# Beled Suresi (90): kökleri ve ayetleri

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/sure/90
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/surahs/90

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Arapça adı: البلد · İngilizce adı: Al-Balad
- Mushaf sırası: 90 · Nüzul yeri: Mekke (Mekkî) · Nüzul sırası: 35
- 20 ayet · 82 kelime · 63 kök (46 içerik kökü, 17 edat)
- Rükû sayısı: 1 · Cüz: 30 · Sayfa (Medine mushafı): 594
- Künye: Tanzil Kur'an verileri (Tanzil Quran Metadata 1.0, CC BY 3.0, https://tanzil.net); nüzul sırası ve yeri Mısır mushafına (1924) göredir, bazı sureler için âlimler arasında farklı görüşler vardır.
- Önceki sure: [Fecr](https://lisan.digital/tr/sure/89.md) · Sonraki sure: [Şems](https://lisan.digital/tr/sure/91.md)

## Kökler (46)

İçerik kökleri, belirginlik sırasıyla. Belirginlik işaretli Dunning G²'dir: kökün bu suredeki ayet sayısı Kur'an'ın geri kalanına göre beklenenden ne kadar sapıyor (olumlu: beklenenden sık, olumsuz: seyrek); hem sıklığı hem yoğunluğu ölçer. ×: kökün bu suredeki ayet oranının Kur'an'daki oranına bölümü. Sayfa sayfa JSON: https://lisan.digital/api/surahs/90/roots?offset=0&limit=100&sort=spec

