بابل

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ب-ا-بالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ٢٩ · الآيات: ١ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».بأسمرأنفعشطنبابلبِبَابِلَماروتهاروتشريأذنفتنضرر

الجذرالصيغ ١الآيات ١السور ١المجاورة ٢٩

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

بابل

ب - ا - ب

جذر
  • الورود: ١
  • الآيات: ١
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ١

معناه في القرآن: Bâbile

تشمل هذه الصفحة أيضًا الكتابات: بوبل

ملاحظاتي

المعاجم(١)

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٦٢٥
بَابِلِىٌّ بَابِلِىٌّ اـبل اـبلي باـبلي بابل بابلى بابلي Of, or belonging to, or relating to, بَابِل [i. e. Babel], a place [well known] in El-'Irák: it is an epithet applied to enchantment, [which is said to have been there taught by two fallen angels, Hároot and Mároot, (see the Kur ii. 96,)] and to wine. (S, K, TA.) ― -b2- And hence, (TA,) Poison: [and, accord to the CK, wine;] as also ↓
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٢٩ (الإجمالي: ٤٤)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. ماروت

    الآيات المشتركة: ١ · Ve Marut

  2. هاروت

    الآيات المشتركة: ١ · Harut

  3. سليمان

    الآيات المشتركة: ١ · Süleyman

  4. شري

    الآيات المشتركة: ١ · Satın aldılar

  5. مرأ

    الآيات المشتركة: ١ · Mer’, “merve”den dönüşmüştür

  6. نفع

    الآيات المشتركة: ١ · Fayda eder

  7. فتن

    الآيات المشتركة: ١ · Fitne, Madeni curuftan temizlemek için eritmek demektir

  8. سحر

    الآيات المشتركة: ١ · Kesilmiş koyunun akciğeri demektir

  9. تلو

    الآيات المشتركة: ١ · Tilvi toklu demektir

  10. فرق

    الآيات المشتركة: ١ · Fırka Kayalıktan kopan parça demektir

  11. بأس

    الآيات المشتركة: ١ · Bes besese dağınık taşlar demektir

  12. ضرر

    الآيات المشتركة: ١ · “Darir” zor, bulanık gören kişi demektir

الآيات التي ورد فيها(١)

  1. … كَفَرُوا يُعَلِّمُونَ النَّاسَ السِّحْرَ وَمَا أُنْزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ بِبَابِلَ هَارُوتَ وَمَارُوتَ وَمَا يُعَلِّمَانِ مِنْ أَحَدٍ حَتَّى يَقُولَا …

    Bâbile

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökبابل
YapıDört harfli, gayrimunsarıf özel ad (alem/yer adı)
Özel DurumYabancı kökenli (Akatça/Sami) özel isim, alem-i a'cemî
Bağlamsal Yakın Köklerمصر, سبأ, مدين
Zıt Kökمكة
Çekirdek Özet 1Eski Mezopotamya'da Fırat nehri kıyısında kurulmuş kadim metropol ve medeniyet merkezi
Çekirdek Özet 2İmtihan, ilahi bilgi ile büyü/sihir ayrımının sınandığı tarihi ve coğrafi mekan
Çekirdek Özet 3Maddi ve teknik medeniyetin zirvesinde bilginin hakikat yerine tahrif ve fitne aracına dönüştürülmesi riski
Kritik Hata RiskiBabil lafzını Arapça türemiş soyut bir fiil kökü sayarak tarihsel ve coğrafi bağlamından koparmak veya salt bir efsane mekanına indirgemek

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
بابAçıklık, giriş, geçit ve intikal noktası teşkil etmeلÖzel ad yapısında Akatça kökenli bileşiğin son unsuruyla birleşerek mekana ve kurumsal kapıya tahsis oluşması
بلIslatma, karıştırma veya yayılma hareketini bildirmeباArap dilcilerinin zayıf iştikak yorumuna göre dillerin veya zihinlerin karıştığı mekanı niteleme yönünde özel adlaşma

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
بEv, çadırKapalı ve korunaklı bir yerleşim alanını, sınırları belirlenmiş mekanı temsil eder.
اÖküz başıGüç, öncülük, kurucu iktidar ve hiyerarşik başlangıç kuvvetini simgeler.
بEv, çadırİkinci bir yerleşim, kurumsal yapı veya iç içe geçmiş barınma ve nizam alanını yineler.
لÇoban değneği, üvendireSevk etme, yönetme, bağlama ve otorite kurma hareketini ifade eder.
بابلEv-güç-ev-sevk imgelerinin birleşimiGüç ve nizam ile tahkim edilmiş, idari ve merkezi bir otoritenin sevk ettiği büyük kurumsal yerleşim alanı.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamMezopotamya düzlüğünde Fırat kenarında kurulu müstahkem kadim şehir; Akatça ilahi kapı manasındaki isim tamlamasının yer adı olarak somutlaşması.
Cahiliye şiiri kullanımıCahiliye şairleri Babil'i özellikle şarabın menşei ve üstün niteliği veya büyü/sihir diyarı olarak anmıştır. Muallaka şairi Tarafe ve diğer erken dönem şairleri Babil şarabını meşhur bir vasıf olarak zikreder.
Erken Arapça kullanımİbn Abbas ve erken dönem müfessirleri kelimeyi dillerin dağıldığı veya Hârut ile Mârut kıssasının geçtiği Irak topraklarındaki kadim merkez olarak nakleder.

