هدب
ه - د - ب
KÖK- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 10 sözlük
Notlarım
Sözlükler(10)
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.187 harfباب الهاء والدال والباء معهما
ه د ب، ه ب د، ب د ه مستعملان هدب: الهَدَبُ: أغصانُ الأَرْطَى، ونحوه ممّا لا وَرَقَ له، وجمعُهُ أَهْدابٌ، والواحدةُ هَدَبةٌ.
والهَدَبُ: مصدر الأَهْدَاب والهَدْباء، ويُقال: شجرةٌ هدباءُ، وقد هَدِبَتْ هَدْباً. وهَدَبُها: تدلِّي أَغصانها من حَوالَيْها.
ورجلٌ أهدبُ: طويلُ أَشْفارِ العَيْنَين كثيرهما.
والهُدّابُ: اسمٌ يجْمَع هُدْبَ الثَّوْب، وهَدْبَ الأَرْطَى. الواحدةُ:
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR675 harfالهُدْبَةُ: الخَمْلَةُ، وضم الدال لغةٌ فيه. وهُدْبُ الثوب وهُدَّاب الثوب: ما على أطرافه. ودِمَقْس مُهَدَّبٌ، أي ذو هُدَّابٍ. وهُدُبُ العين: ما نبَتَ من الشعر على أشفارها. والأهدب: الرجل الكثير أشفارِ العين. والهَدَبُ، بالتحريك: كلُّ ورقٍ ليس له عَرْضٌ، كورق الأثل، والسَرو، والأرْطى، والطَرفاء؛ وكذلك الهُدَّابُ. وقال الشاعر:
في كناسٍ ظاهرٍ يَسْـتُـرُهُ من عَلُ الشَفَّانَ هُدَّابُ الفَنَنْ
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR5.011 harfه د ب
هدب ، هبد ، بده ، دبه : مستعملة .
هدب : قال الليث : الهَدَب : أَغْصانُ الأرْطَى ونحوِها ممَّا لا وَرَقَ له ، وجمعُه أَهداب ، والواحدة هَدَبة .
والهَدَب : مَصدر الأهدب والهَدْباءِ يقال : شكرةٌ هَدْباءُ ، وقد هَدِبَتْ هَدَباً : إذا تَدَلّى أغصانُها من حَواليْها .
ورجلٌ أهدَبُ : طويل أشفار العين ، النّابِت كثيرُها . قلت : كأنّه أراد بأَشفار العين ما نَبت على حروف الأجفان من الشَّعَر ، وهو
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR6.883 harf(باب الهاء والدال وما يثلثهما)
(هدر) الهاء والدال والراء [يدلُّ] على سقوطِ شيء وإسقاطه، وعلى جنسٍ من الصَّوت. وهَدَرَ السُّلطانُ دمَ فلانٍ هَدْراً: أباحَه. وبنو فلان هَدَرَةٌ، أي ساقطون. ورجُلٌ هُدَرة. وبعضٌ يقولون: هَدَرةٌ: ساقط([1]). قال:
* إنّي إذا حَارَ الجبانُ الهُدَرَهْ([2]) *
والمعنى الآخر هَدَرتِ الحمامةُ تَهْدِرُ، وهَدَرَ الفحلُ هديراً، وهدَرَ العَصيرُ في غَلَيانه. وهَدَر العَرْفَج: عظُم
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR735 harfه د ب
هو طويل الهدب والأهداب.
وطال هدب الثوب وهدّابه.
ورجل أهدب: سابغ الهدب وامرأة هدباء.
قال الجاحظ: ليس للعرب اسم لمن لا يبصر بالليل وهو الذي يقال له: شبكور أكثر من أن يقولوا: به هدبدٌ.
قال: ليس دواء الهدبد إلا سنام وكبد ومن المجاز: نسر أهدب: سابغ الريش.
ولبد أهدب: طال زئبره.
