# İsra Suresi (17): kökleri ve ayetleri

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/sure/17
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/surahs/17

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Arapça adı: الإسراء · İngilizce adı: Israel
- Mushaf sırası: 17 · Nüzul yeri: Mekke (Mekkî) · Nüzul sırası: 50
- 111 ayet · 1.556 kelime · 387 kök (348 içerik kökü, 39 edat)
- Rükû sayısı: 12 · Cüz: 15 · Sayfa (Medine mushafı): 282–293
- Künye: Tanzil Kur'an verileri (Tanzil Quran Metadata 1.0, CC BY 3.0, https://tanzil.net); nüzul sırası ve yeri Mısır mushafına (1924) göredir, bazı sureler için âlimler arasında farklı görüşler vardır.
- Önceki sure: [Nahl](https://lisan.digital/tr/sure/16.md) · Sonraki sure: [Kehf](https://lisan.digital/tr/sure/18.md)

## Kökler (348)

İçerik kökleri, belirginlik sırasıyla. Belirginlik işaretli Dunning G²'dir: kökün bu suredeki ayet sayısı Kur'an'ın geri kalanına göre beklenenden ne kadar sapıyor (olumlu: beklenenden sık, olumsuz: seyrek); hem sıklığı hem yoğunluğu ölçer. ×: kökün bu suredeki ayet oranının Kur'an'daki oranına bölümü. Sayfa sayfa JSON: https://lisan.digital/api/surahs/17/roots?offset=0&limit=100&sort=spec

