غزز

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: غ-ز-زالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ١٨ · الآيات: ١ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».عملبصرموتأييغززحسرغُزًّىجعلضربعندقتلأمنقلبأرض

الجذرالصيغ ١الآيات ١السور ١المجاورة ١٨

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

غزز

غ - ز - ز

جذر
  • الورود: ١
  • الآيات: ١
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ١٠

معناه في القرآن: Akına çıkanlar

تشمل هذه الصفحة أيضًا الكتابات: غزو

ملاحظاتي

المعاجم(١٠)

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٢٤٧
المدخل: غززباب الغين والزاي غ ز، ز غ مستعملان غز: غَزَّةُ: أرض بمشارف الشام مات بها بعض بني عبد المطلب. وأَغَزَّتِ البقرة فهي مِغُزٌّ إذا عسر حملها. زغ: زَغْزَغْتُ به أي: سخرت به. زَغْزَعُ: موضع بالشام. قال الضرير: الزَّغْزَغُ والزَّغازِغ: الأولاد الصِّغارُ.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٧٦٦
المدخل: غزوباب الغين والزاي غ ز و، و ز غ، ز ي غ مستعملات غزو: غَزَوْتُ أَغْزُو غَزْواً، والواحدة غَزْوةٌ. ورجل غَزَويٌّ أي غَزّاءٌ. والغَزِيُّ: جماعة الغُزاةِ مثل الحجيج، قال: قل للقَوافِلِ والغَزِيِّ إذا غَزَوا والغُزَّى: جمع غازٍ على "فُعَّلٍ" . والمَغْزاةُ والمغازي: مواضع الغَزْوِ، وتكون المغازي مَناقِبُهم وغَزَواتُهم. وأَغْزَتِ المرأة أي غَزَا زَوْجُها، فهي مُغْزِيَةٌ. وجمع الغَزْوةِ غَزَواتٌ. وتقول
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١٬٦٤٨
المدخل: غزو(باب الغين والزاء وما يثلثهما) (غزل) الغين والزاء واللام ثلاثُ كلماتٍ متباينات، لا تُقاس منها واحدةٌ بأخرى. فالأُولى: الغَزْل، يقال غَزَلت المرأة غَزْلَها، والخشبة مِغْزَل، والجمع مَغازِل. والثانية: الغَزَل، وهو حديث الفِتْيان والفَتَيات. ويقال: غَزِلَ الكَلْب غَزَلاً، وهو أن يَطلُبَ الغزالَ حتّى إذا أدرَكَه تركه ولَهَا عنه. والثانية: الغزال، وهو معروف، والأنثى غَزَالة، ولعلَّ اسمَ الشَّمسِ
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٣٧٥
المدخل: غزوغ ز و مرّ غزيّ بني فلان وعديّهم وهم الذين يعدون على أرجلهم ولم تزل بنو فلان حجيجاً غزياً أي حجّاجاً غزاة‏.‏ وتقول‏:‏ رأيت غزاً غزّى‏.‏ وقد أغزى الأمير الجيش‏.‏ وأغزت فلانة وأغابت‏:‏ غزا زوجها وغاب وامرأة مغزية ومغيبة‏.‏ وتقول‏:‏ هو بالمخازي أشهر منه بالمغازي‏.‏ ومن المجاز‏:‏ غزوت بقولي كذا أي قصدته وما أغزو إلا السداد فيما أقول وما غزوي إلا النصيحة أي قصدي وإرادتي‏.‏
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٬٩٨٦
أَغَزَّت البَقَرَةُ، وهي مُغِزٌّ إِذا عَسُرَ حملها؛ قال الأَزهري: الصواب أَغْزَتْ (* قوله« الصواب أغزت إلخ» أي فيكون من المعتل، واقتصر الجوهري على ذكره في المعتل، وقد ذكره القاموس في المعتل والصحيح معاً)، فهي مُغْزٍ، من ذوات الأَربعة أَي من أَربعة أَحرف، فَغَزَا إِذا قلت منه أَغْزَتْ حصل منه أَربعة أَحرف، وإِذا قلتَ من القول قلتُ حصل ثلاثة أَحرف فهذه من ذوات الثلاثة، وأَغْزَتْ وما أَشبهه من ذوات
رابط المدخل

