بلع

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ب-ل-عالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ١٣ · الآيات: ١ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».أمرأرضموهابْلَعِيبلعقلعسموغيضظلمقضيبعدقوم

الجذرالصيغ ١الآيات ١السور ١المجاورة ١٣

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

بلع

ب - ل - ع

جذر
  • الورود: ١
  • الآيات: ١
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ١٣

Akan suyun kaybolduğu kumluk yer, delik, boğaz. Masdar olarak yutmak demektir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Akan suyun kaybolduğu kumluk yer, delik, boğaz. Masdar olarak yutmak demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٣٬٩٢٤
باب العين واللاّم والباء معهما ع ل ب، ع ب ل، ل ع ب، ب ع ل،ب ل ع مستعملات علب: عَلِبَ النّباتُ يَعْلَبُ عَلَباً فهو عَلِبٌ. وهو الجاسي. واللحم يَعْلَبُ ويستَعْلَبُ إذا لم يكن رخصاً. واسْتَعْلَبْتُ البقل، أي: وجدْتُه عَلِباً. والعلبة الشيخ الكبير المهزول. والعُلْبُ: الضبُّّ الضّخْمُ المُسِنُّ. والعِلْباءُ: عَصَبُ العُنُق، وهما عِلباوان، وهُنَّ عَلاَبيُّ. ورمْح مُعَلَّبٌ، أي: مجلُوزٌ بعَصَبِ
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٢٦٧
بَلِعْتُ الشيءَ بالكسر وابْتَلَعْتُهُ بمعنى، وأَبْلَعْتُهُ غيري. وسَعْدُ بُلَعَ من منازل القَمَر. والبُلَعُ أيضاً: الثَقْبُ في قائمة البَكَرَةِ. وبَلَّعَ الشيبُ في رأسه تَبْليعاً أوَّلَ ما يظهر. والبالوعَةُ: ثَقْبٌ في وسط الدار. وكذلك البَلُّوعَةُ؛ والجمع البَلاليعُ.
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٢٬٩٨١
باب العين واللام مع الباء علب ، عبل ، لعب ، بلع ، بعل : مستعملات . علب : في الحديث : ( لقد فَتَحَ الفُتوحَ قوم ما كانت حِلْية سيوفهم الذهب والفضَّة ، إنما حِلْيتها العَلاَبي والآنُك ) . العلابي جمع العِلْباء ، وهو العَصَب ، وبه سمي الرجل عِلباء . وكانت العرب تشدّ بالعِلباء الرَطْبِ أجفان السيوف فتجِفّ عليها ، وتشُدّ الرماح إذا تصدَّعت بها . ومنه قول الشاعر : ندعّسها بالسَمْهريّ المعلَّب وقال
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١٤٬٨٩٤
(باب الباء واللام وما يثلثهما في الثلاثي) (بلم) الباء واللام والميم أصلان: أحدهما ورمٌ أو ما يشبهه، والثاني نَبْتٌ. فالأوّل بَلَمٌ، وهو داءٌ يأخُذُ الناقةَ في حَلْقَة رَحِمِها. يقال أَبْلَمَتِ الناقةُ إذا أخَذَها ذلك. الفَرَّاء: أَبْلَمَتْ وبَلِمَتْ إذا ورِمَ حَياؤُها. قال أبو عُبيدٍ: ومنه قولهم لا تُبَلِّمْ عليه أي لا تُقَبِّحْ. قال أبو حاتم: أَبلَمَتِ البَكْرَة إذا لم تَحْمِلْ قَطُّ؛ وهي
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٣٦
- قال عز وجل: ﴿يا أرض ابلعي ماءك﴾ [هود/44]، من قولهم: بلعت الشيء وابتعلته، ومنه: البلوعه، وسعد بلع نجم، وبلع الشيب في رأسه: أول ما يظهر.
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٤٦١
ب ل ع وهو واسعُ الْمَبْلَعِ والبُلْعـُومِ، وأعـوذُ باللـه مـن قلـة المطاعـم وسعـة البلاعـم‏.‏ وفلـان مبلـع هبلـع للأكول‏.‏ وبلع الشيب في رأسه‏:‏ ظهر وارتفع‏.‏ ومن المجاز‏:‏ أبلغني ريقي‏:‏ أي أهلني حتى أقول أو أفعل‏:‏ وقلت لبعض شيوخي‏:‏ أبلغني ريقي فقال‏:‏ قد أبلعتك الرافدين‏.‏ وقدر بلوع‏:‏ كبيرة تبلع ما يلقى فيها‏.‏ قال ابن هرمة‏:‏ وقرب طاهينا بلوعاً كأنها لدى الكسر مطلي المغابن أخشف أجرب
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٬٧٤١
بَلِع الشيءَ بَلْعاً وابْتَلَعَه وتَبَلَّعه وسرَطَه سَرْطاً: جَرَعَه، عن ابن الأَعرابي. وفي المثل: لا يَصْلُح رفِيقاً مَن لم يَبْتَلِعْ رِيقاً. والبُلْعةُ من الشراب: كالجُرْعةِ. والبَلُوع: الشَّراب. وبَلِعَ الطعامَ وابْتَلَعَه: لم يَمْضَغْه، وأَبْلَعَه غيره. والمَبْلَعُ والبُلْعُم والبُلْعُومُ، كلُّه: مَجْرى الطعامِ وموضع الابْتِلاعِ من الحَلْق، وإِن شئت قلت: ان البُلْعُم والبُلْعُومَ رباعي.ورجل
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ١٥٨
* ب ل ع * * بَلِعَ * الشيء من باب فهم و * ابتلعَهُ * و * أبْلَعْتُ * الشيء غيري و * البَالُوعةُ * ثقب في وسط الدار وكذا * البَلُّوعَةُ * والجمع * البَلاَلِيعُ
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٣٬٣١٧
بلعه، كسمعه، بلعا: ابتلعه، أي جرعه. وسعد بلع، كزفر، قال الليث: يجعلونه: معرفة: منزل للقمر، زعموا أنه طلع لما قال الله تعالى للأرض: يا أرض ابلعي ماءك وهو وفي العباب واللسان: وهما وقال ابن قتيبة: سعد بلع: نجمان مستويان في المجرى. وزاد غيره: متقاربان معترضان، أحدهما خفي، والآخر مضيء، ويسمى بالعا، لأنه كأنه بلع الآخر الخفي وأخذ ضوءه، وطلوعه لليلة تبقى من كانون الآخر، من الشهور الرومية، وسقوطه
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٧٬٢٦٧
بَلِعَهُ 1 بَلِعَهُ بلع بلعه بلعة , (S, Msb, K,) aor. بَلَعَ , (Msb, K,) inf. n. بَلْعٌ, (TA, [and the same is indicated in the K,]) or بَلَعٌ when the object is food, but بَلْعٌ when it is water or spittle; (Msb;) and بَلَعَهُ, aor. بَلَعَ , inf. n. بَلْعٌ; (Msb;) and ↓ ابتلعهُ ; (S, Msb, K;) and ↓ تبلّعهُ; (IAar;) and ↓ بَلْعَمَهُ, inf. n. بَلْعَمَةٌ; (S * and TA in art. بلعم;) He swallowed it.
رابط المدخل

