جرع

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ج-ر-عالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ٨ · الآيات: ١ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».أتيمكنموتجرعسوغيَتَجَرَّعُهُغلظوريعذب

الجذرالصيغ ١الآيات ١السور ١المجاورة ٨

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

جرع

ج - ر - ع

جذر
  • الورود: ١
  • الآيات: ١
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ١٣

Ceraa eskimiş ipin kopan ifleri demektir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Ceraa eskimiş ipin kopan ifleri demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٥٬٢٤٣
باب العين و الجيم والراء معهما ) ع ج ر، ع ر ج، ر ع ج، ج ع ر، ج ر ع، ر ج ع مستعملات( عجر: الأعجر: الأعجر: الضخم الوسط من الناس، وقد عَجِرَ يَعْجَرُ عَجَراً. والعُجْرَةُ: موضع العَجَر منه. والأَعْجَرُ: كل شيء ترى فيه عقدا. كيس أَعْجَرُ، وبطن أَعْجَرُ إذا امتلأ جدا. قال عنترة: أبني زبيبة ما لِمُهْرِكُمُ مُتَخَدِّدا وَبُطُونُكُمْ عُجْرُ وأنشد أبو ليلى: حَسَنُ الثياب يبيت أعجرَ طاعـمـا والضيف من
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٤٢٠
جَرِعْتُ الماء أجْرَعُهُ جَرْعاً، وجَرَعْتُ بالفتح لغةٌ أنكرها الأصمعيّ. والجَرَعَةُ بالتحريك: واحدة الجَرَعِ، وهي رملة مستوية لا تنبت شيئاً. وكذلك الجَرْعاءُ. والجَرَعُ أيضاً: التواءٌ في قوَّةٍ من قُوى الحبل ظاهرةٌ على سائر القوى. والجَُِرْعَةُ من الماء: حُسْوَةٌ منه. قال الفراء: هو آخر ما يخرج من النَفَس. ونوقٌ مَجاريعُ: قليلاتُ اللبن، كأنَّه ليس في ضرعها إلا جُرَعٌ، وجَرَّعَهُ غُصَصَ الغيظ
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٨٬٧٢٥
باب العين والجيم مع الراء عرج ، عجر ، جرع ، جعر ، رجع ، رعج : مستعملات . عرج : قال الله جلّ وعزّ : ( الْمَعَارِجِ تَعْرُجُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ إِلَيْهِ ) ( المعَارج : 4 ) أي تصعد . يقال : عَرَج يَعرُج عُروجاً . وقوله جلّ وعزّ : ( دَافِعٌ مِّنَ اللَّهِ ذِي الْمَعَارِجِ ) ( المعَارج : 3 ) قال قتادة : ذي المعارج ذي الفواضل والنِّعَم . وقيل مَعارجُ الملائكة ، وهي مَصاعدُها التي تصعَد فيها
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١٤٬٤٥٥
(باب الجيم والراء وما يثلثهما) (جرز) الجيم والراء والزاء أصلٌ واحد، وهو القطْع. يقال جَرَزْتُ الشيءَ قطعتُه. وسيفٌ جُرَاز أي قَطّاع. وأرضٌ جُرُزٌ لا نَبْت بها. كأنَّه قُطِع عنها. قال الكسائي* والأصمعيّ : أرضٌ مجروزة من الجرز، وهي التي لم يُصِبْها المطر، ويقال هي التي أُكل نباتُها. والجَرُوزُ: الرّجُل الذي إذا أكل لم يترُكْ على المائدةِ شيئاً، وكذلك المرأةُ الجَرُوزُ، والنّاقةُ. قال: * تَرَى
