# Şems Suresi (91): kökleri ve ayetleri

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/sure/91
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/surahs/91

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Arapça adı: الشمس · İngilizce adı: Ash-Shams
- Mushaf sırası: 91 · Nüzul yeri: Mekke (Mekkî) · Nüzul sırası: 26
- 15 ayet · 54 kelime · 44 kök (37 içerik kökü, 7 edat)
- Rükû sayısı: 1 · Cüz: 30 · Sayfa (Medine mushafı): 595
- Künye: Tanzil Kur'an verileri (Tanzil Quran Metadata 1.0, CC BY 3.0, https://tanzil.net); nüzul sırası ve yeri Mısır mushafına (1924) göredir, bazı sureler için âlimler arasında farklı görüşler vardır.
- Önceki sure: [Beled](https://lisan.digital/tr/sure/90.md) · Sonraki sure: [Leyl](https://lisan.digital/tr/sure/92.md)

## Kökler (37)

İçerik kökleri, belirginlik sırasıyla. Belirginlik işaretli Dunning G²'dir: kökün bu suredeki ayet sayısı Kur'an'ın geri kalanına göre beklenenden ne kadar sapıyor (olumlu: beklenenden sık, olumsuz: seyrek); hem sıklığı hem yoğunluğu ölçer. ×: kökün bu suredeki ayet oranının Kur'an'daki oranına bölümü. Sayfa sayfa JSON: https://lisan.digital/api/surahs/91/roots?offset=0&limit=100&sort=spec