| # | Kök | Bu surede ayet | Geçiş | Kur'an'da ayet | G² | × | Anlam | Not |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | [قرأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%A3.md) | 13 | 16 | 79 | 37,8 | 9,2 | “Karye”, kaynar veya kuyu suyunun bulunduğu, halkın… |  |
| 2 | [فزز](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B2%D8%B2.md) | 3 | 3 | 3 | 24,3 | 56,2 | فَزٌّ İneğin doğan yavrusuna denir | yalnızca bu surede |
| 3 | [كون](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%88%D9%86.md) | 40 | 44 | 1.149 | 19,5 | 2 | Kevn, tepe demektir |  |
| 4 | [بذر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B0%D8%B1.md) | 2 | 3 | 2 | 16,1 | 56,2 | Bezr tohum demektir | yalnızca bu surede |
| 5 | [رفت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D8%AA.md) | 2 | 2 | 2 | 16,1 | 56,2 | Rufet saman gibi döküntü demektir | yalnızca bu surede |
| 6 | [ذقن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%82%D9%86.md) | 2 | 2 | 3 | 12,4 | 37,5 | Zekane (kaf) çene altı demektir |  |
| 7 | [كبر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%A8%D8%B1.md) | 10 | 12 | 153 | 12,3 | 3,7 | Yaşlı adamdır |  |
| 8 | [ربب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%A8%D8%A8.md) | 29 | 32 | 872 | 11,5 | 1,9 | Ribve, tümsek demektir |  |
| 9 | [بعث](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B9%D8%AB.md) | 6 | 6 | 64 | 10,8 | 5,3 | Baas içtima etmiş askeri birlik demektir |  |
| 10 | [دحر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%AD%D8%B1.md) | 2 | 2 | 4 | 10,7 | 28,1 | Dhl hayvanı avlamak için kazıyarak yapılmış tuzak demektir |  |
| 11 | [خلل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%84%D9%84.md) | 3 | 3 | 13 | 10,6 | 13 | Hilale (Hı) diş aralarındaki kalıntıları çıkarmak için… |  |
| 12 | [أخر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AE%D8%B1.md) | 12 | 12 | 242 | 10 | 2,8 | Uhur ense demektir |  |
| 13 | [جعل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%B9%D9%84.md) | 14 | 15 | 311 | 10 | 2,5 | Ceal sıcak tencerinin tutulması için kullanılan bez… |  |
| 14 | [سري](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D9%8A.md) | 5 | 5 | 49 | 9,7 | 5,7 | Akan deredir |  |
| 15 | [ذمم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%85%D9%85.md) | 2 | 2 | 5 | 9,5 | 22,5 | Semm (Sin) ısırgan otuna benzeyen zehirli bitki demektir |  |
| 16 | [نفر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%81%D8%B1.md) | 3 | 3 | 16 | 9,3 | 10,5 | Avcılıkta veya savunmada oluşturulmuş çatışma grubu, sonra… |  |
| 17 | [كفي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%81%D9%8A.md) | 4 | 4 | 32 | 9,2 | 7 | “Dengi” demektir |  |
| 18 | [بنو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%86%D9%88.md) | 8 | 8 | 132 | 8,9 | 3,4 | Oğullar |  |
| 19 | [بصر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B5%D8%B1.md) | 8 | 8 | 139 | 8,2 | 3,2 | Basar çevresiyle birlikte göz, ayn ise gözbebeği… |  |
| 20 | [جيس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%8A%D8%B3.md) | 1 | 1 | 1 | 8,1 | 56,2 | Hemen işgal ettiler | yalnızca bu surede |
| 21 | [حنك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%86%D9%83.md) | 1 | 1 | 1 | 8,1 | 56,2 | Hanek çene demektir | yalnızca bu surede |
| 22 | [خبو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%A8%D9%88.md) | 1 | 1 | 1 | 8,1 | 56,2 | Söndü | yalnızca bu surede |
| 23 | [دلك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%84%D9%83.md) | 1 | 1 | 1 | 8,1 | 56,2 | Duluk hayvanların otlayıp otlarını bitirdiği yer demektir | yalnızca bu surede |
| 24 | [قصف](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B5%D9%81.md) | 1 | 1 | 1 | 8,1 | 56,2 | Kıran | yalnızca bu surede |
| 25 | [نغض](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%BA%D8%B6.md) | 1 | 1 | 1 | 8,1 | 56,2 | Sallayacaklar | yalnızca bu surede |
| 26 | [هجد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%AC%D8%AF.md) | 1 | 1 | 1 | 8,1 | 56,2 | Öyleyse uyan | yalnızca bu surede |
| 27 | [وفر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%81%D8%B1.md) | 1 | 1 | 1 | 8,1 | 56,2 | Eksiksiz | yalnızca bu surede |
| 28 | [زيد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%8A%D8%AF.md) | 5 | 5 | 60 | 8 | 4,7 | Zade : Azık demektir |  |
| 29 | [وكل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%83%D9%84.md) | 5 | 5 | 62 | 7,7 | 4,5 | Kuşların yumurta bıraktığı yerdir |  |
| 30 | [فجر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AC%D8%B1.md) | 3 | 5 | 21 | 7,7 | 8 | Fecr Yarık demektir |  |
| 31 | [بغي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%BA%D9%8A.md) | 6 | 6 | 90 | 7,5 | 3,7 | Buğa boğa demektir |  |
| 32 | [فضل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B6%D9%84.md) | 6 | 8 | 92 | 7,3 | 3,7 | Fadl Deriden yapılan gömlektir |  |
| 33 | [كود](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%88%D8%AF.md) | 3 | 3 | 24 | 6,9 | 7 | Neredeyse o |  |
| 34 | [عنق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%86%D9%82.md) | 2 | 2 | 9 | 6,9 | 12,5 | Onların boyunları |  |
| 35 | [حول](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%88%D9%84.md) | 3 | 3 | 25 | 6,7 | 6,7 | Ağaçlık yerleri çevreleyen topraktan tümsek ve çukur demetir |  |
| 36 | [وجد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AC%D8%AF.md) | 6 | 6 | 99 | 6,6 | 3,4 | Su birikintisidir |  |
| 37 | [جدد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%AF%D8%AF.md) | 2 | 2 | 10 | 6,4 | 11,2 | Cedid geniş yol demektir |  |
| 38 | [قول](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%88%D9%84.md) | 36 | 46 | 1.383 | 6,3 | 1,5 | Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda… |  |
| 39 | [قلل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%84%D9%84.md) | 5 | 5 | 74 | 6,3 | 3,8 | Az |  |
| 40 | [عسى](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B3%D9%89.md) | 3 | 3 | 28 | 6,1 | 6 | Umulur |  |
| 41 | [جهم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%87%D9%85.md) | 5 | 5 | 77 | 6 | 3,6 | Cehennem tuğlanın pişirildiği kuyu demektir |  |
| 42 | [أنس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86%D8%B3.md) | 12 | 15 | 317 | 5,9 | 2,1 | Ok tan yayın iç tarafna üns, dış tarafına vahş denemektedir |  |
| 43 | [برر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%B1.md) | 3 | 3 | 30 | 5,7 | 5,6 | Berr kara, burr buğday demektir |  |
| 44 | [أبي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%A8%D9%8A.md) | 2 | 2 | 12 | 5,7 | 9,4 | İbiye sütten kesilen kadın manasındadır |  |
| 45 | [خرر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B1%D8%B1.md) | 2 | 2 | 12 | 5,7 | 9,4 | Sel suyunun yardığı hendek demektir |  |
| 46 | [لوم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%88%D9%85.md) | 2 | 2 | 12 | 5,7 | 9,4 | Dilin arka tarafı, dil kemiği demektir |  |
| 47 | [مرر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B1%D8%B1.md) | 3 | 3 | 32 | 5,4 | 5,3 | Ağaç liflerinden bükülerek yapılmış iptir |  |
| 48 | [جلب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%84%D8%A8.md) | 1 | 1 | 2 | 5,3 | 28,1 | Cilbab, cübbe benzeri kıyafete denir |  |
| 49 | [حظر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B8%D8%B1.md) | 1 | 1 | 2 | 5,3 | 28,1 | Hazir dikenli çalı demektir |  |
| 50 | [شكل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%83%D9%84.md) | 1 | 1 | 2 | 5,3 | 28,1 | Ona şekillenen |  |
| 51 | [ملق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%84%D9%82.md) | 1 | 1 | 2 | 5,3 | 28,1 | Mal kaybetmek |  |
| 52 | [نبع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%A8%D8%B9.md) | 1 | 1 | 2 | 5,3 | 28,1 | Büyük su kaynağıdır |  |
| 53 | [وسل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B3%D9%84.md) | 1 | 1 | 2 | 5,3 | 28,1 | Vesile |  |
| 54 | [سبح](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D8%AD.md) | 5 | 7 | 87 | 5,1 | 3,2 | Sebhe, omuzlara atılan, esen rüzgarda kanatlar gibi açılan… |  |
| 55 | [عود](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%88%D8%AF.md) | 3 | 4 | 36 | 4,8 | 4,7 | Kalabalık hayvan sürülerinin sulamalarında varış yoluyla… |  |
| 56 | [قرب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%A8.md) | 5 | 5 | 91 | 4,7 | 3,1 | Suyun içine konduğu kap veya tulum demektir |  |
| 57 | [زعم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%B9%D9%85.md) | 2 | 2 | 16 | 4,6 | 7 | Ganimetten ve kollektif olarak elde edilen maldan… |  |
| 58 | [منع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%86%D8%B9.md) | 2 | 2 | 17 | 4,4 | 6,6 | Menua’, çıkılması zor, ulaşılması zor yer demektir |  |
| 59 | [سلط](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D8%B7.md) | 3 | 3 | 39 | 4,4 | 4,3 | Salata, doğranmış sebze demektir |  |
| 60 | [حمد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%85%D8%AF.md) | 4 | 4 | 66 | 4,4 | 3,4 | Hamd: Cümle kapısı demektir |  |
| 61 | [سبل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D9%84.md) | 7 | 7 | 164 | 4,3 | 2,4 | Biribirini kesen yoldur |  |
| 62 | [أفف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%81%D9%81.md) | 1 | 1 | 3 | 4,3 | 18,7 | Öf ses taklidinden oluşmuş bir kelimedir |  |
| 63 | [خذل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B0%D9%84.md) | 1 | 1 | 3 | 4,3 | 18,7 | Tek başına dolaşan geyik demektir |  |
| 64 | [خرق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B1%D9%82.md) | 1 | 1 | 3 | 4,3 | 18,7 | Hırka elbiselik kumaş demektir |  |
| 65 | [خفت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%81%D8%AA.md) | 1 | 1 | 3 | 4,3 | 18,7 | Heft (hı,te) : Habet(hı) silkilmiş yaprak demektir |  |
| 66 | [زجو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%AC%D9%88.md) | 1 | 1 | 3 | 4,3 | 18,7 | İter |  |
| 67 | [ستر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AA%D8%B1.md) | 1 | 1 | 3 | 4,3 | 18,7 | Örtü |  |
| 68 | [فتل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AA%D9%84.md) | 1 | 1 | 3 | 4,3 | 18,7 | Lif |  |
| 69 | [لفف](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%81%D9%81.md) | 1 | 1 | 3 | 4,3 | 18,7 | Örgüde kullanılan lif demektir |  |
| 70 | [محو](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AD%D9%88.md) | 1 | 1 | 3 | 4,3 | 18,7 | Hemen sildik |  |
| 71 | [مرح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B1%D8%AD.md) | 1 | 1 | 3 | 4,3 | 18,7 | Derlenmiş hasattır |  |
| 72 | [نأي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%A3%D9%8A.md) | 1 | 1 | 3 | 4,3 | 18,7 | Ve uzaklaştı |  |
| 73 | [نفل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%81%D9%84.md) | 1 | 1 | 3 | 4,3 | 18,7 | Enfâl ganimetin devlet için ayrılan beşte birlik kısmıdır |  |
| 74 | [بحر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%AD%D8%B1.md) | 3 | 3 | 40 | 4,2 | 4,2 | Bahr deniz demektir |  |
| 75 | [عبد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%A8%D8%AF.md) | 9 | 9 | 251 | 3,8 | 2 | Ana kapının önündeki bekçidir |  |
| 76 | [فقه](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%82%D9%87.md) | 2 | 2 | 20 | 3,8 | 5,6 | Kavrarlar |  |
| 77 | [مشي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B4%D9%8A.md) | 2 | 2 | 20 | 3,8 | 5,6 | Yürür |  |
| 78 | [تبر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%A8%D8%B1.md) | 1 | 2 | 4 | 3,7 | 14 | Tebn saman demektir |  |
| 79 | [ثبر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%A8%D8%B1.md) | 1 | 1 | 4 | 3,7 | 14 | Sebere irin demektir |  |
| 80 | [خفض](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%81%D8%B6.md) | 1 | 1 | 4 | 3,7 | 14 | Hafide (ha, dat) : Durgun akan su demektir |  |
| 81 | [رقي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%82%D9%8A.md) | 1 | 2 | 4 | 3,7 | 14 | Rukye tümsek, gırtlak kemiği, ümük demektir |  |
| 82 | [ركن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%83%D9%86.md) | 1 | 1 | 4 | 3,7 | 14 | Rükun dayanak demektir |  |
| 83 | [زخرف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%AE%D8%B1%D9%81.md) | 1 | 1 | 4 | 3,7 | 14 | Süs, desen demektir |  |
| 84 | [زهق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%87%D9%82.md) | 1 | 2 | 4 | 3,7 | 14 | Zehuk suyu çekilmiş kuyu demektir |  |
| 85 | [غسق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B3%D9%82.md) | 1 | 1 | 4 | 3,7 | 14 | Ğasak, Kanlı irin demektir |  |
| 86 | [قفو](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%81%D9%88.md) | 1 | 1 | 4 | 3,7 | 14 | Kafa tası demektir |  |
| 87 | [نزغ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B2%D8%BA.md) | 1 | 1 | 4 | 3,7 | 14 | “Nez’ ”den dönüşmüştür |  |
| 88 | [كرم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B1%D9%85.md) | 3 | 3 | 46 | 3,6 | 3,7 | Üzüm salkımıdır |  |
| 89 | [دعو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%B9%D9%88.md) | 7 | 10 | 182 | 3,5 | 2,2 | Deav : Dua, gel gel anlamına kalkan eller demektir |  |
| 90 | [بسط](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B3%D8%B7.md) | 2 | 3 | 23 | 3,3 | 4,9 | Bisat kilim demektir |  |
| 91 | [ذلل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%84%D9%84.md) | 2 | 2 | 23 | 3,3 | 4,9 | Zeyl etek denektir |  |
| 92 | [غرق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B1%D9%82.md) | 2 | 2 | 23 | 3,3 | 4,9 | Ğark, Suya doymuş toprak, bataklık demektir |  |
| 93 | [ولد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%84%D8%AF.md) | 4 | 4 | 80 | 3,3 | 2,8 | “Yavru” demektir |  |
| 94 | [حصب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B5%D8%A8.md) | 1 | 1 | 5 | 3,2 | 11,2 | Hasb (sad) : Çakıl demektir |  |
| 95 | [زني](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%86%D9%8A.md) | 1 | 1 | 5 | 3,2 | 11,2 | “Dena” kelimesi ecveften nakısa dönüşmüştür |  |
| 96 | [صوت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%88%D8%AA.md) | 1 | 1 | 5 | 3,2 | 11,2 | Çomaktır |  |
| 97 | [قتر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AA%D8%B1.md) | 1 | 1 | 5 | 3,2 | 11,2 | Moloz demektir |  |
| 98 | [قصو](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B5%D9%88.md) | 1 | 1 | 5 | 3,2 | 11,2 | Daha uzak |  |
| 99 | [كسف](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B3%D9%81.md) | 1 | 1 | 5 | 3,2 | 11,2 | “Kisfe” pamuk veya yün yığınına denir |  |
| 100 | [لزم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B2%D9%85.md) | 1 | 1 | 5 | 3,2 | 11,2 | Birbirine bitişen iki şeyin bitiştiği yer demektir |  |
| 101 | [سجد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AC%D8%AF.md) | 4 | 7 | 81 | 3,2 | 2,8 | Sacid, meyvesinin bolluğundan dolayı dalları veya gövdesi… |  |
| 102 | [ليل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%8A%D9%84.md) | 4 | 5 | 81 | 3,2 | 2,8 | Durgun suyda dibe çöken mile “leyl“, akıp denize giden… |  |
| 103 | [ملك](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%84%D9%83.md) | 7 | 8 | 191 | 3,1 | 2,1 | Melekut, tüm kainatı mülk olarak varlığını ifade eder |  |
| 104 | [رحم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AD%D9%85.md) | 10 | 11 | 313 | 3,1 | 1,8 | Rahim, bebeğin doğana kadar geliştiği yerdir |  |
| 105 | [خبر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%A8%D8%B1.md) | 3 | 3 | 52 | 3 | 3,2 | Haber : Doğurmadan evvel devenin memesinde görülen süttür |  |
| 106 | [أدم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AF%D9%85.md) | 2 | 2 | 25 | 3 | 4,5 | Edim dibalı deri demektir |  |
| 107 | [قعد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B9%D8%AF.md) | 2 | 2 | 26 | 2,9 | 4,3 | Temel demektir |  |
| 108 | [بكم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%83%D9%85.md) | 1 | 1 | 6 | 2,8 | 9,4 | Dilsiz |  |
| 109 | [تسع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%B3%D8%B9.md) | 1 | 1 | 6 | 2,8 | 9,4 | Suva tas demektir |  |
| 110 | [حصر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B5%D8%B1.md) | 1 | 1 | 6 | 2,8 | 9,4 | Hisar kale duvarı demektir |  |
| 111 | [شفي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%81%D9%8A.md) | 1 | 1 | 6 | 2,8 | 9,4 | Çukur, kuyu gibi yerlerin kenar kısmıdır |  |
| 112 | [كرر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B1%D8%B1.md) | 1 | 1 | 6 | 2,8 | 9,4 | Kalın katmerli örülmüş urgan demektir |  |
| 113 | [رجو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AC%D9%88.md) | 2 | 2 | 27 | 2,8 | 4,2 | Recv kuyunun çevresi demektir |  |
| 114 | [لبث](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%A8%D8%AB.md) | 2 | 2 | 27 | 2,8 | 4,2 | Kaldınız |  |
| 115 | [ظنن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B8%D9%86%D9%86.md) | 3 | 3 | 57 | 2,6 | 3 | Suyu belirsiz, suyun olup olmadığı kuyu demektir |  |