بَلِعَهُ 1 بَلِعَهُ بلع بلعه بلعة , (S, Msb, K,) aor. بَلَعَ , (Msb, K,) inf. n. بَلْعٌ, (TA, [and the same is indicated in the K,]) or بَلَعٌ when the object is food, but بَلْعٌ when it is water or spittle; (Msb;) and بَلَعَهُ, aor. بَلَعَ , inf. n. بَلْعٌ; (Msb;) and ↓ ابتلعهُ ; (S, Msb, K;) and ↓ تبلّعهُ; (IAar;) and ↓ بَلْعَمَهُ, inf. n. بَلْعَمَةٌ; (S * and TA in art. بلعم;) He swallowed it. (IAar, TA.) It is said in a proverb, لَا يَصْلُحُ رِيقًا ↓ رَفِيقًا مِنْ لمْ يَبْتَلِعْ [He is not suitable, or fit, for being a companion who does not swallow his spittle; meaning, (assumed tropical:) who does not restrain his anger]. (TA.) You say also, اللُّقْمَةَ ↓ بَلْعَمَ meaning He ate the morsel. (TA in art. بلعم.) And بَلَعَ الطَّعَامَ and ↓ ابتلعهُ also signify [He swallowed the food without chewing it;] he did not chew the food. (TA.)

