بابل

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ب-ا-ب1 sîga, 29 mücavir kök, 1 ayet, 1 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.بأسمرأنفعشطنبابلبِبَابِلَماروتهاروتشريأذنفتنضرر

KökSîga 1Ayet 1Sure 1Mücavir 29

▶ Ağı aç (3B)

بابل

ب - ا - ب

KÖK
  • 1 geçiş
  • 1 ayet
  • 1 sîga
  • 1 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Bâbile

Bu sayfa şu yazımları da kapsar: بوبل

Notlarım

Sözlükler(1)

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR625 harf
بَابِلِىٌّ بَابِلِىٌّ اـبل اـبلي باـبلي بابل بابلى بابلي Of, or belonging to, or relating to, بَابِل [i. e. Babel], a place [well known] in El-'Irák: it is an epithet applied to enchantment, [which is said to have been there taught by two fallen angels, Hároot and Mároot, (see the Kur ii. 96,)] and to wine. (S, K, TA.) ― -b2- And hence, (TA,) Poison: [and, accord to the CK, wine;] as also ↓
Maddenin bağlantısı

بَابِلِىٌّ بَابِلِىٌّ اـبل اـبلي باـبلي بابل بابلى بابلي Of, or belonging to, or relating to, بَابِل [i. e. Babel], a place [well known] in El-'Irák: it is an epithet applied to enchantment, [which is said to have been there taught by two fallen angels, Hároot and Mároot, (see the Kur ii. 96,)] and to wine. (S, K, TA.) ― -b2- And hence, (TA,) Poison: [and, accord to the CK, wine;] as also ↓ بَابِلِيَّةٌ. (K, TA.) ― -b3- In the original language of the place above mentioned, البَابِلِىُّ is a name of المُشْتَرِى [The planet Jupiter]. (TA.)

بَابِليَّةٌ بَابِليَّةٌ اـبلي باـبليه باـبلية بابلي بابليه بابلية : see above.

Sîgalar(1)

Mücavir kökler29 mücavir (44 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. ماروت

    1 ortak ayet · Ve Marut

  2. هاروت

    1 ortak ayet · Harut

  3. سليمان

    1 ortak ayet · Süleyman

  4. شري

    1 ortak ayet · Satın aldılar

  5. مرأ

    1 ortak ayet · Mer’, “merve”den dönüşmüştür

  6. نفع

    1 ortak ayet · Fayda eder

  7. فتن

    1 ortak ayet · Fitne, Madeni curuftan temizlemek için eritmek demektir

  8. سحر

    1 ortak ayet · Kesilmiş koyunun akciğeri demektir

  9. تلو

    1 ortak ayet · Tilvi toklu demektir

  10. فرق

    1 ortak ayet · Fırka Kayalıktan kopan parça demektir

  11. بأس

    1 ortak ayet · Bes besese dağınık taşlar demektir

  12. ضرر

    1 ortak ayet · “Darir” zor, bulanık gören kişi demektir

Geçtiği ayetler(1)

  1. … كَفَرُوا يُعَلِّمُونَ النَّاسَ السِّحْرَ وَمَا أُنْزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ بِبَابِلَ هَارُوتَ وَمَارُوتَ وَمَا يُعَلِّمَانِ مِنْ أَحَدٍ حَتَّى يَقُولَا …

    BâbileVe onlar şeytanların Süleyman’ın mülkü aleyhine uydurdukları şeylerin ardına düştüler. Halbuki Süleyman asla küfretmedi. Sadece şeytanlar küfrettiler. Onlar, insanlara sihri ve Babil’de ki iki meleğe; Harut ile Marut a indirilenleri öğretiyorlardı. Bu iki melek ise: «Biz ancak imtihan için gönderildik, sakın küfretme. «demedikçe kimseye sihirden bir şey öğretmezlerdi. Onlardan koca ile karısının arasını ayıracak şeyler öğrendiler. Halbuki bunlar, Allah’ın izni olmadıkça o sihirle kimseye zarar verici değillerdi. Onlarsa kendilerine zarar verip fayda vermeyen şeyleri öğreniyorlardı. Andolsun ki, onlar onu satın alan kimse için ahirette hiçbir olmayacağını biliyorlardı. Ne fena birşey karşılığında nefislerini sattılar. Şayet bilmiş olsalardı?