| 116 | [صرف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%B1%D9%81.md) | 2 | 2 | 29 | 2,5 | 3,9 | (sad) “Sarim” toplanıp yığılmış meyve, “serm” meyve veya… |  |
| 117 | [مدد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AF%D8%AF.md) | 2 | 2 | 29 | 2,5 | 3,9 | Kiriş demektir |  |
| 118 | [بكي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%83%D9%8A.md) | 1 | 1 | 7 | 2,5 | 8 | Bekyu damla damla yağan yağmur demektir |  |
| 119 | [مكث](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%83%D8%AB.md) | 1 | 1 | 7 | 2,5 | 8 | Oturup bekleyen adam demektir |  |
| 120 | [نوق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%88%D9%82.md) | 1 | 1 | 7 | 2,5 | 8 | Dişi devedir |  |
| 121 | [وعد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B9%D8%AF.md) | 5 | 7 | 130 | 2,5 | 2,2 | “Va’id” yağmur bulutu demektir |  |
| 122 | [شرر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D8%B1.md) | 2 | 2 | 30 | 2,4 | 3,7 | Şerareden gelen bir kelimedir |  |
| 123 | [عمي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%85%D9%8A.md) | 2 | 3 | 30 | 2,4 | 3,7 | Kör demektir |  |
| 124 | [جنب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%86%D8%A8.md) | 2 | 2 | 31 | 2,3 | 3,6 | Yan demektir |  |
| 125 | [ترف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%B1%D9%81.md) | 1 | 1 | 8 | 2,3 | 7 | Telef yerlere dökülüp hedere olan meyveler demektir |  |
| 126 | [حجب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AC%D8%A8.md) | 1 | 1 | 8 | 2,3 | 7 | Kaş demektir |  |
| 127 | [خسف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B3%D9%81.md) | 1 | 1 | 8 | 2,3 | 7 | Hesf : Derin sulu çukurdur |  |
| 128 | [دمر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%85%D8%B1.md) | 1 | 2 | 8 | 2,3 | 7 | Dumur (dal) : “Deber” kökünden türemiştir |  |
| 129 | [سقط](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%82%D8%B7.md) | 1 | 1 | 8 | 2,3 | 7 | Sikat(sin,kaf,tı): olgunlaşmadan düşen ham meyvedir |  |
| 130 | [هلك](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%84%D9%83.md) | 3 | 3 | 63 | 2,2 | 2,7 | Helek, ot bitmeyen tuzlu çorak yerdir |  |
| 131 | [حسن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B3%D9%86.md) | 6 | 7 | 177 | 2,2 | 1,9 | Hüsn : Sıra dağların yan yana olan iki büyük dağın en… |  |
| 132 | [خيل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%8A%D9%84.md) | 1 | 1 | 9 | 2,1 | 6,2 | Heyl (hı) : At demektir |  |
| 133 | [وقر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%82%D8%B1.md) | 1 | 1 | 9 | 2,1 | 6,2 | Kayadaki çukur demektir |  |
| 134 | [علو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%84%D9%88.md) | 3 | 5 | 68 | 1,9 | 2,5 | “A’leve” kökünden fiilin ismi olmuş ve “gel !” anlamındadır |  |
| 135 | [ذرر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D8%B1%D8%B1.md) | 2 | 2 | 36 | 1,9 | 3,1 | Zerre toz demektir |  |
| 136 | [طول](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%88%D9%84.md) | 1 | 1 | 10 | 1,9 | 5,6 | Tivel” hayvanın çayıra bağlandığı ip demektir |  |
| 137 | [وحي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AD%D9%8A.md) | 3 | 3 | 70 | 1,8 | 2,4 | İşaretleşmek için yakılan ateştir |  |
| 138 | [عرض](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D8%B6.md) | 3 | 3 | 72 | 1,7 | 2,3 | Ön dişler demektir |  |
| 139 | [زبر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%A8%D8%B1.md) | 1 | 1 | 11 | 1,7 | 5,1 | “Zebra”, derisi çizgili yaban eşeğidir |  |
| 140 | [عنب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%86%D8%A8.md) | 1 | 1 | 11 | 1,7 | 5,1 | E’nab, Üzüm asması demektir |  |
| 141 | [يأس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%A3%D8%B3.md) | 1 | 1 | 11 | 1,7 | 5,1 | Hayızdan kesilen kadın demektir |  |
| 142 | [بلغ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%84%D8%BA.md) | 3 | 3 | 73 | 1,7 | 2,3 | İş ayakkabısı |  |
| 143 | [خشي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B4%D9%8A.md) | 2 | 2 | 40 | 1,6 | 2,8 | Haşy : Ayaktaki kuru ottur |  |
| 144 | [حسر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B3%D8%B1.md) | 1 | 1 | 12 | 1,6 | 4,7 | Hasir(ha,sin) : Susuz kalmış, çorak yer demektir |  |
| 145 | [طمأن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%85%D8%A3%D9%86.md) | 1 | 1 | 12 | 1,6 | 4,7 | Huzur bulan |  |
| 146 | [طين](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%8A%D9%86.md) | 1 | 1 | 12 | 1,6 | 4,7 | Döllenmiş yumurta |  |
| 147 | [عطو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B7%D9%88.md) | 1 | 2 | 12 | 1,6 | 4,7 | Bölüşmede birisine düşen pay demektir |  |
| 148 | [كنن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%86%D9%86.md) | 1 | 1 | 12 | 1,6 | 4,7 | Okların konduğu kap demektir |  |
| 149 | [مع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B9.md) | 5 | 5 | 157 | 1,5 | 1,8 | Beraber |  |
| 150 | [شطن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B7%D9%86.md) | 3 | 5 | 78 | 1,5 | 2,2 | Şetan, kuyudan su çekilen uzun iptir |  |
| 151 | [أول](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%88%D9%84.md) | 5 | 6 | 158 | 1,5 | 1,8 | Alet kaldıraç demektir |  |
| 152 | [خزن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B2%D9%86.md) | 1 | 1 | 13 | 1,4 | 4,3 | Hazen : Depo demektir |  |
| 153 | [صغر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%BA%D8%B1.md) | 1 | 1 | 13 | 1,4 | 4,3 | Küçük |  |
| 154 | [غلل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D9%84.md) | 1 | 1 | 13 | 1,4 | 4,3 | Ğille, İç gömlek demektir |  |
| 155 | [كيل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%8A%D9%84.md) | 1 | 2 | 13 | 1,4 | 4,3 | Kile ölçü birimidir |  |
| 156 | [نوح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%88%D8%AD.md) | 2 | 2 | 43 | 1,4 | 2,6 | “Nevh” rüzgar estiğinde uğultu çıkaran dağdır |  |
| 157 | [سأل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84.md) | 4 | 4 | 118 | 1,4 | 1,9 | “Sehl” ova demektir |  |
| 158 | [بشر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B4%D8%B1.md) | 4 | 4 | 119 | 1,4 | 1,9 | Beşere derinin tüysüz dış yüzü demektir |  |
| 159 | [مول](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84.md) | 3 | 3 | 80 | 1,4 | 2,1 | Onların malları |  |
| 160 | [عجل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AC%D9%84.md) | 2 | 3 | 44 | 1,4 | 2,6 | Buzağı demektir |  |
| 161 | [رود](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%88%D8%AF.md) | 4 | 5 | 120 | 1,4 | 1,9 | “Raid”, bir şeyi çevirmek için kullanılan koldur |  |
| 162 | [صمم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%85%D9%85.md) | 1 | 1 | 14 | 1,3 | 4 | Sağırlar |  |
| 163 | [وزر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B2%D8%B1.md) | 1 | 3 | 14 | 1,3 | 4 | Kemiksiz et parçası demektir |  |
| 164 | [أرض](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B1%D8%B6.md) | 11 | 12 | 440 | 1,3 | 1,4 | Hayvanların sırtına sema, alt tarafına ard denir |  |
| 165 | [جهر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%87%D8%B1.md) | 1 | 1 | 15 | 1,2 | 3,7 | Kuru halde olan bir toprağın yağmur aldıktan sonra yeşerip… |  |
| 166 | [ربو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%A8%D9%88.md) | 1 | 1 | 15 | 1,2 | 3,7 | Rebbe’deki be vav’a dönüşmüş, gelişmek, evrimleşmek anlamı… |  |
| 167 | [سنن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%86%D9%86.md) | 1 | 2 | 15 | 1,2 | 3,7 | “Sin” dişler demektir |  |
| 168 | [فأد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%A3%D8%AF.md) | 1 | 1 | 15 | 1,2 | 3,7 | Fuad, Fevd somun ekmek demektir |  |
| 169 | [ضلل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D9%84%D9%84.md) | 5 | 6 | 170 | 1,1 | 1,7 | Fi Tadlil Dalle kaybolan deve demektir |  |
| 170 | [بلس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%84%D8%B3.md) | 1 | 1 | 16 | 1,1 | 3,5 | Belas kıl keçesi demektir |  |
| 171 | [خشع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B4%D8%B9.md) | 1 | 1 | 16 | 1,1 | 3,5 | Huşu : « Haşia », toprak üzerinde olgunlaşmış sonbahardaki… |  |
| 172 | [داود](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%AF.md) | 1 | 1 | 16 | 1,1 | 3,5 | Davut |  |
| 173 | [سطر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B7%D8%B1.md) | 1 | 1 | 16 | 1,1 | 3,5 | Et satırıdır |  |
| 174 | [عتد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AA%D8%AF.md) | 1 | 1 | 16 | 1,1 | 3,5 | Hazırladık |  |
| 175 | [بعض](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B9%D8%B6.md) | 3 | 6 | 87 | 1,1 | 1,9 | Bu’sus kalça kemiği, buud kalça, türkçedeki but buradan… |  |
| 176 | [حمل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%85%D9%84.md) | 2 | 2 | 50 | 1,1 | 2,2 | Haml: İple yüklenen yük demektir |  |
| 177 | [خلق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%84%D9%82.md) | 6 | 7 | 218 | 1,1 | 1,5 | Halk: Halk, deri veya bez parçası demektir |  |
| 178 | [أوب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%88%D8%A8.md) | 1 | 1 | 17 | 1 | 3,3 | Ev arı sürüsü anlamındadır |  |
| 179 | [ثبت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%A8%D8%AA.md) | 1 | 1 | 17 | 1 | 3,3 | Sibat(Te) kayış demektir |  |
| 180 | [رأس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%A3%D8%B3.md) | 1 | 1 | 17 | 1 | 3,3 | Baş demektir |  |
| 181 | [صفو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%81%D9%88.md) | 1 | 1 | 17 | 1 | 3,3 | Seçip ayırdı |  |
| 182 | [لدن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AF%D9%86.md) | 1 | 1 | 17 | 1 | 3,3 | Katın |  |
| 183 | [روح](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%88%D8%AD.md) | 2 | 3 | 52 | 1 | 2,2 | Reyhan kokulu çiçeğin adıdır |  |
| 184 | [تور](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%88%D8%B1.md) | 1 | 1 | 18 | 0,9 | 3,1 | Tevr suyu dökmek için kullanılan kapdır |  |
| 185 | [حجر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AC%D8%B1.md) | 1 | 1 | 18 | 0,9 | 3,1 | Taş demektir |  |
| 186 | [قري](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D9%8A.md) | 2 | 2 | 54 | 0,9 | 2,1 | Kasaba |  |
| 187 | [حذر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B0%D8%B1.md) | 1 | 1 | 19 | 0,9 | 3 | Hızr (ha, zal) : Savaşta kullanılan savunma aleti, zırh gibi |  |
| 188 | [سعر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B9%D8%B1.md) | 1 | 1 | 19 | 0,9 | 3 | “Sa’ire” ateşin alevidir |  |
| 189 | [فطر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B7%D8%B1.md) | 1 | 1 | 19 | 0,9 | 3 | Fıtr ; “Futr” mantar demektir |  |
| 190 | [ذهب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%87%D8%A8.md) | 2 | 2 | 56 | 0,8 | 2 | Zihbe, ara ara yağan yağmur, gidip gelen yağış demektir |  |
| 191 | [حدد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AF%D8%AF.md) | 1 | 1 | 20 | 0,8 | 2,8 | Hadid demir demektir |  |
| 192 | [حلم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%84%D9%85.md) | 1 | 1 | 20 | 0,8 | 2,8 | Halim meme ucu demektir |  |
| 193 | [خطأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B7%D8%A3.md) | 1 | 1 | 20 | 0,8 | 2,8 | Hata : Hatve, çizgi ve adım anlamına gelir |  |
| 194 | [درج](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%B1%D8%AC.md) | 1 | 1 | 20 | 0,8 | 2,8 | Derc : “Derc” tomar demektir |  |
| 195 | [سنه](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%86%D9%87.md) | 1 | 1 | 20 | 0,8 | 2,8 | Seneler |  |
| 196 | [كشف](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B4%D9%81.md) | 1 | 1 | 20 | 0,8 | 2,8 | Açık baş demektir |  |
| 197 | [نخل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AE%D9%84.md) | 1 | 1 | 20 | 0,8 | 2,8 | Hurma ağacıdır |  |
| 198 | [نشر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B4%D8%B1.md) | 1 | 1 | 20 | 0,8 | 2,8 | “Neşer” dalları yaygın yeşillenmiş ağaç demektir |  |
| 199 | [كتب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%AA%D8%A8.md) | 7 | 8 | 279 | 0,8 | 1,4 | Derinin deri ile dikildiği sırım, iptir |  |
| 200 | [مسس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3.md) | 2 | 2 | 57 | 0,8 | 2 | Ona dokundu |  |
| 201 | [شدد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%AF%D8%AF.md) | 3 | 3 | 99 | 0,7 | 1,7 | Sicim bağıdır |  |
| 202 | [سرف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D9%81.md) | 1 | 1 | 21 | 0,7 | 2,7 | Aşırı gidenler |  |
| 203 | [غرر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B1%D8%B1.md) | 1 | 1 | 21 | 0,7 | 2,7 | Ğerer, “Ğerer” çuval demektir |  |
| 204 | [وزن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B2%D9%86.md) | 1 | 1 | 21 | 0,7 | 2,7 | Terazi demektir |  |
| 205 | [فتن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AA%D9%86.md) | 2 | 2 | 58 | 0,7 | 1,9 | Fitne, Madeni curuftan temizlemek için eritmek demektir |  |
| 206 | [رسل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%84.md) | 10 | 12 | 429 | 0,7 | 1,3 | Saçak demektir |  |
| 207 | [سحر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D8%B1.md) | 2 | 2 | 59 | 0,7 | 1,9 | Kesilmiş koyunun akciğeri demektir |  |
| 208 | [قضي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B6%D9%8A.md) | 2 | 2 | 59 | 0,7 | 1,9 | “Kadb” kesici alet; “ba” “va”va dönüşmüş “kadeve” ve… |  |
| 209 | [يتم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%AA%D9%85.md) | 1 | 1 | 22 | 0,7 | 2,6 | Tek başına bulunan ağaç ve cevher demektir |  |
| 210 | [نهر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%87%D8%B1.md) | 3 | 4 | 102 | 0,7 | 1,7 | Durgun suyda dibe çöken mile “leyl“ akıp denize giden… |  |
| 211 | [مثل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AB%D9%84.md) | 4 | 5 | 148 | 0,6 | 1,5 | Çamurdan yapılan ve bir şeye benzetilen nesne, heykeldir |  |
| 212 | [فحش](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AD%D8%B4.md) | 1 | 1 | 23 | 0,6 | 2,4 | Fahşa (ha) “Üns” oku atan yayın insan tarafı; “vahş” ise… |  |
| 213 | [سبع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D8%B9.md) | 1 | 1 | 24 | 0,6 | 2,3 | Yırtıcı hayvan demektir |  |
| 214 | [طير](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%8A%D8%B1.md) | 1 | 1 | 24 | 0,6 | 2,3 | “Tayr” kuş demektir |  |
| 215 | [قسط](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B3%D8%B7.md) | 1 | 1 | 24 | 0,6 | 2,3 | Bir şeyi böldükten sonraki yarım parçası, “nısf” bölmeden… |  |
| 216 | [مسك](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D9%83.md) | 1 | 1 | 24 | 0,6 | 2,3 | Koku veren yağdır |  |
| 217 | [وفي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%81%D9%8A.md) | 2 | 2 | 64 | 0,5 | 1,8 | “Vefyü” düzlük yerde oluşan tümsek yer veya tepecikler… |  |
| 218 | [سمو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%85%D9%88.md) | 7 | 7 | 297 | 0,5 | 1,3 | “Sem” hayvanın sırtı, “ard” da hayvanın karnıdır |  |
| 219 | [ثمود](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%85%D9%88%D8%AF.md) | 1 | 1 | 25 | 0,5 | 2,2 | Semûd |  |
| 220 | [صلي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%84%D9%8A.md) | 1 | 1 | 25 | 0,5 | 2,2 | Ona yaslanırlar |  |
| 221 | [فلك](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%84%D9%83.md) | 1 | 1 | 25 | 0,5 | 2,2 | Fülk (kef), İğ topacı demektir |  |
| 222 | [رزق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B2%D9%82.md) | 3 | 3 | 109 | 0,5 | 1,5 | Üzüm demektir |  |
| 223 | [رجل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AC%D9%84.md) | 2 | 2 | 66 | 0,5 | 1,7 | Rical ayak demektir |  |
| 224 | [سكن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%83%D9%86.md) | 2 | 2 | 66 | 0,5 | 1,7 | “Sikkin” bıçak demektir |  |
| 225 | [أنث](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86%D8%AB.md) | 1 | 1 | 26 | 0,5 | 2,2 | Eğildiği zaman tekrar eski yerine gelen demir gibi şeylere… |  |
| 226 | [شجر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%AC%D8%B1.md) | 1 | 1 | 26 | 0,5 | 2,2 | Ağaç |  |
| 227 | [فرعون](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D8%B9%D9%88%D9%86.md) | 2 | 2 | 67 | 0,5 | 1,7 | Firavun |  |
| 228 | [خوف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%88%D9%81.md) | 3 | 3 | 112 | 0,5 | 1,5 | Havf : “Hafe” korkulduğu zaman saklanmak için takınılan… |  |
| 229 | [حوط](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%88%D8%B7.md) | 1 | 1 | 27 | 0,4 | 2,1 | Çeper, çit demektir |  |
| 230 | [نزل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B2%D9%84.md) | 6 | 8 | 257 | 0,4 | 1,3 | “Nezle” konaklama yeri demektir |  |
| 231 | [شكر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%83%D8%B1.md) | 2 | 2 | 69 | 0,4 | 1,6 | Sütle dolu memedir |  |
| 232 | [سعي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B9%D9%8A.md) | 1 | 3 | 28 | 0,4 | 2 | Sua’f el çatlamasıdır |  |
