erdirdi. Kimi de sapıklığı hak etti. Şimdi yeryüzünde gezin de; peygamberleri yalanlayanların sonunun nasıl olduğunu görün.

### [16:37](https://lisan.digital/tr/ayet/16:37.md)

إِنْ تَحْرِصْ عَلَى هُدَاهُمْ فَإِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي مَنْ يُضِلُّ وَمَا لَهُمْ مِنْ نَاصِرِينَ

Meal (IK): Onların hidayeti bulmalarına ne kadar hırs göstersen; muhakkak ki Allah dalalete sapanı hidayete erdirmez. Ve onların yardımcıları da yoktur.

### [16:38](https://lisan.digital/tr/ayet/16:38.md)

وَأَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ لَا يَبْعَثُ اللَّهُ مَنْ يَمُوتُ بَلَى وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Onlar: Ölen kimseyi Allah diriltmez, diye olanca güçleriyle yemin ettiler. Hayır öyle değil. Bu, O’nun dosdoğru bir vaadidir. Ancak insanların çoğu bilmezler.

### [16:39](https://lisan.digital/tr/ayet/16:39.md)

لِيُبَيِّنَ لَهُمُ الَّذِي يَخْتَلِفُونَ فِيهِ وَلِيَعْلَمَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّهُمْ كَانُوا كَاذِبِينَ

Meal (IK): Üzerinde ihtilafa düştükleri şeyi onlara açıklasın ve küfredenler gerçekten yalancı olduklarını bilsinler diye, diriltecektir.

### [16:40](https://lisan.digital/tr/ayet/16:40.md)

إِنَّمَا قَوْلُنَا لِشَيْءٍ إِذَا أَرَدْنَاهُ أَنْ نَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ

Meal (IK): Bir şeyin olmasını istediğimiz zaman ona, sözümüz sadece; ol, demektir ve o, hemen oluverir.

### [16:41](https://lisan.digital/tr/ayet/16:41.md)

وَالَّذِينَ هَاجَرُوا فِي اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مَا ظُلِمُوا لَنُبَوِّئَنَّهُمْ فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَلَأَجْرُ الْآخِرَةِ أَكْبَرُ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Zulmedildikten sonra, Allah yolunda hicret eden kimseleri, andolsun ki; dünyada güzel bir yere yerleştiririz. Ahiret mükafatı ise daha büyüktür. Şayet bilselerdi.

### [16:42](https://lisan.digital/tr/ayet/16:42.md)

الَّذِينَ صَبَرُوا وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ

Meal (IK): Onlar sabreden ve yalnız Rabblarına tevekkül edenlerdir.

### [16:43](https://lisan.digital/tr/ayet/16:43.md)

وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ إِلَّا رِجَالًا نُوحِي إِلَيْهِمْ فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ

Meal (IK): Senden önce de ancak kendilerine vahyeder olduğumuz adamlar gönderdik. Öyleyse bilmiyorsanız zikir ehline sorun.

### [16:44](https://lisan.digital/tr/ayet/16:44.md)

بِالْبَيِّنَاتِ وَالزُّبُرِ وَأَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيْهِمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ

Meal (IK): Kitablar ve apaçık delillerle. Sana da insanlara indirileni açıklayasın diye bu zikri indirdik. Belki düşünürler.

### [16:45](https://lisan.digital/tr/ayet/16:45.md)

أَفَأَمِنَ الَّذِينَ مَكَرُوا السَّيِّئَاتِ أَنْ يَخْسِفَ اللَّهُ بِهِمُ الْأَرْضَ أَوْ يَأْتِيَهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُونَ

Meal (IK): Kötü işler düzenleyenler; Allah’ın kendilerini yere batırmasından, yahut haberleri yokken üzerlerine ansızın azab gelmesinden emin mi bulunuyorlar?

### [16:46](https://lisan.digital/tr/ayet/16:46.md)

أَوْ يَأْخُذَهُمْ فِي تَقَلُّبِهِمْ فَمَا هُمْ بِمُعْجِزِينَ

Meal (IK): Yahut onlar dönüp dolaşırken kendilerini yakalamasından mı? Allah’ı aciz bırakacak değillerdir.

### [16:47](https://lisan.digital/tr/ayet/16:47.md)

أَوْ يَأْخُذَهُمْ عَلَى تَخَوُّفٍ فَإِنَّ رَبَّكُمْ لَرَءُوفٌ رَحِيمٌ

Meal (IK): Yahut yok olmak endişesindeyken yakalamasından mı? Muhakkak ki Rabbın, Rauf’tur, Ramim’dir.

### [16:48](https://lisan.digital/tr/ayet/16:48.md)

أَوَلَمْ يَرَوْا إِلَى مَا خَلَقَ اللَّهُ مِنْ شَيْءٍ يَتَفَيَّأُ ظِلَالُهُ عَنِ الْيَمِينِ وَالشَّمَائِلِ سُجَّدًا لِلَّهِ وَهُمْ دَاخِرُونَ

Meal (IK): Allah’ın yarattığı şeylerin gölgelerinin sağa sola vurarak boyun eğip Allah’a secde ettiklerini görmüyorlar mı?

### [16:49](https://lisan.digital/tr/ayet/16:49.md)

وَلِلَّهِ يَسْجُدُ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ مِنْ دَابَّةٍ وَالْمَلَائِكَةُ وَهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُونَ

Meal (IK): Göklerde ve yerde bulunan canlılar ve melekler, büyüklük taslamaksızın Allah’a secde ederler.