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٤٥٤
- جرع الماء يجرع، وقيل: جرع (راجع: الأفعال 2/300)، وتجرعه: إذا تكلف جرعه. قال عز وجل: ﴿يتجرعه ولا يكاد يسيغه﴾ [إبراهيم/17]، والجرعة: قدر ما يتجرع، وأفلت بجريعة الذقن (الجريعة: تصغير الجرعة، وهو آخر ما يخرج من النفس. وقال أبو زيد: يراد أنه كان قريبا من الهلاك كقرب الجرعة من الذقن. راجع: الغريبين 1/341؛ والنهاية 1/261؛ والمجمل 1/184)، بقدر جرعة من النفس. ونوق مجاريع: لم يبق من ضروعها من اللبن إلا
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٢٥٧
ج ر ع جرعـت الماء واجترعته بمرة وتجرعته شيئاً بعد شيء وما سقاني إلا جرعة وجريعة وجرعاً‏.‏ وبتنا بالأجرع وبالجرعاء ونزلوا بالأجارع وهي أرضون حزنة يعلوها رمل‏.‏ ومن المجاز‏:‏ تجرع الغيظ‏.‏ وقال‏:‏ والحرب يكفيك من أنفاسها جرع و ‏"‏ أفلت بجريعة الذقن ‏"‏‏.‏
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٣٬٥٠٧
جَرِعَ الماءَ وجَرَعه يَجْرَعُه جَرْعاً، وأَنكر الأَصمعي جَرَعْت، بالفتح، واجْتَرَعَه وتَجَرَّعَه: بَلِعَه. وقيل: إِذا تابع الجَرْع مرة بعد أُخرى كالمُتكارِه قيل: تَجَرَّعَه، قال الله عزَّ وجل: يَتجرَّعُه ولا يَكادُ يُسِيغُه؛ وفي حديث الحسن بن علي، رضي الله عنهما، وقيل له في يوم حارٍّ: تَجرَّعْ، فقال: إِنما يَتجرَّعُ أَهلُ النار؛ قال ابن الأَثير: التجرُّعُ شُرْبٌ في عَجَلةٍ، وقيل: هو الشرب قليلاً
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٢٢٣
* ج ر ع * * جَرِعَ * الماء من باب فهم وجرع من باب قطع لغة فيه أنكرها الأصمعي و * الجَرْعاءُ * بوزن الحمراء رملة مستوية لا تنبت شيئا و * الجُرْعةُ * من الماء بالضم حسوة منه و * جَرَّعهُ * غصص الغيط * تجريعاً فتجرعه * أي كظمه
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٥٬١١٣
الجرعة، بالفتح، ويحرك: الرملة العذاة الطيبة المنبت، التي لا وعوثة فيها، نقله الصاغاني وصاحب اللسان. أو هي الأرض ذات الحزونة تشاكل الرمل، كما في اللسان. وقيل: هي الرملة السهلة ا لمستوية، أو الدعص لا ينبت شيئا، نقله الجوهري، واقتصر على التحريك، وزاد غيره: ولا تمسك ماء. قلت: وهي مشبهة بجرعة الماء، وذلك لأن الشرب لا ينفعها، فكأنها لم ترو. أو الكثيب جانب منه وحل، وجانب حجارة، كالأجرع، والجرعاء، في
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٦٬٥٥٥
جَرِعَ المَآءَ 1 جَرِعَ المَآءَ جرع المآء , aor. جَرَعَ , (S, Msb, K,) inf. n. جَرْعٌ, (S, K, *) or حَرَعٌ; (Msb;) and جَرَعَهُ, aor. جَرَعَ , inf. n. جَرْعٌ; (S, Msb, K;) but the latter is disallowed by As; (S;) He swallowed the water; (Msb, K;) as also ↓ اجترعهُ: (Msb:) or the latter signifies he swallowed it at once. (Sgh, K.) ― -b2- See also 5. 2 جَرَّعَ [جرّعهُ المَآءَ He made him to
رابط المدخل

