ثجج

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ث-ج-ج1 sîga, 3 mücavir kök, 1 ayet, 1 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.نزلثججعصرثَجَّاجًاموه

KökSîga 1Ayet 1Sure 1Mücavir 3

▶ Ağı aç (3B)

ثجج

ث - ج - ج

KÖK
  • 1 geçiş
  • 1 ayet
  • 1 sîga
  • 9 sözlük

Secce yağmur suyunun toprakta açtığı yarık demektir. Saçılarak akan su demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(9)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Secce yağmur suyunun toprakta açtığı yarık demektir. Saçılarak akan su demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR649 harf
باب الجيم مع الثاء ج ث، ث ج جث: الجَثُّ: قَطعُك الشيء من أصله، والاجتِثاثُ أوحى منه، واللازم انجث واجتثَّ أيضاً. وشَجَرةُ مُجتثةٌ لا أصل لها في الأرضِ. والمُجتثُّ من العَروض مُستفعلن فاعلات مرّتين. ولا يَجيء من هذا النَّحو أنقص منه ولا أطول إلاّ بالزِّحافِ. والجَثجَاثُ من نَبتِ الرَّبيع إذا أحسَّ بالصيفِ يَبِسَ. قال: زائدة: هي شجرةٌ لا تزال خضراءَ في الشِّتاء والصيفِ، طيِّيبةُ الرِّيحِ، يُستاكُ
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR201 harf
ثَجَجْتُ الماء والدمَ أَثُجُّهُ ثجَّاً، إذا سَيَّلْتَهُ. وأتانا الوادي بثَجيجِهِ، أي بسيله. ومطرٌ ثَجَّاجٌ، إذا انصبَّ جداً. والثَجُّ: سيلانُ دِماءِ الهَدْيِ. وفي الحديث: "أفضل الحَج العَجُّ والثَجُّ".
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR263 harf
ث ج ج ثج الماء والدم يثجه ثجاً وسحاب ثجاج وثج الماء بنفسه يثج بالكسر ثجيجاً‏.‏ يقال‏:‏ اكتظ بنوها دياراً رحبة وسقـوا بهـا سحابا تثج الماء من ثبج البحر وقال عبيد‏:‏ حلت عزاليه الجنو - ب فثج واهية خروقه ومن المجاز‏:‏ خطيب مثج مسح‏.‏ وفلان غيثه ثجاج وبحره عجاج‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR2.618 harf
الثَّجُّ: الصَّبُّ الكثيرُ، وخص بعضهم به صَبَّ الماء الكثير؛ ثَجَّهُ يَثُجُّهُ ثَجّاً فَثَجَّ وانْثَجَّ، وثَجْثَجَهُ فَتَثَجْثَجَ. وفي الحديث: تمامُ الحج العَجُّ والثَّجُّ. العج: العجيج في الدعاء. والثَّجُّ: سفكُ دماء البُدْنِ وغيرها. وسئل النبي، صلى الله عليه وسلم، عن الحج فقال: أَفضلُ الحجِّ العَجُّ والثَّجُّ. سَيَلانُ دماء الهَدْيِ والأَضاحي. وفي حديث أُمِّ مَعْبَدٍ: فحَلَب فيه ثَجّاً أَي
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR218 harf
* ث ج ج * * ثَجَّ * الماء والدم سيَّله وبابد رد ومطر * ثَجَّاجٌ * أي منصب جدا و * الثَّجُّ * أيضا سيلان دماء الهدي وهو لازم تقول منه * ثَجَّ * الدم يثج بالكسر * ثَجَاجاً * بالفتح قلت وقد نقل الأزهري عن أبي عبيد مثل هذا
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR2.355 harf
ثج الماء نفسه يثج ثجوجا، إذا سال . وفي الأساس: ثج الماء بنفسه يثج، بالكسر، ثجيجا، إذا انصب جدا. وفي اللسان: الثج الصب الكثير وخص بعضهم به صب الماء الكثير كانثج، وتثجثج ، وهما مطاوعان لثجة يثجه ثجا فانئج، وثجثجه فتثجثج. وثجه ثجا : أساله فثج، وانثج. في الحديث: تمام الحج العج والثج الثج : سفك دماء البدن وغيرها وسئل النبي صلى الله عليه وسلم عن الحج فقال: أفضل الحج العج والثج الثج:
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR276 harf
ثَجَّ ثَجَّ I , U ( n. ac. ثَجّ 1 , ثُجُوْج 27 ), a. Flowed, streamed, ran. b. U ( n. ac. ثَجّ 1 ), Made to flow, poured forth. اِنْثَجَجَ اِنْثَجَجَ VII , a. Was poured forth, out. ثَجِيْج ثَجِيْج 25 , a. Torrent. ثَجَّاْج ثَجَّاْج 28 , a. Heavy, pouring ( rain ).
Maddenin bağlantısı

