طس

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ط-سالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ٤ · الآيات: ١ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».بينطسقرأطسكتبأيي

الجذرالصيغ ١الآيات ١السور ١المجاورة ٤

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

طس

ط - س

جذر
  • الورود: ١
  • الآيات: ١
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ٣

معناه في القرآن: Ta Sin

هذا الجذر أداة؛ مجاوراته عامة وضعيفة الدلالة.

ملاحظاتي

المعاجم(٣)

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٧٬١٥٠
(باب الطاء في المضاعف والمطابق) (طع) الطاء والعين ليس بشيء. فأمَّا ما حكاه الخليل، من أن الطَّعطعة حكاية صوت اللاطع فليس بشيء. (طف) الطاء والفاء يدلُّ على قِلّةِ الشيء. يقال: هذا شيءٌ طفيف. ويقال: إِناءٌ طَفَّانُ، أي ملآن. والتَّطْفِيف: نقص المكيال والميزان. قال بعض أهل العلم: إِنّما سمِّي بذلك لأنَّ الذي ينقصه منه يكون طفيفاً. ويقال لِمَا فوق الإِناء الطَِّفَاف والطُّفافة. فأمَّا قولهم: طفّفت
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٧٠
- هما حرفان (آية من سورة النمل رقم 1)، وليس من قولهم: طس وطسوس في سيء.
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٩٢٨
طَسٌّ طَسٌّ ذ and ↓ طَسَّةٌ (S, M, K) and ↓ طِسَّةٌ (M, K) i. q. طَسْتٌ, (S, K,) which is expl. in its proper place: (TA:) [see art. طست: or] طَسَّةٌ is the original of طَسْتٌ: (Lth, TA:) the pl. (of طَسٌّ, M) is أَطْسَاسٌ [a pl. of pauc.] (M) and طُسُوسٌ (S, M, K) and طَسِيسٌ (M, K) [or rather this is a quasi-pl. n.] and (of طَسَّةٌ and طِسَّةٌ, M) طِسَاسٌ and [of طَسَّةٌ also] طَسَّاتٌ, (S, K,)
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٤ (الإجمالي: ٥)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. قرأ

    الآيات المشتركة: ١ · “Karye”, kaynar veya kuyu suyunun bulunduğu, halkın…

  2. كتب

    الآيات المشتركة: ١ · Derinin deri ile dikildiği sırım, iptir

  3. بين

    الآيات المشتركة: ١ · Beyn topraktaki yarık demektir

  4. أيي

    الآيات المشتركة: ١ · Evye kuş yuvası demektir

الآيات التي ورد فيها(١)

  1. طس تِلْكَ آيَاتُ الْقُرْآنِ وَكِتَابٍ مُبِينٍ

    Ta Sin

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökطس
YapıHurûf-ı mukattaa
Özel DurumBağımsız harf terkibi, heca harfleri
Bağlamsal Yakın Köklerطسم, حم, يس, الم
Zıt KökBelirgin fark tespit edilmedi
Çekirdek Özet 1Neml Suresi başında yer alan iki heca harfinin (Tâ ve Sîn) fonetik ve remzî terkibi
Çekirdek Özet 2Kur'an vahyinin kaynağına, i'câzına ve peygamberlik müşahedelerine dikkat çekme
Çekirdek Özet 3İlahi hitabın ses ve harf tabiatına indirgenemezliği ile harfler üzerinden kurulan mucizevi düzen
Kritik Hata RiskiHarfleri keyfî ve bâtınî şifreleme sistemlerine indirgeyerek vahyî bağlamından koparmak veya salt anlamsız ses kümesi saymak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
طسKuşatma, odaklanma ve nüfuz etme ses matrisiHurûf-ı mukattaaHarfler müstakil kök türetimi oluşturmaz; terkip ط harfinin ihata ve kuvveti ile س harfinin akış ve nüfuzunu bir araya getirerek vahyî uyanış çağrısı oluşturur

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
طSepet, çark; sarma, kuşatma, içine almaVahyin hakikati kuşatan, yüksek ve baskın tınlayan ilahi nizamını remzeder
سDiken, destek; tutunma, dayanma, korumaVahyin kalbe tutunmasını, zihne nüfuz eden sürekliliğini ve keskin tesirini imler
طسKuşatıcı ve nüfuz edici ilahi sedâİlahi kelamın her şeyi kuşatan kudreti ile insan şuuruna işleyen nüfuzunun bir araya gelişi

