نحر

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ن-ح-رالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ٢ · الآيات: ١ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».نحرصلووَانْحَرْربب

الجذرالصيغ ١الآيات ١السور ١المجاورة ٢

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

نحر

ن - ح - ر

جذر
  • الورود: ١
  • الآيات: ١
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ١١

Burun deliği demektir. İçi boş kemik anlamına da gelmektedir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١١)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Burun deliği demektir. İçi boş kemik anlamına da gelmektedir.

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٠٣٠
النَحْرُ: موضع القلادة من الصدر، وهو المَنْحَرُ. والمَنحَرُ أيضاً: الموضع الذي يُنْحَرُ فيه الهَدِيُ وغيره. ونَحْرُ النهارِ: أوَّله. والنَحْرُ في اللَبَّةِ: مثل الذبح في الحَلْقِ. ورجلٌ مِنْحارٌ، وهو للمبالغة يوصَف بالجود. ومن كلام العرب: إنَّه لَمِنْحارٌ بَوائِكَها، أي يَنْحَرُ سِمانَ الإبل. ونَحَرْتُ الرجلَ: أصبن نحرَهُ، وكذلك إذا صرت في نَحْرِهِ. والنَحيرَةُ: آخر يومٍ من الشهر. قال الكميت يصف
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٥٬٦٢٧
المدخل: *نحر(باب النون والحاء وما يثلثهما) (*نحر) النون والحاء والراء. كلمة واحدة يتفرّعُ منها كلماتُ الباب. هي النَّحْر للإنسانِ وغيره، والجمع نُحور. والنَّحْر: البَزْل([1]) في النَّحْر. ونَحَرتُ البعيرَ نَحْراً. والنَّاحِران: عِرْقان في صَدر الفَرَس. ودائرة النَّاحر تكون في الجران إلى أسفَلَ من ذلك. وانتَحَروا على الشَّيء: تشاحُّوا عليه حِرصاً، كأنَّ كلَّ واحدٍ منهم يريد نَحرَ صاحبِه. ويقال: النَّحيرة:
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٦٦٠
- النحر: موضع القلادة من الصدر. ونحرته: أصبت نحره، ومنه: نحر البعير، وقيل في حرف عبد الله: (فنحروها وما كادوا يفعلون) [البقرة/71] (وهي قراءة شاذة) وانتحروا على كذا: تقاتلوا تشبيها بنحر البعير، ونحرة الشهر ونحيره: أوله، وقيل: آخر يوم من الشهر (انظر: المجمل 3/858؛ واللسان (نحر) )، كأنه ينحر الذي قبله، وقوله: ﴿فصل لربك وانحر﴾ [الكوثر/ 2] هو حث على مراعاة هذين الركنين، وهما الصلاة، ونحر الهدي، وأنه
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٥٠١
ن ح ر ضرب نحره ونحورهم‏.‏ ونه‏:‏ نحر البعير‏:‏ طعن في نحره نحراً ونحر الإبل وإبل منحرة وهذا منحر البدن وهذه مناحرها وهم نحّارون للجزر‏.‏ وتناحروا في الحرب‏.‏ ومن المجاز‏:‏ جاء في نحر النهار ونحر الشهر وناحرته ونحيرته‏.‏ وما أراه إلا في نحور الشهور ونحائرها ونواحرها‏.‏ قال الكميت‏:‏ والغيث بلالمتألقا - ت من الأهلّة في النواحر إذا وقع الغيث في أوّل الشهر كان غزيراً‏.‏ وجلس فلان في نحر
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٥٬٢٨٢
النَّحْرُ: الصَّدْر. والنُّحُورُ: الصدُور. ابن سيده: نَحْرُ الصدر أَعلاه، وقيل: هو موضعُ القلادة منه، وهو المَنْحَر، مدكر لا غير؛ صرح اللحياني بذلك، وجمعه نُحور لا يُكَسَّر على غير ذلك. ونَحَره ينْحَره نَحْراً: أَصاب نَحْرَه. ونَحَر البعيرَ ينحَره نحراً: طَعَنه في مَنْحَرِه حيث يبدو الحُلقوم من أَعلى الصدْر؛ وجَمَلٌ نَحِير في جمال نَحْرى ونُحَراء ونَحائِرَ، وناقة نَحِير ونَحِيرَة في أَنْيُق
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٣٣٧
* ن ح ر * * النَّحْرُ * و * المَنْحَرُ * بوزن المَذْهب موضع القِلادة من الصدر والمَنْحَر أيضا موضع نَحْر الهَدْي وغيره و * النَّحْرُ * في اللَّبَّة كالذبح في الحلق وبابه قطع و * النِّحْرِيرُ * بوزن المِسكين العالم المُتقن و * انْتَحَرَ * الرجل * نَحَرَ * نفسه و * انْتَحَرَ * القوم على الشيء تشاحوا عليه حِرصا و * تَنَاحَرُوا * في القتال
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٥٬٧٧١
نحر الصدر: أعلاه. وقيل: النحر: هو الصدر بنفسه، كالمنحور، بالضم، قال غيلان: يستوعب البوعين من جريره من لد لحييه إلى منحـوره قال الصاغاني: ويروى: حنجوره، ويروى منخوره، بالخاء معجمة. أو النحر: موضع القلادة من الصدر، وهو المنحر، مذكر لا غير، صرح به اللحياني، ج نحور، لا يكسر على غير ذلك. نحره، ينحره، كمنعه، نحرا بالفتح، وتنحارا بالكسر: أصاب نحره. ونحر البعير
رابط المدخل