### [16:50](https://lisan.digital/tr/ayet/16:50.md)

يَخَافُونَ رَبَّهُمْ مِنْ فَوْقِهِمْ وَيَفْعَلُونَ مَا يُؤْمَرُونَ

Meal (IK): Üstlerinden, Rabblarından korkarlar ve emrolundukları şeyleri yaparlar.

### [16:51](https://lisan.digital/tr/ayet/16:51.md)

وَقَالَ اللَّهُ لَا تَتَّخِذُوا إِلَهَيْنِ اثْنَيْنِ إِنَّمَا هُوَ إِلَهٌ وَاحِدٌ فَإِيَّايَ فَارْهَبُونِ

Meal (IK): Allah buyurdu ki: İki ilah edinmeyin. O, ancak bir tek ilahtır. Yalnız Ben’den korkun.

### [16:52](https://lisan.digital/tr/ayet/16:52.md)

وَلَهُ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلَهُ الدِّينُ وَاصِبًا أَفَغَيْرَ اللَّهِ تَتَّقُونَ

Meal (IK): Göklerde ve yerde ne varsa hepsi O’nundur. Din de sürekli olarak O’nundur. Yoksa Allah’tan başkasından mı sakınıyorsunuz?

### [16:53](https://lisan.digital/tr/ayet/16:53.md)

وَمَا بِكُمْ مِنْ نِعْمَةٍ فَمِنَ اللَّهِ ثُمَّ إِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فَإِلَيْهِ تَجْأَرُونَ

Meal (IK): Sizdeki her nimet, Allah’tandır. Sonra bir sıkıntıya uğradığınızda yalnız O’na sığınırsınız.

### [16:54](https://lisan.digital/tr/ayet/16:54.md)

ثُمَّ إِذَا كَشَفَ الضُّرَّ عَنْكُمْ إِذَا فَرِيقٌ مِنْكُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُونَ

Meal (IK): Sonra sıkıntınızı giderince de içinizden bir grup; Rabblarına şirk koşarlar.

### [16:55](https://lisan.digital/tr/ayet/16:55.md)

لِيَكْفُرُوا بِمَا آتَيْنَاهُمْ فَتَمَتَّعُوا فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ

Meal (IK): Kendilerine verdiğimize nankörlük etmeleri için. Geçinin bakalım, yakında bileceksiniz.

### [16:56](https://lisan.digital/tr/ayet/16:56.md)

وَيَجْعَلُونَ لِمَا لَا يَعْلَمُونَ نَصِيبًا مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ تَاللَّهِ لَتُسْأَلُنَّ عَمَّا كُنْتُمْ تَفْتَرُونَ

Meal (IK): Kendilerine verdiğimiz rızıktan, bilmediklerine pay ayırırlar. Allah’a andolsun ki; uydurup durduğunuz şeylerden muhakkak sorguya çekileceksiniz.

### [16:57](https://lisan.digital/tr/ayet/16:57.md)

وَيَجْعَلُونَ لِلَّهِ الْبَنَاتِ سُبْحَانَهُ وَلَهُمْ مَا يَشْتَهُونَ

Meal (IK): Onlar; Allah’a kızlar isnad ederler. O’nun sanı yücedir. Hoşlandıkları da kendilerinindir.

### [16:58](https://lisan.digital/tr/ayet/16:58.md)

وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُمْ بِالْأُنْثَى ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْوَدًّا وَهُوَ كَظِيمٌ

Meal (IK): Onlardan birine bir kızı olduğu müjdelenirse; içi öfkeyle dolarak yüzü simsiyah kesilir.

### [16:59](https://lisan.digital/tr/ayet/16:59.md)

يَتَوَارَى مِنَ الْقَوْمِ مِنْ سُوءِ مَا بُشِّرَ بِهِ أَيُمْسِكُهُ عَلَى هُونٍ أَمْ يَدُسُّهُ فِي التُّرَابِ أَلَا سَاءَ مَا يَحْكُمُونَ

Meal (IK): Kendisine verilen kötü müjde yüzünden halktan gizlenmeye çalışır. Utana utana onu tutsun mu, yoksa toprağa mı gömsün? Bakın ne kötü hükmediyorlar.

### [16:60](https://lisan.digital/tr/ayet/16:60.md)

لِلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ مَثَلُ السَّوْءِ وَلِلَّهِ الْمَثَلُ الْأَعْلَى وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ

Meal (IK): Ahirete inanmayanlar kötülük örneğidirler. En yüce örnek ise Allah’ındır. O; Aziz’dir, Hakim’dir.

### [16:61](https://lisan.digital/tr/ayet/16:61.md)

وَلَوْ يُؤَاخِذُ اللَّهُ النَّاسَ بِظُلْمِهِمْ مَا تَرَكَ عَلَيْهَا مِنْ دَابَّةٍ وَلَكِنْ يُؤَخِّرُهُمْ إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى فَإِذَا جَاءَ أَجَلُهُمْ لَا يَسْتَأْخِرُونَ سَاعَةً وَلَا يَسْتَقْدِمُونَ

Meal (IK): Şayet Allah, zulümlerinden dolayı insanları yakalayacak olsaydı; yeryüzünde bir tek canlı bırakmazdı. Fakat onları belli bir müddete kadar tehir eder. Müddetleri dolunca onu ne bir an geciktirebilirler, ne de bir an öne alabilirler.

### [16:62](https://lisan.digital/tr/ayet/16:62.md)

وَيَجْعَلُونَ لِلَّهِ مَا يَكْرَهُونَ وَتَصِفُ أَلْسِنَتُهُمُ الْكَذِبَ أَنَّ لَهُمُ الْحُسْنَى لَا جَرَمَ أَنَّ لَهُمُ النَّارَ وَأَنَّهُمْ مُفْرَطُونَ

Meal (IK): Hoşlanmadıklarını Allah’a mal ederler. Dilleri de güzel şeylerin kendilerinde olduğunu yalan yere söyler durur. Şüphesiz cehennem onlarındır. Ve onlar, gerçekten aşırı gidenlerdir.