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamHurûf-ı mukattaa olduğu için fiziksel bir nesneye veya eyleme delaleti bulunmamaktadır; Arap alfabesinin fonetik harf sesleridir
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem Arap şiirinde heca harflerinin tek başına veya çift olarak sure başlarında olduğu gibi nazım başı ve remiz olarak kullanımı tespit edilmemiştir
Erken Arapça kullanımİbn Abbas ve erken dönem müfessirlerinden nakledildiğine göre bu terkip Allah'ın isimlerinden bir remiz, Kur'an'ın bir ismi veya dikkat çekme nidası olarak telakki edilmiştir

المصدر et-Taberî, Câmiʿu’l-Beyân; İbn Hişâm, es-Sîre en-Nebeviyye.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Hurûf-ı mukattaa grubu Sami dillerinin ortak fonem envanterine dayanır. ط sesi Proto-Sami köklerde vurgulu ve dil arkası patlamalı ünsüzü temsil ederken, س sesi dişsi sürtünmeli temel sibilant yapıyı gösterir. Bu iki sesin art arda gelişi Arapça kök yapılarında nadirdir; nitekim طس dizilişi bağımsız bir fiil kökü olarak müstamel olmayıp yalnızca tas (kap) gibi ödünç veya ikincil isimlerde ve bazı ses yansımalı tabirlerde görülür. Dolayısıyla bu terkip Sami dil ailesi içinde ortak bir türetimsel köke değil, Arapça heca harflerinin müstakil telaffuzuna ve vahyin i'câz üslubuna dayanır.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Arthur Jeffery, The Foreign Vocabulary of the Qur'an; David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönطسMüstakil üçlü fiil kökü bulunmamaktadır; heca harflerinin isimleriyle telaffuzundan ibarettirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiTet / SamekFenike ve İbrani alfabelerindeki teth ve samek seslerinin morfolojik denkliğidirGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıHurûf-ı mukattaa için harici dil ailesi türetimi tespit edilmediVeri bulunamadı

المصدر Lisânü’l-ʿArab; Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
طسAnlamlıHeca harfleri terkibiSure başı mukattaa harfi olup Kur'an ve vahiy i'câzını remzederKur'an'da geçer; hedef kök
سطKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıİki harfli bu dizilimden türeyen anlamlı kök tespit edilmemiştirKur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
طسMerkezHurûf-ı mukattaaNeml Suresi başında vahyin hakikatine ve apaçık kitabın ayetlerine dikkat çekerTâ ve Sîn harflerinden müteşekkil ikili mukattaa
طسمKomşuHurûf-ı mukattaaŞuarâ ve Kasas surelerinin başında yer alır; م harfinin ilavesiyle anlam ve ses örgüsü genişlerTâ, Sîn ve Mîm terkibidir
حمKomşuHurûf-ı mukattaaHâ-Mîm grubu surelerde vahiy, tenzil ve rahmet vurgusunu taşırİkili heca harfi benzerliği taşır
يسKomşuHurûf-ı mukattaaYâ-Sîn suresinin başında yer alır; peygamberlik ve vahyin hikmetine işaret ederBenzer bir hitap ve tenbih işlevi görür
المKomşuHurûf-ı mukattaaBakara, Âl-i İmrân gibi surelerin başında tenzil ve tevhidi hecelerÜçlü mukattaa kümesidir
Belirgin fark tespit edilmediZıtVeri bulunamadıHurûf-ı mukattaa için zıt kök tanımlanamazDoğrudan zıddı yoktur

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaطسSure başı harfleriNeml Suresi girişindeki heca harfleri; Kur'an'ın nazil olduğu dilin harflerine atıfKesin
LatinceLitterae disjunctaeBağımsız harflerHarflerin tek tek okunmasını karşılar; sembolik ve i'câzî derinliği kapsamazGüçlü
İngilizceDisconnected letters, mysterious lettersAyrı harfler, mukattaa harfleriFonetik ayrılığı ve tefsirdeki sırlı boyutunu ifade eder; vahiy üslubundaki edebi tınıyı vermezGüçlü
AlmancaGeheimnisvolle Buchstaben, EinzelelamenteMünferit heca harfleriHarf düzeyindeki yapıyı karşılar, manevi ve tenbihi boyuttan yoksundurGüçlü
FransızcaLettres isoléesAyrık harflerSure başı hecelerini yapısal olarak betimler; i'câz boyutunu taşımazGüçlü

المصدر Badawi & Haleem, Arabic-English Dictionary of Qur'anic Usage; TDV İslâm Ansiklopedisi, «Hurûf-ı Mukattaa».