| 233 | [ضرر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D8%B1%D8%B1.md) | 2 | 2 | 70 | 0,4 | 1,6 | “Darir” zor, bulanık gören kişi demektir |  |
| 234 | [حرم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B1%D9%85.md) | 2 | 2 | 71 | 0,4 | 1,6 | Hiram keçe demektir |  |
| 235 | [وجه](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AC%D9%87.md) | 2 | 2 | 71 | 0,4 | 1,6 | Yüz demektir |  |
| 236 | [جيأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%8A%D8%A3.md) | 6 | 7 | 262 | 0,4 | 1,3 | Ceyee yağmur sularının toplanıp biriktiği yerdir |  |
| 237 | [هدي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%AF%D9%8A.md) | 6 | 8 | 268 | 0,3 | 1,3 | “Hediye”, insanların görüşmeden evvel görüşmek isteklerini… |  |
| 238 | [نجو](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AC%D9%88.md) | 2 | 2 | 75 | 0,3 | 1,5 | Özel konuşmak |  |
| 239 | [برك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D9%83.md) | 1 | 1 | 32 | 0,3 | 1,8 | Birkan yanardağ demektir |  |
| 240 | [جنح](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%86%D8%AD.md) | 1 | 1 | 32 | 0,3 | 1,8 | Kanat demektir |  |
| 241 | [شمس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%85%D8%B3.md) | 1 | 1 | 32 | 0,3 | 1,8 | Güneş demektir |  |
| 242 | [عرش](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D8%B4.md) | 1 | 1 | 32 | 0,3 | 1,8 | Toplantı yerinde yöneticinin durduğu yüksek yerdir |  |
| 243 | [عظم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B8%D9%85.md) | 3 | 3 | 127 | 0,2 | 1,3 | Büyük |  |
| 244 | [أتي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AA%D9%8A.md) | 10 | 11 | 486 | 0,2 | 1,2 | Etve çardağa doğru suyu getiren kanaldır |  |
| 245 | [بطل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B7%D9%84.md) | 1 | 2 | 34 | 0,2 | 1,7 | Batn ve zehr sırt ve karın (daha çok hayvanlar için)… |  |
| 246 | [قرن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D9%86.md) | 1 | 1 | 34 | 0,2 | 1,7 | “Kevarir” kristal, “karun” mücevherci demektir |  |
| 247 | [ريب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%8A%D8%A8.md) | 1 | 1 | 35 | 0,2 | 1,6 | “Ravb” kesik süt, “reyb” ise kesilip kesilmediği belli… |  |
| 248 | [كره](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B1%D9%87.md) | 1 | 1 | 35 | 0,2 | 1,6 | Hoşlanmadı |  |
| 249 | [أوي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%88%D9%8A.md) | 1 | 1 | 36 | 0,2 | 1,6 | Eveye kuş yuvası demektir |  |
| 250 | [عهد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%87%D8%AF.md) | 1 | 2 | 36 | 0,2 | 1,6 | Söz |  |
| 251 | [لعن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B9%D9%86.md) | 1 | 1 | 36 | 0,2 | 1,6 | Dışlama |  |
| 252 | [ذنب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%86%D8%A8.md) | 1 | 1 | 37 | 0,2 | 1,5 | Zenb : Kuyruk demektir |  |
| 253 | [ليس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%8A%D8%B3.md) | 2 | 2 | 85 | 0,1 | 1,3 | Bu kelime “late”den dönüşmüştür |  |
| 254 | [طغي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%BA%D9%8A.md) | 1 | 1 | 38 | 0,1 | 1,5 | Taşkınlaştıran |  |
| 255 | [ظلم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B8%D9%84%D9%85.md) | 6 | 6 | 290 | 0,1 | 1,2 | Zalimler |  |
| 256 | [نصر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B5%D8%B1.md) | 3 | 3 | 137 | 0,1 | 1,2 | Bereketli yağmurla sulanmış toprak demektir |  |
| 257 | [جبل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%A8%D9%84.md) | 1 | 1 | 39 | 0,1 | 1,4 | Dağ anlamındadır |  |
| 258 | [يسر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B3%D8%B1.md) | 1 | 1 | 40 | 0,1 | 1,4 | “Yüsr” sol kol; “u’sr”, yanın ayna dönüşmesi ile solak… |  |
| 259 | [صلو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%84%D9%88.md) | 2 | 2 | 90 | 0,1 | 1,2 | Namaz |  |
| 260 | [جوب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%88%D8%A8.md) | 1 | 1 | 41 | 0,1 | 1,4 | Cevbe içi su dolu çukur, kova demektir |  |
| 261 | [دون](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%88%D9%86.md) | 3 | 3 | 142 | 0,1 | 1,2 | Dane, inek yavrusuna denir |  |
| 262 | [فصل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B5%D9%84.md) | 1 | 2 | 42 | 0,1 | 1,3 | Fasl Vücudun oynak yerlerinin adıdır |  |
| 263 | [حشر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B4%D8%B1.md) | 1 | 1 | 43 | 0,1 | 1,3 | Haşr : Bir araya toplanıp hareketli halde bulunan küçük… |  |
| 264 | [صدر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AF%D8%B1.md) | 1 | 1 | 43 | 0,1 | 1,3 | Okun ön yarısına denir |  |
| 265 | [دبر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%A8%D8%B1.md) | 1 | 1 | 44 | 0,1 | 1,3 | Dübür : Anüs, ense tarafı, arka demektir |  |
| 266 | [ضعف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D8%B9%D9%81.md) | 1 | 2 | 45 | 0 | 1,2 | Katlanmış deri demektir |  |
| 267 | [ولي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%84%D9%8A.md) | 4 | 4 | 203 | 0 | 1,1 | Veli arka demektir |  |
| 268 | [طيب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%8A%D8%A8.md) | 1 | 1 | 46 | 0 | 1,2 | İyi |  |
| 269 | [سوأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%88%D8%A3.md) | 3 | 4 | 151 | 0 | 1,1 | Sey’e(hemze): “Sivad” kara demektir |  |
| 270 | [فسد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D8%AF.md) | 1 | 1 | 47 | 0 | 1,2 | Fesad “Visad” yıkılmış uzanmış ağaç parçası, yastık… |  |
| 271 | [أجل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AC%D9%84.md) | 1 | 1 | 48 | 0 | 1,2 | İcl havuz demektir |  |
| 272 | [حقق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%82%D9%82.md) | 5 | 6 | 263 | 0 | 1,1 | Hokka, devlere yemin dağıtıldığı kaptır |  |
| 273 | [حسب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B3%D8%A8.md) | 2 | 2 | 102 | 0 | 1,1 | Hisbe okun nişangah kısmına denir |  |
| 274 | [فعل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B9%D9%84.md) | 2 | 2 | 102 | 0 | 1,1 | Fa’l “Fa’l” “yapmak” demektir |  |
| 275 | [خرج](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B1%D8%AC.md) | 3 | 4 | 157 | 0 | 1,1 | Huruc : Harc duvarın dışına sürülen harçtır |  |
| 276 | [عدد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AF%D8%AF.md) | 1 | 1 | 50 | 0 | 1,1 | İdad toplayıcılık zamanında meyve toplayanların aşiret… |  |
| 277 | [تبع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%A8%D8%B9.md) | 3 | 3 | 158 | 0 | 1,1 | İnek yavrusu, dana demektir |  |
| 278 | [نفس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%81%D8%B3.md) | 5 | 5 | 270 | 0 | 1 | Dibağlamada kullanılan palamut, meşenin bir meyvesidir |  |
| 279 | [كثر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%AB%D8%B1.md) | 3 | 3 | 162 | 0 | 1 | Kesr(sin ile) kırık demektir |  |
| 280 | [سمع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%85%D8%B9.md) | 3 | 4 | 163 | 0 | 1 | İşiten |  |
| 281 | [دور](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%88%D8%B1.md) | 1 | 1 | 53 | 0 | 1,1 | Dar : Etrafı çevrili yer demektir |  |
| 282 | [جزي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%B2%D9%8A.md) | 2 | 3 | 109 | 0 | 1 | Ceze’e (hemze ile) bir şeyin parçası, bozulmadan bütünden… |  |
| 283 | [ذو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%88.md) | 2 | 2 | 109 | 0 | 1 | Sahip |  |
| 284 | [بيت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%8A%D8%AA.md) | 1 | 1 | 54 | 0 | 1 | Beyt ev demektir |  |
| 285 | [ضرب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D8%B1%D8%A8.md) | 1 | 1 | 54 | 0 | 1 | Örnek verdi |  |
| 286 | [فري](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D9%8A.md) | 1 | 1 | 54 | 0 | 1 | Ferv “Ferre”ye bak |  |
| 287 | [فسق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82.md) | 1 | 1 | 54 | 0 | 1 | Fısk (sin) Ceviz ve benzeri yemişlerin dış kabuğunun… |  |
| 288 | [دخل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%AE%D9%84.md) | 2 | 4 | 111 | 0 | 1 | Dahl: Kuytu yer demektir |  |
| 289 | [ردد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AF%D8%AF.md) | 1 | 1 | 57 | 0 | 1 | “Ridde” devenin memesinden doğumdan önce gelen süttür |  |
| 290 | [ظهر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B8%D9%87%D8%B1.md) | 1 | 1 | 57 | 0 | 1 | Arka demektir |  |
| 291 | [نظر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B8%D8%B1.md) | 2 | 2 | 115 | 0 | 1 | Korkuluk demektir |  |
| 292 | [خسر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B3%D8%B1.md) | 1 | 1 | 60 | 0 | 0,9 | Husrin : “Hasre" harap olmuş yer demektir |  |
| 293 | [طوع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%88%D8%B9.md) | 2 | 2 | 118 | 0 | 1 | Koparılmaya elverişli hale gelmiş hurma tanesi veya… |  |
| 294 | [تلو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%84%D9%88.md) | 1 | 1 | 61 | 0 | 0,9 | Tilvi toklu demektir |  |
| 295 | [ذوق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%88%D9%82.md) | 1 | 1 | 61 | 0 | 0,9 | Sevik (Sin) özel bir un çorbasıdır |  |
| 296 | [قدر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AF%D8%B1.md) | 2 | 2 | 121 | 0 | 0,9 | Kıdr kazandır |  |
| 297 | [سمي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%85%D9%8A.md) | 1 | 1 | 63 | 0 | 0,9 | Ad verilen |  |
| 298 | [يمن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D9%85%D9%86.md) | 1 | 1 | 63 | 0 | 0,9 | Sağ yandır |  |
| 299 | [قتل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AA%D9%84.md) | 2 | 5 | 122 | 0 | 0,9 | “Kıtl”, çatışmada ilk karşılaştırılan kişilerden birine… |  |
| 300 | [جمع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%85%D8%B9.md) | 2 | 2 | 123 | 0 | 0,9 | Yumruk demektir |  |
| 301 | [شهد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%87%D8%AF.md) | 2 | 2 | 123 | 0 | 0,9 | Petekteki baldır |  |
| 302 | [فرق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D9%82.md) | 1 | 1 | 66 | 0 | 0,9 | Fırka Kayalıktan kopan parça demektir |  |
| 303 | [أخذ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AE%D8%B0.md) | 4 | 4 | 244 | 0 | 0,9 | İhaze göl gibi suyun toplandığı yer yani birikintidir veya… |  |
| 304 | [أيي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%8A%D9%8A.md) | 10 | 13 | 592 | 0 | 0,9 | Evye kuş yuvası demektir |  |
| 305 | [موسى](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%89.md) | 2 | 3 | 131 | -0,1 | 0,9 | Musa |  |
| 306 | [بأس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%A3%D8%B3.md) | 1 | 1 | 70 | -0,1 | 0,8 | Bes besese dağınık taşlar demektir |  |
| 307 | [لقي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%82%D9%8A.md) | 2 | 2 | 135 | -0,1 | 0,8 | “Lekat” iki yerleşik bölge arasındaki buluşma yerinin adıdır |  |
| 308 | [ألم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D9%85.md) | 1 | 1 | 73 | -0,1 | 0,8 | Ürrem, erm çakıl taşları, azı dişi demektir |  |
| 309 | [يوم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D9%88%D9%85.md) | 7 | 7 | 437 | -0,1 | 0,9 | “Yemm” durgun akan su demektir |  |
| 310 | [شرك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83.md) | 2 | 2 | 143 | -0,1 | 0,8 | Tasma kayış demektir |  |
| 311 | [شيأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%8A%D8%A3.md) | 7 | 8 | 449 | -0,1 | 0,9 | Şey |  |
| 312 | [أخو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AE%D9%88.md) | 1 | 1 | 80 | -0,1 | 0,7 | Hayvanları bağladıkları ipin iki ucuna konmuş kazıklardan… |  |
| 313 | [وحد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AD%D8%AF.md) | 2 | 2 | 148 | -0,2 | 0,8 | وَحْدَهُ kelimesi aslında منفرداً anlamındadır ve marifeye… |  |
| 314 | [عذب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B0%D8%A8.md) | 5 | 7 | 336 | -0,2 | 0,8 | Su yosunudur |  |
| 315 | [نفق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%81%D9%82.md) | 1 | 1 | 86 | -0,2 | 0,7 | İki yüzlüler |  |
| 316 | [كفر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%81%D8%B1.md) | 7 | 7 | 465 | -0,2 | 0,8 | Hufre, çukur demektir |  |
| 317 | [قبل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%A8%D9%84.md) | 4 | 4 | 282 | -0,2 | 0,8 | Önce |  |
| 318 | [أذن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B0%D9%86.md) | 1 | 1 | 90 | -0,3 | 0,6 | Kulak demektir |  |
| 319 | [عدو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AF%D9%88.md) | 1 | 1 | 91 | -0,3 | 0,6 | Mu’ted, “adeve”den iftial babından gelmektedir |  |
| 320 | [أمن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%85%D9%86.md) | 11 | 12 | 723 | -0,3 | 0,9 | Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir |  |
| 321 | [رأي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%A3%D9%8A.md) | 4 | 5 | 297 | -0,4 | 0,8 | Raye bir yere konmuş, oranın özelliğini gösteren işaret… |  |
| 322 | [أجر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AC%D8%B1.md) | 1 | 1 | 99 | -0,4 | 0,6 | (EaCR) “Acur” tuğla demektir |  |
| 323 | [صلح](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%84%D8%AD.md) | 2 | 2 | 170 | -0,4 | 0,7 | Sarh köşk, serh (sinle) silah demektir |  |
| 324 | [خير](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%8A%D8%B1.md) | 2 | 2 | 178 | -0,5 | 0,6 | Hayr : At sürüsü demektir |  |
| 325 | [أمم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%85%D9%85.md) | 1 | 1 | 108 | -0,6 | 0,5 | Emam ön demektir |  |
| 326 | [يدي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%AF%D9%8A.md) | 1 | 1 | 112 | -0,6 | 0,5 | El ve kol demektir |  |
| 327 | [عند](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%86%D8%AF.md) | 2 | 2 | 189 | -0,7 | 0,6 | “Anid“ yulara gelmeyen devedir |  |
| 328 | [نذر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B0%D8%B1.md) | 1 | 1 | 115 | -0,7 | 0,5 | Savaşta veya yürüyüşteki öncüdür |  |
| 329 | [خلف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%84%D9%81.md) | 1 | 1 | 116 | -0,7 | 0,5 | Half : Ense demektir |  |
| 330 | [جنن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%86%D9%86.md) | 2 | 2 | 196 | -0,8 | 0,6 | Bahçe demektir |  |
| 331 | [قوم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%88%D9%85.md) | 8 | 8 | 597 | -0,8 | 0,8 | Hayvanların ön ayaklarına denir |  |
| 332 | [علم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%84%D9%85.md) | 10 | 10 | 728 | -0,8 | 0,8 | Dağın sivri noktası demektir |  |
| 333 | [غفر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%81%D8%B1.md) | 2 | 2 | 202 | -0,9 | 0,6 | Ğafere, Hefere kelimesi ile akrabadır |  |
| 334 | [نعم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B9%D9%85.md) | 1 | 1 | 132 | -1 | 0,4 | "Neam" geviş getiren çift parmaklı hayvanların ortak adıdır |  |
| 335 | [بعد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B9%D8%AF.md) | 2 | 2 | 223 | -1,3 | 0,5 | Baid uzak demektir |  |
| 336 | [موت](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D8%AA.md) | 1 | 1 | 143 | -1,3 | 0,4 | Kış uykusundan uyanmış yılana hayy, kış uykusundaki yılana… |  |
| 337 | [صدق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AF%D9%82.md) | 1 | 2 | 144 | -1,3 | 0,4 | Kocaların eşlerine sadakat karşılığı verdikleri mihirdir |  |
| 338 | [أمر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%85%D8%B1.md) | 2 | 2 | 226 | -1,3 | 0,5 | Murar acı bir ağacın adıdır |  |
| 339 | [غير](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%B1.md) | 1 | 1 | 146 | -1,3 | 0,4 | Ğayr, Ğayr dışında demektir |  |
| 340 | [نبأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%A8%D8%A3.md) | 1 | 1 | 151 | -1,4 | 0,4 | Doğurmadan evvel devenin memesinde görülen süttür |  |
| 341 | [بين](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%8A%D9%86.md) | 5 | 8 | 454 | -1,5 | 0,6 | Beyn topraktaki yarık demektir |  |
| 342 | [قلب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%84%D8%A8.md) | 1 | 1 | 155 | -1,5 | 0,4 | Ayak basıldığında toprakta çıkan kalıptır |  |
| 343 | [حيي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%8A%D9%8A.md) | 1 | 1 | 166 | -1,8 | 0,3 | Uyanık yılan demektir |  |
| 344 | [ذكر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%83%D8%B1.md) | 2 | 2 | 264 | -2,1 | 0,4 | Zikr : Yay görevi gören ağaç dal parçasıdır |  |
| 345 | [حكم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%83%D9%85.md) | 1 | 1 | 189 | -2,4 | 0,3 | Gem demektir |  |
| 346 | [عمل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%85%D9%84.md) | 2 | 2 | 313 | -3,2 | 0,4 | Amele iş yapmaya alıştırılmış deve veya öküz demektir |  |
| 347 | [كذب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B0%D8%A8.md) | 1 | 1 | 257 | -4,3 | 0,2 | Kizb, kumaşın boyanmasında kullanılan bir çeşit boya… |  |
| 348 | [أله](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D9%87.md) | 11 | 13 | 1.879 | -26,8 | 0,3 | Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir |  |