### [16:63](https://lisan.digital/tr/ayet/16:63.md)

تَاللَّهِ لَقَدْ أَرْسَلْنَا إِلَى أُمَمٍ مِنْ قَبْلِكَ فَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ أَعْمَالَهُمْ فَهُوَ وَلِيُّهُمُ الْيَوْمَ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

Meal (IK): Allah’a andolsun ki; senden önceki ümmetlere de elçiler gönderdik. Şeytan onlara yaptıklarını güzel gösterdi. Bugün de onların dostu odur. Ve onlar için elim bir azab vardır.

### [16:64](https://lisan.digital/tr/ayet/16:64.md)

وَمَا أَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ إِلَّا لِتُبَيِّنَ لَهُمُ الَّذِي اخْتَلَفُوا فِيهِ وَهُدًى وَرَحْمَةً لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ

Meal (IK): Sana kitabı; sırf ihtilafa düştükleri şeyleri onlara açıklaman için ve inananlar topluluğuna hidayet ve rahmet olmak üzere indirdik.

### [16:65](https://lisan.digital/tr/ayet/16:65.md)

وَاللَّهُ أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً لِقَوْمٍ يَسْمَعُونَ

Meal (IK): Allah; gökten su indirir de onunla yeryüzünü öldükten sonra tekrar diriltir. Muhakkak ki bunda, dinleyen topluluklar için ayet vardır.

### [16:66](https://lisan.digital/tr/ayet/16:66.md)

وَإِنَّ لَكُمْ فِي الْأَنْعَامِ لَعِبْرَةً نُسْقِيكُمْ مِمَّا فِي بُطُونِهِ مِنْ بَيْنِ فَرْثٍ وَدَمٍ لَبَنًا خَالِصًا سَائِغًا لِلشَّارِبِينَ

Meal (IK): Sizin için hayvanlarda da ibret vardır. Onların karınlarındaki fışkı ile kan arasından; size, içenlerin boğazından kolaylıkla geçen dupduru bir süt içiririz.

### [16:67](https://lisan.digital/tr/ayet/16:67.md)

وَمِنْ ثَمَرَاتِ النَّخِيلِ وَالْأَعْنَابِ تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَكَرًا وَرِزْقًا حَسَنًا إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ

Meal (IK): Hurma ağaçlarının meyvelerinden ve üzümlerden; şerbet, şıra ve güzel rızık elde edersiniz. Akleden bir kavim için bunda bir ayet vardır.

### [16:68](https://lisan.digital/tr/ayet/16:68.md)

وَأَوْحَى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِي مِنَ الْجِبَالِ بُيُوتًا وَمِنَ الشَّجَرِ وَمِمَّا يَعْرِشُونَ

Meal (IK): Ve Rabbın bal arısına vahyetti ki: Dağlarda, ağaçlarda ve hazırlanmış kovanlarda yuva edin.

### [16:69](https://lisan.digital/tr/ayet/16:69.md)

ثُمَّ كُلِي مِنْ كُلِّ الثَّمَرَاتِ فَاسْلُكِي سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلًا يَخْرُجُ مِنْ بُطُونِهَا شَرَابٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ فِيهِ شِفَاءٌ لِلنَّاسِ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ

Meal (IK): Sonra her tür üründen ye. Sonra da Rabbının işlemen için gösterdiği yoldan yürü. Karınlarından insanlara şifa olan, renkleri çeşit çeşit bir içecek çıkar. Bunda düşünen bir kavim için şüphesiz bir ayet vardır.

### [16:70](https://lisan.digital/tr/ayet/16:70.md)

وَاللَّهُ خَلَقَكُمْ ثُمَّ يَتَوَفَّاكُمْ وَمِنْكُمْ مَنْ يُرَدُّ إِلَى أَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْلَا يَعْلَمَ بَعْدَ عِلْمٍ شَيْئًا إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ قَدِيرٌ

Meal (IK): Allah sizi yaratmıştır, sonra da öldürecektir. İçinizden bir kısmı ömrünün en fena zamanına ulaştırılır ki bilirken bilmez olur. Muhakkak Allah Alim’dir, Kadir’dir.

### [16:71](https://lisan.digital/tr/ayet/16:71.md)

وَاللَّهُ فَضَّلَ بَعْضَكُمْ عَلَى بَعْضٍ فِي الرِّزْقِ فَمَا الَّذِينَ فُضِّلُوا بِرَادِّي رِزْقِهِمْ عَلَى مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ فَهُمْ فِيهِ سَوَاءٌ أَفَبِنِعْمَةِ اللَّهِ يَجْحَدُونَ

Meal (IK): Allah; rızık hususunda kiminizi kiminizden üstün kıldı. Üstün kılınanlar buyrukları altında bulunanların rızıklarını vermezler. Halbuki bunda hepsi eşittir. Yoksa Allah’ın nimetini bile bile inkar mı ediyorlar?

### [16:72](https://lisan.digital/tr/ayet/16:72.md)

وَاللَّهُ جَعَلَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا وَجَعَلَ لَكُمْ مِنْ أَزْوَاجِكُمْ بَنِينَ وَحَفَدَةً وَرَزَقَكُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ أَفَبِالْبَاطِلِ يُؤْمِنُونَ وَبِنِعْمَةِ اللَّهِ هُمْ يَكْفُرُونَ

Meal (IK): Allah sizin için kendinizden eşler yarattı. Eşlerinizden de sizin için oğullar, torunlar varetti. Temiz şeylerden size rızık verdi. Böyleyken batıla inanıyorlar da Allah’ın nimetine nankörlük mü ediyorlar?