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
طس (Hurûf-ı mukattaa)İ'câz, tenbih ve vahyin apaçık tabiatına dikkat çekmeNeml Suresi'nin açılışı; ardından gelen apaçık Kur'an ayetlerinin hakikatini ilan eden bağlam (Neml 27:1)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamKur'an'ın i'câzı ve halku'l-Kur'anMukattaa harflerinin beşer kelamı cinsinden ses ve harflerle kurulduğu halde benzerinin getirilemeyişiİ'câz ve ilahi kelamın mahiyeti
FıkıhTilavet ve ibadet hükümleriBu harflerin başlı başına bir ayet olup olmadığı ve namazda kıraat olarak okunma keyfiyetiFıkhi statü ve tilavet farziyeti
TefsirMüteşabihat ve rumuzHarflerin Allah'ın isimlerine, peygambere veya sûrenin konusuna işaret eden remizler olup olmadığıMüteşabih ve tenbih odaklı tevil
HadisMushaf kıraati faziletiHarf harf okunarak her harfine sevap verileceğini belirten genel mukattaa rivayetleriKıraat ve sevap bağlamı

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİlahi vahyin kaynağıTenzil mührüMuhatabın dikkatini toplayıp vahye teslimiyetini sağlamakİnsan zihnini beşeri idrakten aşkın vahiy alanına sevk ederGüçlü
İlmiDil ve epistemolojiYapıtaşından kemale geçişBilinen harflerle bilinemez bir mucize inşa edildiğini göstermekBilginin en temel birimlerinin ilahi kudretle dönüştürülüşüGüçlü
SiyasiOtorite ve hitapİlahî tebliğ fermanıHitapta mutlak meşruiyet ve amir bir ses tonu tesis etmekVahyin siyasi ve içtimai iktidarlara meydan okuyan giriş sesiMuhtemel
İktisadiVeri bulunamadıVeri bulunamadıVeri bulunamadıHurûf-ı mukattaa için iktisadi sistem işlevi tanımlanamazVeri bulunamadı

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerAyrık temel elemanlar (Axiomatic alphabet / Discrete primitives)Bir formel sistemin türetilemez en küçük kurucu sembollerinin bir araya gelerek bütüncül teoremleri kurması gibi, harflerin de sonsuz ilahi kelamı inşa eden kurucu taban oluşuGüçlü
Beşeri bilimlerDikkat yoğunlaştırma ve çerçeveleme (Salience effect)Muhatabın algısal eşiğini yükselterek onu alışılmış dil kalıplarının dışına çıkaran ve ardından gelen mesaja tam odaklanma sağlayan akustik ve semiyotik işaretlemeGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiHarfleri yalnızca tarihsel bir yazım hatası, kâtip rumuzu veya anlamsız hece kalıntıları sayarak vahyin edebi ve fesahat bağlamındaki i'câzını görmezden gelmek
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'ın insanların her gün konuştuğu alfabeyle nazil olduğunu, fakat buna rağmen hiçbir beşerin benzerini üretemediğini ilan eden meydan okuma ve tenbih zemini
Yanlış anlamanın doğuracağı hataMukattaa harflerinden indi ve batıni cifr, ebced ve kehanet sistemleri üreterek ayetlerin açık hidayet rehberliğini tali plana itmek

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Vahyin muhataplarını sarsarak dikkatlerini kelamın kaynağına yönelten eşsiz bir edebi üslup ve i'câz vasıtası olduğu için hayati önem taşır
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Neml Suresi'nin başlangıcında ve devamında peygamber kıssaları (Mûsâ, Dâvûd, Süleymân) ile apaçık ayetlerin anlatıldığı bağlamda belirleyicidir
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Kur'an'ın anlaşılmaz bir büyü veya beşeri bir edebiyat ürünü olduğu iddialarını, aynı harflerle inşa edilen fakat taklidi imkânsız olan ilahi kelam gerçeğiyle çürütür

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamArap alfabesinin Tâ ve Sîn harflerinin telaffuzundan doğan bağımsız iki sesli heca terkibi.
  • Soyut anlamİlahi vahyin basit kurucu unsurlarla (harfler) erişilemez bir kemali inşa edişi, mutlak tenbih ve vahye odaklanma çağrısı.
  • Sistematik karşılıkKur'an'ın i'câzını harf düzeyinde belgeleyen, beşeri idrak ile aşkın hitap arasında köprü kuran tenbih sembolü.
  • LaTeX modeliH={t,s}  ⟹  Ψ(H)→ωK
  • LaTeX açıklamasıModelde H ayrık heca harfleri kümesini (t ve s), Ψ bu harfleri bir araya getiren ilahi dizilim ve telaffuz fonksiyonunu, ω vahiy ve tenbih operatörünü, K ise bu terkibin ardından açılan apaçık kitabı ve kuşatıcı vahiy nizamını temsil eder. Basit kurucu öğelerin aşkın bir hitaba dönüşme süreci modellenmiştir.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ط