نحر الصدر: أعلاه. وقيل: النحر: هو الصدر بنفسه، كالمنحور، بالضم، قال غيلان:

يستوعب البوعين من جريره من لد لحييه إلى منحـوره قال الصاغاني: ويروى: حنجوره، ويروى منخوره، بالخاء معجمة. أو النحر: موضع القلادة من الصدر، وهو المنحر، مذكر لا غير، صرح به اللحياني، ج نحور، لا يكسر على غير ذلك. نحره، ينحره، كمنعه، نحرا بالفتح، وتنحارا بالكسر: أصاب نحره. ونحر البعير ينحره نحرا: طعنه في منحره حيث يبدو الحلقوم من أعلى الصدر. وجمل نحير، كأمير، من جمال نحرى، كسكرى، ونحراء، بالضم ممدودا، ونحائر، وناقة نحير ونحيرة من أنيق نحرى ونحراء ونحائر. ويوم النحر: عاشر ذي الحجة الحرام يوم الأضحى، لأن البدن تنحر فيه. يقال: انتحر الرجل، إذا نحر، أي قتل نفسه. وفي مثل: سرق السارق فانتحر. وهو مجاز. من المجاز: انتحر القوم على الأمر، إذا تشاحوا عليه وحرصوا فكاد بعضهم ينحر بعضا، أي يقتل، كتناحروا. ويقال: تناحروا في القتال كذلك، ولكنه مستعمل في حقيقته. والناحرتان: عرقان في اللحي، هكذا في سائر النسخ. وفي اللسان، في النحر، كالناحران، وفي بعض النسخ: كالناحرين، وفي الصحاح: عرقان في صدر الفرس. في المحكم: الناحرتان: ضلعان من أضلاع الزور، أو هما الواهنتان. وقال ابن الأعرابي: الناحرتان: الترقوتان من الإبل والناس وغيرهم. وقال أبو زيد: الجوانح: أدنى الضلوع من المنحر، وفيهن الناحرات، وهي ثلاث من كل جانب، ثم الدأيات، وهي ثلاث من كل شق، ثم يبقى بعد ذلك ست من كل جانب متصلات بالشراسيف لا يسمونها إلا الأضلاع، ثم ضلع الخلف وهي أواخر الضلوع. من المجاز: جاء في نحر النهار ونحر الشهر، أي أوله، وكذلك نحر الظهيرة، كالناحرة، وفي حديث الإفك: حتى أتينا الجيش في نحر الظهيرة ، وهو حين تبلغ الشمس منتهاها من الارتفاع، كأنها وصلت إلى النحر، ج نحور. والنحيرة كسفينة: أول يوم من الشهر أو آخره، لأنه ينحر الذي يدخل بعده. وقيل: لأنها تنحر التي قبلها، أي تستقبلها في نحرها. وفي الحديث: أنه خرج وقد بكروا بصلاة الأضحى فقال: نحروها نحرهم الله أي صلوها في أول وقتها، من نحر الشهر وهو أوله. وقال ابن الأثير: وقوله: نحرهم الله، يحتمل أن يكون دعاء لهم أي بكرهم الله بالخير كما بكروا بالصلاة في أول وقتها، ويحتمل أن يكون دعاء عليهم بالنحر والذبح؛ لأنهم غيروا وقتها. أو النحيرة: آخر ليلة منه مع يومها، لأنها تنحر الذي يدخل بعدها، أي تصير في نحره، فهي ناحرة، فعيلة بمعنى فاعلة، قال ابن أحمر الباهلي: ثم استمر عليه واكف هـمـع في ليلة نحرت شعبان أو رجبا قال الأزهري: معناه أنه يستقبل أول الشهر، ويقال له ناحر، كالنحير، وبه فسر ما أنشده ثعلب: مرفوعة مثل نوء السمـا ك وافق غرة شهر نحيرا وقال ابن سيده: أرى نحيرا فعيلا بمعنى مفعول، ج ناحرات ونواحر، نادران. قال الكميت يصف فعل الأمطار بالديار: والغيث بالـمـتـألـقـا ت من الأهلة في النواحر من المجاز: الداران تتناحران، أي تتقابلان، يقال: منازل بني فلان تتناحر، أي تتقابل. وقال الفراء: سمعت بعض العرب يقول: منازلهم تتناحر، هذا بنحر هذا: أي قبالته، قال: وأنشدني بعض بني أسد: أبا حكم هل أنت عم مجالد وسيد أهل الأبطح المتناحر