جَرِعَ المَآءَ 1 جَرِعَ المَآءَ جرع المآء , aor. جَرَعَ , (S, Msb, K,) inf. n. جَرْعٌ, (S, K, *) or حَرَعٌ; (Msb;) and جَرَعَهُ, aor. جَرَعَ , inf. n. جَرْعٌ; (S, Msb, K;) but the latter is disallowed by As; (S;) He swallowed the water; (Msb, K;) as also ↓ اجترعهُ: (Msb:) or the latter signifies he swallowed it at once. (Sgh, K.) ― -b2- See also 5.

2 جَرَّعَ [جرّعهُ المَآءَ He made him to swallow the water.] تَجْرِيعٌ is The pouring beverage into the throat against one's will: but sometimes it is used of that which is not against one's will. (Har p. 115.) And جرّعهُ signifies He gave him to drink gulp after gulp, or sup after sup, or sip after sip. (Har p. 350.) ― -b2- [And hence,] جرّعهُ الغُصَصَ, (K,) or جرّعهُ غُصَصَ الغَيْظِ, (S,) inf. n. تَجْرِيعٌ, (K,) (tropical:) He made him to repress, or restrain, choking wrath, or rage. (S, TA.)

اجرعهُ 4 اجرعهُ أجرعه اجرعه اجرعة جرع He made it (a rope or a bow-string) to have one or more of its strands thick [or rather thicker than the others]. (TA.)

تجرّع 5 تجرّع جرع تجرع He swallowed in consecutive portions, one time after another, like him who acts against his own will: or, as IAth says, he drank in haste: or, accord. to some, he drank by little and little. (TA.) ― -b2- [And hence,] تجرّع (S, Msb, K *) (tropical:) He repressed, or restrained, choking wrath, or rage; (S;) as though he swallowed it: (Msb:) and [in like manner] you say also, ↓ جَرِعَ الغَيْظَ (tropical:) he repressed, or restrained, wrath, or rage. (TA.)

8 اـِجْتَرَعَ see 1.

جَرَعٌ جَرَعٌ جرع A twisting in one of the strands of a rope, (S, K,) or of a bow-string, (K,) so that it appears above the other strands. (S, K.) [It is app. an inf. n., of which the verb, if it have one, is جَرِعَ.] -A2- See also جَرَعَةٌ.

جَرِعٌ جَرِعٌ جرع A rope, (K,) or a bow-string, (TA,) having the twisting termed جَرَعٌ in one of its strands; as also ↓ مُجَرَّعٌ: (K:) or, accord. to IAar, a bow-string that is even, except that there is a prominence in one part of it, wherefore it is rubbed and pulled with a piece of a كِسَآء [q. v.] until that prominence disappears: and ↓ the latter, accord. to ISh, a bow-string not uniformly nor well twisted, having in it prominences, so that one of its strands appears above the others, or some appear above others. (TA.)

جَرْعَةٌ جَرْعَةٌ جرع جرعه جرعة : see what next follows, in three places: -A2- and see جَرَعَةٌ, in two places.

جُرْعَةٌ جُرْعَةٌ جرع جرعه جرعة A gulp, or as much as is swallowed at once, of water; a جُرْعَة of water being like a لُقْمَة of food: (Msb:) or a sup, or sip; or as much as is supped, or sipped, at once; or a mouthful of what is supped, or sipped; (syn. حُسْوَةٌ;) of water; (S, K;) as also ↓ جَرْعَةٌ and ↓ جِرْعَةٌ: or جُرْعَةٌ and ↓ جَرْعَةٌ are substs. [signifying the act of swallowing water] from جَرِعَ المَآءَ “ he swallowed the water: ” (K:) or ↓ جَرْعَةٌ signifies a single act of swallowing water: (IAth, L:) and جُرْعَةٌ, what one swallows: (L, K:) or a mouthful which one swallows: (TA:) or a small draught: (IAth:) and its pl. is جُرَعٌ. (Msb, TA.) The dim. is ↓ جُرَيْعَةٌ. (S, K.) And hence the prov., أَفْلَتَ فُلَانٌ جُرَيْعَةَ الذَّقَنِ, (Sgh, K,) the verb being intrans., and جريعة being in the accus. case as a denotative of state, as though the speaker said, أَفْلَتَ قَاذِفًا جُرَيْعَةَ الذَّقَنِ; (Sgh;) or بِجُرَيْعَةِ الذَّقَنِ; (S, K;) or ↓ بِجُرَيْعَآئِهَا; (K;) Such a one escaped [from destruction] when his spirit, or the remains thereof, had become in his mouth; (L, K;) or near thereto, (K,) as a sup [or little sup] of water to the chin [of a person drinking]; (TA;) or when death was as near to him as a little sup of water to the chin; (L;) or when at his last gasp: (Fr, S:) applied to one who has been at the point of destruction, and then escaped: (S:) or, accord. to AZ, it is thus; أَفْلَتَنِى جُرَيْعَةَ الذَّقَنِ, which may mean he made me to escape &c., or he escaped from me &c.; in the latter case, افلتنى being for أَفْلَتَ مِنِّى; and [it is said that] جريعة is prefixed to الذقن because the motion of the chin indicates the nearness of the departure of the soul: or the meaning of the words related by AZ may be, he made me, i. e. the remains of my soul, to escape; the last two words being a substitute for the pronoun affixed to the verb. (Sgh.) One says also, أَفْلَتَنَىِ جُرَيْعَةَ الرِّيقِ, meaning He outwent me, [or escaped me,] and I swallowed my spittle in wrath, or rage, against him. (TA.) And مَا مِنْ جُرْعَةٍ أَحْمَدُ عُقْبَانًا مِنْ جُرْعَةِ غَيْظٍ نَكْظِمُهَا (tropical:) [There is nothing that is swallowed more praiseworthy in its result than what is swallowed of wrath, or rage, which we repress, or restrain]. (TA.)

