حثث

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ح-ث-ثالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ٢٠ · الآيات: ١ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».ليلقمربركأمرحَثِيثًاحثثطلبسويسدسسخرغشوسموشمسنهر

الجذرالصيغ ١الآيات ١السور ١المجاورة ٢٠

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

حثث

ح - ث - ث

جذر
  • الورود: ١
  • الآيات: ١
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ٩

Hüsse kaba kum demektir. Parça parça anlamına gelir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(٩)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Hüsse kaba kum demektir. Parça parça anlamına gelir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٥٧٠
باب الحاء مع الثاء ح ث، ث ح مستعملان حث: حثيثٌ فلاناً فهو حثيث مَحْثُوث، وقد احتَثَّ. وامرأة حَثيثةٌ في موضع حاثَّةٍ، وامرأةٌ حثيث في موضع مَحثوثة. والحثِّيِثَى من الحَثّ، قال: "اقبَلُوا دِلِّيلَى رَبّكُمُ وحِثّيثاه إيّاكم" يعني ما يدُلُّكم ويحثُّكُم. والحَثْحَثَةُ: اضطرابُ البَرْق في السِّحاب وانتخال، المَطَر والثَلْج. والحَثُوثُ والحُثْحُوث: السَّريعُ. قال زائدة: الحَثْحَثَةُ طَلَب الشيء
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٤٥٢
حَثَّهُ على الشيء واستحثَّه بمعنىً، أي حضَّه عليه، فاحْتَثَّ. وحَثَّثَهُ تحثيثاً وحَثْحَثَهُ بمعنىً. وولَّى حثيثاً، أي مسرعاً حريصاً. ولا يَتَحاثُّونَ على طعام المسكين، أي لا يتحَاضُّون. والحِثِّيثَى: الحَثُّ، وكذلك الحُثْحوثُ. وفَرَسَ جَوادُ المَحَثَّةِ، أي إذا حُثَّ جاءه جريٌ بعد جريٍ. وقولهم: ما اكْتَحَلْتُ حَثاثاً، أي ما نمت. والحُثُُّ بالضم: حُطامُ التِبْنِ، والرملُ الخشنُ. عن
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٣٠٩
ح ث ث حثه على الأمر واحتثه وحثحثه وفلان محثوث على الخير‏.‏ وحث دابته وحثحثها بالسوط والزجر‏.‏ قال تأبط شراً‏:‏ كأنمـا حثحثوا حصاً قوادمه أو أم خشف بذي شث وطباق وحثحث الميل في العين‏:‏ حركه‏.‏ وفرس حثيث السير ومضى حثيثاً‏.‏ وما جعلت في عيني حثاثاً أي غماضاً والتقوى أفضل ما تحاث الناس عليه وتداعوا إليه‏.‏
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٣٬٦٦٥
الحَثُّ: الإِعْجالُ في اتِّصالٍ؛ وقيل: هو الاستعجالُ ما كان. حَثَّهُ يَحُثُّهُ حَثّاً. واسْتَحَثَّه واحْتَثَّه، والمُطاوع من كل ذلك احْتَثَّ. والحِثِّيثَى: الاسْمُ نَفْسُه؛ يقال: اقْبَلُوا دِلِّيلى رَبِّكُمْ وحِثِّيثاهُ إِياكم. ويقال: حَثَثْتُ فلاناً، فاحْتَثَّ. قال الجوهري: الحِثِّيثَى الحَثُّ، وكذلك الحُثْحُوثُ. وحَثْحَثَه كحَثَّه، وحَثَّثَه أَي حَضَّه؛ قال ابن جني: أَما قول من قال في قول تأَبط
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ١٦٥
* ح ث ث * * حَثَّهُ * على الشيء من باب رد و * استَحَثَّهُ * أي حضه * فاحتَثَّ * و * حَثَّثَه تَحْثِيثا * بمعنى وولى * حَثِيثا * أي مسرعا حريصا و * تَحَاثُوا * تحاضوا
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٤٬٣٢٢
حثه يحثه حثا، إذا أعجله في اتصال، وقيل: هو الاستعجال ما كان. وحثه عليه، واستحثه استحثاثا، وأحثه إحثاثا، واحتثه احتثاثا، وحثثه تحثيثا، وحثحثه حثحثة، كل ذلك بمعنى حضه عليه، وندبه له وإليه، وهذا ظاهر في كون الحث والحض مترادفين. وزعم الحريري أن بينهما فرقا، وأن الحث في السير، والحض في غيره، ونقله عن الخليل. قاله شيخنا. ويقال: حثث فلانا فاحتث، لازم، متعد ، قال ابن جني: أما قول تأبط شرا:
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٣٧٣
حَثَّ حَثَّ U ( n. ac. حَثّ 1 ) a. [ acc. & 'Ala ], Urged, exhorted, encouraged, incited, instigated to. حَثَّثَ حَثَّثَ II , أَحْثَثَ IV , a. see I . اِحْتَثَثَ اِحْتَثَثَ VIII , a. see I . b. Pass. of I. اِسْتَحْثَثَ اِسْتَحْثَثَ X , a. see I . حَثِيْث حَثِيْث 25 , ( pl. حِثَاْث 23 ), a. Incited, instigated; quick, eager. حَثُوْث حَثُوْث 26 , a. see 25 .
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١٢٬٣٨٣
حثث حَثَّ - يَحُثُّ - حَثيْث - حَثيْثاً حَثَّ - يَحُثُّ + الأمر لـِ كائن + أو الكائن في أمر: يَسرُع ويَعجَل ويكون مهماً وضرورياً وفورياً حَثيْث: على وزن "فـَعيل" اسم فاعل مبالغة صفة مشبهة من" حَثَّ - يَحُثُّ ": السريع والمستعجل حَثيْثاً: حال من " حَثيْث": بشكل مستعجل وسريع ومندفع ونشيط واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " اليسر والسرعة والفعالية
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٢٠ (الإجمالي: ٢٧)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. طلب