ونحرت الدار الدار، كمنع: استقبلتها، فهي تنحرها، وكذلك ناحرت، وهو مجاز. نحر الرجل في الصلاة: انتصب ونهد صدره، وبه فسر بعض قوله تعالى: فصل لربك وانحر أو نحر الرجل في الصلاة، إذا وضع يمينه على شماله، وبه فسرت الآية. قال ابن سيده: وأراها لغة شرعية، وقيل معناها: وانحر البدن، وقال طائفة: أمر بنحر النسك بعد الصلاة. قال في البصائر: ففيه تحريض على فضل هذين الركنين، وفعلهما، فإنه لا بد من تعاطيهما فإنه واجب في كل ملة. وقيل أمر بوضع اليد على النحر. قلت: وقال ابن القطاع: نحر الرجل: قام في الصلاة فرفع يديه عند ذلك. أو نحر: انتصب بنحره إزاء القبلة ولم يلتفت يمينا ولا شمالا. وقال الفراء في معنى الآية: أي استقبل القبلة بنحرك. وقال ابن الأعرابي: النحر: انتصاب الرجل في الصلاة بإزاء المحراب. وقال في البصائر: وقيل: فيه حث على قتل النفس بقمع الشهوة وكف النفس عن هواها. فحاصل ما ذكر من الأقوال سبعة، وزاد الصاغاني فقال عن قوم: وانحر، أي استقبل نحر النهار، أي أوله. فصارت الأقوال ثمانية. من المجاز: النحر والنحرير، بكسرهما: الحاذق الماهر العاقل المجرب، وقيل: النحرير: الرجل الطبن المتقن الفطن البصير بكل شيء، مأخوذ من قولهم: نحر الأمور علما، أي لأنه ينحر العلم نحرا، والجمع النحارير، وسئل جرير عن شعراء الإسلام قال: نبعة الشعر للفرزدق. قيل: فما تركت لنفسك? قال: أنا نحرت الشعر نحرا. قاله الزمخشري. وبرق نحره: لقب رجل، كتأبط شرا، وذرى حبا، وغيرهما. من المجاز: منتحر الطريق: سننه الواسع البين. من كلام العرب: إنه لمنحار بوائكها، أي ينحر سمان الإبل، وهو للمبالغة، يوصف بالجود. والمنحر: الموضع الذي ينحر فيه الهدي وغيره، والجمع المناحر. ومسجد النحر معروف بمنى، وكذلك المنحر بها. من المجاز: تناحروا عن الطريق: عدلوا عنه، كذا في الأساس. يقال: لقيته صحرة بحرة نحرة، منونات، أي عيانا، نقله الصاغاني، وقد سبق ذكر كل من صحرة وبحرة في محلهما. ومما يستدرك عليه: النحيرة: المنحورة. والناحر: أول الشهر. ونحر الصلاة: صلاها في أول وقتها. ونحائر الشهر: مقابلاتها. ورجل منحار، بالكسر: جواد. والمنحور: المستقبل، وبه فسر قول الشاعر: أوردتهم وصدور العيس مسنفةوالصبح بالكوكب الدري منحور وقال عدي بن زيد يصف الغيث: مرح وبله يسح سيوب ال ماء سحا كأنه منحـور أي مذبوح. ويقال للسحاب إذا انعق بماء كثير: قد انتحر انتحارا، قال الراعي: فمر على منازلها فألقـى بها الأثقال فانتحر انتحارا