## Edat kökleri (39)

Edatlar (harf-i cerler, zamirler, bağlaçlar…) sayfada ve grafta varsayılan gizli; aynı ölçüyle sıralı, sıraları içerik köklerinden sonra gelir. JSON: https://lisan.digital/api/surahs/17/roots?offset=0&limit=100&sort=spec&edat=1

| # | Kök | Bu surede ayet | Geçiş | Kur'an'da ayet | G² | × | Anlam | Not |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 349 | [أن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86.md) | 65 | 96 | 2.734 | 9,8 | 1,3 | Kesinlikle | edat |
| 350 | [أو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%88.md) | 11 | 13 | 213 | 9,8 | 2,9 | Veya | edat |
| 351 | [أذ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B0.md) | 22 | 25 | 629 | 9,5 | 2 | Zaman | edat |
| 352 | [لك](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83.md) | 14 | 14 | 376 | 6,7 | 2,1 | Size | edat |
| 353 | [كما](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%85%D8%A7.md) | 4 | 4 | 58 | 5,1 | 3,9 | -mak gibi | edat |
| 354 | [مَن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86.md) | 20 | 23 | 686 | 4,9 | 1,6 | Kimse | edat |
| 355 | [على](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%84%D9%89.md) | 29 | 32 | 1.177 | 3,6 | 1,4 | Üzerine | edat |
| 356 | [كلل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%84%D9%84.md) | 11 | 11 | 357 | 3,1 | 1,7 | "Kele" etrafı çevrilmiş çayırlık demektir | edat |
| 357 | [لن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%86.md) | 4 | 5 | 97 | 2,3 | 2,3 | Değil | edat |
| 358 | [هي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%8A.md) | 3 | 3 | 63 | 2,2 | 2,7 | O | edat |
| 359 | [متى](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AA%D9%89.md) | 1 | 1 | 9 | 2,1 | 6,2 | Ne zaman? | edat |
| 360 | [لا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%A7.md) | 29 | 34 | 1.280 | 2 | 1,3 | -mazlar/-mezler | edat |
| 361 | [ب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8.md) | 12 | 13 | 452 | 1,9 | 1,5 | Onu | edat |
| 362 | [نحن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86.md) | 3 | 3 | 82 | 1,3 | 2,1 | Biz | edat |
| 363 | [حتى](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AA%D9%89.md) | 4 | 4 | 138 | 0,9 | 1,6 | -e kadar | edat |
| 364 | [كم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%85.md) | 1 | 1 | 21 | 0,7 | 2,7 | Nice | edat |
| 365 | [قد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AF.md) | 9 | 9 | 388 | 0,6 | 1,3 | Öyleyse | edat |
| 366 | [له](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87.md) | 15 | 18 | 696 | 0,6 | 1,2 | Onlara | edat |
| 367 | [ألى](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D9%89.md) | 14 | 14 | 653 | 0,5 | 1,2 | -e | edat |
| 368 | [هذا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%B0%D8%A7.md) | 6 | 6 | 257 | 0,4 | 1,3 | Bu | edat |
| 369 | [لنا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%86%D8%A7.md) | 2 | 2 | 74 | 0,3 | 1,5 | Bize | edat |
| 370 | [ألي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D9%8A.md) | 6 | 7 | 268 | 0,3 | 1,3 | Onlar | edat |
| 371 | [كيف](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%8A%D9%81.md) | 2 | 2 | 83 | 0,2 | 1,4 | Key “için” demektir | edat |
| 372 | [في](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%8A.md) | 26 | 29 | 1.364 | 0,2 | 1,1 | İçinde | edat |
| 373 | [ثم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%85.md) | 6 | 6 | 302 | 0,1 | 1,1 | Sonra | edat |
| 374 | [لو](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%88.md) | 5 | 5 | 257 | 0 | 1,1 | İse | edat |
| 375 | [لي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%8A.md) | 1 | 1 | 59 | 0 | 1 | Bana | edat |
| 376 | [هو](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%88.md) | 7 | 7 | 426 | -0,1 | 0,9 | O | edat |
| 377 | [أم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%85.md) | 3 | 3 | 196 | -0,1 | 0,9 | Oysa | edat |
| 378 | [هل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%84.md) | 1 | 1 | 89 | -0,3 | 0,6 | Mı? | edat |
| 379 | [عن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%86.md) | 6 | 6 | 422 | -0,4 | 0,8 | -den | edat |
| 380 | [ذلك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%84%D9%83.md) | 6 | 6 | 461 | -0,7 | 0,7 | İşaret ismidir | edat |
| 381 | [مِن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%90%D9%86.md) | 34 | 38 | 2.150 | -0,8 | 0,9 | -den | edat |
| 382 | [لكن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86.md) | 1 | 1 | 127 | -0,9 | 0,4 | Ve ancak | edat |
| 383 | [ألل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D9%84.md) | 18 | 20 | 1.247 | -1,1 | 0,8 | Elelu bıçağın iki yüzünden biridir | edat |
| 384 | [أنت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86%D8%AA.md) | 1 | 1 | 209 | -2,9 | 0,3 | (ENTüMü) Siz anlamındadır | edat |
| 385 | [ما](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%A7.md) | 21 | 23 | 1.635 | -3,3 | 0,7 | -dığı şey | edat |
| 386 | [لم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%85.md) | 3 | 5 | 479 | -5,1 | 0,4 | Değil | edat |
| 387 | [هم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%85.md) | 1 | 1 | 428 | -9,7 | 0,1 | Onlar | edat |

## Ayetler (111)

Mushaf sırasıyla, Arapça metni ve IK mealiyle; her ayetin metin sürümünde kelime kelime tablosu ve bütün mealler. JSON: https://lisan.digital/api/surahs/17/verses?page=1&pageSize=100&meal=IK

### [17:1](https://lisan.digital/tr/ayet/17:1.md)

سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آيَاتِنَا إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ

Meal (IK): Şanı yücedir o Allah’ın ki; kulunu geceleyin Mescid-i Haram’dan çevresini mübarek kıldığımız Mescid-i Aksa’ya götürmüştür. Bir kısım ayetlerimizi gösterelim diye. Muhakkak ki O’dur O, Semi’, Basir.

### [17:2](https://lisan.digital/tr/ayet/17:2.md)

وَآتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ وَجَعَلْنَاهُ هُدًى لِبَنِي إِسْرَائِيلَ أَلَّا تَتَّخِذُوا مِنْ دُونِي وَكِيلًا

Meal (IK): Musa’ya da kitabı verdik. Ve onu, İsrailoğulları için bir hidayet kıldık. Beni bırakıp başkasını vekil edinmeyesiniz diye.

### [17:3](https://lisan.digital/tr/ayet/17:3.md)

ذُرِّيَّةَ مَنْ حَمَلْنَا مَعَ نُوحٍ إِنَّهُ كَانَ عَبْدًا شَكُورًا

Meal (IK): Nuh ile beraber taşıdığımız kimselerin soyunu da. Gerçekten o, çok şükreden bir kul idi.

### [17:4](https://lisan.digital/tr/ayet/17:4.md)

وَقَضَيْنَا إِلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ فِي الْكِتَابِ لَتُفْسِدُنَّ فِي الْأَرْضِ مَرَّتَيْنِ وَلَتَعْلُنَّ عُلُوًّا كَبِيرًا

Meal (IK): İsrailoğullarına kitabda hükmettik ki: Doğrusu yeryüzünde iki defa bozgunculuk yapacak ve kibirlendikçe kibirleneceksiniz.

### [17:5](https://lisan.digital/tr/ayet/17:5.md)

فَإِذَا جَاءَ وَعْدُ أُولَاهُمَا بَعَثْنَا عَلَيْكُمْ عِبَادًا لَنَا أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ فَجَاسُوا خِلَالَ الدِّيَارِ وَكَانَ وَعْدًا مَفْعُولًا

Meal (IK): O ikiden birincisinin vakti gelince, üzerinize çok güçlü olan kullarımızı saldık. Onlar, memleketin her köşesini kontrollarına aldılar. Bu, yerine gelmiş bir vaad idi.

### [17:6](https://lisan.digital/tr/ayet/17:6.md)

ثُمَّ رَدَدْنَا لَكُمُ الْكَرَّةَ عَلَيْهِمْ وَأَمْدَدْنَاكُمْ بِأَمْوَالٍ وَبَنِينَ وَجَعَلْنَاكُمْ أَكْثَرَ نَفِيرًا

Meal (IK): Bundan sonra sizi, onlara tekrar galip getirdik. Mallar ve oğullarla size yardım ederek sayınızı artırdık.

### [17:7](https://lisan.digital/tr/ayet/17:7.md)

إِنْ أَحْسَنْتُمْ أَحْسَنْتُمْ لِأَنْفُسِكُمْ وَإِنْ أَسَأْتُمْ فَلَهَا فَإِذَا جَاءَ وَعْدُ الْآخِرَةِ لِيَسُوءُوا وُجُوهَكُمْ وَلِيَدْخُلُوا الْمَسْجِدَ كَمَا دَخَلُوهُ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَلِيُتَبِّرُوا مَا عَلَوْا تَتْبِيرًا

Meal (IK): Eğer ihsan ederseniz; kendiniz için ihsan etmiş olursunuz. Kötülük ederseniz; o da kendinizedir. Diğerinin vakti gelince; yüzünüzü karartsınlar, mescide ilk defa girdikleri gibi girsinler ve ele geçirdikleri yeri harab etsinler diye onları tekrar göndeririz.

### [17:8](https://lisan.digital/tr/ayet/17:8.md)

عَسَى رَبُّكُمْ أَنْ يَرْحَمَكُمْ وَإِنْ عُدْتُمْ عُدْنَا وَجَعَلْنَا جَهَنَّمَ لِلْكَافِرِينَ حَصِيرًا

Meal (IK): Belki Rabbınız size merhamet eder. Eğer dönerseniz; Biz de döneriz ve Biz, cehennemi kafirler için bir zindan kılmışızdır.

### [17:9](https://lisan.digital/tr/ayet/17:9.md)

إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ وَيُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِينَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْرًا كَبِيرًا

Meal (IK): Muhakkak ki bu Kur’an; en doğru olana götürür. Ve salih amel işleyen mü’ minlere kendileri için büyük bir mükafat olduğunu müjdeler.

### [17:10](https://lisan.digital/tr/ayet/17:10.md)

وَأَنَّ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ أَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا

Meal (IK): Ahirete inanmayanlar; onlar için elem verici bir azab hazırladık.

### [17:11](https://lisan.digital/tr/ayet/17:11.md)

وَيَدْعُ الْإِنْسَانُ بِالشَّرِّ دُعَاءَهُ بِالْخَيْرِ وَكَانَ الْإِنْسَانُ عَجُولًا

Meal (IK): İnsan; hayır istiyormuşçasına şer ister. Ve insan, esasen çok acelecidir.

### [17:12](https://lisan.digital/tr/ayet/17:12.md)

وَجَعَلْنَا اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ آيَتَيْنِ فَمَحَوْنَا آيَةَ اللَّيْلِ وَجَعَلْنَا آيَةَ النَّهَارِ مُبْصِرَةً لِتَبْتَغُوا فَضْلًا مِنْ رَبِّكُمْ وَلِتَعْلَمُوا عَدَدَ السِّنِينَ وَالْحِسَابَ وَكُلَّ شَيْءٍ فَصَّلْنَاهُ تَفْصِيلًا

Meal (IK): Biz, geceyi ve gündüzü iki ayet kıldık. Rabbınızdan lutuf dileyesiniz ve yılların hesabını, sayısını bilesiniz diye gece ayetini silip gündüz ayetini aydınlık kıldık. Ve her şeyi uzun uzadıya açıkladık.

### [17:13](https://lisan.digital/tr/ayet/17:13.md)

وَكُلَّ إِنْسَانٍ أَلْزَمْنَاهُ طَائِرَهُ فِي عُنُقِهِ وَنُخْرِجُ لَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ كِتَابًا يَلْقَاهُ مَنْشُورًا

Meal (IK): Her insanın işlediklerini boynuna dolarız. Ve onun için kıyamet gününde açılmış bulacağı bir kitab çıkarırız.

### [17:14](https://lisan.digital/tr/ayet/17:14.md)

اقْرَأْ كِتَابَكَ كَفَى بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسِيبًا

Meal (IK): Oku kitabını. Bugün kendi hesabın için kendi nefsin sana yeter.

### [17:15](https://lisan.digital/tr/ayet/17:15.md)

مَنِ اهْتَدَى فَإِنَّمَا يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَمَنْ ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى وَمَا كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّى نَبْعَثَ رَسُولًا

Meal (IK): Kim, hidayete ererse; kendi nefsi için hidayete ermiş olur. Kim de dalalete düşerse; kendi nefsi aleyhine dalalete düşmüş olur. Hiç kimse başkasının yükünü yüklenmez. Biz, bir peygamber göndermedikçe azab ediciler değiliz.

### [17:16](https://lisan.digital/tr/ayet/17:16.md)

وَإِذَا أَرَدْنَا أَنْ نُهْلِكَ قَرْيَةً أَمَرْنَا مُتْرَفِيهَا فَفَسَقُوا فِيهَا فَحَقَّ عَلَيْهَا الْقَوْلُ فَدَمَّرْنَاهَا تَدْمِيرًا

Meal (IK): Bir kasabayı da helak etmek istediğimiz zaman; varlıklılarına emir veririz de, orada fasıklık yaparlar. Bunun üzerine artık oraya söz hak olur. Ve Biz de onları yerle bir ederiz.

### [17:17](https://lisan.digital/tr/ayet/17:17.md)

وَكَمْ أَهْلَكْنَا مِنَ الْقُرُونِ مِنْ بَعْدِ نُوحٍ وَكَفَى بِرَبِّكَ بِذُنُوبِ عِبَادِهِ خَبِيرًا بَصِيرًا

Meal (IK): Nuh’tan sonra, nice nesilleri yok etmişizdir. Kullarının günahlarına Habir ve Basir olarak Rabbın yeter.

### [17:18](https://lisan.digital/tr/ayet/17:18.md)

مَنْ كَانَ يُرِيدُ الْعَاجِلَةَ عَجَّلْنَا لَهُ فِيهَا مَا نَشَاءُ لِمَنْ نُرِيدُ ثُمَّ جَعَلْنَا لَهُ جَهَنَّمَ يَصْلَاهَا مَذْمُومًا مَدْحُورًا

Meal (IK): Kim geçici dünyayı isterse; onun için orada dilediğimiz kadar, dilediğimiz kimseye hemen veririz. Sonra onun için cehennemi hazırlarız. Kötülenmiş ve koğulmuş olarak oraya girer.

### [17:19](https://lisan.digital/tr/ayet/17:19.md)

وَمَنْ أَرَادَ الْآخِرَةَ وَسَعَى لَهَا سَعْيَهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولَئِكَ كَانَ سَعْيُهُمْ مَشْكُورًا

Meal (IK): Kim de ahireti isterse ve onun için inanmış olarak gerekli çabayı gösterirse; işte onların say’i şükre değerdir.

### [17:20](https://lisan.digital/tr/ayet/17:20.md)

كُلًّا نُمِدُّ هَؤُلَاءِ وَهَؤُلَاءِ مِنْ عَطَاءِ رَبِّكَ وَمَا كَانَ عَطَاءُ رَبِّكَ مَحْظُورًا

Meal (IK): Her birine, bunlara da, onlara da Rabbının nimetinden ulaştırırız. Rabbının nimeti engellenmiş değildir.

### [17:21](https://lisan.digital/tr/ayet/17:21.md)

انْظُرْ كَيْفَ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَلَلْآخِرَةُ أَكْبَرُ دَرَجَاتٍ وَأَكْبَرُ تَفْضِيلًا

Meal (IK): Bak, nasıl onların bir kısmını bir kısmına üstün kıldık. Elbetteki ahiret; dereceler bakımından da büyüktür, üstünlük bakımından da.