| # | Kök | Bu surede ayet | Geçiş | Kur'an'da ayet | G² | × | Anlam | Not |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | [سغب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%BA%D8%A8.md) | 1 | 1 | 1 | 11,5 | 311,8 | Sağebe : Sağm, bir avuç su, suyun yudum yudum içilmesine… | yalnızca bu surede |
| 2 | [شفه](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%81%D9%87.md) | 1 | 1 | 1 | 11,5 | 311,8 | Dudak demektir | yalnızca bu surede |
| 3 | [كبد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%A8%D8%AF.md) | 1 | 1 | 1 | 11,5 | 311,8 | Kumluğun veya geniş bir sahanın orta yerine veya merkezine… | yalnızca bu surede |
| 4 | [نجد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AC%D8%AF.md) | 1 | 1 | 1 | 11,5 | 311,8 | Necd, arabistan’da yüksek yaylalık yer demektir | yalnızca bu surede |
| 5 | [بلد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%84%D8%AF.md) | 2 | 2 | 19 | 10,5 | 32,8 | Beled mezarlık demektir |  |
| 6 | [شأم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%A3%D9%85.md) | 1 | 1 | 2 | 8,8 | 155,9 | Şam, arabistan’ın kuzeyindeki beldenin adıdır |  |
| 7 | [فكك](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%83%D9%83.md) | 1 | 1 | 2 | 8,8 | 155,9 | Fekke Fekik kopuk, fekke koparmak demektir |  |
| 8 | [قحم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AD%D9%85.md) | 1 | 1 | 2 | 8,8 | 155,9 | Zayıf ve ince at demektir |  |
| 9 | [لبد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%A8%D8%AF.md) | 1 | 1 | 2 | 8,8 | 155,9 | Yeleden yapılan keçedir |  |
| 10 | [ذو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%88.md) | 3 | 3 | 109 | 8 | 8,6 | Sahip |  |
| 11 | [وصد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B5%D8%AF.md) | 1 | 1 | 3 | 7,7 | 103,9 | Uygun hale getirilen |  |
| 12 | [عقب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%82%D8%A8.md) | 2 | 2 | 74 | 5,2 | 8,4 | Örümcektir, “a’kibe” yumru, “ka’b” da topuk demektir |  |
| 13 | [صحب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AD%D8%A8.md) | 2 | 2 | 89 | 4,5 | 7 | Sahafe sahifa üzerine yazı yazılmış veya şekil çizilmiş… |  |
| 14 | [حسب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B3%D8%A8.md) | 2 | 2 | 102 | 4,1 | 6,1 | Hisbe okun nişangah kısmına denir |  |
| 15 | [رقب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%82%D8%A8.md) | 1 | 1 | 20 | 3,7 | 15,6 | Rekabe Boyun demektir |  |
| 16 | [وصي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B5%D9%8A.md) | 1 | 2 | 21 | 3,6 | 14,8 | Vesat bohça gibi kıymetli şeylerin bulunduğu, kabı asıp… |  |
| 17 | [ترب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%B1%D8%A8.md) | 1 | 1 | 22 | 3,5 | 14,2 | Toprak demektir |  |
| 18 | [يتم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%AA%D9%85.md) | 1 | 1 | 22 | 3,5 | 14,2 | Tek başına bulunan ağaç ve cevher demektir |  |
| 19 | [لسن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B3%D9%86.md) | 1 | 1 | 24 | 3,4 | 13 | Dil demektir |  |
| 20 | [دري](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%B1%D9%8A.md) | 1 | 1 | 28 | 3,1 | 11,1 | Dery : Diraye saç tarağı veya baştaki saç demektir |  |
| 21 | [قسم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B3%D9%85.md) | 1 | 1 | 31 | 2,9 | 10,1 | Kasem sad ile gövdesi kopmuş ağacın yerinde duran köküdür |  |
| 22 | [وحد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AD%D8%AF.md) | 2 | 2 | 148 | 2,8 | 4,2 | وَحْدَهُ kelimesi aslında منفرداً anlamındadır ve marifeye… |  |
| 23 | [طعم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%B9%D9%85.md) | 1 | 1 | 41 | 2,4 | 7,6 | Yiyecek demektir |  |
| 24 | [حلل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%84%D9%84.md) | 1 | 1 | 43 | 2,3 | 7,3 | Helva olgunlaşmış tatlı meyve ve ya bunlardan yapılmış… |  |
| 25 | [عين](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%8A%D9%86.md) | 1 | 1 | 63 | 1,6 | 4,9 | Ayn göz, “evya” göze demektir |  |
| 26 | [هلك](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%84%D9%83.md) | 1 | 1 | 63 | 1,6 | 4,9 | Helek, ot bitmeyen tuzlu çorak yerdir |  |
| 27 | [يمن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D9%85%D9%86.md) | 1 | 1 | 63 | 1,6 | 4,9 | Sağ yandır |  |
| 28 | [سكن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%83%D9%86.md) | 1 | 1 | 66 | 1,6 | 4,7 | “Sikkin” bıçak demektir |  |
| 29 | [مول](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84.md) | 1 | 1 | 80 | 1,3 | 3,9 | Onların malları |  |
| 30 | [ولد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%84%D8%AF.md) | 1 | 2 | 80 | 1,3 | 3,9 | “Yavru” demektir |  |
| 31 | [قرب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%A8.md) | 1 | 1 | 91 | 1,1 | 3,4 | Suyun içine konduğu kap veya tulum demektir |  |
| 32 | [صبر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%A8%D8%B1.md) | 1 | 1 | 93 | 1 | 3,4 | Granit taş demektir |  |
| 33 | [قدر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AF%D8%B1.md) | 1 | 1 | 121 | 0,7 | 2,6 | Kıdr kazandır |  |
| 34 | [نور](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%88%D8%B1.md) | 1 | 1 | 174 | 0,3 | 1,8 | Ateş demektir |  |
| 35 | [خلق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%84%D9%82.md) | 1 | 1 | 218 | 0,1 | 1,4 | Halk: Halk, deri veya bez parçası demektir |  |
| 36 | [هدي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%AF%D9%8A.md) | 1 | 1 | 268 | 0 | 1,2 | “Hediye”, insanların görüşmeden evvel görüşmek isteklerini… |  |
| 37 | [رأي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%A3%D9%8A.md) | 1 | 1 | 297 | 0 | 1 | Raye bir yere konmuş, oranın özelliğini gösteren işaret… |  |
| 38 | [جعل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%B9%D9%84.md) | 1 | 1 | 311 | 0 | 1 | Ceal sıcak tencerinin tutulması için kullanılan bez… |  |
| 39 | [رحم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AD%D9%85.md) | 1 | 1 | 313 | 0 | 1 | Rahim, bebeğin doğana kadar geliştiği yerdir |  |
| 40 | [أنس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86%D8%B3.md) | 1 | 1 | 317 | 0 | 1 | Ok tan yayın iç tarafna üns, dış tarafına vahş denemektedir |  |
| 41 | [يوم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D9%88%D9%85.md) | 1 | 1 | 437 | -0,1 | 0,7 | “Yemm” durgun akan su demektir |  |
| 42 | [كفر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%81%D8%B1.md) | 1 | 1 | 465 | -0,2 | 0,7 | Hufre, çukur demektir |  |
| 43 | [أيي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%8A%D9%8A.md) | 1 | 1 | 592 | -0,6 | 0,5 | Evye kuş yuvası demektir |  |
| 44 | [أمن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%85%D9%86.md) | 1 | 1 | 723 | -1,1 | 0,4 | Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir |  |
| 45 | [كون](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%88%D9%86.md) | 1 | 1 | 1.149 | -3,2 | 0,3 | Kevn, tepe demektir |  |
| 46 | [قول](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%88%D9%84.md) | 1 | 1 | 1.383 | -4,6 | 0,2 | Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda… |  |