وهو مجاز. ودائرة الناحر: تكون في الجران إلى أسفل من ذلك. وقعد فلان في نحر فلان: قابله. ونحرته نحرا: قابلته. وتناحروا على الطريق وغيره، إذا تتابعوا عليه. وهو مجاز. والنحارية: قرية بمصر من أعمال الغربية. ونحيزة الرجل. كسفينة: طبيعته. والنحيزة أيضا: طرة تنسج ثم تخاط على الفساطيط شبه الشقة. والنحيزة: العرقة، وقال ابن شميل: النحيزة: طريقة سوداء كأنها خط مستوية مع الأرض خشنة لا يكون عرضها ذراعين وإنما هي علامة في الأرض من حجارة أو طين أسود. وقال الأصمعي: النحيزة: الطريق بعينه شبه بخطوط الثوب، وقال أبو زيد: النحيزة من الشعر يكون عرضها شبرا تعلق على الهودج يزينونه بها. وربما رقموها بالعهن. وقال أبو عمرو: النحيزة: النسيجة شبه الحزام يكون على الفساطيط التي تكون على البيوت تنسج وحدها وكأن النحائز من الطرق مشبهة بها. وقال أبو خيرة: النحيزة: الجبل المنقاد في الأرض، والأصل في جميع ما ذكر واحد، وهو الطريقة المستدقة. والنحيزة: واد في ديار غطفان، عن أبي موسى.

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٩٬١٣٢
نَحَرَ 1 نَحَرَ ذ , (A, Msb, K,) aor. نَحَرَ , (Msb, K,) inf. n. نَحْرٌ (S, Msb, K) and مَنْحَرٌ (Msb) and تَنْحَارٌ [an intensive form], (K,) He stabbed, or stuck, (A, K,) a camel, (A, TA,) or a beast, (Msb,) [but generally the former,] in his نَحْر, (A,) or in his مَنْحَر, (TA,) where the windpipe (حُلْقُوم) commences in the uppermost part of the breast; (K, TA;) [i. e., in the لَبَّة; for]
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٧٣٧
نَحَرَ نَحَرَ A ( n. ac. نَحْر 1 , مَنْحَر 17 , تَنْحَاْر 62 ), a. Jugulated; slaughtered, slew. b. Faced, fronted. نَاْحَرَ نَاْحَرَ III , a. see I (a) . تَنَاْحَرَ تَنَاْحَرَ VI a. [ 'Ala ], Seized each other by the throat. b. Faced each other. c. [ Fī ], Stabbed each other in ( fight ). d. [ 'An ], Turned aside from. اِنْتَحَرَ اِنْتَحَرَ VIII , a. see VI (a) . b. Slew
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ١٧٬٣٤٦
نحر نَحَرَ - يَنْحَرُ نَحَرَ - يَنْحَرُ + كائناً + كائناً: يطعنه في نحره: يطعنه في أسفل الرقبة عند اتصالها بالصدر: واصطلاحاً هي النسك بذبح الهدي من الإبل أو البقر في الحج والأضحى واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " قتل وإماتة كائن كائناً آخر بكل أشكال القتل"، وهي: قتَلَ - يَقْتُلُ، حَرِبَ - يَحْرَبُ، ذَبَحَ - يَذْبَحُ، عَقَرَ - يَعْقِرُ، نَحَرَ
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٢ (الإجمالي: ٢)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. صلو

    الآيات المشتركة: ١ · Namaz

  2. ربب

    الآيات المشتركة: ١ · Ribve, tümsek demektir

الآيات التي ورد فيها(١)

  1. فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ

    Ve boğazla

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökنحر
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerذبح, عقر, سفك
Zıt Kökحيا
Çekirdek Özet 1Devenin göğüs çukuruna mızrak saplayarak kanını akıtmak, göğsün üst kısmı
Çekirdek Özet 2En değerli varlığı ve tüm yönelişi tam cepheden yalnızca Allah'a has kılarak adamak
Çekirdek Özet 3Mülkiyet ve can bağını çözerek tevhidî teslimiyeti eylemle görünür kılma
Kritik Hata RiskiEylemin sadece mekanik bir hayvan boğazlama olarak anlaşılıp tevhidi göğüsleme ve adanış boyutunun yitirilmesi