    الآيات المشتركة: ١ · Onu talep eder

  2. سدس

    الآيات المشتركة: ١ · سندس Hint kumaşıdır

  3. نجم

    الآيات المشتركة: ١ · Gezegen yıldızdır

  4. غشو

    الآيات المشتركة: ١ · Örter

  5. قمر

    الآيات المشتركة: ١ · Kamer gökteki ayın kütlesi demektir

  6. برك

    الآيات المشتركة: ١ · Birkan yanardağ demektir

  7. شمس

    الآيات المشتركة: ١ · Güneş demektir

  8. عرش

    الآيات المشتركة: ١ · Toplantı yerinde yöneticinin durduğu yüksek yerdir

  9. سخر

    الآيات المشتركة: ١ · Sahr kayalık sahadır

  10. سوي

    الآيات المشتركة: ١ · Seviye: Engebesiz düz yerdir

  11. ليل

    الآيات المشتركة: ١ · Durgun suyda dibe çöken mile “leyl“, akıp denize giden…

  12. نهر

    الآيات المشتركة: ١ · Durgun suyda dibe çöken mile “leyl“ akıp denize giden…

الآيات التي ورد فيها(١)

  1. … ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهَارَ يَطْلُبُهُ حَثِيثًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومَ مُسَخَّرَاتٍ بِأَمْرِهِ أَلَا لَهُ الْخَلْقُ …

    Çabuk ve istekli

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökحثث
YapıÜçlü (mücerred, muzaaf)
Özel DurumMükerrer / muzaaf (ikinci ve üçüncü harfleri aynı)
Bağlamsal Yakın Köklerحضض, عجل, سرد
Zıt Kökثبط
Çekirdek Özet 1Kesintisiz ve peş peşe hızlandırma, duraksamaksızın ardına düşüp kovalama
Çekirdek Özet 2Kozmik akışta gecenin gündüzü aralıksız, ısrarlı ve gecikmesiz takip etmesi
Çekirdek Özet 3Dinamik nizamın gevşeme ve boşluk kabul etmeyen kesintisiz ardışıklığı
Kritik Hata RiskiAnlamı yalnızca soyut bir acele veya alelade bir sürat sanıp, kökün özündeki kesintisiz ardışıklık ve ısrarlı takip dinamiğini göz ardı etmek

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
حثHafif ve kesintisiz sürtünmeyle ilerleme, hızlı sevk etme ve tahrik; nitekim aynı çekirdeği paylaşan حثو kökünde toprağı seri biçimde savurma, حثل kökünde ise döküntünün aralıksız ayrışması görülürثÇekirdeğin son harfinin yinelenmesiyle hareket tekil bir dürtme olmaktan çıkıp ardışık, peş peşe ve duraksamayan bir ivmeye dönüşmüştür

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
حÇit, duvar; çevirme, koruma, ayırmaHareketin belirli bir doğrultuda sınırlandırılması, dışa sapmadan hedefe odaklanması
ثİşaret, çarpı; im, sınır (ikiz harf ت imgesinden türetme olup peltek ses değeriyle yayılma ve sürtünme niteliği taşır)Odaklanan hareketin belirli bir temas ve iz bırakarak ileriye doğru hamle yapması
ثİşaret, çarpı; im, sınır (ikiz harf ت imgesinden türetme olup peltek ses değeriyle yayılma ve sürtünme niteliği taşır)İlk temasın ve izin hemen ardından ikincisinin gelmesi, duraksamasız ardışıklık ve süreklilik
حثثÇitin yönlendirmesiyle peş peşe vurulan işaretlerSınırları belirlenmiş bir kanalda durmaksızın birbirini izleyen, kesintisiz bir dürtüyle ilerleyen ardışık hareket