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökبابل
YapıDört harfli, gayrimunsarıf özel ad (alem/yer adı)
Özel DurumYabancı kökenli (Akatça/Sami) özel isim, alem-i a'cemî
Bağlamsal Yakın Köklerمصر, سبأ, مدين
Zıt Kökمكة
Çekirdek Özet 1Eski Mezopotamya'da Fırat nehri kıyısında kurulmuş kadim metropol ve medeniyet merkezi
Çekirdek Özet 2İmtihan, ilahi bilgi ile büyü/sihir ayrımının sınandığı tarihi ve coğrafi mekan
Çekirdek Özet 3Maddi ve teknik medeniyetin zirvesinde bilginin hakikat yerine tahrif ve fitne aracına dönüştürülmesi riski
Kritik Hata RiskiBabil lafzını Arapça türemiş soyut bir fiil kökü sayarak tarihsel ve coğrafi bağlamından koparmak veya salt bir efsane mekanına indirgemek

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
بابAçıklık, giriş, geçit ve intikal noktası teşkil etmeلÖzel ad yapısında Akatça kökenli bileşiğin son unsuruyla birleşerek mekana ve kurumsal kapıya tahsis oluşması
بلIslatma, karıştırma veya yayılma hareketini bildirmeباArap dilcilerinin zayıf iştikak yorumuna göre dillerin veya zihinlerin karıştığı mekanı niteleme yönünde özel adlaşma

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
بEv, çadırKapalı ve korunaklı bir yerleşim alanını, sınırları belirlenmiş mekanı temsil eder.
اÖküz başıGüç, öncülük, kurucu iktidar ve hiyerarşik başlangıç kuvvetini simgeler.
بEv, çadırİkinci bir yerleşim, kurumsal yapı veya iç içe geçmiş barınma ve nizam alanını yineler.
لÇoban değneği, üvendireSevk etme, yönetme, bağlama ve otorite kurma hareketini ifade eder.
بابلEv-güç-ev-sevk imgelerinin birleşimiGüç ve nizam ile tahkim edilmiş, idari ve merkezi bir otoritenin sevk ettiği büyük kurumsal yerleşim alanı.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamMezopotamya düzlüğünde Fırat kenarında kurulu müstahkem kadim şehir; Akatça ilahi kapı manasındaki isim tamlamasının yer adı olarak somutlaşması.
Cahiliye şiiri kullanımıCahiliye şairleri Babil'i özellikle şarabın menşei ve üstün niteliği veya büyü/sihir diyarı olarak anmıştır. Muallaka şairi Tarafe ve diğer erken dönem şairleri Babil şarabını meşhur bir vasıf olarak zikreder.
Erken Arapça kullanımİbn Abbas ve erken dönem müfessirleri kelimeyi dillerin dağıldığı veya Hârut ile Mârut kıssasının geçtiği Irak topraklarındaki kadim merkez olarak nakleder.

Kaynak Lisânü'l-Arab, Tâcü'l-Arûs, Taberî Tefsiri, Cevâd Ali (Târîhu'l-Arab kable'l-İslâm).