### [17:22](https://lisan.digital/tr/ayet/17:22.md)

لَا تَجْعَلْ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ فَتَقْعُدَ مَذْمُومًا مَخْذُولًا

Meal (IK): Allah ile beraber başka ilah edinme. Yoksa yerilmiş ve terkedilmiş olarak kalırsın.

### [17:23](https://lisan.digital/tr/ayet/17:23.md)

وَقَضَى رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُلْ لَهُمَا أُفٍّ وَلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَهُمَا قَوْلًا كَرِيمًا

Meal (IK): Rabbın buyurmuştur ki: Kendisinden başkasına ibadet etmeyesiniz, ana ve babaya iyi davranasınız. Eğer onlardan biri veya her ikisi senin yanında iken yaşlılığa erecek olurlarsa; onlara karşı, of dahi deme. Onları azarlama. Ve her ikisine de efendice sözler söyle.

### [17:24](https://lisan.digital/tr/ayet/17:24.md)

وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُلْ رَبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرًا

Meal (IK): Merhametten onlara alçak gönüllülük kanatlarını ger. Ve de ki: Rabbım; o ikisi, beni küçükken yetiştirdikleri gibi sen de onlara merhamet et.

### [17:25](https://lisan.digital/tr/ayet/17:25.md)

رَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِمَا فِي نُفُوسِكُمْ إِنْ تَكُونُوا صَالِحِينَ فَإِنَّهُ كَانَ لِلْأَوَّابِينَ غَفُورًا

Meal (IK): Rabbınız; nefislerinizde olanı en iyi bilendir. Eğer salihlerden olursanız muhakkak ki O; kendisine dönenler için Gafur’dur.

### [17:26](https://lisan.digital/tr/ayet/17:26.md)

وَآتِ ذَا الْقُرْبَى حَقَّهُ وَالْمِسْكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَلَا تُبَذِّرْ تَبْذِيرًا

Meal (IK): Yakınlara hakkını ver. Miskine, yolcuya da. Ama saçıp savurma.

### [17:27](https://lisan.digital/tr/ayet/17:27.md)

إِنَّ الْمُبَذِّرِينَ كَانُوا إِخْوَانَ الشَّيَاطِينِ وَكَانَ الشَّيْطَانُ لِرَبِّهِ كَفُورًا

Meal (IK): Muhakkak ki saçıp savuranlar, şeytanlarla kardeş olmuşlardır. Şeytan ise Rabbına pek nankördür.

### [17:28](https://lisan.digital/tr/ayet/17:28.md)

وَإِمَّا تُعْرِضَنَّ عَنْهُمُ ابْتِغَاءَ رَحْمَةٍ مِنْ رَبِّكَ تَرْجُوهَا فَقُلْ لَهُمْ قَوْلًا مَيْسُورًا

Meal (IK): Rabbından beklediğin bir rahmeti elde etmek için onlardan yüz çevirmek zorunda kalırsan; o zaman onlara tatlı bir söz söyle.

### [17:29](https://lisan.digital/tr/ayet/17:29.md)

وَلَا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلَى عُنُقِكَ وَلَا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُومًا مَحْسُورًا

Meal (IK): Ve elini boynuna bağlı kılma, onu büsbütün de açıp durma. Yoksa kaybedenlerden ve kınananlardan olursun.

### [17:30](https://lisan.digital/tr/ayet/17:30.md)

إِنَّ رَبَّكَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشَاءُ وَيَقْدِرُ إِنَّهُ كَانَ بِعِبَادِهِ خَبِيرًا بَصِيرًا

Meal (IK): Muhakkak ki Rabbın; dilediğine rızkı genişletir ve daraltır. Muhakkak ki O; kulları için Habir’dir, Basir’dir.

### [17:31](https://lisan.digital/tr/ayet/17:31.md)

وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ خَشْيَةَ إِمْلَاقٍ نَحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَإِيَّاكُمْ إِنَّ قَتْلَهُمْ كَانَ خِطْئًا كَبِيرًا

Meal (IK): Çocuklarınızı açlık korkusuyla öldürmeyin. Onlara da size de Biz; rızık veririz. Muhakkak ki onları öldürmek, büyük bir günahtır.

### [17:32](https://lisan.digital/tr/ayet/17:32.md)

وَلَا تَقْرَبُوا الزِّنَى إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَسَاءَ سَبِيلًا

Meal (IK): Zinaya yaklaşmayın. Muhakkak ki o, azgınlıktır. Ve yol olarak da kötüdür.

### [17:33](https://lisan.digital/tr/ayet/17:33.md)

وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَمَنْ قُتِلَ مَظْلُومًا فَقَدْ جَعَلْنَا لِوَلِيِّهِ سُلْطَانًا فَلَا يُسْرِفْ فِي الْقَتْلِ إِنَّهُ كَانَ مَنْصُورًا

Meal (IK): Allah’ın haram kıldığı canı öldürmeyin. Ancak hak ile olursa müstesna. Kim, zulmedilerek öldürülürse; gerçekten Biz, onun velisine bir yetki kılmışızdır. Artık o da öldürmekte aşırı gitmesin. Muhakkak ki o, yardım görenlerden olmuştur.

### [17:34](https://lisan.digital/tr/ayet/17:34.md)

وَلَا تَقْرَبُوا مَالَ الْيَتِيمِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ حَتَّى يَبْلُغَ أَشُدَّهُ وَأَوْفُوا بِالْعَهْدِ إِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْئُولًا

Meal (IK): Erginlik çağına ulaşıncaya kadar, en güzel şeklin dışında yetimin malına yaklaşmayın. Ahdi yerine getirin. Muhakkak ki ahid, mes’uliyettir.

### [17:35](https://lisan.digital/tr/ayet/17:35.md)

وَأَوْفُوا الْكَيْلَ إِذَا كِلْتُمْ وَزِنُوا بِالْقِسْطَاسِ الْمُسْتَقِيمِ ذَلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا

Meal (IK): Ölçtüğünüz zaman da; ölçüyü tam tutun. Ve dosdoğru ölçekle tartın. Bu, daha hayırlı ve netice itibariyle daha güzeldir.

### [17:36](https://lisan.digital/tr/ayet/17:36.md)

وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُولَئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا

Meal (IK): Hakkında bilgin olmadığı şey üzerinde durma. Çünkü kulak da, göz de, kalb de bütün bunlar ondan sorumludurlar.

### [17:37](https://lisan.digital/tr/ayet/17:37.md)

وَلَا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحًا إِنَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الْأَرْضَ وَلَنْ تَبْلُغَ الْجِبَالَ طُولًا

Meal (IK): Yeryüzünde kibirlenerek yürüme. Şüphesiz ki sen, ne yeri yarabilirsin, ne de boyca dağlara ulaşabilirsin.

### [17:38](https://lisan.digital/tr/ayet/17:38.md)

كُلُّ ذَلِكَ كَانَ سَيِّئُهُ عِنْدَ رَبِّكَ مَكْرُوهًا

Meal (IK): Bütün bunlar, Rabbın katında beğenilmeyen kötü şeylerdir.

### [17:39](https://lisan.digital/tr/ayet/17:39.md)

ذَلِكَ مِمَّا أَوْحَى إِلَيْكَ رَبُّكَ مِنَ الْحِكْمَةِ وَلَا تَجْعَلْ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ فَتُلْقَى فِي جَهَنَّمَ مَلُومًا مَدْحُورًا

Meal (IK): Bunlar, Rabbının sana vahyettiği hikmettendir. Allah ile beraber bir başka ilah edinme. Yoksa kınanmış ve kovulmuş olarak cehenneme atılırsın.

### [17:40](https://lisan.digital/tr/ayet/17:40.md)

أَفَأَصْفَاكُمْ رَبُّكُمْ بِالْبَنِينَ وَاتَّخَذَ مِنَ الْمَلَائِكَةِ إِنَاثًا إِنَّكُمْ لَتَقُولُونَ قَوْلًا عَظِيمًا

Meal (IK): Yoksa Rabbınız size oğulları seçti de kendisi meleklerden kızlar mı edindi? Muhakkak ki siz, büyük bir söz söylüyorsunuz.

### [17:41](https://lisan.digital/tr/ayet/17:41.md)

وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِي هَذَا الْقُرْآنِ لِيَذَّكَّرُوا وَمَا يَزِيدُهُمْ إِلَّا نُفُورًا

Meal (IK): Andolsun ki; Biz, öğüt alsınlar diye bu Kur’an’da çeşitli açıklamalar yaptık. Fakat bu, onların nefretinden başka bir şeyi artırmıyor.

### [17:42](https://lisan.digital/tr/ayet/17:42.md)

قُلْ لَوْ كَانَ مَعَهُ آلِهَةٌ كَمَا يَقُولُونَ إِذًا لَابْتَغَوْا إِلَى ذِي الْعَرْشِ سَبِيلًا

Meal (IK): De ki: Onların dedikleri gibi Allah ile beraber tanrılar bulunsaydı; o zaman, hepsi Arş’ın sahibi olmaya bir yol ararlardı.

### [17:43](https://lisan.digital/tr/ayet/17:43.md)

سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يَقُولُونَ عُلُوًّا كَبِيرًا

Meal (IK): Onların söylediklerinden O, münezzehtir, yücedir ve uludur.

### [17:44](https://lisan.digital/tr/ayet/17:44.md)

تُسَبِّحُ لَهُ السَّمَوَاتُ السَّبْعُ وَالْأَرْضُ وَمَنْ فِيهِنَّ وَإِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَلَكِنْ لَا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ إِنَّهُ كَانَ حَلِيمًا غَفُورًا

Meal (IK): Yedi gök, yeryüzü ve içinde bulunanlar; O’nu tesbih ederler. O’nu hamd ile tesbih etmeyen hiç bir şey yoktur. Ama siz, onların tesbihlerini anlamazsınız. Muhakkak ki O; Halim, Gafur olandır.

### [17:45](https://lisan.digital/tr/ayet/17:45.md)

وَإِذَا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ جَعَلْنَا بَيْنَكَ وَبَيْنَ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ حِجَابًا مَسْتُورًا

Meal (IK): Kur’an okuduğun zaman; seninle ahirete inanmayanların arasına örtülmüş bir perde koyarız.

### [17:46](https://lisan.digital/tr/ayet/17:46.md)

وَجَعَلْنَا عَلَى قُلُوبِهِمْ أَكِنَّةً أَنْ يَفْقَهُوهُ وَفِي آذَانِهِمْ وَقْرًا وَإِذَا ذَكَرْتَ رَبَّكَ فِي الْقُرْآنِ وَحْدَهُ وَلَّوْا عَلَى أَدْبَارِهِمْ نُفُورًا

Meal (IK): Onu anlarlar diye kalblerine örtüler koyduk. Kulaklarına da ağırlık. Kur’an’da Rabbını tek olarak zikrettiğin zaman da onlar nefret ederek arkalarına döner giderler.

### [17:47](https://lisan.digital/tr/ayet/17:47.md)

نَحْنُ أَعْلَمُ بِمَا يَسْتَمِعُونَ بِهِ إِذْ يَسْتَمِعُونَ إِلَيْكَ وَإِذْ هُمْ نَجْوَى إِذْ يَقُولُ الظَّالِمُونَ إِنْ تَتَّبِعُونَ إِلَّا رَجُلًا مَسْحُورًا

Meal (IK): Biz, onların seni dinledikleri zaman; neye kulak verdiklerini çok iyi biliriz. Gizli toplandıkları zaman da hani zalimler diyorlardı ki: Siz, sadece büyülenmiş bir adama tabi oluyorsunuz.

### [17:48](https://lisan.digital/tr/ayet/17:48.md)

انْظُرْ كَيْفَ ضَرَبُوا لَكَ الْأَمْثَالَ فَضَلُّوا فَلَا يَسْتَطِيعُونَ سَبِيلًا

Meal (IK): Bak, sana nasıl misaller veriyorlar. Bunun için dalalete düşmüşlerdir. Ve bir daha yol bulamamaktadırlar.

### [17:49](https://lisan.digital/tr/ayet/17:49.md)

وَقَالُوا أَئِذَا كُنَّا عِظَامًا وَرُفَاتًا أَئِنَّا لَمَبْعُوثُونَ خَلْقًا جَدِيدًا

Meal (IK): Ve dediler ki: Biz, kemik ve ufalanmış toprak olduğumuzda mı, cidden biz yeni bir yaratılışla diriltilecek miyiz?

### [17:50](https://lisan.digital/tr/ayet/17:50.md)

قُلْ كُونُوا حِجَارَةً أَوْ حَدِيدًا

Meal (IK): De ki: İster taş ister demir olun,

### [17:51](https://lisan.digital/tr/ayet/17:51.md)

أَوْ خَلْقًا مِمَّا يَكْبُرُ فِي صُدُورِكُمْ فَسَيَقُولُونَ مَنْ يُعِيدُنَا قُلِ الَّذِي فَطَرَكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ فَسَيُنْغِضُونَ إِلَيْكَ رُءُوسَهُمْ وَيَقُولُونَ مَتَى هُوَ قُلْ عَسَى أَنْ يَكُونَ قَرِيبًا

Meal (IK): Veya gözünüzde büyüttüğünüz bir yaratık olun. Diyecekler ki: Bizi tekrar kim diriltir? De ki: Sizi ilk defa yaratmış olan. Sana başlarını sallayacaklar ve ne zaman o? diyecekler. De ki: Yakın olması umulur.

### [17:52](https://lisan.digital/tr/ayet/17:52.md)

يَوْمَ يَدْعُوكُمْ فَتَسْتَجِيبُونَ بِحَمْدِهِ وَتَظُنُّونَ إِنْ لَبِثْتُمْ إِلَّا قَلِيلًا

Meal (IK): O, sizi çağırdığı gün; hamdederek davetine uyarsınız. Ve çok az kalmış olduğunuzu zannedersiniz.

### [17:53](https://lisan.digital/tr/ayet/17:53.md)

وَقُلْ لِعِبَادِي يَقُولُوا الَّتِي هِيَ أَحْسَنُ إِنَّ الشَّيْطَانَ يَنْزَغُ بَيْنَهُمْ إِنَّ الشَّيْطَانَ كَانَ لِلْإِنْسَانِ عَدُوًّا مُبِينًا

Meal (IK): Kullarıma de: En güzel olanı söylesinler. Doğrusu şeytan aralarını açmak ister. Zira şeytan, insan için apaçık bir düşman olmuştur.