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBineği kamçı veya topukla aralıksız dürterek hızlandırmak; gözdeki mili seri hareketlerle gezdirmek; iki hareket arasında boşluk bırakmadan peş peşe sevk etmek (el-i‘câl fî ittiṣâl)
Cahiliye şiiri kullanımıTaabbata Şerran bir beytinde kökü avın veya bineklerin telaşla, aralıksız kovalanıp hızlandırılması anlamında kullanmıştır: كأنما حثحثوا حصا قوادمه / أو أم خشف بذي شث وطباق
Erken Arapça kullanımErken dönem metinlerinde ve nakillerde yer alan şu ifadede kök, durmaksızın hayra sevk ve teşvik etme anlamında isim formuyla yer almıştır: اقبلوا دليلى ربكم وحثيثاه إياكم

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Lisānü’l-ʿArab, Asâsü’l-Belâga.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça حثث kökü, somut düzlemde bir varlığı aralıksız biçimde dürtmek, koşturmak ve birbiri ardınca sevk etmek anlamını taşır. Klasik dilbilimcilerin el-i‘câl fî ittiṣāl (kesintisiz bir irtibat üzere acele ettirme) olarak tanımladığı bu hareket kalıbı, Sami dillerinin genelinde hızlı devinim, telaş ve içsel dürtü kavramlarıyla örtüşür. Kuzeybatı Sami dillerinde, özellikle İbranicede yer alan ḥ-w-š (acele etmek, telaşla koşmak) ve Süryanicedeki ḥūš (telaşlanmak, harekete geçmek) formları, kökün hız ve devinim eksenindeki ortak Sami semantik mirasını yansıtır. Arapçada ise kök, son sesin katlanmasıyla (muzaaflaşma) saf bir süratin ötesine geçmiş; iki olgu arasındaki zaman aralığını sıfıra indiren, birbirini durmaksızın kovalayan ve ardı arkası kesilmeyen dinamik bir takibi ifade edecek biçimde özelleşmiştir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Lisānü’l-ʿArab, Maqāyīsü’l-Luğa.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönحث ikili kökünden türeyen muzaaf çatıHayvanı peş peşe dürtüp aralıksız hızlandırma eyleminden ardışık ve kesintisiz takibe evrilmiştirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ve Süryanice ḥ-w-š biçimleriHızlı hareket etme, telaşla atılma ve ivedilik ortak anlam çekirdeğidirGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıBelirgin ve doğrulanabilir Afroasyatik dışı bağ tespit edilmediVeri bulunamadı

المصدر David Cohen, HALOT, Lisānü’l-ʿArab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
حثثAnlamlıKesintisiz hızlandırmaDurmaksızın sevk etme, peş peşe ve süratle kovalamaHedef kök; Kur'an'da geçer
ثحثAnlamlıBoğazdan gelen hırıltılı sesSes organlarında sürtünmeyle kesik ve hırıltılı ses çıkarma (seḥḥe/saḥseḥa)Ters çevrilme (kalb); Kur'an'da geçmez
ثثحKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıArapça fonotaktik kuralları gereği kullanılmaz

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
حثثMerkezHızlı ve kesintisiz sevkAralıksız, duraksamasız ve birbirine bitişik takipBir hareketin diğerini boşluk bırakmadan izlemesi
حضضKomşuTeşvik ve kışkırtmaDaha çok sözel ve ahlaki yönlendirmeyi, gayrete getirmeyi öne çıkarırEylemin fiziksel ardışıklığından ziyade iradi teşviki
عجلKomşuAcele ve ivedilikVaktinden önce yapma ve sabırsızlık vurgusu taşırحثث kökündeki ardışık intizam yerine zamansal öne alma
سردKomşuPeş peşe dizmeNesneleri veya sözleri aralıksız sıralama; mekanik ardışıklıkحثث kökündeki sevk ve sürat unsuru سرد kökünde daha durağandır
ثبطZıtAlıkoyma ve gevşetmeHareketi durdurma, yavaşlatma, engelleme ve atalete sürüklemeHızlandıran ve kovalayan devinimin zıddı olarak durdurma

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaحثثKesintisiz ve süratli takipBirbirini aralıksız kovalayan ve hızla sevk eden devinimKesin
LatinceInstigare, incessanter insequiKışkırtmak, durmaksızın kovalamakHem dışsal bir sevk hem de aralıksız bir takip hareketini karşılarGüçlü
İngilizceRelentlessly pursuing, urging incessantlyDurmaksızın takip eden, aralıksız sevk edenKesintisiz ardışıklığı karşılar ancak binek dürtme somutluğunu dışarıda bırakırGüçlü
AlmancaUnablässig nachfolgend, antreibenAra vermeden izleyen, ileri sürenHız ve kesintisiz takip birlikteliğini verirGüçlü
FransızcaPoursuivant sans relâche, inciterGevşemeksizin kovalayan, teşvik edenSürekli arkasından yetişme ve dürtme nüansını içerirGüçlü