Sami etimolojik katman

Arapçada بابل lafzı gayrimunsarıf bir yer adı olup kökeni doğrudan Doğu Sami dillerinden Akatçaya dayanır. Akatça bāb-ilim veya çoğul biçimiyle bāb-ilāni tamlaması Tanrının kapısı yahut Tanrıların kapısı anlamına gelir. Bu terkip Sümerce eşdeğeri KÁ.DINGIR.RA ifadesinin Sami dillerine tercümesidir. Batı Sami dillerinde, bilhassa İbranicede Bābel biçiminde korunmuş, ancak Tekvin metninde halk etimolojisi yoluyla dilleri karıştırmak ve dağıtmak köküyle (bālal) irtibatlandırılmıştır. Arap dilcilerinden bazıları da bu semantik kaymanın etkisiyle kelimeyi tebellele (karıştı, dağıldı) fiilinden türetilmiş saymışlarsa da modern filoloji ve çivi yazılı metinler lafzın doğrudan Akatça bāb-ili yapısından Sami dillerine aktarılan bir şehir unvanı olduğunu kesin biçimde ortaya koymaktadır.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, CAD (The Assyrian Dictionary of the Oriental Institute of the Chicago), Lisânü'l-Arab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönبلل kökünden türetme iddiasıKlasik bazı dilcilerin dillerin orada karışması sebebiyle türetilmiş saydığı zayıf halk etimolojisiMuhtemel
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiAkatça bāb-ilim, İbranice Bābel, Süryanice BābēlTanrının kapısı anlamına gelen tamlamanın Batı Sami dillerine özel yer adı olarak intikaliKesin
Daha geniş dilsel ilişkiSümerce KÁ.DINGIR.RAAkatça ifadenin köken aldığı Sümerce doğrudan kavramsal şablon ve çivi yazılı tablet kayıtlarıKesin

Kaynak Chicago Assyrian Dictionary, Brown-Driver-Briggs, Arthur Jeffery (The Foreign Vocabulary of the Qur'an).

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
بابلAnlamlıKapı, şehir, medeniyet merkeziAkatça kökenli özel yer adı; Kur'an'da anılan tarihi beldeHedef kök; Kur'an'da geçer

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
بابلMerkezTarihi ve kadim şehirİlmi ve ruhi imtihanın, bilginin tahrif edilme mekanının adıKur'an'da fitne ve sihir bağlamında anılan Mezopotamya şehri
مصرKomşuİdari ve siyasi merkezSiyasi iktidar, mülk ve firavuni tahakkümün mekanı olması bakımından ayrılırKur'an'da iktidar ve kavmiyet baskısının merkezi olarak geçer
سبأKomşuİktisadi ve refah beldesiZenginlik, refah ve nankörlük sonucu yıkılan medeniyet olmasıyla ayrılırKur'an'da maddi refah ve nankörlük kıssasında geçer
مدينKomşuTicari ve ahlaki merkezTicarette hile ve ölçü-tartı ahlaksızlığının mekanı olmasıyla ayrılırKur'an'da Şuayb aleyhisselamın kavminin beldesi olarak anılır
مكةZıtTevhid ve hidayet merkeziFitne ve tahrifin değil, saf tevhidin ve ilahi nizamın merkezi olması bakımından tam zıttırKur'an'da hidayet ve güven yurdu olarak tayin edilen harem belde

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaبابلKadim Irak şehriİmtihan ve bilginin tahrifiyle irtibatlı meşhur Mezopotamya kentiKesin
LatinceBabylonBabil şehriRoma literatüründe güç, lüks, karmaşa ve esaret şehriKesin
İngilizceBabylonBabil, karmaşa merkeziHem antik başkenti hem mecazen ahlaki çöküş ve dillerin karışımını ifade ederKesin
AlmancaBabylonBabil şehriTarihsel metropol ve kültürel/dilsel kargaşa sembolüKesin
FransızcaBabyloneBabil şehriAntik Mezopotamya şehri, debdebe ve yozlaşma metaforuKesin

Kaynak Oxford English Dictionary, Lewis & Short Latin Dictionary, Duden Deutsches Universalwörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
بِبَابِلَTarihsel imtihan ve sihir mekanının adıİsrailoğullarının telakkileri ve Hârut ile Mârut kıssası bağlamında geçen tekil yer adı; Bakara 2:102

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamSihir ve mucize ayrımıSihrin hakikati, ontolojik değeri, bilgi türü olarak insanın iradesiyle imtihan vasıtası kılınmasıGaybî ve beşeri tesirlerin ilahi kudret karşısındaki acziyeti
FıkıhSihir öğrenme ve öğretmenin hükmüHârut ve Mârut'un indirdiği bilginin fıkhi statüsü, korunma amaçlı ilim ile küfür olan tatbikatın ayrımıİlim ve amel ayrımında amelin mefsedet doğurması yasağı
TefsirMekanın ve şahısların mahiyetiBabil'in konumu, meleklerin varlık kategorisi ve kıssanın İsrailiyat rivayetlerinden arındırılmasıTarihsel mekanın sembolik değil somut bir ibret coğrafyası oluşu
HadisBabil arazisine dair rivayetlerBabil bölgesinden geçerken azap mekanı telakkisiyle süratle geçilmesine dair nakiller ve tahrif edilen ilimlerLanetlenmiş veya fitneye sahne olmuş mekanlara karşı ihtiyat