### [16:73](https://lisan.digital/tr/ayet/16:73.md)

وَيَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَمْلِكُ لَهُمْ رِزْقًا مِنَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ شَيْئًا وَلَا يَسْتَطِيعُونَ

Meal (IK): Onlar; Allah’ı bırakarak, göklerden ve yerden kendilerine verecek rızıkları olmayan, olsa bile veremeyen şeylere mi tapınıyorlar?

### [16:74](https://lisan.digital/tr/ayet/16:74.md)

فَلَا تَضْرِبُوا لِلَّهِ الْأَمْثَالَ إِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ وَأَنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ

Meal (IK): Allah’a benzerler koşmaya kalkmayın. Şüphesiz Allah bilir, siz bilmezsiniz.

### [16:75](https://lisan.digital/tr/ayet/16:75.md)

ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا عَبْدًا مَمْلُوكًا لَا يَقْدِرُ عَلَى شَيْءٍ وَمَنْ رَزَقْنَاهُ مِنَّا رِزْقًا حَسَنًا فَهُوَ يُنْفِقُ مِنْهُ سِرًّا وَجَهْرًا هَلْ يَسْتَوُونَ الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Allah, size bir misal verir: Başkasının malı olan ve hiç bir şeye gücü yetmeyen bir köle ile tarafımızdan güzel bir rızka nail olup gizli veya açık infak eden; hiç bir olur mu? Hamd, Allah’a mahsustur. Fakat onların çoğu bilmezler.

### [16:76](https://lisan.digital/tr/ayet/16:76.md)

وَضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا رَجُلَيْنِ أَحَدُهُمَا أَبْكَمُ لَا يَقْدِرُ عَلَى شَيْءٍ وَهُوَ كَلٌّ عَلَى مَوْلَاهُ أَيْنَمَا يُوَجِّهْهُ لَا يَأْتِ بِخَيْرٍ هَلْ يَسْتَوِي هُوَ وَمَنْ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَهُوَ عَلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ

Meal (IK): Allah; iki kişiyi de misal veriyor: Biri hiç bir şeye gücü yetmez bir dilsizdir ki, efendisine yüktür. Nereye gönderse bir hayır getirmez. Bununla; doğru yolda olup adaletle emreden bir olur mu hiç?

### [16:77](https://lisan.digital/tr/ayet/16:77.md)

وَلِلَّهِ غَيْبُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا أَمْرُ السَّاعَةِ إِلَّا كَلَمْحِ الْبَصَرِ أَوْ هُوَ أَقْرَبُ إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

Meal (IK): Göklerin ve yerin gaybı Allah’ındır. Saat hadisesi ise ancak bir göz kırpma gibi veya daha yakındır. Şüphesiz ki Allah; her şeye Kadir’dir

### [16:78](https://lisan.digital/tr/ayet/16:78.md)

وَاللَّهُ أَخْرَجَكُمْ مِنْ بُطُونِ أُمَّهَاتِكُمْ لَا تَعْلَمُونَ شَيْئًا وَجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَالْأَفْئِدَةَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ

Meal (IK): Sizi, annelerinizin karnından Allah çıkardı. Hiç bir şey bilmezdiniz. Ve size kulaklar, gözler ve gönüller verdi ki şükredesiniz.

### [16:79](https://lisan.digital/tr/ayet/16:79.md)

أَلَمْ يَرَوْا إِلَى الطَّيْرِ مُسَخَّرَاتٍ فِي جَوِّ السَّمَاءِ مَا يُمْسِكُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ

Meal (IK): Göğün boşluğunda; Allah’ın buyruğuna boyun eğerek uçan kuşlara bakmıyorlar mı? Onları Allah’tan başka kimse tutmaz. İnanan bir kavim için muhakkak ki bunda ayetler vardır.

### [16:80](https://lisan.digital/tr/ayet/16:80.md)

وَاللَّهُ جَعَلَ لَكُمْ مِنْ بُيُوتِكُمْ سَكَنًا وَجَعَلَ لَكُمْ مِنْ جُلُودِ الْأَنْعَامِ بُيُوتًا تَسْتَخِفُّونَهَا يَوْمَ ظَعْنِكُمْ وَيَوْمَ إِقَامَتِكُمْ وَمِنْ أَصْوَافِهَا وَأَوْبَارِهَا وَأَشْعَارِهَا أَثَاثًا وَمَتَاعًا إِلَى حِينٍ

Meal (IK): Allah evlerinizi sizin için bir huzur ve sükun yeri yaptı ve size hayvan derilerinden; gerek göç gününde gerek konduğunuz günde hafifçe taşıyacağınız evler; yünlerinden, yapağılarından, kıllarından bir zamana kadar giyimlik, döşemelik ve ticaret kumaşı verdi.

### [16:81](https://lisan.digital/tr/ayet/16:81.md)

وَاللَّهُ جَعَلَ لَكُمْ مِمَّا خَلَقَ ظِلَالًا وَجَعَلَ لَكُمْ مِنَ الْجِبَالِ أَكْنَانًا وَجَعَلَ لَكُمْ سَرَابِيلَ تَقِيكُمُ الْحَرَّ وَسَرَابِيلَ تَقِيكُمْ بَأْسَكُمْ كَذَلِكَ يُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْلِمُونَ

Meal (IK): Allah; yaratıklarından sizin için gölgeler yapmış, dağlarda sığınacağınız barınaklar var etmiş, sizi sıcaktan koruyacak elbiseler, harbde muhafaza edecek zırhlar vermiştir. Müslüman olasınız diye, size olan nimetini işte böylece tamamlamıştır.