بلّع الشَّيْبُ فِيهِ 2 بلّع الشَّيْبُ فِيهِ ذ , (K,) or فِى رَأْسِهِ, (S, TA,) inf. n. تَبْلِيعٌ, (S, K,) Hoariness began to appear (S, K) upon him, (K,) or upon his head: (S:) or rose: (A, TA:) or spread much. (TA.) [See also بَلَّغَ.] Hassلn says, قَدْ بَلَّعَتْ بِى ذُرْأَةٌ فَأَلْحَفَتْ [Hoariness, or grayness, or the like, had begun to appear, &c., upon me, and marred me]; making the verb trans. by بِ because it has the meaning of قَدْ آلَمَتْ [it had given pain, and this verb is thus made trans.]; or substituting بِى for فِىَّ on account of the measure, which would not be right if he said فِىَّ. (TA.) You say also, فِيهِ الشَّيْبُ ↓ تبلّع Hoariness appeared upon him. (IAar.)

ابلعهُ الشَّىْءَ 4 ابلعهُ الشَّىْءَ ذ (S, K, * TA) He made him to swallow the thing: (S, TA:) or he enabled him to swallow the thing. (K, * TA.) You say, أَبْلِعْنِى رِيقِى [Suffer thou me to swallow my spittle;] give thou me time to swallow my spittle. (K, TA.)

5 تَبَلَّعَ see 1: -A2- and 2.

8 اـِبْتَلَعَ see 1, in three places.

بَلْعَمَ Q. Q. 1 بَلْعَمَ بلعم : see 1, in two places. [The م in this word is generally held to be augmentative: see بَلْعَمٌ.]

بُلَعٌ بُلَعٌ بلع , applied to a man, Voracious; a great eater; as also ↓ بُلَعَةٌ and ↓ مِبْلَعٌ (K) and ↓ بَوْلَعٌ: (IAar, K:) [↓ بَلَّاعْ signifies the same:] and ↓ هِبْلَعٌ, (S and K in art. هبلع,) in which the ه is said by some to be augmentative, (TA,) and ↓ هَبَلَّعٌ (Lth, K) and ↓ هِبْلَاعٌ, (IDrd, K,) also signify the same; (S in art. هبلع;) or voracious, or a great eater, who takes large mouthfuls, and is wide in the حُنْجُور [app. here meaning the fauces]: (Lth, and K in art. مبلع:) and ↓ بُلَعَةٌ, applied to a woman, one who swallows everything. (Fr.) ↓ يَا بَلَّاعَ الأَيْرِ [app. meaning يَا مَأْبُونُ] is an expression of vituperation used by the people of Syria. (TA.) ― -b2- سَعْدُ بُلَعَ, (Lth, S, K,) determinate, (Lth, K,) [the latter word imperfectly decl.,] One of the Mansions of the Moon; (S, K;) [namely, the Twenty-third;] which rose [aurorally], (S, K,) as they assert, (S,) when God said, يَا أَرْضُ ابْلضعِى مَآءَكِ [Kur xi. 46]; (S, K;) consisting of two stars near together; (S;) or two stars, straight (مُسْتَوِيَانِ) in course, (IKt, K,) or near together and oblique; (TA;) one of them dim, and the other bright, and called ↓ بَالِعٌ, as though it swallowed the former, (IKt, K, TA,) namely, the dim one, and took its light: (TA:) it rises [aurorally] in the last night but one [lit. one night remaining] of كَانُون الآخِر [Jan., O. S.], and sets [aurorally] when one night has passed of آب [Aug., O. S.]. (IKt, K.) [Accord. to my calculation, it thus rose in Arabia about the commencement of the era of the Flight, on the 29th of Jan., O. S., and set aurorally on the 30th of July. See مَنَازِلِ القَمَرِ, in art. نزل: and see also سَعْدٌ.] The rhyming-proser of the Arabs says, اـِذَا طَلَعَ سَعْدُ بُلَعْ اِقْتَحَمَ الرُّبَعْ وَ لَحِقَ الهُبَعْ وَصِيَدَ المُرَعْ وَصَارَ فِى الأَرْضِ لُمَعْ [When Saad-Bula' rises aurorally,] the رُبَع [or young camel brought forth in the season called رَبِيع, which is the beginning of the breeding-time,] becomes strong in his walk, and quick, but not strong to labour, and the هُبَع [or young camel brought forth in the end of the breeding-time] acquires some strength, and attains to him, and the مُرَع, a kind of bird, is then, it seems, caught, or snared, [and parts differing in colour from the rest become apparent in the earth.] (TA.) -A2- Also The hole, or perforation, of the بَكْرَة [or sheave of a pulley]: n. un. with ة: (K:) or the hole, or perforation, in the قَامَة of the بَكْرَة [which here means the pulley, or sheave with its apparatus]: (S:) or ↓ بُلَعَةُ has this latter signification; and بُلَعٌ is its pl.; [or is a coll. gen. n.;] so explained by Az; and this is the correct explanation. (Marginal note in a copy of the S.)