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
نحİçten dışa doğru dar bir açıklıktan yönelme, soluk ve ses çıkarma, oyukluk ve incelmeرÇekirdekteki oyukluk ve içten dışa yönelme hareketini, boynun göğüsle birleştiği anatomik çukura ve bedenin en ön cephesine odaklayarak orada açma, delme ve yüz yüze durma fiiline dönüştürür; bu anlam akrabalığı نحب, نحت, نحس, نحل köklerinde de görülür.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
نfiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkBedenin içinden geçen can akışını, soluk sürekliliğini ve hayat damarını simgeler.
حçit, duvar; çevirme, koruma, ayırmaGöğüs kafesinin üst sınırını, canı çevreleyen bedensel çatıyı ve koruyucu boğaz eşiğini temsil eder.
رinsan başı; baş, ilk, üstBedenin en üst cephesini, başın hemen altındaki giriş kapısını ve doğrudan yöneliş noktasını ifade eder.
نحرCan akışını koruyan göğüs kafesinin en üst eşiğindeki açıklığa yönelerek bedeni doğrudan hedefe çevirme ve hayat kanalını açarak teslim etme hareketi.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamDevenin göğsünün üst kısmında, boynun bittiği yerdeki köprücük kemikleri çukuruna (el-menhar) kargı saplayarak kanını boşaltmak; bedenin ön cephesi, göğsün en üst bölgesi.
Cahiliye şiiri kullanımıKümeyt b. Zeyd el-Esedî bir beytinde hilalin ilk belirdiği günleri nitelemek üzere bu kökten türeyen kelimeyi ayın ön cephesi anlamında kullanmıştır: والغيث بكر لم تأنقا - ت من الأهلة في النواحر / Ayın henüz ilk günlerinde, hilalin ön cephesinde erken yağan bol yağmur.
Erken Arapça kullanımKlasik bedevi dilinde deve kesimi için müstakil olarak bu kök kullanılmış; ayrıca evlerin karşılıklı bakması durumuna «منازل تتناحر», yolun karşısına dikilmeye de «نحر الطريق» denilmiştir.

المصدر Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha, Kitābü’l-ʿAyn.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça نحر kökü, Sami dillerinde özellikle soluk borusu, boğazlama, nefes alma ve göğüs bölgesiyle ilişkili ilksel köklerle fonetik ve anlamsal bir ortaklık taşır. İbranicede hırıltı çıkarmak, burnundan şiddetle solumak veya soluk borusunun ses vermesi anlamındaki kökle (İbranice נחר nakhar) fonetik bakımdan örtüşen bu semantik çekirdek, canın çıktığı ve soluğun geçtiği üst solunum kanalına işaret eder. Klasik Arapçada bu kök, devenin anatomik yapısına uygun olarak ayakta dururken boyun kökündeki çukurdan kargı saplanarak kanının süratle boşaltılması işlemine tahsis edilmiş; göğüs göğüse gelme, doğrudan karşılama ve cepheden durma gibi türevlerle anlamsal genişleme kazanmıştır.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Lisān al-ʿArab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönBoynun göğüsle birleştiği çukurluk (el-menhar), devenin kargıyla boğazlanması ve cepheden göğüslemeGöğsün en üst açık noktasından canı tahliye etme ve hedefe dosdoğru yönelme anlamı merkezdedir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice נחר (nakhar) biçiminde soluma, nefes borusu ve hırıldama anlamlarıyla akrabalıkCanın nefesle çıktığı anatomik merkeze ve soluk kanalına odaklanan ortak bir arka plana dayanır.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik dillerde boğaz, soluk ve kesim eylemlerini ifade eden ilksel köklerle olası bağlantıVeri bulunamadıMuhtemel

المصدر David Cohen, Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
نحرAnlamlıBoğazlamak, göğüslemek, karşılamakDeveyi göğüs çukurundan kesmek; göğsün üst kısmı; ayın ve günün ilk vakti.Kur'an'da geçer, hedef kök.
نرحAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kayıtlıdır, Kur'an'da geçmez.
حنرAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kayıtlıdır, Kur'an'da geçmez.
حرنAnlamlıDirenmek, inat etmek, durmakBineğin huysuzluk edip yürümemesi, serkeşlik ederek sabit kalması.Hedef kökün teslimiyet ve akış hareketine zıt bir inatlaşma içerir; Kur'an'da geçmez.
رنحAnlamlıSendelemek, başı dönmekBaşı dönüp bayılacak gibi sallanmak, dengesini kaybedip sendelemek.Kur'an'da geçmez.
رحنAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kayıtlıdır, Kur'an'da geçmez.