المصدر Lisânü'l-Arab, Tâcü'l-Arûs, Taberî Tefsiri, Cevâd Ali (Târîhu'l-Arab kable'l-İslâm).

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapçada بابل lafzı gayrimunsarıf bir yer adı olup kökeni doğrudan Doğu Sami dillerinden Akatçaya dayanır. Akatça bāb-ilim veya çoğul biçimiyle bāb-ilāni tamlaması Tanrının kapısı yahut Tanrıların kapısı anlamına gelir. Bu terkip Sümerce eşdeğeri KÁ.DINGIR.RA ifadesinin Sami dillerine tercümesidir. Batı Sami dillerinde, bilhassa İbranicede Bābel biçiminde korunmuş, ancak Tekvin metninde halk etimolojisi yoluyla dilleri karıştırmak ve dağıtmak köküyle (bālal) irtibatlandırılmıştır. Arap dilcilerinden bazıları da bu semantik kaymanın etkisiyle kelimeyi tebellele (karıştı, dağıldı) fiilinden türetilmiş saymışlarsa da modern filoloji ve çivi yazılı metinler lafzın doğrudan Akatça bāb-ili yapısından Sami dillerine aktarılan bir şehir unvanı olduğunu kesin biçimde ortaya koymaktadır.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, CAD (The Assyrian Dictionary of the Oriental Institute of the Chicago), Lisânü'l-Arab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönبلل kökünden türetme iddiasıKlasik bazı dilcilerin dillerin orada karışması sebebiyle türetilmiş saydığı zayıf halk etimolojisiMuhtemel
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiAkatça bāb-ilim, İbranice Bābel, Süryanice BābēlTanrının kapısı anlamına gelen tamlamanın Batı Sami dillerine özel yer adı olarak intikaliKesin
Daha geniş dilsel ilişkiSümerce KÁ.DINGIR.RAAkatça ifadenin köken aldığı Sümerce doğrudan kavramsal şablon ve çivi yazılı tablet kayıtlarıKesin

المصدر Chicago Assyrian Dictionary, Brown-Driver-Briggs, Arthur Jeffery (The Foreign Vocabulary of the Qur'an).

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
بابلAnlamlıKapı, şehir, medeniyet merkeziAkatça kökenli özel yer adı; Kur'an'da anılan tarihi beldeHedef kök; Kur'an'da geçer

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
بابلMerkezTarihi ve kadim şehirİlmi ve ruhi imtihanın, bilginin tahrif edilme mekanının adıKur'an'da fitne ve sihir bağlamında anılan Mezopotamya şehri
مصرKomşuİdari ve siyasi merkezSiyasi iktidar, mülk ve firavuni tahakkümün mekanı olması bakımından ayrılırKur'an'da iktidar ve kavmiyet baskısının merkezi olarak geçer
سبأKomşuİktisadi ve refah beldesiZenginlik, refah ve nankörlük sonucu yıkılan medeniyet olmasıyla ayrılırKur'an'da maddi refah ve nankörlük kıssasında geçer
مدينKomşuTicari ve ahlaki merkezTicarette hile ve ölçü-tartı ahlaksızlığının mekanı olmasıyla ayrılırKur'an'da Şuayb aleyhisselamın kavminin beldesi olarak anılır
مكةZıtTevhid ve hidayet merkeziFitne ve tahrifin değil, saf tevhidin ve ilahi nizamın merkezi olması bakımından tam zıttırKur'an'da hidayet ve güven yurdu olarak tayin edilen harem belde

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaبابلKadim Irak şehriİmtihan ve bilginin tahrifiyle irtibatlı meşhur Mezopotamya kentiKesin
LatinceBabylonBabil şehriRoma literatüründe güç, lüks, karmaşa ve esaret şehriKesin
İngilizceBabylonBabil, karmaşa merkeziHem antik başkenti hem mecazen ahlaki çöküş ve dillerin karışımını ifade ederKesin
AlmancaBabylonBabil şehriTarihsel metropol ve kültürel/dilsel kargaşa sembolüKesin
FransızcaBabyloneBabil şehriAntik Mezopotamya şehri, debdebe ve yozlaşma metaforuKesin

المصدر Oxford English Dictionary, Lewis & Short Latin Dictionary, Duden Deutsches Universalwörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
بِبَابِلَTarihsel imtihan ve sihir mekanının adıİsrailoğullarının telakkileri ve Hârut ile Mârut kıssası bağlamında geçen tekil yer adı; Bakara 2:102