جِرْعَةٌ جِرْعَةٌ جرع جرعه جرعة : see جُرْعَةٌ.

جَرَعَةٌ جَرَعَةٌ جرع جرعه جرعة (S, K) and ↓ جَرْعَةٌ (K) and ↓ جَرْعَآءُ (S, K) and ↓ أَجْرَعُ (K) An even piece, (S,) or a round piece, or hill, or hillock, (K,) of sand, that produces no plants, or herbage; (S, K;) and, as some add, that retains no water: (TA:) or a piece, or tract, of sand, good for producing plants, or herbage, in which is no softness, or looseness: (Sgh, L, K:) or land in which is ruggedness, resembling sand: (L, K:) or a hill of which one side consists of sand, and one side of stones: (K:) or what is termed ↓ جرعاء and ↓ اجرع is larger than what is termed جَرَعَةٌ: ↓ جرعاء is also explained as signifying sand of which the middle is elevated, and of which the sides are thin: and, accord. to IAth, ↓ اجرع signifies a wide place, in which is ruggedness: (TA:) or this last, a plain, or soft, place, intermixed with sand: (Ham p. 574:) جَرَعَةٌ is sing., or n. un., of ↓ جَرَعٌ: (S, K: *) or, accord. to some, this last word is a sing., like اجرع; and its pl. [of pauc.] is أَجْرَاعٌ and [of mult.] جِرَاعٌ: the pl. of جَرَعَةٌ is جِرْعَانٌ: and the pl. of ↓ جَرْعَةٌ is جِرَاعٌ: and the pl. of ↓ جِرِعاء is جَرْعَاوَاتٌ: and the pl. of ↓ اجرع is أَجَارِعُ. (TA.)

جَرْعَآءُ جَرْعَآءُ جرعآء : see جَرَعَةٌ, in four places.

جُرَيْعَةٌ جُرَيْعَةٌ جريعه جريعة dim. of جُرْعَةٌ, q. v.

جُرَيْعَآءُ جُرَيْعَآءُ جريعآء : see جُرْعَةٌ.

أَجْرَعُ أَجْرَعُ ذ : see جَرَعَةٌ, in four places.

مُجْرِعٌ مُجْرِعٌ مجرع A she-camel in which is not as much [milk] as will satisfy thirst, but only some sups: (K:) pl. مَجَارِيعُ (L, K) and مَجَارِعُ: (L:) J explains the former pl. as signifying she-camels having little milk; as though there were not in their udders more than some sups; and the sing. he does not mention. (TA.)

مُجَرَّعٌ مُجَرَّعٌ مجرع : see جَرِعٌ, in two places.