### [16:82](https://lisan.digital/tr/ayet/16:82.md)

فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلَاغُ الْمُبِينُ

Meal (IK): Eğer yüz çevirirlerse; sana düşen, ancak açıkça tebliğdir.

### [16:83](https://lisan.digital/tr/ayet/16:83.md)

يَعْرِفُونَ نِعْمَةَ اللَّهِ ثُمَّ يُنْكِرُونَهَا وَأَكْثَرُهُمُ الْكَافِرُونَ

Meal (IK): Allah’ın nimetini hem bilirler, hem de inkar ederler. Zaten onların çoğu kafirdirler.

### [16:84](https://lisan.digital/tr/ayet/16:84.md)

وَيَوْمَ نَبْعَثُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيدًا ثُمَّ لَا يُؤْذَنُ لِلَّذِينَ كَفَرُوا وَلَا هُمْ يُسْتَعْتَبُونَ

Meal (IK): Her ümmetten birer şahit göndereceğimiz gün; inkar edenlere itiraz için izin verilmez, özürleri de dinlenmez.

### [16:85](https://lisan.digital/tr/ayet/16:85.md)

وَإِذَا رَأَى الَّذِينَ ظَلَمُوا الْعَذَابَ فَلَا يُخَفَّفُ عَنْهُمْ وَلَا هُمْ يُنْظَرُونَ

Meal (IK): O zalimler azabı görünce; onlardan ne hafifletilir, ne de mühlet verilir.

### [16:86](https://lisan.digital/tr/ayet/16:86.md)

وَإِذَا رَأَى الَّذِينَ أَشْرَكُوا شُرَكَاءَهُمْ قَالُوا رَبَّنَا هَؤُلَاءِ شُرَكَاؤُنَا الَّذِينَ كُنَّا نَدْعُو مِنْ دُونِكَ فَأَلْقَوْا إِلَيْهِمُ الْقَوْلَ إِنَّكُمْ لَكَاذِبُونَ

Meal (IK): Allah’a şirk koşanlar; şirk koştuklarını gördüklerinde derler ki: Rabbımız; işte şunlar, seni bırakıp da kendilerine yalvardığımız şeriklerimizdir. Bunlar da onlara: Doğrusu siz yalancılarsınız, diyerek söz atarlar.

### [16:87](https://lisan.digital/tr/ayet/16:87.md)

وَأَلْقَوْا إِلَى اللَّهِ يَوْمَئِذٍ السَّلَمَ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَا كَانُوا يَفْتَرُونَ

Meal (IK): O gün Allah’a arz-ı teslimiyet ederler. Uydurdukları şeyler onlardan uzaklaşıp gitmiştir.

### [16:88](https://lisan.digital/tr/ayet/16:88.md)

الَّذِينَ كَفَرُوا وَصَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ زِدْنَاهُمْ عَذَابًا فَوْقَ الْعَذَابِ بِمَا كَانُوا يُفْسِدُونَ

Meal (IK): Küfredip de Allah yolundan alıkoyanlara; bozgunculuk yaptıklarından dolayı azab üstüne azabı artırdık.

### [16:89](https://lisan.digital/tr/ayet/16:89.md)

وَيَوْمَ نَبْعَثُ فِي كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيدًا عَلَيْهِمْ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَجِئْنَا بِكَ شَهِيدًا عَلَى هَؤُلَاءِ وَنَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ تِبْيَانًا لِكُلِّ شَيْءٍ وَهُدًى وَرَحْمَةً وَبُشْرَى لِلْمُسْلِمِينَ

Meal (IK): Her ümmette bir kişiyi aleyhlerine şahid gönderdiğimiz gün; seni de onların üzerine tastamam şahid olarak getirdik. Sana; her şeyi açıklayan, hidayet ve rahmet, müslümanlara da bir müjde olan kitabı indirdik.

### [16:90](https://lisan.digital/tr/ayet/16:90.md)

إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ وَإِيتَاءِ ذِي الْقُرْبَى وَيَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ وَالْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ

Meal (IK): Muhakkak ki Allah; adaleti, ihsanı, yakınlara vermeyi emreder. Hayasızlığı, fenalığı ve taşkınlığı ise yasaklar. Tezekkür edesiniz diye size öğüt verir.

### [16:91](https://lisan.digital/tr/ayet/16:91.md)

وَأَوْفُوا بِعَهْدِ اللَّهِ إِذَا عَاهَدْتُمْ وَلَا تَنْقُضُوا الْأَيْمَانَ بَعْدَ تَوْكِيدِهَا وَقَدْ جَعَلْتُمُ اللَّهَ عَلَيْكُمْ كَفِيلًا إِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا تَفْعَلُونَ

Meal (IK): Ahidleştiğiniz zaman; Allah’ın ahdini yerine getirin. Pekiştirdiğiniz yeminleri bozmayın. ÇünküAllah’ı üzerinize kefil yapmışsınızdır. Muhakkak ki Allah; yaptıklarınızı bilir.