بُلْعَةٌ بُلْعَةٌ بلع بلعه بلعة A gulp, or as much as one swallows at once, of beverage; like جُرْعَةٌ. (TA.)

بُلَعَةٌ بُلَعَةٌ بلع بلعه بلعة , as an epithet: see بُلَعٌ, in two places: -A2- and as a subst.: see the same, last sentence.

بَلْعَمٌ بَلْعَمٌ بلعم , applied to a man, (S,) That eats much, and swallows food vehemently. (S, K *) The م is augmentative, (S,) accord. to most authorities. (TA.)

بُلْعُمٌ بُلْعُمٌ بلعم : see what next follows.

بُلْعُومٌ بُلْعُومٌ بلعوم and ↓ بُلْعُمٌ; (Msb, and S and K in art. بلعم;) the latter a contraction of the former; the م augmentative; (Msb;) The place of passage of the food in the حَلْق; (S, Msb, K, TA;) the gullet, or œsophagus; (S, Msb;) as also ↓ مَبْلَعٌ: (TA:) or this last, i. q. حَلْقٌ [which is properly the fauces; but by a synecdoche, the throat, or gullet]. (K.) [See an ex. voce سُرْمٌ.] -A2- Also, the first, A torrent, in ground such as is termed قُفّ, entering into the earth. (AHn, and K in art. بلعم.) -A3- And The whiteness that is upon the lip of the ass, (K in art. بلعم,) at the extremity of the mouth- (TA in that art.)

بَلُوعٌ بَلُوعٌ بلوع a subst- signifying A medicine which is swallowed. (TA.) ― -b2- Beverage: or wine: syn. شَرَابٌ. (TA.) -A2- قِدْرٌ بَلُوعٌ (tropical:) A wide cooking-pot, (A, K, TA,) that swallows what is thrown into it. (A, TA.)

بَلَّاعٌ بَلَّاعٌ بلاع : see بُلَعٌ, in two places.

بَلَّاعَةٌ بَلَّاعَةٌ بلاعه بلاعة : see بَالُوعَةٌ.

بَلُّوعَةٌ بَلُّوعَةٌ بلاعة بلوعه بلوعة لوعة : see بَالُوعَةٌ.

بُلَّيْعَةٌ بُلَّيْعَةٌ بليعه بليعة : see بَالُوعَةٌ.

بَالِعٌ بَالِعٌ بالع : see بُلَعٌ.

بَوْلَعٌ بَوْلَعٌ بولع ولع : see بُلَعٌ.

بَالُوعَةٌ بَالُوعَةٌ بالوع بالوعه بالوعة , (S, Msb, K,) of the dial. of El-Basrah, (TA,) and ↓ بَلُّوعَةٌ, (S, Msb, K,) and ↓ بَلَّاعَةٌ, (K,) and ↓ بُلَّيْعَةٌ, (TA,) A hole, or perforation, in the midst of a house; (S;) a sink-hole; a hole, or perforation, into which water descends: (Msb:) or a well that is dug (K, TA) in the midst of a house, (TA,) narrow at the head, into which run the rain-water and the like: (K, TA:) pl. [of the first] بَوَالِيعُ (Sgh, K) and [of the others] بَلَالِيعُ. (S, Sgh, K.)

مَبْلَعٌ مَبْلَعٌ مبلع : see بُلْعُومٌ.

مِبْلَعٌ مِبْلَعٌ مبلع : see بُلَعٌ.

مُبْلَعَةٌ مُبْلَعَةٌ مبلعه مبلعة A well (رَكِيَّةٌ) cased with stones, or with baked bricks, from the bottom to the brink: (O, TS, K:) from Ibn-' Abbلd. (TA.)

هِبْلَعٌ هِبْلَعٌ هبلع : see بُلَعٌ.