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٣٦٠
جَرَعَ جَرَعَ A ( n. ac. جَرْع 1 ), a. Sipped, swallowed, gulped down. جَرِعَ جَرِعَ A ( n. ac. جَرَع 4 ), a. Took courage. جَرَّعَ جَرَّعَ II , a. Made to swallow. b. Encouraged. تَجَرَّعَ تَجَرَّعَ V , a. Swallowed down, drank. جَرْعَة جَرْعَة 1t , جُرْعَة 3t , a. Draught, drink; gulp, mouthful. جَرَاْعَة جَرَاْعَة 22t , a. Boldness, courage.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ١٦٬٣١٩
جرع جَرِعَ - يَجْرَعُ (جَرَعَ - يَجْرَعُ) - تَجَرَّعَ - يَتَجَرَّعُ جَرِعَ - يَجْرَعُ (جَرَعَ - يَجْرَعُ) + كائن + شيئاً: يشربه بتقطع وكراهة: يشرب مشروباً من ماء أو شراب بشكل متقطع وعلى شكل مقدار قليل في كل مرة، ثم بعد أن يبلعه، يشرب كمية أخرى، وذلك بسبب صعوبة في الشرب ناجمة عن قوام المشروب أو كراهية في الطعم تَجَرَّع َ - يَتَجَرَّع ُ:
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٨ (الإجمالي: ١٣)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. سوغ

    الآيات المشتركة: ١ · “Sığa(sad)” kalıba dökülmüş şeydir

  2. غلظ

    الآيات المشتركة: ١ · Ğaliz (zı), Sert topraktır

  3. كود

    الآيات المشتركة: ١ · Neredeyse o

  4. وري

    الآيات المشتركة: ١ · Arka

  5. مكن

    الآيات المشتركة: ١ · Kevn tepe demektir

  6. موت

    الآيات المشتركة: ١ · Kış uykusundan uyanmış yılana hayy, kış uykusundaki yılana…

  7. عذب

    الآيات المشتركة: ١ · Su yosunudur

  8. أتي

    الآيات المشتركة: ١ · Etve çardağa doğru suyu getiren kanaldır

الآيات التي ورد فيها(١)

  1. يَتَجَرَّعُهُ وَلَا يَكَادُ يُسِيغُهُ وَيَأْتِيهِ الْمَوْتُ مِنْ كُلِّ مَكَانٍ وَمَا هُوَ بِمَيِّتٍ وَمِنْ وَرَائِهِ عَذَابٌ غَلِيظٌ

    Onu yudumlar

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökجرع
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerحسو, رشف, بلع
Zıt Kökمجج
Çekirdek Özet 1Sıvıyı tek seferde kana kana içmek yerine zorlukla, yudum yudum ve boğazdan güçlükle geçirmek
Çekirdek Özet 2İstenmeyen, tiksinti veren ve boğaza takılan bir azabı tüketmeye mecbur bırakılma hali
Çekirdek Özet 3Bir sürecin veya acının bir anda bitmeyip parça parça, kesintisiz bir ızdırap zinciri halinde içselleştirilmesi
Kritik Hata RiskiKökü sıradan bir su içme veya meşrubat yudumlama eylemi sanarak tecellideki zorlama, tiksinti ve süreğen azap boyutunu göz ardı etmek

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
جرÇekmek, sürüklemek, zorla taşımak, kazıyıp götürmek; جرر, جرف, جرح, جرد köklerinde olduğu gibi bir unsuru bulunduğu yerden zorlayarak veya kazıyarak çekip hareket ettirme karakteriعÇekme ve sürükleme eylemini derin boğaz kanalına ve içe alma açıklığına bağlayarak, bir sıvıyı boğazdan aşağı zorla, parça parça ve dirençle çekip yutma anlamına dönüştürmüştür