### [16:92](https://lisan.digital/tr/ayet/16:92.md)

وَلَا تَكُونُوا كَالَّتِي نَقَضَتْ غَزْلَهَا مِنْ بَعْدِ قُوَّةٍ أَنْكَاثًا تَتَّخِذُونَ أَيْمَانَكُمْ دَخَلًا بَيْنَكُمْ أَنْ تَكُونَ أُمَّةٌ هِيَ أَرْبَى مِنْ أُمَّةٍ إِنَّمَا يَبْلُوكُمُ اللَّهُ بِهِ وَلَيُبَيِّنَنَّ لَكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَا كُنْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ

Meal (IK): İpliğini iyice eğirip katladıktan sonra, söküp bozan kadın gibi olmayın. Bir ümmetin diğerinden daha çok olmasından ötürü yeminlerinizi aranızda aldatma vasıtası yapıyorsunuz. Allah, onunla sizi imtihan eder. Kıyamet günü ihtilaf ettiğiniz şeyleri elbette size beyan edecektir.

### [16:93](https://lisan.digital/tr/ayet/16:93.md)

وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَلَكِنْ يُضِلُّ مَنْ يَشَاءُ وَيَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَلَتُسْأَلُنَّ عَمَّا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ

Meal (IK): Allah dileseydi; sizi bir tek ümmet yapardı. Ama O; istediğini saptırır, istediğini doğru yola iletir. İşlediklerinizden muhakkak sorumlu tutulacaksınız.

### [16:94](https://lisan.digital/tr/ayet/16:94.md)

وَلَا تَتَّخِذُوا أَيْمَانَكُمْ دَخَلًا بَيْنَكُمْ فَتَزِلَّ قَدَمٌ بَعْدَ ثُبُوتِهَا وَتَذُوقُوا السُّوءَ بِمَا صَدَدْتُمْ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَلَكُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ

Meal (IK): Yeminlerinizi aranızda hile ve bozgun vesilesi yapmayın. Çünkü bu yüzden sağlamca yere basmakta olan ayak, kayabilir. Allah yolundan alıkoyduğunuz için kötü bir azab tadarsınız. Ve sizin için büyük bir azab vardır.

### [16:95](https://lisan.digital/tr/ayet/16:95.md)

وَلَا تَشْتَرُوا بِعَهْدِ اللَّهِ ثَمَنًا قَلِيلًا إِنَّمَا عِنْدَ اللَّهِ هُوَ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ

Meal (IK): Allah’ın ahdini az bir pahaya değişmeyin. Eğer bilirseniz; Allah katında olan, sizin için daha hayırlıdır.

### [16:96](https://lisan.digital/tr/ayet/16:96.md)

مَا عِنْدَكُمْ يَنْفَدُ وَمَا عِنْدَ اللَّهِ بَاقٍ وَلَنَجْزِيَنَّ الَّذِينَ صَبَرُوا أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

Meal (IK): Sizin yanınızdaki tükenir. Allah’ın katında olanlar ise sonsuzdur. Sabredenlere mükafatlarını, yaptıklarının daha güzeli ile ödeyeceğiz.

### [16:97](https://lisan.digital/tr/ayet/16:97.md)

مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَيَاةً طَيِّبَةً وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

Meal (IK): Kadın olsun, erkek olsun; her kim, inanmış olarak iyi amel işlerse; ona hoş bir hayat yaşatacağız. Mükafatlarını yaptıklarından daha güzeli ile ödeyeceğiz.

### [16:98](https://lisan.digital/tr/ayet/16:98.md)

فَإِذَا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ

Meal (IK): Kur’an okuyacağın zaman; kovulmuş şeytandan Allah’a sığın.

### [16:99](https://lisan.digital/tr/ayet/16:99.md)

إِنَّهُ لَيْسَ لَهُ سُلْطَانٌ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ

Meal (IK): Doğrusu inananlar ve yalnız Rabblarına güvenenler üzerinde, onun bir nüfuzu yoktur.

### [16:100](https://lisan.digital/tr/ayet/16:100.md)

إِنَّمَا سُلْطَانُهُ عَلَى الَّذِينَ يَتَوَلَّوْنَهُ وَالَّذِينَ هُمْ بِهِ مُشْرِكُونَ

Meal (IK): Onun nüfuzu; sadece onu dost edinenler ve Allah’a şirk koşanlar üzerindedir.

### [16:101](https://lisan.digital/tr/ayet/16:101.md)

وَإِذَا بَدَّلْنَا آيَةً مَكَانَ آيَةٍ وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا يُنَزِّلُ قَالُوا إِنَّمَا أَنْتَ مُفْتَرٍ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Biz, bir ayetin yerine başka bir ayet getirdiğimiz zaman; Allah ne indirdiğini gayet iyi bilirken, onlar: Sen sadece uyduruyorsun, derler. Hayır onların çoğu bunu bilmezler.

### [16:102](https://lisan.digital/tr/ayet/16:102.md)

قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ لِيُثَبِّتَ الَّذِينَ آمَنُوا وَهُدًى وَبُشْرَى لِلْمُسْلِمِينَ

Meal (IK): De ki: Onu Ruh-el Kudüs, mü’minlerin imanını pekiştirmek, müslümanlara hidayet ve müjde olmak üzere Rabbın katından hak ile indirmiştir.

### [16:103](https://lisan.digital/tr/ayet/16:103.md)

وَلَقَدْ نَعْلَمُ أَنَّهُمْ يَقُولُونَ إِنَّمَا يُعَلِّمُهُ بَشَرٌ لِسَانُ الَّذِي يُلْحِدُونَ إِلَيْهِ أَعْجَمِيٌّ وَهَذَا لِسَانٌ عَرَبِيٌّ مُبِينٌ

Meal (IK): Andolsun ki; ona mutlaka bir insan öğretiyor, dediklerini biliyoruz. Kasdettikleri kişinin dili yabancıdır. Kur’an ise apaçık arapçadır.