أَغَزَّت البَقَرَةُ، وهي مُغِزٌّ إِذا عَسُرَ حملها؛ قال الأَزهري: الصواب أَغْزَتْ (* قوله« الصواب أغزت إلخ» أي فيكون من المعتل، واقتصر الجوهري على ذكره في المعتل، وقد ذكره القاموس في المعتل والصحيح معاً)، فهي مُغْزٍ، من ذوات الأَربعة أَي من أَربعة أَحرف، فَغَزَا إِذا قلت منه أَغْزَتْ حصل منه أَربعة أَحرف، وإِذا قلتَ من القول قلتُ حصل ثلاثة أَحرف فهذه من ذوات الثلاثة، وأَغْزَتْ وما أَشبهه من ذوات الأَربعة. ويقال للناقة إِذا تأَخر حملها فاستأْخر نَتاجُها: قد أَغْزَتْ، فهي مُغْزٍ؛ ومنه قول رؤبة: والحَرْبُ عَسْراءُ اللِّقاحِ مُغْزِي أَراد بُطْءَ إِقلاع الحرب؛ وقال ذو الرمة: بَلَحْيَيْهِ صَكُّ المُغْزِياتِ الرَّواكِدِ شَمِر: أَغَزَّت الشجرة إِغْزازاً، فهي مُغِزٌّ إِذا كثر شوكها والتفَّت. أَبو عمرو: الغَزَزُ الخُصوصية؛ تقول العرب: قد غَزَّ فلانٌ بفلان واغْتَزَّ به واغْتَزَى به إِذا اخْتَصَّه من بين أَصحابه: وأَنشد ابن نَجْدَةَ عن أَبي زيد: فَمَنْ يَعْصِبْ بِلِيَّته اغْتِزازاً، فإِنك قد مَلأْتَ يَداً وشَاما قال أَبو العباس: مَن شرط ههنا؛ ويعصب: يلزم. بليته: بقراباته. اغتزازاً أَي اختصاصاً. واليد ههنا: يريد اليمن؛ قال: معناه من يلزم بِبِرِّه أَهلَ بيته فإِنك قد ملأْت بمعروفك من اليمن إِلى الشام. والغُزْغُزُ: الشِّدْقُ في بعض اللغات، والراء لغة. ابن الأَعرابي: الغُزَّانِ الشِّدْقانِ، واحدُهما غُزٌّ. وفي الحديث: إِن المَلَكَيْنِ يجلسان على ناجِذَيِ الرجلِ يكتبان خيره وشره ويَسْتَمِدَّانِ من غُزَّيْهِ؛ الغُزَّانِ، بالضم والتشديد: الشِّدْقانِ، الواحد غُزٌّ. وفي حديث الأَحنف (* قوله« وفي حديث الاحنف إلخ» عبارة ياقوت: وقيل للاحنف بن قيس لما احتضر ما تتمنى؟ قال: شربة من ماء الغزيز، وهو ماء مرّ، وكان موته بالكوفة والفرات جاره): شَرْبَةً من ماء الغُزَيزِ، بضم الغين وفتح الزاي الأُولى، ماء قُرْبَ اليمامة. وغَزَّةُ: موضع بمَشَارِف الشام بها قبر هاشم جَدِّ النبي، صلى الله عليه وسلم، وجاء في الشعر غَزَّات وغَزَّاة كأَذْرِعاتٍ وأَذرعاة وعانات وعاناة؛ وأَنشد ابن الأَعرابي: مَيْتٌ بِرَدْمانَ، ومَيْتٌ بِسَلْـ ـمانَ، ومَيْتٌ عند غَزَّاتِ قال الأَزهري: ورأَت بالسَّوْدَةِ في ديار سَعْدِ بنِ زَيْد مَناةَ رَمْلَةً يقال لها غَزَّةُ وفيها أَحْساءٌ جَمَّة. والغُزُّ: جنس من التُّرْكِ.