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
جDeğnek, deve; taşıma, yol alma, yüklenmeBir kütlenin veya sıvının bir noktadan diğerine zorlukla taşınması ve iletilmesi
رİnsan başı; baş, ilk, üst, yönelişEylemin ağız, baş ve yutak kanalının üst bölgesinde başlaması ve odaklanması
عGöz; kaynak, açıklık, derin algı ve içe açılan kanalSıvının aktığı boğaz çukurunu, içsel derinliği ve eylemin bizzat bedensel geçitte yankılanmasını
جرعTaşınan yükün baş ve boğaz kanalı boyunca derin bir açıklığa doğru zorlanarak akıtılmasıİstenmeyen bir maddenin bedenin derinliğine doğru yutak kanalından zorlama, tiksinti ve direnç eşliğinde parça parça çekilmesi hareketidir

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamSıvıyı bir defada rahatça içmeyip ağza bir miktar alarak boğazdan güçlükle geçirmek, tek bir yudum almak; su tutmayan, üzerine dökülen suyu emip bitki bitirmeyen kum tepesi veya engebeli zemin
Cahiliye şiiri kullanımıZü’r-Rimme bir şiirinde su tutmayan ve üzerinde bitki barındırmayan çorak kumluğu şu mısra ile anar: أمَا استَحْلَبَتْ عينَيْكَ إلاَّ مَحَلَّةٌ / بجُمْهُورِ حُزْوَى أم بجرعاءِ مالكِ
Erken Arapça kullanımCan çekişen kişinin boğazına takılan son nefesi için söylenen darbımesel: أَفْلَتَ بِجُرَيْعَةِ الذَّقَنِ

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, Lisānü’l-ʿArab.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça جرع kökü, sıvının yutulması, yudumlanması ve boğaz kanalında yavaşça aşağı çekilmesi semantik matrisine dayanır. Erken Sami dillerinde boğaz, yutak ve bir sıvıyı zorlukla çekme eylemleri genelde gırtlaksıl harflerle (ع ve ح) kurulan köklerde toplanmıştır. İbranice ve Aramicede doğrudan aynı kök dizilimiyle özdeşleşen yaygın bir birincil fiil kökü sınırlı olmakla birlikte, boğazdan aşağı akıtma ve sıvı emme anlam alanında fonetik akrabaları bulunan biçimlerle paralel semantik alanlar oluşturur. Arapçada kök, suyun bir defada içilmemesi, azar azar ve zorlukla çekilmesi (تَجَرُّع) ile fiziksel olarak suyu hızla yutan fakat verimli kılmayıp kurak kalan kum tepeleri (الجَرْعَاء) arasında çift kutuplu somut bir hat geliştirmiştir. Kökün ip liflerindeki düğüm veya burulma anlamına gelen tali kullanımı ise kuvvetlerin birbiri üzerinde katlanıp sıkışması fikrine bağlanır.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Brown-Driver-Briggs, Lisānü’l-ʿArab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönجَرْع ve تَجَرُّعSıvıyı ağızda tutup parça parça boğazdan indirme; suyu içine çekip yeşillik vermeyen kum tepesiKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiBoğaz ve yutkunma semantiğiSıvıyı boğaz kanalına çekme ve gırtlaksıl dirençle yutma matrisine dayalı ortak fonetik eğilimGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıBelirgin bir Afro-Asyatik dışı veya geniş aile bağı tespit edilmediVeri bulunamadı

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisānü’l-ʿArab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
جرعAnlamlıYudumlamak, zorla yutmakSıvıyı azar azar, boğazdan zorlanarak geçirmek; kurak kum tepeciğiHedef kök; Kur'an'da geçer
جعرAnlamlıDışkılamak, arkada iz bırakmakKatı dışkı çıkarmak, hayvanın ardında bıraktığı kuru pislikKur'an'da geçmez; çıkış yönlü bir boşaltımı ifade eder
رجعAnlamlıGeri dönmek, döndürmekÇıkılan veya gelinen yere yeniden yönelmek, bir şeyi ilk durumuna iade etmekKur'an'da geçer; hareketi tersine çevirme yönüyle kalb ilişkisi
رعجAnlamlıTitremek, parlamakŞimşeğin çakması, kalbin heyecanla çarpması ve oynamasıKur'an'da geçmez; içsel bir sarsıntı ve devinimi gösterir
عجرAnlamlıŞişmek, düğümlenmekGöbek veya damarda şişlik ve boğum oluşması, bir şeyin ortasının kalınlaşmasıKur'an'da geçmez; tıkanma ve düğüm oluşturma yönüyle yakınlık
عرجAnlamlıYükselmek, topallamakMeyilli ve basamaklı yükselmek, yürüyüşte bir tarafa meyledip aksamakKur'an'da geçer; hareketin düz ve pürüzsüz olmayıp aksayarak sürmesi