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamSihir ve mucize ayrımıSihrin hakikati, ontolojik değeri, bilgi türü olarak insanın iradesiyle imtihan vasıtası kılınmasıGaybî ve beşeri tesirlerin ilahi kudret karşısındaki acziyeti
FıkıhSihir öğrenme ve öğretmenin hükmüHârut ve Mârut'un indirdiği bilginin fıkhi statüsü, korunma amaçlı ilim ile küfür olan tatbikatın ayrımıİlim ve amel ayrımında amelin mefsedet doğurması yasağı
TefsirMekanın ve şahısların mahiyetiBabil'in konumu, meleklerin varlık kategorisi ve kıssanın İsrailiyat rivayetlerinden arındırılmasıTarihsel mekanın sembolik değil somut bir ibret coğrafyası oluşu
HadisBabil arazisine dair rivayetlerBabil bölgesinden geçerken azap mekanı telakkisiyle süratle geçilmesine dair nakiller ve tahrif edilen ilimlerLanetlenmiş veya fitneye sahne olmuş mekanlara karşı ihtiyat

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid ve fitne ayrımıİmtihan sahasıHakikatin saptırılmasına karşı teyakkuzİnsanın ilahi bilgiyle sınandığı ve batıl yönelişlerin ifşa edildiği merkezKesin
İlmiBilgi teorisi (epistemoloji)Pozitif ilim ile bâtıni saptırmanın ayrımıBilginin ahlaki sorumluluğuEşyanın ve tesirin bilgisinin tahrip edici amaçlarla kullanım tehlikesiGüçlü
SiyasiKadim imparatorluk nizamıMerkezi tiranlık ve güç odağıOtoritenin gayrimeşru güç üretimiBilginin iktidar ve tahakküm aracı olarak istismarıGüçlü
İktisadiTicaret ve servet birikimiLüks ve sermaye tekeliRefahın ahlaki yozlaşmaya yol açmasıKadim ticaret yollarının merkezinde ahlaki denetimden yoksun servetMuhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerEntropi ve enformasyon gürültüsüSisteme giren düzenli bilginin (sinyal), bozucu parazitler ve tahrif edici etkilerle karmaşaya (gürültüye) dönüşmesiGüçlü
Beşeri bilimlerKurumsal anomi ve yabancılaşmaYüksek medeniyet ve teknolojik gelişmişlik seviyesinde ahlaki normların çökerek toplumun ifsat olmasıGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiBabil lafzını salt masalsı bir mitolojiye, hayali bir büyü diyarına veya yalnızca antik bir arkeolojik kalıntıya indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamİnsanoğlunun en yüksek medeni ve entelektüel seviyede dahi ilahi vahiy ve ahlaktan koptuğunda bilgiyi yıkım ve fitne aracına çevirebileceğini gösteren evrensel imtihan mekanı.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataBakara 2:102 ayetini tarihsel gerçekliğinden koparıp Bâtıni veya fantastik bir masala dönüştürmek, ilim-amel ahlakı arasındaki derin uyarıyı gözden kaçırmak.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın kadim medeniyet tecrübelerine ve İsrailoğullarının maruz kaldığı kültürel-entelektüel sapmalara nasıl baktığını gösteren somut coğrafi ve tarihi bir referans noktasıdır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Sihir, kehanet, ilahi vahiy ile beşeri tahrifat arasındaki farkı ortaya koyan ve bilhassa Bakara suresindeki ehli kitap polemiklerini içeren ayet grubunda belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Bilginin nötr veya mutlak kurtarıcı olduğu yanılgısını düzeltir; ahlaki denetimden ve ilahi sorumluluktan yoksun bilginin toplumsal fitne ve ayrışma üreteceğini açıkça belgeler.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamMezopotamya düzlüğünde Fırat kenarında kurulu, yüksek surlara, tapınaklara ve gelişmiş idari yapılara sahip kadim şehir.
  • Soyut anlamİlahi bilgi ile tahrif edici bilgi arasındaki ayrımın sınandığı, bilginin ahlaki sorumluluktan koparılması sonucu ortaya çıkan fitne ve anomi durumu.
  • Sistematik karşılıkYüksek medeniyet imkanlarının aşkın ahlaki çerçeveden koparak beşeri ihtirasların ve ayrıştırıcı pratiklerin aletine dönüşmesi.
  • LaTeX modeliL×T→δS  ⟹  ΔH>0
  • LaTeX açıklamasıModelde L ilahi veya teknik bilgiyi, T imtihan ve serbest irade parametresini, δ bilginin ahlaki/aşkın gayeden sapmasını temsil eder. Bu bileşenin sonucunda üretilen S ayrıştırıcı ve fitne doğurucu pratikleri simgeler. Ortaya çıkan nihai durum ise sistemdeki ahlaki ve toplumsal entropinin artışı olan ΔH>0 ile gösterilmiştir.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ب