## Edat kökleri (17)

Edatlar (harf-i cerler, zamirler, bağlaçlar…) sayfada ve grafta varsayılan gizli; aynı ölçüyle sıralı, sıraları içerik köklerinden sonra gelir. JSON: https://lisan.digital/api/surahs/90/roots?offset=0&limit=100&sort=spec&edat=1

| # | Kök | Bu surede ayet | Geçiş | Kur'an'da ayet | G² | × | Anlam | Not |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 47 | [أو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%88.md) | 2 | 2 | 213 | 1,8 | 2,9 | Veya | edat |
| 48 | [هذا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%B0%D8%A7.md) | 2 | 2 | 257 | 1,3 | 2,4 | Bu | edat |
| 49 | [لن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%86.md) | 1 | 1 | 97 | 1 | 3,2 | Değil | edat |
| 50 | [أنت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86%D8%AA.md) | 1 | 1 | 209 | 0,1 | 1,5 | (ENTüMü) Siz anlamındadır | edat |
| 51 | [لم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%85.md) | 2 | 2 | 479 | 0,1 | 1,3 | Değil | edat |
| 52 | [ألي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D9%8A.md) | 1 | 1 | 268 | 0 | 1,2 | Onlar | edat |
| 53 | [ثم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%85.md) | 1 | 1 | 302 | 0 | 1 | Sonra | edat |
| 54 | [قد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AF.md) | 1 | 1 | 388 | -0,1 | 0,8 | Öyleyse | edat |
| 55 | [هم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%85.md) | 1 | 1 | 428 | -0,1 | 0,7 | Onlar | edat |
| 56 | [له](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87.md) | 1 | 1 | 696 | -0,9 | 0,4 | Onlara | edat |
| 57 | [على](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%84%D9%89.md) | 2 | 2 | 1.177 | -1,2 | 0,5 | Üzerine | edat |
| 58 | [ألل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D9%84.md) | 2 | 2 | 1.247 | -1,5 | 0,5 | Elelu bıçağın iki yüzünden biridir | edat |
| 59 | [لا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%A7.md) | 2 | 2 | 1.280 | -1,6 | 0,5 | -mazlar/-mezler | edat |
| 60 | [في](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%8A.md) | 2 | 2 | 1.364 | -2 | 0,5 | İçinde | edat |
| 61 | [ما](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%A7.md) | 2 | 3 | 1.635 | -3,3 | 0,4 | -dığı şey | edat |
| 62 | [مِن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%90%D9%86.md) | 1 | 1 | 2.150 | -10,3 | 0,1 | -den | edat |
| 63 | [أن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86.md) | 2 | 2 | 2.734 | -11,1 | 0,2 | Kesinlikle | edat |

## Ayetler (20)

Mushaf sırasıyla, Arapça metni ve IK mealiyle; her ayetin metin sürümünde kelime kelime tablosu ve bütün mealler. JSON: https://lisan.digital/api/surahs/90/verses?page=1&pageSize=100&meal=IK

### [90:1](https://lisan.digital/tr/ayet/90:1.md)

لَا أُقْسِمُ بِهَذَا الْبَلَدِ

Meal (IK): Şu beldeye yemin ederim;

### [90:2](https://lisan.digital/tr/ayet/90:2.md)

وَأَنْتَ حِلٌّ بِهَذَا الْبَلَدِ

Meal (IK): Sen de bu beldede oturmuşsun.