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ١٠٨
المدخل: غزز* غ ز ز * * غَزَّةُ * أرض بمشارف الشام بها قبر هاشم جد النبي عليه الصلاة والسلام و * الغُزُّ * جنس من التُرك
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٣٢٦
المدخل: غزو* غ ز و * * غَزَوْتُ * العدو من باب عدا والاسم * الغَزَاةُ * ورجل * غَازٍ * وجمعه * غُزَاةٌ * كقَاض وقُضاة و * غُزًّى * كسابق وسُبَّق و * غَزِيٌّ * كحاجٍ وحَجِيج وقَاطِن وقَطين و * غُزَّاء * كفاسِق وفُسَّاق و * أغْزَاهُ * جهَّزه للغزو و * مَغْزَى * الكلام بفتح الميم والزاي مقصده وعرفت ما * يُغْزَى * من هذا الكلام أي ما يُراد
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٢٬٥٧٣
المدخل: غززغز فلان بفلان غززا، محركة، واغتز به واغتزى به، إذا اختصه من بين أصحابه، والغزز: الخصوصية، قاله أبو زيد نقلا عن العرب، وأنشد: فمن يعصب بليته اغتزازا فإنك قد ملأت يدا وشاما أي فمن يلزم قرابته وأهل بيته بالبر فإنك قد ملأت بمعروفك اليمن والشام، ويريد باليد هنا اليمن. كذا قاله الصاغاني، ونسبه في اللسان لأبي عمرو. وغز الإبل والصبي يغزهما غزا: علق عليهما العهون، أي
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٦٬٥١٤
المدخل: غزو: ( و *!غَزَاهُ *!غَزْواً ) بالفَتْح : ( أَرادَهُ وطَلَبَه . ( و ( غَزَاهُ غَزْواً : ) ( قَصَدَهُ ) ؛ ) كغَازَهُ غَوْزاً ، ( *!كاغْتَزَاهُ ) : ) أَي قَصَدَهُ ؛ نقلَهُ ابنُ سِيدَه . ( و ) *!غَزَا ( العَدُوَّ ) *!يَغْزُوهم : ( سارَ إلى قِتالِهم وانْتِهابِهِم ) . ( وقالَ الَّراغبُ : خَرَجَ إلى مُحاربَتِهم ( غَزْواً ) ، بالفَتْح ، ( *!وغَزَواناً ) ، بالتحْرِيكِ وقيلَ بالفَتْح عن سِيْبَوَيْه ؛ (
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٧٬٤٧٤
المدخل: غزوغَزَاهُ 1 غَزَاهُ ذ , [aor. غَزُوَ ,] inf. n. غَزْوٌ, He willed, or desired, it; he sought it; and he aimed at it, intended it, or meant it; syn. أَرَادَهُ; and طَلَبَهُ; and قَصَدَهُ; [the first of which is often used in the same senses as the second and third;] as also ↓ اغتزاهُ; (K, TA;) this last mentioned by ISd as syn. with قَصَدَهُ. (TA.) One says, عَرَفْتُ مَا يُغْزَى مِنْ هٰذَا الكَلَامِ
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٥٠٠
المدخل: غززغَزَّ غَزَّ U ( n. ac. غَزّ 1 , غَزَز 4 ), a. Attached to himself; selected ( as companion ). b. [ acc. & Fī ] [ coll. ], Drove, stuck into ( needle & c. ). غَاْزَزَ غَاْزَزَ III , a. Strove, fought. أَغْزَزَ أَغْزَزَ IV , a. Was thorny, prickly. تَغَاْزَزَ تَغَاْزَزَ VI , a. Fought. اِنْغَزَزَ اِنْغَزَزَ VII a. [ Fī ] [ coll. ], Penetrated into- اِغْتَزَزَ اِغْتَزَزَ VIII , a. see
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٤٣٣
المدخل: غزوغَزَا غَزَا U ( n. ac. غَزْو 1 , غَزَاْوَة 22t , غَزَوَاْن 36 ), a. Attacked, made a raid upon, invaded. b. ( n. ac غَزْو 1 ), Intended, purposed, aimed at; wished, desired. c. [ IIa ], Went towards. غَزَّوَ غَزَّوَ II , a. Equipped, fitted out, sent against the enemy ( troops ). أَغْزَوَ أَغْزَوَ IV , a. see II . b. Had her husband absent at the war ( woman ). تَغَاْزَوَ تَغَاْزَوَ
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ١٣٬٠٩٩
المدخل: غزوغزو غَزَا - يَغْزُو - غازِي - غُزاة - غُزّى غَزَا - يَغْزُو + كائن + كائناً: يخرج خارج دياره طلباً لإدراك عدو ثم محاربته والنيل منه في نفسه أو ماله غازِي: اسم فاعل من " غَزَا - يَغْزُو " غُزاة: جمع " غازِي" غُزّى: على وزن " فـُعـَّال " اسم فاعل مبالغة للجمع من " غَزا - يَغْزُو "، أو حال من " غزاة" : وهم غازون واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ "
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١٨ (الإجمالي: ٢٦)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. حسر