| # | Kök | Bu surede ayet | Geçiş | Kur'an'da ayet | G² | × | Anlam | Not |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | [دمدم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%85%D8%AF%D9%85.md) | 1 | 1 | 1 | 12,1 | 415,7 | Ses taklidinden oluşmuş bir fiildir | yalnızca bu surede |
| 2 | [طحي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%AD%D9%8A.md) | 1 | 1 | 1 | 12,1 | 415,7 | Onu yaydı | yalnızca bu surede |
| 3 | [لهم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87%D9%85.md) | 1 | 1 | 1 | 12,1 | 415,7 | “Leim”, yarayı yumuşatmak için sürülen yağ ve benzeri… | yalnızca bu surede |
| 4 | [دسس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%B3%D8%B3.md) | 1 | 1 | 2 | 9,4 | 207,9 | Dess : Dessese bir şeyi kapatan toz ve kirdir |  |
| 5 | [جلو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%84%D9%88.md) | 1 | 1 | 5 | 7,1 | 83,1 | Belirdi |  |
| 6 | [خيب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%8A%D8%A8.md) | 1 | 1 | 5 | 7,1 | 83,1 | Haybe : İlk insanlar ateşi taşları birbirine vurarak çıkan… |  |
| 7 | [ضحي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D8%AD%D9%8A.md) | 1 | 1 | 5 | 7,1 | 83,1 | And olsun ki kuşluk vakti |  |
| 8 | [نوق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%88%D9%82.md) | 1 | 1 | 7 | 6,4 | 59,4 | Dişi devedir |  |
| 9 | [عقر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%82%D8%B1.md) | 1 | 1 | 8 | 6,1 | 52 | “Akv” derinin zedelenmesinden oluşmuş yaradır |  |
| 10 | [سوي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%88%D9%8A.md) | 2 | 2 | 80 | 6 | 10,4 | Seviye: Engebesiz düz yerdir |  |
| 11 | [شقي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%82%D9%8A.md) | 1 | 1 | 12 | 5,3 | 34,6 | Mutsuz |  |
| 12 | [بني](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%86%D9%8A.md) | 1 | 1 | 18 | 4,5 | 23,1 | Yapı demektir |  |
| 13 | [فجر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AC%D8%B1.md) | 1 | 1 | 21 | 4,2 | 19,8 | Fecr Yarık demektir |  |
| 14 | [سقي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%82%D9%8A.md) | 1 | 1 | 24 | 3,9 | 17,3 | Sakiy: Kaba konmuş sudur |  |
| 15 | [ثمود](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%85%D9%88%D8%AF.md) | 1 | 1 | 25 | 3,8 | 16,6 | Semûd |  |
| 16 | [غشو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B4%D9%88.md) | 1 | 1 | 26 | 3,8 | 16 | Örter |  |
| 17 | [قمر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%85%D8%B1.md) | 1 | 1 | 26 | 3,8 | 16 | Kamer gökteki ayın kütlesi demektir |  |
| 18 | [شمس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%85%D8%B3.md) | 1 | 1 | 32 | 3,4 | 13 | Güneş demektir |  |
| 19 | [ذنب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%86%D8%A8.md) | 1 | 1 | 37 | 3,1 | 11,2 | Zenb : Kuyruk demektir |  |
| 20 | [طغي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%BA%D9%8A.md) | 1 | 1 | 38 | 3 | 10,9 | Taşkınlaştıran |  |
| 21 | [فلح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%84%D8%AD.md) | 1 | 1 | 40 | 3 | 10,4 | Felah “Felh” toprağın yarılmışı, çatlak toprak demektir |  |
| 22 | [زكو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%83%D9%88.md) | 1 | 1 | 56 | 2,3 | 7,4 | “Zekiyye“ bol otlaklı arazi demektir |  |
| 23 | [تلو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%84%D9%88.md) | 1 | 1 | 61 | 2,2 | 6,8 | Tilvi toklu demektir |  |
| 24 | [بعث](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B9%D8%AB.md) | 1 | 1 | 64 | 2,1 | 6,5 | Baas içtima etmiş askeri birlik demektir |  |
| 25 | [كذب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B0%D8%A8.md) | 2 | 2 | 257 | 2,1 | 3,2 | Kizb, kumaşın boyanmasında kullanılan bir çeşit boya… |  |
| 26 | [عقب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%82%D8%A8.md) | 1 | 1 | 74 | 1,9 | 5,6 | Örümcektir, “a’kibe” yumru, “ka’b” da topuk demektir |  |
| 27 | [ليل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%8A%D9%84.md) | 1 | 1 | 81 | 1,7 | 5,1 | Durgun suyda dibe çöken mile “leyl“, akıp denize giden… |  |
| 28 | [نهر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%87%D8%B1.md) | 1 | 1 | 102 | 1,3 | 4,1 | Durgun suyda dibe çöken mile “leyl“ akıp denize giden… |  |
| 29 | [خوف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%88%D9%81.md) | 1 | 1 | 112 | 1,2 | 3,7 | Havf : “Hafe” korkulduğu zaman saklanmak için takınılan… |  |
| 30 | [وقي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%82%D9%8A.md) | 1 | 1 | 237 | 0,3 | 1,8 | Takva kelimesindeki ilk te harfi vavdan dönüşmüştür, vav… |  |
| 31 | [نفس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%81%D8%B3.md) | 1 | 1 | 270 | 0,2 | 1,5 | Dibağlamada kullanılan palamut, meşenin bir meyvesidir |  |
| 32 | [سمو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%85%D9%88.md) | 1 | 1 | 297 | 0,1 | 1,4 | “Sem” hayvanın sırtı, “ard” da hayvanın karnıdır |  |
| 33 | [رسل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%84.md) | 1 | 1 | 429 | 0 | 1 | Saçak demektir |  |
| 34 | [أرض](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B1%D8%B6.md) | 1 | 1 | 440 | 0 | 0,9 | Hayvanların sırtına sema, alt tarafına ard denir |  |
| 35 | [ربب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%A8%D8%A8.md) | 1 | 1 | 872 | -0,8 | 0,5 | Ribve, tümsek demektir |  |
| 36 | [قول](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%88%D9%84.md) | 1 | 1 | 1.383 | -2,7 | 0,3 | Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda… |  |
| 37 | [أله](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D9%87.md) | 1 | 2 | 1.879 | -5,1 | 0,2 | Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir |  |