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
جرعMerkezSıvı tüketimiSıvıyı tiksinerek, zorlanarak ve yudum yudum boğaza dökmekZoraki ve parça parça yutma
حسوKomşuSıvı tüketimiSıcak veya lezzetli bir sıvıyı azar azar, tadına vararak höpürdetmekZorlama ve tiksinti olmaksızın yudumlama
رشفKomşuSıvı tüketimiSıvıyı dudak ucuyla, emerek ve hafifçe çekerek içmekBoğaz direnci olmadan dudakla çekme
بلعKomşuTüketimLokmayı veya suyu ayrım gözetmeksizin doğrudan mideye indirmekGenel ve mekanik yutma eylemi
مججZıtTüketim / BoşaltımAğza alınan sıvıyı beğenmeyip tükürmek, dışarı fırlatmakBoğazdan içeri almayıp tamamen reddetme

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaجرعYudumlamak, zorla yutmakİstenmeyen bir sıvıyı parça parça boğazdan indirme eylemiKesin
LatinceDeglutire, sorbereYudumlamak, yavaşça yutmakYutkunma hareketini karşılar fakat iğrenme ve azap tonunu içermezGüçlü
İngilizceTo gulp down with difficulty, to sip reluctantlyGüçlükle yudumlamakİstemeyerek ve takılarak yutma nüansını birleşik ifadelerle verirGüçlü
AlmancaHerunterschlingen, schluckweise hinunterwürgenZorla yudumlamak, öğürerek yutmakTiksinerek ve boğularak yutma hareketini tam olarak karşılarGüçlü
FransızcaDéglutir avec peine, siroter à contrecoeurZahmetle yudumlamakParça parça ve zoraki yutma durumunu ifade ederGüçlü

المصدر Lane’s Lexicon, Oxford Latin Dictionary.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
يَتَجَرَّعُهُBoğazdan tiksintiyle, zorlanarak yudumlanması; azabın parça parça tüketilmeye mecbur edilmesiİnatçı zorbaya cehennemde irinli suyun sunulması ve onun bunu bir anda içemeyip boğularak yudumlaması bağlamı (İbrâhîm 14:17)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamAhiret halleri ve cezaCehennem azabının hem bedensel hem de psikolojik bir tiksinti üretmesi; cezanın yok edici değil süreğen kılınmasıAzabın tükenmezliği ve failin iradesini kıran zoraki eylem
Fıkıhİçeceklerin hükümleriTiksinti veren veya haram kılınan necis maddelerin zorunluluk (ıztırar) halinde dahi ancak boğulmayı önleyecek asgari ölçüde (جُرْعَة) tüketilebilmesiZorunluluk mikdarı ve nefret edilen şeyin sınırlandırılması
TefsirTefe''ül babının işleviFiilin تَفَعَّلَ kalıbıyla gelerek eylemin bir defada bitmeyip meşakkat, zorlama ve dirençle azar azar tekrarlandığının beyanıİstemeyerek yapılan, ızdırapla yinelenen bedensel meşakkat
HadisCan çekişme ve sabırSon nefes halinin tasviri (جُرَيْعَة الذَّقَن) ve öfkenin zorlukla yutulması (كظم / تجرع الغيظ) kinayeleriSabırda nefsin ağır bir acıyı içine sindirmesi