ثَجَّ ثَجَّ I , U ( n. ac. ثَجّ 1 , ثُجُوْج 27 ), a. Flowed, streamed, ran.

b. U ( n. ac. ثَجّ 1 ), Made to flow, poured forth.

اِنْثَجَجَ اِنْثَجَجَ VII , a. Was poured forth, out.

ثَجِيْج ثَجِيْج 25 , a. Torrent.

ثَجَّاْج ثَجَّاْج 28 , a. Heavy, pouring ( rain ).

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR9.224 harf
ثجج ثَجَّ - يَثُجُّ - ثَجَّاج ثَجَّ - يَثُجُّ + الماء أوالسائلُ: ينصب ويسقط بقوة وشدة ثَجَّاج: على وزن " فـَعـَّال " : اسم فاعل مبالغة من " ثَجَّ - يَثُجُّ": الذي ينصب بقوة وشدة واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " خروج السائل من مكمنه بشكل ذاتي "، وهي: ثَجَّ - يَثُجُّ، نَبَعَ - يَنْبُعُ (نَبَعَ - يَنْبَعُ)، عَانَ - يَعِيْنُ، نَزَفَ - يَنْزِفُ،
Tamamını oku

Sîgalar(1)

Mücavir kökler3 mücavir (4 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. عصر

    1 ortak ayet · “Yusr” sol kol; “u’sr”, yanın ayna dönüşmesi ile solak…

  2. موه

    1 ortak ayet · Su

  3. نزل

    1 ortak ayet · “Nezle” konaklama yeri demektir

Geçtiği ayetler(1)

  1. وَأَنْزَلْنَا مِنَ الْمُعْصِرَاتِ مَاءً ثَجَّاجًا

    Saçılarak akanSıkıştırılmlşlardan da şarıl şarıl bir su indirdik.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökثجج
YapıÜçlü (sülâsî)
Özel DurumMükerrer (muza‘af)
Bağlamsal Yakın Köklerصبب, سفح, هطل
Zıt Kökجفف
Çekirdek Özet 1Sıvının (özellikle su veya kanın) gürül gürül, şiddetle, bolca ve kesintisiz şekilde dökülüp akması
Çekirdek Özet 2Bulutlardan hayat verici suyun sağanak halinde ve hacimli bir tazyiyle yeryüzüne boşalması
Çekirdek Özet 3Birikmiş ve sıkışmış bir potansiyelin engeli aşarak kesintisiz ve yoğun bir akışla dışa vurumu
Kritik Hata RiskiKökün yalnızca sıradan bir «yağmur yağması» veya durağan bir «akış» sanılarak taşıdığı tazyiği, bolluğu ve gürültülü dökülüş karakterini gözden kaçırma yanılgısı

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
ثجAkışkan bir maddenin bir aralık veya yarıktan şiddetle fışkırması, püskürmesi ve dökülmesiجAynı harfin tekrarlanmasıyla (idgām) oluşan muza‘af yapı, akışın tek seferlik bir fışkırma değil, sürekli, katmerli, hacimli ve çağlayan benzeri bir debiyle sürmesini sağlamıştır