### [90:3](https://lisan.digital/tr/ayet/90:3.md)

وَوَالِدٍ وَمَا وَلَدَ

Meal (IK): Doğurana da, doğurduğuna da andolsun ki;

### [90:4](https://lisan.digital/tr/ayet/90:4.md)

لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ فِي كَبَدٍ

Meal (IK): Biz, insanı gerçekten meşakkat içinde yarattık.

### [90:5](https://lisan.digital/tr/ayet/90:5.md)

أَيَحْسَبُ أَنْ لَنْ يَقْدِرَ عَلَيْهِ أَحَدٌ

Meal (IK): Yoksa o, kimsenin kendisine güç yetiremeyeceğini mi sanıyor?

### [90:6](https://lisan.digital/tr/ayet/90:6.md)

يَقُولُ أَهْلَكْتُ مَالًا لُبَدًا

Meal (IK): Yığın yığın mal tüketmişimdir, diyor.

### [90:7](https://lisan.digital/tr/ayet/90:7.md)

أَيَحْسَبُ أَنْ لَمْ يَرَهُ أَحَدٌ

Meal (IK): Kimsenin kendisini görmediğini mi sanıyor?

### [90:8](https://lisan.digital/tr/ayet/90:8.md)

أَلَمْ نَجْعَلْ لَهُ عَيْنَيْنِ

Meal (IK): Biz; onun için iki göz var etmedik mi?

### [90:9](https://lisan.digital/tr/ayet/90:9.md)

وَلِسَانًا وَشَفَتَيْنِ

Meal (IK): Bir dil ve iki dudak.

### [90:10](https://lisan.digital/tr/ayet/90:10.md)

وَهَدَيْنَاهُ النَّجْدَيْنِ

Meal (IK): Biz; ona iki de yol gösterdik.

### [90:11](https://lisan.digital/tr/ayet/90:11.md)

فَلَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ

Meal (IK): Ama o, sarp yokuşu aşmaya girişemedi.

### [90:12](https://lisan.digital/tr/ayet/90:12.md)

وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْعَقَبَةُ

Meal (IK): Sarp yokuşun ne olduğunu sen nereden bileceksin?

### [90:13](https://lisan.digital/tr/ayet/90:13.md)

فَكُّ رَقَبَةٍ

Meal (IK): Bir kul azad etmektir.

### [90:14](https://lisan.digital/tr/ayet/90:14.md)

أَوْ إِطْعَامٌ فِي يَوْمٍ ذِي مَسْغَبَةٍ

Meal (IK): Yahut açlık gününde yemek yedirmektir,

### [90:15](https://lisan.digital/tr/ayet/90:15.md)

يَتِيمًا ذَا مَقْرَبَةٍ

Meal (IK): Yakınlığı olan bir yetime,

### [90:16](https://lisan.digital/tr/ayet/90:16.md)

أَوْ مِسْكِينًا ذَا مَتْرَبَةٍ

Meal (IK): Yahut yerde sürünen bir yoksula.

### [90:17](https://lisan.digital/tr/ayet/90:17.md)

ثُمَّ كَانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ وَتَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ

Meal (IK): Sonra da iman edenlerden, birbirine sabrı tavsiye, merhameti tavsiye edenlerden olmaktır.

### [90:18](https://lisan.digital/tr/ayet/90:18.md)

أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْمَيْمَنَةِ

Meal (IK): İşte bunlar, sağcılardır.

### [90:19](https://lisan.digital/tr/ayet/90:19.md)

وَالَّذِينَ كَفَرُوا بِآيَاتِنَا هُمْ أَصْحَابُ الْمَشْأَمَةِ

Meal (IK): Ayetlerimize küfredenler ise, solcuların kendileridir.

### [90:20](https://lisan.digital/tr/ayet/90:20.md)

عَلَيْهِمْ نَارٌ مُؤْصَدَةٌ

Meal (IK): Onlara sımsıkı kapatılmış bir ateş vardır.