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİlahi ceza ve uyarıNefret edilen akıbeti kabule mecbur kalışİnkârın getirdiği iğrenç sonucu zihne kazımaİnkârcı zorbanın reddettiği hakikatin karşılığını tiksinç bir sıvı formunda zorla tüketmesiKesin
İlmiFizyoloji ve sindirimBoğaz kaslarının spazmı ve disfajiOrganizmanın zararlı maddeyi reddetme refleksiYutkunma refleksinin zehirli veya kaynar madde karşısında tıkanması ve yutmanın meşakkate dönüşmesiGüçlü
SiyasiTahakküm ve yaptırımİrade dışı taviz veya ağır şartları kabullenmeGüç dengesinde mağlubun aşağılanmasıSiyasi aktörün istemediği ve kendisini zedeleyen bir dayatmayı parça parça kabule zorlanmasıGüçlü
İktisadiKriz ve borç baskısıZararına tasfiye, ağır mali yükleri yudumlamaSistemin çözülüşünü parça parça ödemeİktisadi failin batık bedelleri tek seferde ödeyemeyip her aşamada ağır kayıplarla tüketmek zorunda kalmasıMuhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKademeli akış direnci ve viskoz tıkanmaBir akışkanın geçtiği kanalda yüksek viskozite veya daralma sebebiyle laminer değil, takılmalı ve aralıklı periyotlarla ilerlemesiGüçlü
Beşeri bilimlerTravmanın bilişsel sindirilemeyişiBireyin veya toplumun şok edici ve ağır bir vakayı tek seferde kabul edemeyip acıyı zamana yayarak ızdırapla içselleştirmesiGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi sadece bir meşrubatı yudumlamak veya tadını çıkararak azar azar içmek biçiminde nötr bir tüketim eylemine indirgemek
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kök, boğazdan geçişi imkânsıza yakın olan, nefret uyandıran ve failin içine sindiremediği bir azabı zorla, parça parça tatma zorunluluğudur
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİlgili ayetteki psikolojik işkence, çaresizlik, tiksinti ve süreklilik boyutunun silinerek sahnenin basit bir susuzluk giderme tablosuna dönüştürülmesi

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın kelime seçimindeki fonetik ve semantik inceliği gösterir; azabın sadece bir ceza değil, failin fıtratına zıt, onu aşağılayan ve tüketirken kahreden bir süreç olduğunu açıklar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Zalimlerin, zorbaların ve mütekebbirlerin akıbetini tasvir eden cehennem ve uhrevi yaptırım ayetlerinde (İbrâhîm 14:17).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Azabın bir kerede biten bir yok oluş olduğu yanılgısını düzeltir; acının parça parça, boğaza takılarak ve sürekli yinelenerek tecrübe edildiğini gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamİstenmeyen veya yoğun bir sıvıyı tek hamlede içemeyip, boğaz kanalındaki direnç ve tiksinti sebebiyle azar azar, yudum yudum ve güçlükle yutmak.
  • Soyut anlamAğır, yıkıcı ve nefret uyandıran bir musibeti veya cezayı bir defada tüketip kurtulamayarak zamana yayılmış, kesintisiz bir meşakkat zinciri halinde yaşamaya mecbur bırakılmak.
  • Sistematik karşılıkSistemin bir girdiyi reddetme eğilimine rağmen dışsal bir zorlama ile o girdiyi mikro parçalar halinde içe almaya mahkûm edilmesi; tıkanma ile zorunlu akışın çelişkisi.
  • LaTeX modeliA(t)=∑i=1nδ(t−ti)⋅qiileqi≪Q,R(qi)→1
  • LaTeX açıklamasıFormülde Q tüketilmesi hedeflenen toplam acı veya sıvı kütlesini temsil eder. Bu kütle bir anda tüketilemeyip, ti anlarında gerçekleşen son derece küçük qi miktarlarındaki yudumların toplamı ∑qi olarak zamana yayılır. Her bir mikro yuduma (qi) organizmanın veya failin gösterdiği direnç ve tiksinti katsayısı R(qi), tam reddediş sınırına (1) yaklaşır; böylece tüketim eylemi kesintisiz bir direnç ve azap fonksiyonuna (A(t)) dönüşür.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ج