هَبَلَّعٌ هَبَلَّعٌ هبلع : see بُلَعٌ.

هِبْلَاعٌ هِبْلَاعٌ هبلاع : see بُلَعٌ.

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٦٠٩
بَلِعَ بَلِعَ A ( n. ac. بَلْع 1 ), a. Swallowed; gulped down. بَلَّعَ بَلَّعَ II , a. Made to swallow. b. Became hoary, grey. أَبْلَعَ أَبْلَعَ IV , a. see II (a) . اِبْتَلَعَ اِبْتَلَعَ VIII , a. see I . بَلْع بَلْع 1 , a. Swallowing. بَلْعَة بَلْعَة 1t , a. Gulp. بُلْعَة بُلْعَة 3t , a. Glutton. بُلَعَة بُلَعَة 9t , a. see 3t . بَلَّاْعَة بَلَّاْعَة 28t , بَلُّوْعَة 31t ,
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١٠٬١٤٣
بلع بَلِعَ - يَبْلَعُ بَلِعَ - يَبْلَعُ + كائن + شيئاً : يدخله في جوفه كما هو، وذلك من غير تبديل في بنائه وتكوينه واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " حركات الأكل والشرب وإدخال شيء في جوف آخر"، وهي: لَقِمَ - يَلْقَمُ، زّقَمَ - يَزْقُمُ، رَضَعَ - يَرْضِعُ (رَضِعَ - يَرْضَعُ)، عَضَّ - يَعَضُّ، مضَغ - يَمْضَغُ، بَلِعَ - يَبْلَعُ ابلعي { وقيل ياأرض
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١٣ (الإجمالي: ١٤)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. قلع

    الآيات المشتركة: ١ · Suyu tut

  2. غيض

    الآيات المشتركة: ١ · Emer

  3. جود

    الآيات المشتركة: ١ · Cûdi

  4. قضي

    الآيات المشتركة: ١ · “Kadb” kesici alet; “ba” “va”va dönüşmüş “kadeve” ve…

  5. موه

    الآيات المشتركة: ١ · Su

  6. سوي

    الآيات المشتركة: ١ · Seviye: Engebesiz düz yerdir

  7. بعد

    الآيات المشتركة: ١ · Baid uzak demektir

  8. أمر

    الآيات المشتركة: ١ · Murar acı bir ağacın adıdır

  9. ظلم

    الآيات المشتركة: ١ · Zalimler

  10. سمو

    الآيات المشتركة: ١ · “Sem” hayvanın sırtı, “ard” da hayvanın karnıdır

  11. أرض

    الآيات المشتركة: ١ · Hayvanların sırtına sema, alt tarafına ard denir

  12. قوم

    الآيات المشتركة: ١ · Hayvanların ön ayaklarına denir

الآيات التي ورد فيها(١)

  1. وَقِيلَ يَاأَرْضُ ابْلَعِي مَاءَكِ وَيَاسَمَاءُ أَقْلِعِي وَغِيضَ الْمَاءُ وَقُضِيَ الْأَمْرُ وَاسْتَوَتْ عَلَى الْجُودِيِّ وَقِيلَ بُعْدًا لِلْقَوْمِ الظَّالِمِينَ