قال: عن ذي درانيك ولبدٍ أهدبا وشجر أهدب: متدلّي الأغصان من حواليه وشجرة هدباء وقد
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR5.979 harfالـهُدْبة والـهُدُبةُ: الشَّعَرةُ النَّابِتةُ على شُفْر العَيْن، والجمع هُدْبٌ وهُدُبٌ؛ قال سيبويه: ولا يُكسَّرُ لقلة فُعُلة في كلامهم، وجمع الـهُدْبِ والـهُدُبِ: أَهْدابٌ. والـهَدَبُ: كالـهُدْب، واحدته هَدَبَةٌ. الليث: ورجل أَهْدَبُ طويلُ أَشْفارِ العين، النابت كثيرُها. قال الأَزهري: كأَنه أَراد بأَشفار العين الشعرَ النابتَ على حروف الأَجْفانِ، وهو غَلَط؛ إِنما شُفْرُ العين مَنْبِتُ الـهُدْبِ من
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR54 harf* ه د ب * * هُدْبُ * العين ما نبت من الشعر على أشفارها
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR7.011 harfالهدب، بالضم على المشهور، وبضمتين لغة فيه: شعر أشفار العينين وهما من ألفاظ الجموع كمايدل له فيما بعد، فكان ينبغي أن يعبر في معناه بأشعار أشفار العينين، أو أنه أراد الجنس. وفي لسان العرب: الهدبة: الشعرة النابتة على شفر العين. الهدب: خمل الثوب، واحدتهما بهاء، أي: الهدبة. وطال هدب الثوب وهدابها وفي الحديث كأني أنظر إلى هدابها هدب الثوب، وهدبته، وهدابه: طرفالثوب مما يلي طرته. وفي حديث امرأة رفاعة
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR9.906 harfهَدَبَهُ
1 هَدَبَهُ ذ , aor. هَدِبَ , He cut it; or cut it off. (K, TA.) See also هَدَبَ. ― -b2- هَدَبَ, (aor. هَدِبَ , inf. n. هَدْبٌ, S,) He milked a camel: (ISk, S, K:) or he milked any animal with the ends of his fingers. (IKtt.) ― -b3- هَدَبَ (S, K,) aor. هَدُبَ ; or ↓ هدّب, inf. n. تَهْدِيبٌ; and ↓ اهتدب; (TA;) He plucked, or gathered, fruit, (S, K,) or [the kind of leaves called] هَدَبٌ.
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.738 harfهَدَبَ
هَدَبَ I ( n. ac. هَدْب 1 ),
a. Cut; cut off.
b. Plucked, gathered ( fruit ).
c. Milked.
هَدِبَ
هَدِبَ A ( n. ac. هَدَب 4 ),
a. Had long lashes ( eye ).
b. Had long branches ( tree ).
هَدَّبَ
هَدَّبَ II ,
a. see I (b) .
أَهْدَبَ
أَهْدَبَ IV ,
a. see ( هَدِبَ ) ( b ).
تَهَدَّبَ
تَهَدَّبَ V ,
a. see ( هَدِبَ ) ( b ).
b. Was ragged ( cloud ).
اِهْتَدَبَ
اِهْتَدَبَ VIII ,
a.
هَدَبَ هَدَبَ I ( n. ac. هَدْب 1 ), a. Cut; cut off.
b. Plucked, gathered ( fruit ).
c. Milked.
هَدِبَ هَدِبَ A ( n. ac. هَدَب 4 ), a. Had long lashes ( eye ).
b. Had long branches ( tree ).
هَدَّبَ هَدَّبَ II , a. see I (b) .
أَهْدَبَ أَهْدَبَ IV , a. see ( هَدِبَ ) ( b ).
تَهَدَّبَ تَهَدَّبَ V , a. see ( هَدِبَ ) ( b ).
b. Was ragged ( cloud ).
اِهْتَدَبَ اِهْتَدَبَ VIII , a. see I (b) .
هُدْب هُدْب 3 ( pl. أَهْدَاْب 38 ), a. Fringe; hem, border.
b. Eyelash.
هُدْبَة هُدْبَة 3t , ( pl. هُدَب 9 ), a. see 3 (a) , ( b ).
c. A certain bird.
d. Portion.
هَدَب هَدَب 4 , ( pl. هِدَاْب 23 , أَهْدَاْب 38 ), a. Twigs, sprigs, branches; leaves; foliage ( of the cypress & c. ).
هَدِب هَدِب 5 , a. Shaggy.
b. [ art. ], Lion.
هُدَبَة هُدَبَة 9t , a. see 3t (c) .
هُدُب هُدُب 10 , هُدُبَة 10t , a. see 3 .
هُدُبّ هُدُبّ 13 , a. see 29 (c) .
أَهْدَبُ أَهْدَبُ 14 , a. Having long, sweeping eyelashes.
b. Having long branches ( tree ).
c. Long-feathered.
هُدَّاْب هُدَّاْب 29 , a. see 3 (a) & 4 ( a ).
c. Heavy, dull, slow, inert, loutish; stupid, foolish.
هَدْبَآءُ هَدْبَآءُ 42 , a. fem. of أَهْدَبُ 14 .
b. Flabby, pendulous ( ear ).
هَدَّبَ N. P. هَدَّبَ II , a. Fringed.
هِنْدَبَآء هِنْدَبَآء a. see under هَنَدَ
هَيْدَب هَيْدَب a. see 3 (a) & 29 ( c ).
c. Ragged cloud.
d. Tears.
هَيَادِب هَيَادِب a. Filaments, capillaments ( of a flower ).
هَيْدَبَى هَيْدَبَى a. Quick pace.
رَجُل هَيْدَبِيّ الكَلَام رَجُل هَيْدَبِيّ الكَلَام a. A man of many words.
هُدَبِد هُدَبِد a. Thick, clotted milk.
b. Weak sight; nyctalopia.
c. Weak-sighted; nyctalops.
d. A black tree-gum.
هُدَابِد هُدَابِد a. see supra (a) .
هِدَبْل هِدَبْل a. Hairy, shaggy.
b. Slow.