### [16:104](https://lisan.digital/tr/ayet/16:104.md)

إِنَّ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِآيَاتِ اللَّهِ لَا يَهْدِيهِمُ اللَّهُ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

Meal (IK): Muhakkak ki Allah’ın ayetlerine inanmayanları; Allah, doğru yola eriştirmez. Onlara elim bir azab vardır.

### [16:105](https://lisan.digital/tr/ayet/16:105.md)

إِنَّمَا يَفْتَرِي الْكَذِبَ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِآيَاتِ اللَّهِ وَأُولَئِكَ هُمُ الْكَاذِبُونَ

Meal (IK): Allah’ın ayetlerine inanmayanlar; sadece yalan uydururlar. Ve işte onlar yalancıların kendileridir.

### [16:106](https://lisan.digital/tr/ayet/16:106.md)

مَنْ كَفَرَ بِاللَّهِ مِنْ بَعْدِ إِيمَانِهِ إِلَّا مَنْ أُكْرِهَ وَقَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالْإِيمَانِ وَلَكِنْ مَنْ شَرَحَ بِالْكُفْرِ صَدْرًا فَعَلَيْهِمْ غَضَبٌ مِنَ اللَّهِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ

Meal (IK): Kalbi imanla dolu olduğu halde zorlananların dışında, her kim; imanından sonra Allah’ı tanımayıp küfre göğüs açarsa; işte Allah’ın gazabı onların üzerinedir. Ve onlar için büyük bir azab vardır.

### [16:107](https://lisan.digital/tr/ayet/16:107.md)

ذَلِكَ بِأَنَّهُمُ اسْتَحَبُّوا الْحَيَاةَ الدُّنْيَا عَلَى الْآخِرَةِ وَأَنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ

Meal (IK): Bu, dünya hayatını ahirete tercih etmeleri ve Allah’ın da kafirler topluluğunu hidayete eriştirmemesinden ötürü, böyledir.

### [16:108](https://lisan.digital/tr/ayet/16:108.md)

أُولَئِكَ الَّذِينَ طَبَعَ اللَّهُ عَلَى قُلُوبِهِمْ وَسَمْعِهِمْ وَأَبْصَارِهِمْ وَأُولَئِكَ هُمُ الْغَافِلُونَ

Meal (IK): Onlar; Allah’ın kalblerini, kulaklarını ve gözlerini mühürlediği kimselerdir. Ve gafiller de işte bunlardır.

### [16:109](https://lisan.digital/tr/ayet/16:109.md)

لَا جَرَمَ أَنَّهُمْ فِي الْآخِرَةِ هُمُ الْخَاسِرُونَ

Meal (IK): Şüphesiz ki ahiret gününde de hüsrana uğrayacaklar işte bunlardır.

### [16:110](https://lisan.digital/tr/ayet/16:110.md)

ثُمَّ إِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِينَ هَاجَرُوا مِنْ بَعْدِ مَا فُتِنُوا ثُمَّ جَاهَدُوا وَصَبَرُوا إِنَّ رَبَّكَ مِنْ بَعْدِهَا لَغَفُورٌ رَحِيمٌ

Meal (IK): Hem Rabbın; işkenceye uğratıldıktan sonra hicret eden, sonra Allah yolunda savaşan ve sabredenlerle birliktedir. Muhakkak ki Rabbın; bundan sonra da Gafur’dur, Rahim’dir.

### [16:111](https://lisan.digital/tr/ayet/16:111.md)

يَوْمَ تَأْتِي كُلُّ نَفْسٍ تُجَادِلُ عَنْ نَفْسِهَا وَتُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ مَا عَمِلَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ

Meal (IK): O gün herkes öz nefsi için uğraşacaktır. Herkes ne yaptıysa kendisine eksiksiz olarak verilecek, onlar; asla haksızlığa uğratılmayacaklardır.

### [16:112](https://lisan.digital/tr/ayet/16:112.md)

وَضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا قَرْيَةً كَانَتْ آمِنَةً مُطْمَئِنَّةً يَأْتِيهَا رِزْقُهَا رَغَدًا مِنْ كُلِّ مَكَانٍ فَكَفَرَتْ بِأَنْعُمِ اللَّهِ فَأَذَاقَهَا اللَّهُ لِبَاسَ الْجُوعِ وَالْخَوْفِ بِمَا كَانُوا يَصْنَعُونَ

Meal (IK): Allah; size, huzur ve güven içinde bir kasabayı misal olarak verir. Her yandan oraya bol bol rızık geliyordu. Ama Allah’ın nimetine nankörlük ettiler de yaptıklarından dolayı Allah onlara açlık ve korku belasını tattırdı.

### [16:113](https://lisan.digital/tr/ayet/16:113.md)

وَلَقَدْ جَاءَهُمْ رَسُولٌ مِنْهُمْ فَكَذَّبُوهُ فَأَخَذَهُمُ الْعَذَابُ وَهُمْ ظَالِمُونَ

Meal (IK): Andolsun ki; onlara, kendilerinden bir peygamber gelmişti de onu yalanlamışlardı. Zulüm ederken kendilerini azab yakalayıvermişti.

### [16:114](https://lisan.digital/tr/ayet/16:114.md)

فَكُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ حَلَالًا طَيِّبًا وَاشْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ

Meal (IK): Artık Allah’ın size rızık olarak verdiği şeylerden helal ve temiz olarak yeyin. Eğer O’na kulluk edecekseniz; Allah’ın nimetine şükredin.

### [16:115](https://lisan.digital/tr/ayet/16:115.md)

إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيرِ وَمَا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ

Meal (IK): O; size ancak ölüyü, kanı, domuz etini, bir de Allah’tan başkası için kesilmiş olanı haram kıldı. Mecbur olan; saldırmamak ve haddi aşmamak şartıyla bunun dışındadır. Şüphesiz Allah; Gafur’dur, Rahim’dir.