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
ثÇıkış, püskürme ve yayılma (Arap yazısındaki ikiz harfi ت imgesinden türetilmiş, sesin peltekliğiyle dışa saçılma ve yayılma hareketi kazanmıştır)Kaynağından kurtulan sıvının dar bir alandan dışa doğru saçılması ve yayılmaya başlaması payını taşır
جDeğnek, deve; taşıma, yol alma, toplamaAkışkan kütlenin yön kazanarak yol alması, ivmeyle mesafeleri aşarak ilerlemesi payını taşır
جDeğnek, deve; taşıma, yol alma, toplamaİkinci kez tekrarlanan hareket, taşınan kütlenin arkasının kesilmediğini, hacmin katlanarak birbirini ittiğini gösterir
ثججSıkışan kütlenin yarılarak büyük bir debiyle dışarı fırlaması ve kesintisiz bir mecra bularak ilerlemesiSuyun veya kanın tazyikle bir yarıktan ya da buluttan boşalarak yeryüzüne doğru kesintisiz, gürültülü ve gür bir akış oluşturması

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamYağmurun gökten sağanak halinde, gök gürültüsü ve çağlama sesiyle dökülmesi ya da kurban edilen hayvanın boyun damarından kanın tazyikle fışkırıp akması
Cahiliye şiiri kullanımıCahiliye şairi Ubeyd b. el-Ebras bir fırtına ve bulut tasvirinde kökü şu şekilde kullanmıştır: حلت عزاليه الجنوب فثج واهية خروقه / «Güney rüzgârı o bulutun bağlarını çözdü de yırtılan yarıklarından suyu gürül gürül akıttı.»
Erken Arapça kullanımErken dönem hadis rivayetinde haccın rükün ve faziletleri sayılırken kurban kanlarının bolca akıtılması bu kökle ifade edilmiştir: أَفضلُ الحجِّ العَجُّ والثَّجُّ / «Haccın en faziletlisi telbiye ile ses yükseltmek (el-acc) ve kurban kanlarını cömertçe akıtmaktır (et-secc).»

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

Sami etimolojik katman

Arapça ثجج kökü, fışkırma, boşalma ve gürültüyle dökülme sesini taklit eden onomatopik (yansıma) bir kökene dayanır. Kuzeybatı Sami dillerinde ve İbranicede doğrudan birebir üçlü biçim yerine, suyun şiddetle akmasını ve coşmasını anlatan fonetik varyantlar görülür; nitekim İbranice benzer gürültülü akış bildiren köklerle ve Süryanicedeki akıtma ve çağıldama fiilleriyle tematik bir paralellik sergiler. Erken Sami katmanında suyun tazyikle fışkırmasını yansıtan diş-damak sızıntılı sesinin (ث) gırtlak-damak patlamasıyla (ج) birleşmesi, doğadaki sağanak sesinin ve kanın damardan fışkırma anındaki tazyikinin dile aktarılmasıdır. Arapçada bu kök hem semavi bir rahmetin (bardaktan boşanırcasına yağan yağmur) hem de ritüel bir eylemin (kurban kanının kesintisiz akıtılması) merkezî ifadesi olarak özelleşmiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab, David Cohen.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönثج ikili yansıma sesinden muza‘af fiil türetimiSuyun veya kanın şarıldayarak ve tazyikle dökülmesini anlatan doğrudan yansıma kökenli bir türetimdirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ve Süryanicede suyun çağıldamasını anlatan fonetik akraba köklerOrtak Sami tabakasında sıvının hacimli ve sesli akışını temsil eden ikili yansıma matrisinin Arapçada muza‘af formla korunmuş halidirGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik çerçevenin ötesinde kanıtlanabilir düzenli bir kök denkliği tespit edilmemiştirVeri bulunamadı

Kaynak David Cohen, Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
ثججAnlamlıBolca ve tazyikle dökülmeSuyun veya kanın kesintisiz ve gürül gürül akmasıHedef köktür; Kur'an'da geçer
جثجAnlamlıKuruma ve sertleşmeBir bitki türü olan el-cescâs gibi nemini kaybedip kuruyan nesneler için kullanılırKur'an'da geçmez; hedef kökteki akışkanlık ve nemin zıddı bir duruma işaret eder
ججثKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıArap fonetiğinde cîm harflerinin bu dizilimde birleşimi mühmel kabul edilmiştirKur'an'da geçmez; sözlüklerde kaydı yoktur