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
نحرMerkezGöğüsten kurban etmek, cepheden yönelmekDevenin ayakta iken göğüs çukurundan mızrakla vurulup kanının akıtılması; tam karşı duruşİbadette bedenin ve en kıymetli malın doğrudan adanışını ifade eder.
ذبحKomşuBoğazlamak ve kesmekÇene altından boğazı ve şah damarlarını enlemesine keserek hayvanı kurban etmekGenellikle küçükbaş ve sığır cinsi hayvanların yere yatırılarak kesilmesini anlatır.
عقرKomşuYaralayarak devirmekBineğin veya kaçan hayvanın bacaklarını keserek yere düşürmekGüç yetirilemeyen devenin önce bacaklarının kesilip hareketsiz kılınmasını belirtir.
سفكKomşuAkıtmak ve dökmekSıvıyı veya kanı zorlayarak, şiddetle boşaltıp zayi etmekAnatomik bölgeye değil, kanın haksızca veya yoğun biçimde dökülmesine odaklanır.
حياZıtYaşatmak ve can vermekCanı bedende tutmak, canlılığı muhafaza etmek ve varlığı sürdürmekCanı teslim alıp kanı akıtmanın aksine hayatı devam ettirme fiilidir.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaنحرGöğüsten kurban etmek, göğüslemekDeveyi göğüs çukurundan boğazlamak veya cepheden dosdoğru karşılamakKesin
LatinceIugulare, immolareBoğazlamak, kurban sunmakIugulare gırtlaktan kesmeyi, immolare ise sunağa kurban adamayı karşılar; devenin özel nahr yöntemini içermezGüçlü
İngilizceTo slaughter by spearing, to sacrificeMızrakla boğazlamak, kurban etmekSlaughter genel kesimi, sacrifice ibadet kastını verir; göğüs çukuruna özgü anatomik ayrımı tam yansıtmazGüçlü
AlmancaSchlachten, opfernBoğazlamak, kurban sunmakSchlachten kesme eylemini, opfern dini adanışı verir; devenin ayakta kargılanması tekniğini kapsamazGüçlü
FransızcaÉgorger, sacrifierBoğazını kesmek, kurban etmekÉgorger gırtlak kesimini, sacrifier kurban etmeyi anlatır; Arapçadaki menhar çukuruna özgü daralmayı vermezGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْKurban kesmek, devenin göğüs çukurundan kanını akıtarak Allah'a adamakKevser nimetine karşılık şükür ve ihlasla kurban ibadetini ifa etme bağlamı; Kevser 108:2.
فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْNamazda elleri göğüs hizasına kaldırmak veya göğüs üstünde bağlamakNamazın iftitah tekbirinde veya kıyamında ellerin duruş yerine işaret eden fıkhî-tefsirî vecih; Kevser 108:2.
فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْKıbleye göğüsle yönelmek ve doğrudan cephe almakŞirke ve putlara sırt çevirip bedeni ve kalbi dosdoğru Allah'a tevcih etme vechi; Kevser 108:2.