## Edat kökleri (7)

Edatlar (harf-i cerler, zamirler, bağlaçlar…) sayfada ve grafta varsayılan gizli; aynı ölçüyle sıralı, sıraları içerik köklerinden sonra gelir. JSON: https://lisan.digital/api/surahs/91/roots?offset=0&limit=100&sort=spec&edat=1

| # | Kök | Bu surede ayet | Geçiş | Kur'an'da ayet | G² | × | Anlam | Not |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 38 | [أذ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B0.md) | 4 | 4 | 629 | 3,3 | 2,6 | Zaman | edat |
| 39 | [قد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AF.md) | 2 | 2 | 388 | 1 | 2,1 | Öyleyse | edat |
| 40 | [مَن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86.md) | 2 | 2 | 686 | 0,1 | 1,2 | Kimse | edat |
| 41 | [ما](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%A7.md) | 3 | 3 | 1.635 | -0,3 | 0,8 | -dığı şey | edat |
| 42 | [له](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87.md) | 1 | 1 | 696 | -0,4 | 0,6 | Onlara | edat |
| 43 | [على](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%84%D9%89.md) | 1 | 1 | 1.177 | -1,8 | 0,4 | Üzerine | edat |
| 44 | [لا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%A7.md) | 1 | 1 | 1.280 | -2,3 | 0,3 | -mazlar/-mezler | edat |

## Ayetler (15)

Mushaf sırasıyla, Arapça metni ve IK mealiyle; her ayetin metin sürümünde kelime kelime tablosu ve bütün mealler. JSON: https://lisan.digital/api/surahs/91/verses?page=1&pageSize=100&meal=IK

### [91:1](https://lisan.digital/tr/ayet/91:1.md)

وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا

Meal (IK): Andolsun güneşe ve aydınlığına.

### [91:2](https://lisan.digital/tr/ayet/91:2.md)

وَالْقَمَرِ إِذَا تَلَاهَا

Meal (IK): Ardından gelmekte olan aya.

### [91:3](https://lisan.digital/tr/ayet/91:3.md)

وَالنَّهَارِ إِذَا جَلَّاهَا

Meal (IK): Onu açığa çıkardığında gündüze,

### [91:4](https://lisan.digital/tr/ayet/91:4.md)

وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَاهَا

Meal (IK): Örtüp bürüdüğünde geceye,

### [91:5](https://lisan.digital/tr/ayet/91:5.md)

وَالسَّمَاءِ وَمَا بَنَاهَا

Meal (IK): Göğe ve onu bina edene,

### [91:6](https://lisan.digital/tr/ayet/91:6.md)

وَالْأَرْضِ وَمَا طَحَاهَا

Meal (IK): Yere ve onu yayana,

### [91:7](https://lisan.digital/tr/ayet/91:7.md)

وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَا

Meal (IK): Nefse ve onu düzenleyene,

### [91:8](https://lisan.digital/tr/ayet/91:8.md)

فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا

Meal (IK): Sonra da ona, hem kötülüğü hem de takvayı ilham edene,

### [91:9](https://lisan.digital/tr/ayet/91:9.md)

قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاهَا

Meal (IK): Onu arıtan, gerçekten felaha ermiştir,

### [91:10](https://lisan.digital/tr/ayet/91:10.md)

وَقَدْ خَابَ مَنْ دَسَّاهَا

Meal (IK): Ve onu örtüp kirleten ise muhakkak ziyana uğramıştır.

### [91:11](https://lisan.digital/tr/ayet/91:11.md)

كَذَّبَتْ ثَمُودُ بِطَغْوَاهَا

Meal (IK): Semud, azgınlığı yüzünden yalanladı.

### [91:12](https://lisan.digital/tr/ayet/91:12.md)

إِذِ انْبَعَثَ أَشْقَاهَا

Meal (IK): En azgınları ileri tıldığında.

### [91:13](https://lisan.digital/tr/ayet/91:13.md)

فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ نَاقَةَ اللَّهِ وَسُقْيَاهَا

Meal (IK): Allah’ın peygamberi onlara: Allah’ın devesi ve onun su hakkı, demişti.

### [91:14](https://lisan.digital/tr/ayet/91:14.md)

فَكَذَّبُوهُ فَعَقَرُوهَا فَدَمْدَمَ عَلَيْهِمْ رَبُّهُمْ بِذَنْبِهِمْ فَسَوَّاهَا

Meal (IK): Fakat onu yalanladılar ve derken deveyi kestiler. Bunu üzerine günahları sebebiyle Rabbları onları kırıp geçirerek yerle bir etti.

### [91:15](https://lisan.digital/tr/ayet/91:15.md)

وَلَا يَخَافُ عُقْبَاهَا

Meal (IK): Bunun sonundan hiç korkmayarak.