    Em

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökبلع
YapıÜçlü kök
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerجرع, سرط, رشف
Zıt Kökمجج
Çekirdek Özet 1Sıvı veya katı bir nesneyi çiğnemeden, dışarıda iz bırakmayacak biçimde içine çekip boğazdan veya yarıktan aşağı indirmek
Çekirdek Özet 2İlahi irade karşısında yerin tufan suyunu bütünüyle kendi bünyesine çekerek kaosu sonlandırması ve yüzeyi arındırması
Çekirdek Özet 3Bir varlığın taşkın unsuru kendi derinliğine çekip etkisizleştirmesi; yok edici fazlalığın emilerek sisteme sükûnet kazandırılması
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca biyolojik bir beslenme veya mekanik bir su kaybı sayarak, yerin emri doğrudan muhatap alıp taşkınlığı massetmesindeki kozmik boyutu gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
بلIslaklık, nem, nüfuz etme, suyun bir maddeye işleyerek yayılması ve içine geçmesi; بلد, بلس, بلغ, بلو köklerinde de su, ulaşma, yayılma ve özümseme hareketi belirgindir.عBoğaz (halk) harfi olan ع sesinin eklenmesiyle ıslaklığın ve suyun sadece yayılması değil, doğrudan bir kanaldan veya delikten derinliğe doğru bütünüyle içeri çekilmesi, yutulması ve dışarıdan görünmez kılınması anlamı oluşmuştur.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
بev, çadır; iç, barınma, içinde olmaBir şeyin içeriye alınması, bir kabın veya sınırın içine dahil edilmesi hareketini sağlar.
لçoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaHareketin belirli bir doğrultuda yönlendirilmesini, bir kanaldan hedefe doğru sevkini gösterir.
عgöz; görme, bilme, kaynakBir derinlik, kaynak veya açıklık noktasından içe doğru açılan merkezi temsil eder.
بلعİçeri alma, derinliğe yönlendirme ve açıklıktan geçirmeNesnenin bir sınırın içine alınıp kanaldan geçirilerek derinliğe çekilmesi ve görünmez hale getirilmesi hareketini bütünler.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir lokmayı veya suyu çiğnemeden boğazdan aşağı geçirmek; yağmur suyunun toplanıp yerin dibine akması için evin veya arazinin ortasına açılan üstü dar kuyu (bâlûa).
Cahiliye şiiri kullanımıVeri bulunamadı
Erken Arapça kullanımEmevî dönemi şairi Rü’be bin el-Accâc bir beytinde kökü sözünü içine atan, konuşmayan ketum kimseyi nitelemek üzere şöyle kullanır: بَلْعٌ إذا استَنْطَقْتَني صَموتُ

المصدر Lisânü’l-Arab, Kitâbü’l-ʿAyn, Mekâyîsü’l-Luğa.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dillerinde بلع kökü fonetik ve semantik açıdan yüksek bir kararlılık gösterir ve Proto-Sami ortak miras katmanına aittir. Kök, Batı Sami ve Doğu Sami kollarında doğrudan yutmak, içine çekmek, massetmek ve mecazen yok etmek veya tüketmek anlam alanını korumuştur. İbranicede בָּלַع (bālaʿ) fiili bir şeyi çiğnemeden boğazdan geçirmek, toprağın bir şeyi bütünüyle yutması (örneğin yerin yarılıp isyankârları içine çekmesi) ve bütünüyle yok etmek anlamlarında kullanılır. Benzer şekilde Süryanice/Aramicede ܒܠܰܥ (blaʿ) kökü yutmak, massetmek, soğurmak ve bir sıvıyı içine çekmek manalarını taşır. Arapçada bu kök hem biyolojik bir eylem olan yutmayı hem de jeolojik ve mekânsal bir olgu olan suyun kuyuya, deliğe ya da toprağın yarıklarına çekilmesini (bâlûa) en somut haliyle muhafaza etmiştir. Kökün temel anlamsal ekseni, dışarıda ve yüzeyde bulunan bir nesnenin bir kanal aracılığıyla iç alana çekilerek yüzeyden silinmesidir.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon, Payne Smith Syriac Dictionary, Brockelmann Lexicon Syriacum.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönبل ikili çekirdeğinden türeme; بلع, بلعمIslanma, nemlenme ve sıvının nüfuz etmesi anlamından bir açıklık veya boğaz yoluyla içeri çekilme anlamına evrilmiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice בָּלַע (bālaʿ), Süryanice ܒܠܰܥ (blaʿ)Yutmak, massetmek, yerin bir şeyi bütünüyle içine çekip yok etmesi ortak çekirdeğidir.Kesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik ortak sıvı yutma kökleriBazı Doğu ve Berberi dillerinde sıvı tüketimi ve içeri çekme bildiren yansıma seslerle morfolojik yakınlıklar önerilmiştir.Muhtemel