### [17:54](https://lisan.digital/tr/ayet/17:54.md)

رَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِكُمْ إِنْ يَشَأْ يَرْحَمْكُمْ أَوْ إِنْ يَشَأْ يُعَذِّبْكُمْ وَمَا أَرْسَلْنَاكَ عَلَيْهِمْ وَكِيلًا

Meal (IK): Rabbınız sizi daha iyi bilir. İsterse size merhamet eder, isterse sizi azablandırır. Biz; seni, onların üzerine vekil olarak göndermedik.

### [17:55](https://lisan.digital/tr/ayet/17:55.md)

وَرَبُّكَ أَعْلَمُ بِمَنْ فِي السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلَقَدْ فَضَّلْنَا بَعْضَ النَّبِيِّينَ عَلَى بَعْضٍ وَآتَيْنَا دَاوُدَ زَبُورًا

Meal (IK): Rabbın göklerde ve yerde olanları daha iyi bilendir. Andolsun ki; Biz, peygamberlerden bir kısmını bir kısmına üstün kıldık, Davud’a da Zebur’u verdik.

### [17:56](https://lisan.digital/tr/ayet/17:56.md)

قُلِ ادْعُوا الَّذِينَ زَعَمْتُمْ مِنْ دُونِهِ فَلَا يَمْلِكُونَ كَشْفَ الضُّرِّ عَنْكُمْ وَلَا تَحْوِيلًا

Meal (IK): De ki: O’ndan başka taptıklarınızı çağırın. Sizin bir sıkıntınızı gidermeye de, değiştirmeye de güçleri yetmez.

### [17:57](https://lisan.digital/tr/ayet/17:57.md)

أُولَئِكَ الَّذِينَ يَدْعُونَ يَبْتَغُونَ إِلَى رَبِّهِمُ الْوَسِيلَةَ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ وَيَرْجُونَ رَحْمَتَهُ وَيَخَافُونَ عَذَابَهُ إِنَّ عَذَابَ رَبِّكَ كَانَ مَحْذُورًا

Meal (IK): Onlar, Rabblarına vesile arayarak daha yakın olmak için bunlara taparlar. O’nun rahmetini umarlar, azabından korkarlar. Zira Rabbının azabı, sakınılmaya değerdir.

### [17:58](https://lisan.digital/tr/ayet/17:58.md)

وَإِنْ مِنْ قَرْيَةٍ إِلَّا نَحْنُ مُهْلِكُوهَا قَبْلَ يَوْمِ الْقِيَامَةِ أَوْ مُعَذِّبُوهَا عَذَابًا شَدِيدًا كَانَ ذَلِكَ فِي الْكِتَابِ مَسْطُورًا

Meal (IK): Hiç bir kasaba yoktur ki; kıyamet gününden önce Biz, onu helak edecek veya şiddetli bir azabla azablandıracak olmayalım. Bu, Kitab’da yazılmıştır.

### [17:59](https://lisan.digital/tr/ayet/17:59.md)

وَمَا مَنَعَنَا أَنْ نُرْسِلَ بِالْآيَاتِ إِلَّا أَنْ كَذَّبَ بِهَا الْأَوَّلُونَ وَآتَيْنَا ثَمُودَ النَّاقَةَ مُبْصِرَةً فَظَلَمُوا بِهَا وَمَا نُرْسِلُ بِالْآيَاتِ إِلَّا تَخْوِيفًا

Meal (IK): Bizi ayetlerle göndermekten alıkoyan şey; ancak öncekilerin onları yalanlamış olmalarıdır. Semud’a da gözleri göre göre bir dişi deve vermiştik de, ona zulmetmişlerdi. Halbuki Biz; ayetleri ancak korkutmak için göndeririz.

### [17:60](https://lisan.digital/tr/ayet/17:60.md)

وَإِذْ قُلْنَا لَكَ إِنَّ رَبَّكَ أَحَاطَ بِالنَّاسِ وَمَا جَعَلْنَا الرُّؤْيَا الَّتِي أَرَيْنَاكَ إِلَّا فِتْنَةً لِلنَّاسِ وَالشَّجَرَةَ الْمَلْعُونَةَ فِي الْقُرْآنِ وَنُخَوِّفُهُمْ فَمَا يَزِيدُهُمْ إِلَّا طُغْيَانًا كَبِيرًا

Meal (IK): Hani sana demiştik ki: Rabbın gerçekten insanları kuşatmıştır. Sonra göstermiş olduğumuz rüyayı sadece insanlar için bir imtihan kıldık. Kur’an’da lanetlenmiş olan ağacı da. Biz onları korkutuyoruz ama bu, onlara büyük bir azgınlık vermekten başka bir şeyi artırmıyor.

### [17:61](https://lisan.digital/tr/ayet/17:61.md)

وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ قَالَ أَأَسْجُدُ لِمَنْ خَلَقْتَ طِينًا

Meal (IK): Hani meleklere demiştik ki: Adem’e secde edin. Onlar secde etmilerdi. Sadece İblis müstesna. Ve demişti ki: Çamurdan yaratmış olduğuna mı secde edeceğim?

### [17:62](https://lisan.digital/tr/ayet/17:62.md)

قَالَ أَرَأَيْتَكَ هَذَا الَّذِي كَرَّمْتَ عَلَيَّ لَئِنْ أَخَّرْتَنِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ لَأَحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهُ إِلَّا قَلِيلًا

Meal (IK): Benden üstün kıldığını görüyor musun? Eğer beni kıyamet gününe kadar tehir edersen; pek azı müstesna, onun soyunu emrim altına alırım, demişti.

### [17:63](https://lisan.digital/tr/ayet/17:63.md)

قَالَ اذْهَبْ فَمَنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ فَإِنَّ جَهَنَّمَ جَزَاؤُكُمْ جَزَاءً مَوْفُورًا

Meal (IK): Buyurmuştu ki: Haydi git, onlardan her kim sana uyarsa; muhakkak cehennem sizin cezanızdır. Hem de tam bir ceza.

### [17:64](https://lisan.digital/tr/ayet/17:64.md)

وَاسْتَفْزِزْ مَنِ اسْتَطَعْتَ مِنْهُمْ بِصَوْتِكَ وَأَجْلِبْ عَلَيْهِمْ بِخَيْلِكَ وَرَجِلِكَ وَشَارِكْهُمْ فِي الْأَمْوَالِ وَالْأَوْلَادِ وَعِدْهُمْ وَمَا يَعِدُهُمُ الشَّيْطَانُ إِلَّا غُرُورًا

Meal (IK): Sesinle onlardan gücünün yettiğini yerinden oynat. Atlılarınla ve yayalarınla onlara karşı haykırarak yürü. Mallarda ve çocuklarda onlara ortak ol. Ve vaadde bulun kendilerine. Şeytan ancak aldatmak için vaad eder onlara.

### [17:65](https://lisan.digital/tr/ayet/17:65.md)

إِنَّ عِبَادِي لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطَانٌ وَكَفَى بِرَبِّكَ وَكِيلًا

Meal (IK): Muhakkak ki Benim kullarım üzerine senin bir hakimiyetin yoktur. Vekil olarak Rabbın yeter.

### [17:66](https://lisan.digital/tr/ayet/17:66.md)

رَبُّكُمُ الَّذِي يُزْجِي لَكُمُ الْفُلْكَ فِي الْبَحْرِ لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ إِنَّهُ كَانَ بِكُمْ رَحِيمًا

Meal (IK): Rabbınız O’dur ki; lutfundan elde edesiniz diye gemileri sizin için denizde yüzdürür. Muhakkak ki O; sizin için Rahim olandır.

### [17:67](https://lisan.digital/tr/ayet/17:67.md)

وَإِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فِي الْبَحْرِ ضَلَّ مَنْ تَدْعُونَ إِلَّا إِيَّاهُ فَلَمَّا نَجَّاكُمْ إِلَى الْبَرِّ أَعْرَضْتُمْ وَكَانَ الْإِنْسَانُ كَفُورًا

Meal (IK): Denizde size bir sıkıntı dokununca; yalvardıklarınızın hepsi kaybolur. Ancak O, kalır. Ama O, sizi kurtarıp karaya çıkarınca, yüz çevirirsiniz. Ve insan, zaten pek nankör olandır.

### [17:68](https://lisan.digital/tr/ayet/17:68.md)

أَفَأَمِنْتُمْ أَنْ يَخْسِفَ بِكُمْ جَانِبَ الْبَرِّ أَوْ يُرْسِلَ عَلَيْكُمْ حَاصِبًا ثُمَّ لَا تَجِدُوا لَكُمْ وَكِيلًا

Meal (IK): Kara tarafında sizi yere batırmasından veya başınıza taş yağdırmasından emin mi oldunuz? Sonra kendiniz için bir vekil de bulamazsınız.

### [17:69](https://lisan.digital/tr/ayet/17:69.md)

أَمْ أَمِنْتُمْ أَنْ يُعِيدَكُمْ فِيهِ تَارَةً أُخْرَى فَيُرْسِلَ عَلَيْكُمْ قَاصِفًا مِنَ الرِّيحِ فَيُغْرِقَكُمْ بِمَا كَفَرْتُمْ ثُمَّ لَا تَجِدُوا لَكُمْ عَلَيْنَا بِهِ تَبِيعًا

Meal (IK): Yoksa sizi tekrar bir kere daha oraya döndürüp üzerinize ortalığı yıkan bir fırtına göndererek, küfretmiş olmanızdan dolayı sizi suda boğmasından mı emin oldunuz? Sonra, Bize karşı sizi takib edecek birini de bulamazsınız.

### [17:70](https://lisan.digital/tr/ayet/17:70.md)

وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنَاهُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلًا

Meal (IK): Andolsun ki Biz, ademoğlunu mükerrem kıldık. Karada ve denizde taşıdık. Ve onları temiz nimetlerden rızıklandırdık. Yaratmış olduklarımızdan çoğuna onları üstün kıldık.

### [17:71](https://lisan.digital/tr/ayet/17:71.md)

يَوْمَ نَدْعُو كُلَّ أُنَاسٍ بِإِمَامِهِمْ فَمَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِيَمِينِهِ فَأُولَئِكَ يَقْرَءُونَ كِتَابَهُمْ وَلَا يُظْلَمُونَ فَتِيلًا

Meal (IK): O bütün insanları imamları ile çağırdığımız gün; kime kitabı sağından verilmişse; işte onlar, kitablarını okuyacaklar, kıl kadar zulüm olunmayacaklardır.

### [17:72](https://lisan.digital/tr/ayet/17:72.md)

وَمَنْ كَانَ فِي هَذِهِ أَعْمَى فَهُوَ فِي الْآخِرَةِ أَعْمَى وَأَضَلُّ سَبِيلًا

Meal (IK): Kim de, burada kör ise ahirette de kördür. Yol bakımından da daha sapıktır.

### [17:73](https://lisan.digital/tr/ayet/17:73.md)

وَإِنْ كَادُوا لَيَفْتِنُونَكَ عَنِ الَّذِي أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ لِتَفْتَرِيَ عَلَيْنَا غَيْرَهُ وَإِذًا لَاتَّخَذُوكَ خَلِيلًا

Meal (IK): Onlar; sana vahyettiğimizden ayırıp başka bir şeyi Bize karşı uydurman için, seni fitneye düşürmeye çalışırlar. O zaman, seni dost edineceklerdi.

### [17:74](https://lisan.digital/tr/ayet/17:74.md)

وَلَوْلَا أَنْ ثَبَّتْنَاكَ لَقَدْ كِدْتَ تَرْكَنُ إِلَيْهِمْ شَيْئًا قَلِيلًا

Meal (IK): Şayet sana sebat vermemiş olsaydık; andolsun ki, az da olsa onlara meyl edecektin.

### [17:75](https://lisan.digital/tr/ayet/17:75.md)

إِذًا لَأَذَقْنَاكَ ضِعْفَ الْحَيَاةِ وَضِعْفَ الْمَمَاتِ ثُمَّ لَا تَجِدُ لَكَ عَلَيْنَا نَصِيرًا

Meal (IK): Ve o zaman Biz; sana, hayatın da kat katını, ölümün de kat katını tattırdık. Sonra Bize karşı, sana bir yardımcı da bulamazdın.

### [17:76](https://lisan.digital/tr/ayet/17:76.md)

وَإِنْ كَادُوا لَيَسْتَفِزُّونَكَ مِنَ الْأَرْضِ لِيُخْرِجُوكَ مِنْهَا وَإِذًا لَا يَلْبَثُونَ خِلَافَكَ إِلَّا قَلِيلًا

Meal (IK): Neredeyse seni memleketten çıkarmak için zorlayacaklardı. O zaman, senin ardından onlar da ancak çok az kalabilirler.

### [17:77](https://lisan.digital/tr/ayet/17:77.md)

سُنَّةَ مَنْ قَدْ أَرْسَلْنَا قَبْلَكَ مِنْ رُسُلِنَا وَلَا تَجِدُ لِسُنَّتِنَا تَحْوِيلًا

Meal (IK): Senden önce gönderdiğimiz peygamberlerimizin kanunu. Sen, Bizim kanunumuzda değişiklik bulamazsın.

### [17:78](https://lisan.digital/tr/ayet/17:78.md)

أَقِمِ الصَّلَاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلَى غَسَقِ اللَّيْلِ وَقُرْآنَ الْفَجْرِ إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ كَانَ مَشْهُودًا

Meal (IK): Güneşin batıya yönelmesinden gecenin kararmasına kadar namaz kıl. Sabah vakti de. Zira sabah vakti görülmesi gerekli bir ibadettir.

### [17:79](https://lisan.digital/tr/ayet/17:79.md)

وَمِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَكَ عَسَى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا

Meal (IK): Geceleyin yalnız sana mahsus olmak üzere teheccüd namazı kıl. Umulur ki, Rabbın seni öğülmüş bir makama gönderiverir.

### [17:80](https://lisan.digital/tr/ayet/17:80.md)

وَقُلْ رَبِّ أَدْخِلْنِي مُدْخَلَ صِدْقٍ وَأَخْرِجْنِي مُخْرَجَ صِدْقٍ وَاجْعَلْ لِي مِنْ لَدُنْكَ سُلْطَانًا نَصِيرًا

Meal (IK): Ve de ki: Rabbım; beni doğruluk yerine koy. Ve doğruluk yerinden çıkar. Ve katından bana destekleyecek bir kuvvet ver.

### [17:81](https://lisan.digital/tr/ayet/17:81.md)

وَقُلْ جَاءَ الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُ إِنَّ الْبَاطِلَ كَانَ زَهُوقًا

Meal (IK): De ki: Hak geldi, batıl yıkıldı. Muhakkak batıl zaten yıkılacaktı.