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid ve fitne ayrımıİmtihan sahasıHakikatin saptırılmasına karşı teyakkuzİnsanın ilahi bilgiyle sınandığı ve batıl yönelişlerin ifşa edildiği merkezKesin
İlmiBilgi teorisi (epistemoloji)Pozitif ilim ile bâtıni saptırmanın ayrımıBilginin ahlaki sorumluluğuEşyanın ve tesirin bilgisinin tahrip edici amaçlarla kullanım tehlikesiGüçlü
SiyasiKadim imparatorluk nizamıMerkezi tiranlık ve güç odağıOtoritenin gayrimeşru güç üretimiBilginin iktidar ve tahakküm aracı olarak istismarıGüçlü
İktisadiTicaret ve servet birikimiLüks ve sermaye tekeliRefahın ahlaki yozlaşmaya yol açmasıKadim ticaret yollarının merkezinde ahlaki denetimden yoksun servetMuhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerEntropi ve enformasyon gürültüsüSisteme giren düzenli bilginin (sinyal), bozucu parazitler ve tahrif edici etkilerle karmaşaya (gürültüye) dönüşmesiGüçlü
Beşeri bilimlerKurumsal anomi ve yabancılaşmaYüksek medeniyet ve teknolojik gelişmişlik seviyesinde ahlaki normların çökerek toplumun ifsat olmasıGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiBabil lafzını salt masalsı bir mitolojiye, hayali bir büyü diyarına veya yalnızca antik bir arkeolojik kalıntıya indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamİnsanoğlunun en yüksek medeni ve entelektüel seviyede dahi ilahi vahiy ve ahlaktan koptuğunda bilgiyi yıkım ve fitne aracına çevirebileceğini gösteren evrensel imtihan mekanı.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataBakara 2:102 ayetini tarihsel gerçekliğinden koparıp Bâtıni veya fantastik bir masala dönüştürmek, ilim-amel ahlakı arasındaki derin uyarıyı gözden kaçırmak.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın kadim medeniyet tecrübelerine ve İsrailoğullarının maruz kaldığı kültürel-entelektüel sapmalara nasıl baktığını gösteren somut coğrafi ve tarihi bir referans noktasıdır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Sihir, kehanet, ilahi vahiy ile beşeri tahrifat arasındaki farkı ortaya koyan ve bilhassa Bakara suresindeki ehli kitap polemiklerini içeren ayet grubunda belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Bilginin nötr veya mutlak kurtarıcı olduğu yanılgısını düzeltir; ahlaki denetimden ve ilahi sorumluluktan yoksun bilginin toplumsal fitne ve ayrışma üreteceğini açıkça belgeler.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamMezopotamya düzlüğünde Fırat kenarında kurulu, yüksek surlara, tapınaklara ve gelişmiş idari yapılara sahip kadim şehir.
  • Soyut anlamİlahi bilgi ile tahrif edici bilgi arasındaki ayrımın sınandığı, bilginin ahlaki sorumluluktan koparılması sonucu ortaya çıkan fitne ve anomi durumu.
  • Sistematik karşılıkYüksek medeniyet imkanlarının aşkın ahlaki çerçeveden koparak beşeri ihtirasların ve ayrıştırıcı pratiklerin aletine dönüşmesi.
  • LaTeX modeliL×T→δS  ⟹  ΔH>0
  • LaTeX açıklamasıModelde L ilahi veya teknik bilgiyi, T imtihan ve serbest irade parametresini, δ bilginin ahlaki/aşkın gayeden sapmasını temsil eder. Bu bileşenin sonucunda üretilen S ayrıştırıcı ve fitne doğurucu pratikleri simgeler. Ortaya çıkan nihai durum ise sistemdeki ahlaki ve toplumsal entropinin artışı olan ΔH>0 ile gösterilmiştir.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ب