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
ثججMerkezHacimli, gürültülü ve tazyikli akışSıvının bir yarıktan veya engeli aşarak çok bol, sürekli ve çağıldayarak dökülüşünü ifade ederHem hacim hem dökülme şiddeti ve kesintisizlik içerir
صببKomşuBoşaltma ve dökmeSuyun yukarıdan aşağıya yönlendirilerek dökülmesidir; ثجج kökündeki gibi yoğun bir debi ve gürültü şartı taşımazGenel dökülme eylemidir
سفحKomşuYayarak akıtmaSıvının bir yüzey üzerine genişleyerek ve tutulmaksızın akmasıdır; daha çok kanın zayi edilmesi veya yayılması bağlamındadırAkışın yayılma ve dökülme serbestliğine odaklanır
هطلKomşuKesintisiz ince veya orta sağanakYağmurun aralıksız ve sakin bir süreklilikle yağmasıdır; ثجج kökündeki şiddetli tazyik ve kütlesel debi bulunmazAkışın şiddetinden çok devamlılığını bildirir
جففZıtKuruma ve çekilmeSıvının tamamen tükenmesi, ıslaklığın ve akışın bütünüyle ortadan kalkması durumudurYaşlığın, suyun ve akışın mutlak yokluğudur

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaثججHacimli ve tazyikli akışSuyun veya kanın bolca, gürül gürül ve kesintisiz boşalmasıKesin
LatinceEffundere, inundansBolca boşalmak, taşarak akmakBir kütleden hacimli sıvının taşarak boşalmasını karşılar; gürültü nüansını kısmen dışarıda bırakırGüçlü
İngilizceTorrential, gushing, pouring abundantlyBardaktan boşanırcasına, fışkırarak, gürül gürül akmakYağmurun şiddetini ve suyun güçlü akışını iyi karşılar; ritüel kan akıtma bağlamını doğrudan içermezKesin
AlmancaStrömend, sintflutartigSağanak halinde, gürül gürül dökülenYoğun kütlesel yağış debisini tam verir; akışın süreklilik yönünü vurgularGüçlü
FransızcaTorrentiel, ruisselantÇağlayan gibi, sel şeklinde dökülenSuyun hacimli ve durmaksızın boşalmasını ifade ederGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane's Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
ثَجَّاجًاBolca, kesintisiz ve bardaktan boşanırcasına dökülen suBulutlardan yeryüzüne indirilen hayat verici, tohumları ve bitkileri fışkırtan sağanak bağlamı (Nebe 78:14)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamYaratılış ve in‘âm deliliBulutların sıkışıp suyu bu denli muazzam bir hacimle ve ölçüyle yeryüzüne indirmesinin ilahi kudret ve dirilişe (ba‘s) delil kılınmasıSuyun hayat verici kudret tecellisi olarak yoğunlaşması
FıkıhHac ve kurban hükümleriHedy ve udhiyye kurbanlarında kanın usulünce ve tazyikle akıtılmasının geçerlilik ve kemal şartı olmasıKurbanın sıhhati için kanın cömertçe akıtılması ıstılahı
TefsirAhiret sahneleri ve kozmik düzenSıkışan bulutlardan (el-mu‘sırât) dökülen suyun bitkileri nasıl çıkarıp dirilttiği üzerinden kıyamet günü insanların kabirlerden çıkışının temellendirilmesiSağanağın diriltici ve harekete geçirici gücü
Hadisİbadetlerin faziletiHaccın iki temel şiârından biri olarak zikredilen kan akıtma (et-secc) amelinin büyüklüğü ve ecriİbadet kastıyla kanın akıtılarak fedakârlığın somutlaşması