### [17:82](https://lisan.digital/tr/ayet/17:82.md)

وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاءٌ وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ وَلَا يَزِيدُ الظَّالِمِينَ إِلَّا خَسَارًا

Meal (IK): Kur’an’dan; müminler için rahmet ve şifa olanı indiririz. Zalimler için ise ancak hüsranı artırır.

### [17:83](https://lisan.digital/tr/ayet/17:83.md)

وَإِذَا أَنْعَمْنَا عَلَى الْإِنْسَانِ أَعْرَضَ وَنَأَى بِجَانِبِهِ وَإِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ كَانَ يَئُوسًا

Meal (IK): İnsana nimet verdiğimiz vakit; yüz çevirir ve yan çizer. Başına bir kötülük gelince de ümitsiz olur.

### [17:84](https://lisan.digital/tr/ayet/17:84.md)

قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلَى شَاكِلَتِهِ فَرَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِمَنْ هُوَ أَهْدَى سَبِيلًا

Meal (IK): De ki: Herkes, yaratılışına göre hareket eder. Ve Rabbınız kimin yol bakımından daha doğru olduğunu en iyi bilendir.

### [17:85](https://lisan.digital/tr/ayet/17:85.md)

وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي وَمَا أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا

Meal (IK): Sana ruhdan sorarlar. De ki: Ruh, Rabbımın emrindedir. Ve size bilgiden ancak, çok azı verilmiştir.

### [17:86](https://lisan.digital/tr/ayet/17:86.md)

وَلَئِنْ شِئْنَا لَنَذْهَبَنَّ بِالَّذِي أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ ثُمَّ لَا تَجِدُ لَكَ بِهِ عَلَيْنَا وَكِيلًا

Meal (IK): Eğer Biz istemiş olsaydık; sana, vahyetmiş olduğumuzu götürürdük. Sonra onun için Bize karşı duracak bir vekil de bulamazdın.

### [17:87](https://lisan.digital/tr/ayet/17:87.md)

إِلَّا رَحْمَةً مِنْ رَبِّكَ إِنَّ فَضْلَهُ كَانَ عَلَيْكَ كَبِيرًا

Meal (IK): Ancak Rabbından bir rahmet iledir. Muhakkak ki O’nun sana olan lutfu, pek büyüktür.

### [17:88](https://lisan.digital/tr/ayet/17:88.md)

قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَالْجِنُّ عَلَى أَنْ يَأْتُوا بِمِثْلِ هَذَا الْقُرْآنِ لَا يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيرًا

Meal (IK): De ki: İnsanlar ve cinnler bu Kur’an’ın bir benzerini getirmek için toplansalardı; birbirlerine yardımcı da olsalar onun bir benzerini getiremezlerdi.

### [17:89](https://lisan.digital/tr/ayet/17:89.md)

وَلَقَدْ صَرَّفْنَا لِلنَّاسِ فِي هَذَا الْقُرْآنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ فَأَبَى أَكْثَرُ النَّاسِ إِلَّا كُفُورًا

Meal (IK): Andolsun ki; Biz, bu Kur’an’da insanlar için her türlü örneği çeşitli şekillerde açıkladık. Yine de insanların çoğu pek nankör oldu.

### [17:90](https://lisan.digital/tr/ayet/17:90.md)

وَقَالُوا لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّى تَفْجُرَ لَنَا مِنَ الْأَرْضِ يَنْبُوعًا

Meal (IK): Dediler ki: Sen, bize yerden bir kaynak fışkırtıncaya kadar sana asla inanmayacağız.

### [17:91](https://lisan.digital/tr/ayet/17:91.md)

أَوْ تَكُونَ لَكَ جَنَّةٌ مِنْ نَخِيلٍ وَعِنَبٍ فَتُفَجِّرَ الْأَنْهَارَ خِلَالَهَا تَفْجِيرًا

Meal (IK): Veya hurmalıklardan ve üzümden bahçelerin olsun ve aralarında ırmaklar akıtmalısın.

### [17:92](https://lisan.digital/tr/ayet/17:92.md)

أَوْ تُسْقِطَ السَّمَاءَ كَمَا زَعَمْتَ عَلَيْنَا كِسَفًا أَوْ تَأْتِيَ بِاللَّهِ وَالْمَلَائِكَةِ قَبِيلًا

Meal (IK): Yahut iddia ettiğin gibi göğü üzerimize parça parça düşüresin veya Allah ı ve melekleri karşımıza getiresin.

### [17:93](https://lisan.digital/tr/ayet/17:93.md)

أَوْ يَكُونَ لَكَ بَيْتٌ مِنْ زُخْرُفٍ أَوْ تَرْقَى فِي السَّمَاءِ وَلَنْ نُؤْمِنَ لِرُقِيِّكَ حَتَّى تُنَزِّلَ عَلَيْنَا كِتَابًا نَقْرَؤُهُ قُلْ سُبْحَانَ رَبِّي هَلْ كُنْتُ إِلَّا بَشَرًا رَسُولًا

Meal (IK): Yahut da altundan bir evin olsun veya göğe yükselesin. Oradan bize okuyacağımız bir kitab indirilinceye kadar, senin yükselmene de inanmayacağız. De ki: Tenzih ederim Rabbımı. Ben, peygamber olarak gönderilmiş bir beşerden başkası değilim.

### [17:94](https://lisan.digital/tr/ayet/17:94.md)

وَمَا مَنَعَ النَّاسَ أَنْ يُؤْمِنُوا إِذْ جَاءَهُمُ الْهُدَى إِلَّا أَنْ قَالُوا أَبَعَثَ اللَّهُ بَشَرًا رَسُولًا

Meal (IK): Onlara hidayet geldiği zaman; insanları inanmaktan alıkoyan, sadece: Allah peygamber olarak bir beşeri mi göndermiştir? demeleridir.

### [17:95](https://lisan.digital/tr/ayet/17:95.md)

قُلْ لَوْ كَانَ فِي الْأَرْضِ مَلَائِكَةٌ يَمْشُونَ مُطْمَئِنِّينَ لَنَزَّلْنَا عَلَيْهِمْ مِنَ السَّمَاءِ مَلَكًا رَسُولًا

Meal (IK): De ki: Eğer yeryüzünde yerleşmiş dolaşan melekler olsaydı; Biz, ancak onlara peygamber olarak gökten bir melek indirirdik.

### [17:96](https://lisan.digital/tr/ayet/17:96.md)

قُلْ كَفَى بِاللَّهِ شَهِيدًا بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ إِنَّهُ كَانَ بِعِبَادِهِ خَبِيرًا بَصِيرًا

Meal (IK): De ki: Şahid olarak, benim ve sizin aranızda Allah yeter. Muhakkak ki O; kulları için Habir’dir, Basir’dir.

### [17:97](https://lisan.digital/tr/ayet/17:97.md)

وَمَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِ وَمَنْ يُضْلِلْ فَلَنْ تَجِدَ لَهُمْ أَوْلِيَاءَ مِنْ دُونِهِ وَنَحْشُرُهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَلَى وُجُوهِهِمْ عُمْيًا وَبُكْمًا وَصُمًّا مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ كُلَّمَا خَبَتْ زِدْنَاهُمْ سَعِيرًا

Meal (IK): Allah kimi hidayete erdirirse; o, hidayete ermiştir. Kimi da dalalete düşürürse; O’ndan başka onlar için dostlar bulamazsın. Biz, onları kıyamet günü körler, dilsizler ve sağırlar olarak yüzüstü haşredeceğiz. Yurtları cehennemdir. O ne zaman sönmeye yüz tutsa; hemen alevini artırırız.

### [17:98](https://lisan.digital/tr/ayet/17:98.md)

ذَلِكَ جَزَاؤُهُمْ بِأَنَّهُمْ كَفَرُوا بِآيَاتِنَا وَقَالُوا أَئِذَا كُنَّا عِظَامًا وَرُفَاتًا أَئِنَّا لَمَبْعُوثُونَ خَلْقًا جَدِيدًا

Meal (IK): Bu, onların cezasıdır. Çünkü onlar; ayetlerimize küfrettiler ve: Kemik, ufalanmış toprak olduğumuzdan sonra mı, biz mi, yeniden bir yaratılışla diriltileceğiz? dediler.

### [17:99](https://lisan.digital/tr/ayet/17:99.md)

أَوَلَمْ يَرَوْا أَنَّ اللَّهَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ قَادِرٌ عَلَى أَنْ يَخْلُقَ مِثْلَهُمْ وَجَعَلَ لَهُمْ أَجَلًا لَا رَيْبَ فِيهِ فَأَبَى الظَّالِمُونَ إِلَّا كُفُورًا

Meal (IK): Görmezler mi ki; gökleri ve yeri yaratmış olan Allah; onların benzerlerini de yaratmaya Kadir’dir. Onlar için şüphe olmayan bir ecel kılmıştır Buna rağmen zalimler küfürden başka bir şeyde diretmediler.

### [17:100](https://lisan.digital/tr/ayet/17:100.md)

قُلْ لَوْ أَنْتُمْ تَمْلِكُونَ خَزَائِنَ رَحْمَةِ رَبِّي إِذًا لَأَمْسَكْتُمْ خَشْيَةَ الْإِنْفَاقِ وَكَانَ الْإِنْسَانُ قَتُورًا

Meal (IK): De ki: Eğer siz, Rabbımın rahmet hazinelerine sahip olsaydınız; o zaman tükenir korkusuyla onları saklardınız. Zaten insan pek cimridir.

### [17:101](https://lisan.digital/tr/ayet/17:101.md)

وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَى تِسْعَ آيَاتٍ بَيِّنَاتٍ فَاسْأَلْ بَنِي إِسْرَائِيلَ إِذْ جَاءَهُمْ فَقَالَ لَهُ فِرْعَوْنُ إِنِّي لَأَظُنُّكَ يَامُوسَى مَسْحُورًا

Meal (IK): Andolsun ki; Biz, Musa’ya dokuz tane apaçık ayet verdik. Sor, İsrailoğullarına, hani onlara gelmişti de Firavun ona şöyle demişti: Ey Musa, doğrusu ben, seni büyülenmiş zannediyorum.

### [17:102](https://lisan.digital/tr/ayet/17:102.md)

قَالَ لَقَدْ عَلِمْتَ مَا أَنْزَلَ هَؤُلَاءِ إِلَّا رَبُّ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ بَصَائِرَ وَإِنِّي لَأَظُنُّكَ يَافِرْعَوْنُ مَثْبُورًا

Meal (IK): O da demişti ki: Andolsun ki sen; bunları göklerin ve yerin Rabbının, açık deliller olarak indirmiş olduğunu biliyorsun. Ben, doğrusu ey Firavun, senin mahvolacağını sanıyorum.

### [17:103](https://lisan.digital/tr/ayet/17:103.md)

فَأَرَادَ أَنْ يَسْتَفِزَّهُمْ مِنَ الْأَرْضِ فَأَغْرَقْنَاهُ وَمَنْ مَعَهُ جَمِيعًا

Meal (IK): Bunun üzerine onları memleketten sürmek istedi. Biz de onu ve beraberindekileri bütünüyle suda boğduk.

### [17:104](https://lisan.digital/tr/ayet/17:104.md)

وَقُلْنَا مِنْ بَعْدِهِ لِبَنِي إِسْرَائِيلَ اسْكُنُوا الْأَرْضَ فَإِذَا جَاءَ وَعْدُ الْآخِرَةِ جِئْنَا بِكُمْ لَفِيفًا

Meal (IK): Onun ardından İsrailoğullarına dedik ki: Haydin, o memlekette siz oturun. Ahiret vaadi geldiği zaman; onları da sizi de bir araya getiririz.

### [17:105](https://lisan.digital/tr/ayet/17:105.md)

وَبِالْحَقِّ أَنْزَلْنَاهُ وَبِالْحَقِّ نَزَلَ وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا مُبَشِّرًا وَنَذِيرًا

Meal (IK): Biz onu hak ile indirdik. O da hak olarak indi. Seni de ancak müjdeci ve uyarıcı olarak gönderdik.

### [17:106](https://lisan.digital/tr/ayet/17:106.md)

وَقُرْآنًا فَرَقْنَاهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَى النَّاسِ عَلَى مُكْثٍ وَنَزَّلْنَاهُ تَنْزِيلًا

Meal (IK): Bir de Kur’an’ı insanlara ağır ağır okuman için, bölüm bölüm ve gerektikçe indirdik.

### [17:107](https://lisan.digital/tr/ayet/17:107.md)

قُلْ آمِنُوا بِهِ أَوْ لَا تُؤْمِنُوا إِنَّ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِهِ إِذَا يُتْلَى عَلَيْهِمْ يَخِرُّونَ لِلْأَذْقَانِ سُجَّدًا

Meal (IK): De ki: Ona ister inanın, ister inanmayın, muhakkak ki ondan önce kendilerine bilgi verilenlere, o okunduğu zaman, yüzleri üstü secdeye kapanırlar.

### [17:108](https://lisan.digital/tr/ayet/17:108.md)

وَيَقُولُونَ سُبْحَانَ رَبِّنَا إِنْ كَانَ وَعْدُ رَبِّنَا لَمَفْعُولًا

Meal (IK): Ve derler ki: Tenzih ederiz Rabbımızı. Rabbımızın vaadi şüphesiz yerine gelmiş olacaktır.

### [17:109](https://lisan.digital/tr/ayet/17:109.md)

وَيَخِرُّونَ لِلْأَذْقَانِ يَبْكُونَ وَيَزِيدُهُمْ خُشُوعًا

Meal (IK): Yüzleri üstü kapanarak ağlarlar. Ve bu, onların huşu’unu artırır.

### [17:110](https://lisan.digital/tr/ayet/17:110.md)

قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمَنَ أَيًّا مَا تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا وَابْتَغِ بَيْنَ ذَلِكَ سَبِيلًا

Meal (IK): De ki: İster Allah deyin, ister Rahman deyin. Hangisini derseniz deyin ; en güzel isimler O’nun içindir. Namazında sesini yükseltme de, gizleme de. İkisi arasında bir yol bul.

### [17:111](https://lisan.digital/tr/ayet/17:111.md)

وَقُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَمْ يَتَّخِذْ وَلَدًا وَلَمْ يَكُنْ لَهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ وَلَمْ يَكُنْ لَهُ وَلِيٌّ مِنَ الذُّلِّ وَكَبِّرْهُ تَكْبِيرًا

Meal (IK): Ve de ki: Hamd, O Allah’a mahsustur ki; bir çocuk edinmemiş ve O’nun mülkünde bir ortak bulunmamıştır. Düşkünlükten dolayı O’nun bir yardımcısı olmamıştır. Ve O’nu tekbir et.