المصدر Brown-Driver-Briggs, Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
بلعAnlamlıYutmak, içeri çekmekBir sıvıyı veya nesneyi boğazdan ya da bir delikten içeri geçirip yüzeyden yok etmek.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
بعلAnlamlıSahip olmak, koca, rab, yağmur suyuyla yetinen yüksek araziKendi kendine yeten, üstün gelen, köküyle derin suyu çeken bitki veya mülkiyet sahibi.Kur'an'da geçer; derinlikten su alma bağı kurulabilir.
لبعKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiş, kullanım alanı oluşmamıştır.Kur'an'da geçmez.
لعبAnlamlıOynamak, eğlenmek, salya akıtmakAmacı dışsal olmayan eylem; ağızdan dışarı akan sıvı (lûâb) anlamıyla biyolojik temas taşır.Kur'an'da geçer; sıvının içe değil dışa yönelmesiyle karşıtlık içerir.
عبلAnlamlıKalınlaşmak, dolgun olmak, beyaz taşBir varlığın dolgun, sert ve hacimli hale gelmesi.Kur'an'da geçmez; Arapçada müsta'meldir.
علبAnlamlıİz bırakmak, çentik atmak, kapBir yüzeyi keserek işaretlemek veya nesneleri muhafaza eden kap yapmak.Kur'an'da geçmez; Arapçada müsta'meldir.

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
بلعMerkezİçe alma, massetmeMaddenin bir delikten veya boğazdan çiğnenmeden, iz bırakmaksızın bütünüyle içeri çekilmesi.Sıvı veya katının yüzeyden tamamen silinerek derinliğe aktarılmasıdır.
جرعKomşuBoğazdan geçirmeSıvının boğazdan yudum yudum, zorlanarak veya tadı hissedilerek geçirilmesidir.بلع kökündeki doğrudan ve toptan içeri çekilme yerine aşamalı ve güçlükle yutmayı bildirir.
سرطKomşuHızlı yutmaLokmanın boğazdan çok hızlı ve kayarak kolayca içeri düşmesidir.Eylemin hız ve pürüzsüzlük vasfına odaklanır.
رشفKomşuDudakla çekmeSıvıyı dudak ucuyla ve azar azar emerek içeri almadır.Toptan massetme değil, yüzeyden süzerek yavaşça çekmedir.
مججZıtDışarı püskürtmeAğza alınan bir sıvıyı veya nesneyi içeri almayıp dışarı fırlatmak, tükürmektir.Massetmenin ve içine çekmenin tam zıddı olarak nesneyi bünyeden dışarı atmaktır.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaبلعYutmak, massetmekBir nesneyi veya suyu bir kanal ya da yarıktan bütünüyle içeri çekip yüzeyden yok etmek.Kesin
Latincedeglutire, absorbereYutmak, içine çekmek, emmek"Deglutire" biyolojik yutmayı, "absorbere" ise sıvının bir kütle tarafından bütünüyle emilip yok edilmesini karşılar.Güçlü
İngilizceto swallow, to absorb, to engulfYutmak, massetmek, içine gömmek"Swallow" boğaz hareketini, "absorb" gözenekli yapının sıvıyı çekmesini, "engulf" bütünüyle kuşatarak içine almayı verir.Güçlü
Almancaschlucken, verschlingen, aufsaugenYutmak, yutarak yok etmek, içine çekmek"Schlucken" biyolojik eylemi, "aufsaugen" toprağın veya süngerin suyu içine çekişini karşılar.Güçlü
Fransızcaavaler, engloutir, absorberYutmak, gömmek, emmek"Engloutir" bir felaketin veya derinliğin bir şeyi bütünüyle yutmasını, "absorber" ise fiziksel massetmeyi ifade eder.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Collins-Robert French Dictionary.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
ابْلَعِي (Emir sîgası)Yerin üzerindeki suyu bütünüyle kendi derinliklerine çekmesi, massetmesiTufan hadisesinin ilahi bir fermanla nihayete erdirilmesi ve yerin suları yutması emri (Hûd 11:44).