المصدر Lewis & Short, Oxford English Dictionary, Lane’s Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
حَثِيثًاGecikmesiz, aralıksız ve süratle takip etmeKevnî nizam ve yaratılış ayetlerinde gecenin gündüzü duraksamadan, peşi sıra ve ısrarla kovalaması (A‘râf 7:54)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamKozmoloji ve âlemin yaratılışıTabiatta kendiliğinden bir boşluk veya atalet bulunmadığı, ilahi iradenin nizamı kesintisiz bir dinamizmle sürdürdüğüÂlemin sürekliliği ve kozmik devinimin duraksamasızlığı
FıkıhVeri bulunamadıDoğrudan bir fıkhi hüküm terimi olarak yer almazVeri bulunamadı
TefsirA‘râf 7:54 tefsiriGece ile gündüz arasındaki geçişin bir kovalamaca gibi tasvir edilmesi; aralarında hiçbir zaman boşluğu olmaksızın birbirini izlemesiZamanın ve kozmik döngünün kesintisiz ardışıklığı
HadisHayra ve amele teşvikMüminlerin gecikmeksizin ve birbirini gayrete getirerek salih amellere yönelmesiDinamik sevk, aralıksız teşvik ve sürat

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKozmik nizam ve kullukKesintisiz devinimGevşemeyi önlemeYaratılıştaki aralıksız akış gibi kulun da hayırda duraksamadan yol almasıGüçlü
İlmiFiziksel ve astronomik süreçlerSürekli ardışıklıkBoşluğu engellemeDoğa olaylarının periyodik ve birbirini anında izleyen nedensellik zinciriKesin
SiyasiYönetim ve kriz takibiDinamik denetimİhmali engellemeKararların ve kamu süreçlerinin aralıksız bir ısrarla takip edilmesiMuhtemel
İktisadiÜretim ve mübadele akışıHızlı dolaşımDurgunluğu kırmaMalların ve sermayenin bekletilmeksizin, seri biçimde el değiştirmesiMuhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerSürekli fonksiyonlar ve türevdeki limitZaman aralığının sıfıra yaklaştığı (Δt→0) kesintisiz akış ve ardışık faz geçişiGüçlü
Beşeri bilimlerYüksek motivasyon ve dinamik süreç takibiToplumsal veya kurumsal hedeflerde atalete düşmeksizin yürütülen ardışık ve kararlı yönetimGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi yalnızca kontrolsüz bir acelecilik veya acele etmek biçiminde yüzeysel bir hıza indirgemek
Kur'an içi daha geniş anlamHızın yanı sıra iki hadisenin arasında hiçbir boşluk ve gecikme bırakmayan intizamlı, ısrarlı ve kesintisiz takip hali
Yanlış anlamanın doğuracağı hataA‘râf 7:54 ayetindeki kozmik dengenin kusursuz dakikliğini kaçırıp, gece ve gündüzün rastgele bir telaş içinde aktığını zannetmek

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kozmik nizamın durağan değil, anbean işleyen, boşluk kabul etmeyen ve yüksek bir dakiklikle birbirini izleyen dinamik yapısını gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Yaratılış, göklerin ve yerin düzeni, gece ile gündüzün birbirini izlemesini konu edinen kozmolojik ayetlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Tabiat kanunlarının kör ve atıl bir mekanizma olduğu zannını yıkar; aksine ilahi emrin sevk ettiği aralıksız ve dakik bir devinim olduğunu ortaya koyar.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBineği veya nesneyi durmaksızın dürtüp hızlandırmak, iki hareket arasında boşluk bırakmadan aralıksız sevk etmek.
  • Soyut anlamBir sürecin diğerini zaman aralığı bırakmaksızın, ısrarlı ve kaçınılmaz bir ivmeyle takip etmesi; kesintisiz ardışıklık.
  • Sistematik karşılıkKozmik ve ontolojik sistemde ataletin, kopukluğun ve boşluğun reddedilerek, süreçlerin birbirini anında ikame ettiği dinamik düzen.
  • LaTeX modelilim⁡Δt→0S2(t+Δt)−S1(t)Δt=v>0
  • LaTeX açıklamasıModelde S1 gündüzü, S2 ise geceyi temsil eden birer durumu gösterir. İki durum arasındaki zaman farkı sıfıra yaklaşırken (Δt→0), geçişin gecikmesiz gerçekleştiği ve takip hızının (v) sıfırdan büyük pozitif bir ivmeyle kesintisiz sürdüğü sembolize edilmiştir.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ح