### [16:116](https://lisan.digital/tr/ayet/16:116.md)

وَلَا تَقُولُوا لِمَا تَصِفُ أَلْسِنَتُكُمُ الْكَذِبَ هَذَا حَلَالٌ وَهَذَا حَرَامٌ لِتَفْتَرُوا عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ إِنَّ الَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ لَا يُفْلِحُونَ

Meal (IK): Diliniz yalan yere vasıflandırageldiği için her şeye: Şu helal; bu haramdır demeyin. Çünkü Allah’a karşı yalan uydurmuş olursunuz. Şüphesiz ki Allah’a karşı yalan uyduranlar, asla felah bulmazlar.

### [16:117](https://lisan.digital/tr/ayet/16:117.md)

مَتَاعٌ قَلِيلٌ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

Meal (IK): Az bir geçim ve ardından onlara elim bir azab vardır.

### [16:118](https://lisan.digital/tr/ayet/16:118.md)

وَعَلَى الَّذِينَ هَادُوا حَرَّمْنَا مَا قَصَصْنَا عَلَيْكَ مِنْ قَبْلُ وَمَا ظَلَمْنَاهُمْ وَلَكِنْ كَانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ

Meal (IK): Sana anlattıklarımızı daha evvel Yahudi olanlara da haram kılmıştık. Biz onlara zulmetmemiştik, fakat onlar kendilerine zulmetmişlerdi.

### [16:119](https://lisan.digital/tr/ayet/16:119.md)

ثُمَّ إِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِينَ عَمِلُوا السُّوءَ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ تَابُوا مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ وَأَصْلَحُوا إِنَّ رَبَّكَ مِنْ بَعْدِهَا لَغَفُورٌ رَحِيمٌ

Meal (IK): Hem Rabbın; bilmeyerek kötülük işleyip de tevbe eden ve ıslah olanlardan yanadır. Bundan sonra da Rabbın; muhakkak Gafur’dur, Rahim’dir.

### [16:120](https://lisan.digital/tr/ayet/16:120.md)

إِنَّ إِبْرَاهِيمَ كَانَ أُمَّةً قَانِتًا لِلَّهِ حَنِيفًا وَلَمْ يَكُ مِنَ الْمُشْرِكِينَ

Meal (IK): Muhakkak ki İbrahim; başlı başına bir ümmetti. Allah’a itaat ederdi ve bir Hanif idi. Hiç bir zaman müşriklerden olmamıştır.

### [16:121](https://lisan.digital/tr/ayet/16:121.md)

شَاكِرًا لِأَنْعُمِهِ اجْتَبَاهُ وَهَدَاهُ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ

Meal (IK): Rabbının nimetlerine şükrederdi. Onu beğenip seçmiş, kendisini doğru bir yola iletmişti.

### [16:122](https://lisan.digital/tr/ayet/16:122.md)

وَآتَيْنَاهُ فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَإِنَّهُ فِي الْآخِرَةِ لَمِنَ الصَّالِحِينَ

Meal (IK): Dünyada ona iyilik verdik. Doğrusu o, ahirette de iyilerdendir.

### [16:123](https://lisan.digital/tr/ayet/16:123.md)

ثُمَّ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ أَنِ اتَّبِعْ مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ

Meal (IK): Sonra sana: Hanif olarak İbrahim’in dinine uy; o, hiç bir zaman müşriklerden olmadı, diye vahyettik.

### [16:124](https://lisan.digital/tr/ayet/16:124.md)

إِنَّمَا جُعِلَ السَّبْتُ عَلَى الَّذِينَ اخْتَلَفُوا فِيهِ وَإِنَّ رَبَّكَ لَيَحْكُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِيمَا كَانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ

Meal (IK): Cumartesi; ancak o gün üzerinde ihtilafa düşenlere farz kılındı. Şüphesiz Rabbın; onların ihtilaf edegeldikleri şeyler hakkında kıyamet günü aralarında hükmünü verecektir.

### [16:125](https://lisan.digital/tr/ayet/16:125.md)

ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ

Meal (IK): Rabbının yoluna hikmetle ve güzel öğütle davet et. Onlarla en güzel şekilde tartış. Muhakkak ki Rabbın; yolundan sapanları en iyi bilir. O, doğru yolda olanları da en iyi bilendir.

### [16:126](https://lisan.digital/tr/ayet/16:126.md)

وَإِنْ عَاقَبْتُمْ فَعَاقِبُوا بِمِثْلِ مَا عُوقِبْتُمْ بِهِ وَلَئِنْ صَبَرْتُمْ لَهُوَ خَيْرٌ لِلصَّابِرِينَ

Meal (IK): Eğer ceza verecek olursanız; ancak sizin cezalandırıldığınızın misliyle ceza verin. Sabrederseniz; elbette bu, sabredenler için daha iyidir.

### [16:127](https://lisan.digital/tr/ayet/16:127.md)

وَاصْبِرْ وَمَا صَبْرُكَ إِلَّا بِاللَّهِ وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلَا تَكُ فِي ضَيْقٍ مِمَّا يَمْكُرُونَ

Meal (IK): Sabret; senin sabrın ancak Allah içindir. Üzülme onlara. Kurdukları düzenlerden dolayı da endişe etme.

### [16:128](https://lisan.digital/tr/ayet/16:128.md)

إِنَّ اللَّهَ مَعَ الَّذِينَ اتَّقَوْا وَالَّذِينَ هُمْ مُحْسِنُونَ

Meal (IK): Şüphesiz ki Allah; müttakiler ve ihsan edenlerle beraberdir.