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamTekvînî hitap ve cemâdâtın itaatiYerin cansız bir varlık olarak ilahi emri idrak edip edemeyeceği, tekvînî emrin zorunlu sonucu olarak suyun çekilmesi.Yaratılmışların ilahi kudret karşısında mutlak teslimiyeti ve emri derhal icra etmesi.
FıkıhOruç ve necaset hükümleriBoğazdan aşağı istemsizce veya kasten bir şeyin geçmesi (yutulması); necis suyun toprak tarafından emilip arınması.Bir cismin ağız boşluğunu aşıp mideye inmesi veya pisliğin emilerek zemin üzerinde iz bırakmaması.
Tefsirİstiâre-i mekniyye ve teşhisYerin canlı bir varlık gibi muhatap alınarak suyun ona yutturulması; belagatteki eşsiz tenasüp ve temsil.Tufan kaosunun yerin derinliklerine hapsedilerek kozmik düzenin yeniden kurulması.
HadisTövbe ve günahların örtülmesiİyiliklerin kötülükleri, toprağın atıkları veya yerin suları yutması gibi bağlamlarda massetme tasviri.Kötülüğün veya fazlalığın yok edilerek ortadan kaldırılması.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKozmik nizam ve ilahi emirArındırıcı itaatKaosu sonlandırmaYeryüzünün fermanı dinleyerek helak suyunu içine çekmesi, arınmanın ve tevhid nizamının yeniden inşasıdır.Kesin
İlmiHidrolojik ve jeolojik döngüİnfiltrasyon ve emilimDengelemeSuyun yüzey akışından yer altı akiferlerine sızması, yer kabuğunun fazla suyu depolama işlevidir.Güçlü
SiyasiKriz ve çatışma yönetimiKrizin emilmesiTansiyonu düşürmeDevletin toplumsal öfkeyi, fitneyi veya taşkınlığı karşı saldırıyla değil, kurumsal kapasiteyle massedip soğurmasıdır.Muhtemel
İktisadiLikidite ve piyasa fazlasıLikidite absorbsiyonuEnflasyonu önlemeMerkez bankasının piyasadaki aşırı para arzını veya atıl fazlalığı araçlarıyla geri çekip denge sağlamasıdır.Muhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDrenaj, sönümleme ve absorbsiyon katsayısıBir dalganın, sıvının veya enerjinin girdiği ortam tarafından yansıtılmayıp bütünüyle iç yapıya çekilerek genliğinin sıfırlanması.Güçlü
Beşeri bilimlerKurumsal absorpsiyon ve çatışma sönümlemeToplumsal krizlerin ve taşkın taleplerin siyasal sistem tarafından bastırılmadan, bünyeye alınarak etkisiz hale getirilmesi.Muhtemel

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü sadece insanın yemek yemesi veya toprağın mekanik bir su çekme hadisesi olarak görüp ilahi hitabın muhatabı kılınan ontolojik boyutu yok saymak.
Kur'an içi daha geniş anlamYeryüzünün ilahi fermanı dinleyen, kaotik ve helak edici fazlalığı bir emirle bünyesine çekerek kozmik sükûneti yeniden kuran canlı ve itaatkâr yapısı.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataHûd 11:44 ayetindeki hitabı basit bir tabiat tasviri zannedip tekvînî emrin cemâdât üzerindeki mutlak tesirini ve belagatteki eşsiz teşhis inceliğini kavrayamamak.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an belagatinin zirve noktası kabul edilen Hûd 11:44 ayetinin kurucu fiilidir; cansız varlıkların ilahi hitaba boyun eğişini en somut ve çarpıcı eylemle resmeder.
Hangi ayet groupsunda belirleyicidir?Nûh kıssası, helak sahneleri ve tabiat unsurlarının ilahi iradeye mutlak inkıyadını bildiren kevnî ayetlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Tufanın rastgele bir jeolojik felaket veya tabiatın kontrolsüz bir patlaması olduğu algısını yıkar; suyun çıkışı gibi çekilişinin de doğrudan emirle olduğunu gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamSıvı veya katı bir nesnenin bir yarık, kuyu veya boğazdan içeri doğru çekilerek yüzeyden bütünüyle silinmesi ve görünmez kılınması.
  • Soyut anlamTaşkın, yıkıcı ve kaotik bir durumun bir merkez tarafından emilerek, sönümlenerek etkisiz hale getirilmesi ve sistemik sükûnetin sağlanması.
  • Sistematik karşılıkSistemin dışına taşan ve dengeyi bozan aşırı girdinin, alıcı taban tarafından massedilerek depolanması ve kaos potansiyelinin sıfırlanması.
  • LaTeX modeliS(t+1)=S(t)−min⁡(S(t), C⋅u(t))
  • LaTeX açıklamasıModelde S(t) yüzeyde biriken taşkın madde veya su miktarını temsil eder. C ortamın massetme kapasitesini, u(t) ise massetme işlemini başlatan harici tekvînî emri gösterir. C⋅u(t) girdisiyle tetiklenen emilim fonksiyonu, yüzeydeki taşkın unsuru içeri çeker; sonuçta yüzeydeki fazlalık S(t+1) seviyesinde sıfırlanarak kozmik ve fiziksel denge yeniden tesis edilir.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ب