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKurban ibadeti ve teslimiyetFedakârlığın akıtılmasıArınma ve şükürKanın bolca akıtılması, canın ve malın Allah yolunda cömertçe adanmasını temsil ederKesin
İlmiMeteoroloji ve hidroloji döngüsüKütlesel yağış debisiYeryüzünü canlandırmaAtmosferde sıkışan nemin yoğunlaşarak yüksek debiyle toprağa kavuşması ve tohumu uyandırmasıKesin
SiyasiYönetimin tebaaya kaynak aktarımıCömert ve kesintisiz tahsisatToplumsal refahı yaymaDevletin biriken kaynakları tıkanıklığa izin vermeden halkın faydasına oluk oluk akıtmasıMuhtemel
İktisadiLikidite akışı ve sermaye dolaşımıBol ve dinamik likidite enjeksiyonuÜretim kanallarını beslemeDurgunlaşan piyasaya canlılık kazandırmak üzere sermayenin üretime ve piyasaya tazyikle aktarılmasıGüçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerHidrodinamikte kritik debi ve tazyikli akış (türbülanslı deşarj)Bir rezervuarda veya bulutta sıkışan kütlenin potansiyel enerjisini kinetik enerjiye dönüştürerek yüksek akış hızıyla boşalmasıGüçlü
Beşeri bilimlerToplumsal enerjinin ve kolektif iradenin engelleri aşarak açığa çıkmasıBastırılmış veya depolanmış toplumsal dinamiklerin meşru bir mecra bularak gürül gürül bir ıslahat hareketine dönüşmesiMuhtemel

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi sadece sıradan bir yağış veya hafif bir ıslaklık derecesine indirgeyerek, taşıdığı olağanüstü hacim, debi ve tazyik karakterini göz ardı etmek
Kur'an içi daha geniş anlamSadece suyun inişi değil; tohumları, taneleri ve sarmaş dolaş bağları fışkırtacak güçte, engelleri süpüren ve ölü toprağa birdenbire hayat bahşeden tazyikli bir kalkınma vesilesi olması
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetteki diriliş (ba‘s) delilinin zayıf algılanması; ölü toprağı ayağa kaldıran şeyin sıradan bir çisenti değil, kökleri uyandıran muazzam bir kudret boşalması olduğu gerçeğinin kavranamaması

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın ölümden sonra dirilişi tabiat kanunları ve gözlemlenebilir kozmik hadiseler üzerinden ispatlayışındaki kudret ve canlılık tonunu kavramak için anahtar bir kavramdır
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Nebe suresinde yaratılış harikalarının, gök düzeninin ve ardından gelecek olan büyük kıyamet sahnesinin anlatıldığı ayet grubunda (Nebe 78:14-16)
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Tabiatın durağan olduğu, canlanmanın yavaş ve tesadüfi geliştiği zannını yıkarak; ilahi iradenin sıkışmış potansiyelleri tek bir deşarjla nasıl gürül gürül hayata dönüştürdüğünü gösterir

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamSuyun veya kanın sıkıştığı yerden yarılarak, gürültü ve yüksek debiyle oluk oluk dökülmesi.
  • Soyut anlamBirikmiş bir potansiyelin engeli kırarak süreklilik arz eden, bereketli ve dönüştürücü bir kudretle dışa vurumu.
  • Sistematik karşılıkBiriken potansiyel enerjinin (Ep) kritik basınç eşiğini (Pc) aşması neticesinde, yüksek bir debi katsayısıyla (Q) sürekli ve hacimli bir kinetik akışa (F) dönüşmesi.
  • LaTeX modeliQ=∫t0t1ΔVΔt dts¸artıylaP>Pc
  • LaTeX açıklamasıFormülde P, bulutta veya damarda biriken iç basıncı temsil eder; Pc bu kütlenin tutulabileceği kritik eşik değeridir. Basınç bu eşiği aştığında (P>Pc), zaman aralığındaki hacim değişimi (ΔVΔt) yüksek bir debi integraline (Q) dönüşerek ثجج kökünün gerektirdiği kesintisiz, bol ve tazyikli akışı meydana getirir.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ث