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamTevhid ve şükür akidesiKurbanın yalnızca Allah adına kesilmesinin imanın zorunlu rüknü olması, putlar adına kan akıtmanın şirki temsil etmesiİbadetin ve kan akıtmanın yalnızca Yaratıcıya tahsis edilmesi.
FıkıhHedy ve kurban hükümleriDevenin ayakta iken sol ön ayağı bağlanarak nahr edilmesi ile diğer hayvanların zebh edilme usulü; namazda ellerin göğüs üzerine konulmasıKesim tekniğinin ibadetteki sıhhat şartı ve namaz heyetindeki sünnet sınırları.
TefsirMüşrik adetlerinin reddiMüşriklerin putları adına ibadet etmelerine karşılık, namazın ve kurbanın yalnızca Rabbe özgü kılınmasıTevhidî ibadetin biçimsel ve kalbî istikameti.
HadisZilhicce kurbanı (Yevmü'n-Nahr)Bayram namazından sonra kurban kesilmesi, hayvana eziyet edilmeden en seri şekilde canının alınması usulüNebevî sünnette kurbanın vakti, mekânı ve hayvanın canını süratle teslim alma adabı.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhidî kulluk ve kurbanEn değerli varlığı adamaŞükrü fiiliyata dökmekCanın ve nimetin gerçek sahibini ikrar ederek şirk şaibesini ortadan kaldırır.Güçlü
İlmiZooloji ve biyolojiHızlı ve acısız kan tahliyesiCanı süratle sonlandırmakKalbe ve beyne giden ana damarların kesiştiği göğüs çukurunu hedef alarak hayvana asgari acı verir.Kesin
SiyasiToplumsal duruş ve sebatBatıla karşı göğüs germeHakikati cepheden savunmakTehdit ve baskılara karşı geri adım atmaksızın dosdoğru yönelerek izzeti muhafaza eder.Muhtemel
İktisadiServetin dolaşımı ve infakBüyükbaş ve deve varlığını paylaşmaSosyal adaleti sağlamakToplumun en değerli sermayesini kurban yoluyla ihtiyaç sahiplerine dağıtarak tekelciliği kırar.Güçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerBasınçlı akışkan hattında kritik tahliye noktasıYüksek debili bir kapalı devrenin en stratejik birleşim noktasından kontrollü olarak açılarak potansiyel enerjinin hızla sıfırlanması.Güçlü
Beşeri bilimlerKriz anında cepheden yüzleşme ve nihai fedakarlıkBireyin veya topluluğun varoluşsal bir tehdit karşısında kaçış yollarını terk ederek tam cepheden göğüs germesi ve en değerli unsurunu feda etmesi.Güçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca sıradan bir et tedariki veya kan dökme işlemine indirgeyerek göğüsleme, yönelme ve en kıymetliyi adama boyutunu dışarıda bırakmak.
Kur'an içi daha geniş anlamNamazla eşleşen, tevhidî aidiyetin en üst seviyede tescillendiği, devenin cüssesiyle temsil edilen en büyük maddi değeri ve bedenin en ön cephesini Allah'a vakfetme bütünlüğü.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetteki emri mekanik bir kasaplık eylemine indirgemek; böylece surenin ebter suçlamasına karşı getirdiği ontolojik bereket ve cephe alış cevabını kavrayamamak.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Tek bir ayette (Kevser 108:2) geçmesine rağmen, Kur'an'ın kurban anlayışını pagan gelenekten koparıp tevhide bağlayan, namaz ile fedakarlığı birleştiren kilit bir eylemi temsil eder.
Hangi ayet groupsunda belirleyicidir?Kurban, hac kurbanları (hedy hükümleri), namazın rükünleri ve şirk adetlerinin reddedildiği bağlamlarda kavramsal eksendir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Kurbanın kandan hoşlanan bir ilaha bedel sunma olduğu yönündeki müşrik algıyı yıkar; canın ve nimetin yegane sahibine şükür ve toplumsal dayanışma için göğüs göğüse bir yöneliş olduğunu gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamDevenin göğsünün üst kısmındaki çukura kargı saplayarak kanını akıtmak; göğüs bölgesini öne çıkarıp doğrudan hedefe dönmek.
  • Soyut anlamEn değerli varlığı ve bedenin en açık, savunmasız ön cephesini mutlak Hakikate adayarak şirk unsurlarından arınmak ve fedakarlıkta bulunmak.
  • Sistematik karşılıkİbadet sisteminde namazın bedeni yönelişini, kurbanın ise iktisadi ve hayati boyutta mülkiyet bağını çözerek tevhide teslim oluşunu temsil eden eylem mekanizması.
  • LaTeX modeliO=D⃗⋅F⃗+lim⁡Δt→0ΔEΔt
  • LaTeX açıklamasıModelde D⃗ doğrudan ve tavizsiz yöneliş vektörünü, F⃗ bedenin ve iradenin en açık ön cephesini (göğüsleme halini), E feda edilen en değerli yaşamsal ve iktisadi enerjiyi, t zamanı ve O yönelişin nihai odağı olan tek ilahi mercii simgeler. Göğsün hedefle tam örtüşmesi (D⃗⋅F⃗) ile en kıymetli kaynağın tereddütsüz tahliyesi (ΔEΔt), nahr eyleminin somuttan soyuta türeyen tevhidî yönelişini ve teslimiyet dinamiğini ifade eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ن