    الآيات المشتركة: ١ · Hasir(ha,sin) : Susuz kalmış, çorak yer demektir

  2. ضرب

    الآيات المشتركة: ١ · Örnek verdi

  3. أخو

    الآيات المشتركة: ١ · Hayvanları bağladıkları ipin iki ucuna konmuş kazıklardan…

  4. قتل

    الآيات المشتركة: ١ · “Kıtl”, çatışmada ilk karşılaştırılan kişilerden birine…

  5. بصر

    الآيات المشتركة: ١ · Basar çevresiyle birlikte göz, ayn ise gözbebeği…

  6. موت

    الآيات المشتركة: ١ · Kış uykusundan uyanmış yılana hayy, kış uykusundaki yılana…

  7. قلب

    الآيات المشتركة: ١ · Ayak basıldığında toprakta çıkan kalıptır

  8. حيي

    الآيات المشتركة: ١ · Uyanık yılan demektir

  9. عند

    الآيات المشتركة: ١ · “Anid“ yulara gelmeyen devedir

  10. جعل

    الآيات المشتركة: ١ · Ceal sıcak tencerinin tutulması için kullanılan bez…

  11. عمل

    الآيات المشتركة: ١ · Amele iş yapmaya alıştırılmış deve veya öküz demektir

  12. أرض

    الآيات المشتركة: ١ · Hayvanların sırtına sema, alt tarafına ard denir

الآيات التي ورد فيها(١)

  1. … وَقَالُوا لِإِخْوَانِهِمْ إِذَا ضَرَبُوا فِي الْأَرْضِ أَوْ كَانُوا غُزًّى لَوْ كَانُوا عِنْدَنَا مَا مَاتُوا وَمَا قُتِلُوا لِيَجْعَلَ …

    Akına çıkanlar

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökغزز
YapıÜçlü (sülâsî)
Özel DurumMükerrer (muzaaf) kök
Bağlamsal Yakın Köklerعزز, غزو, كنن
Zıt Kökسله
Çekirdek Özet 1Ağacın dikenlerinin sıklaşıp birbirine dolanması, nesnenin sertleşip girilmez ve geçilmez hale gelmesi, doğurmanın zorlaşması
Çekirdek Özet 2Zorlu, sert ve tahkim edilmiş sınırlara yönelme; canı ve gücü korumak için sıkılaşarak içeriye kapanma veya zorluğa göğüs germe
Çekirdek Özet 3Dış etkilere karşı direnç gösteren tahkimat; iç bünyeyi koruyan sıkılaşma ve özelleşme mekanizması
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca bir yer adı veya salt غزو kökünün zayıf bir türevi sayıp kökün özündeki sertlik, sıklaşma, zorluk ve tahkimat anlamını göz ardı etmek

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
غزİnce bir şeyin içine girme, bükülme, sarılma ve sıkıca tutunma hareketidir; nitekim aynı çekirdeği taşıyan غزل kökünde liflerin bükülüp birbirine dolanarak ip haline getirilmesi bu çekirdek hareketi açıkça gösterir.زÇekirdekteki bükülme ve sarılma hareketini z harfinin keskin ve sınırlandırıcı etkisiyle katlayarak ağacın dikenlerinin iç içe geçip aşılmaz bir set oluşturması, sertleşme ve sürecin zorlaşması biçiminde yoğunlaştırmıştır.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
غGöz imgesinin ses yoğunlaşması (türetme); görünmezlik, kapalılık, içe çekilme ve örtüDerinlik, saklanma, dışarıdan ilk bakışta fark edilemeyen iç yoğunluk ve gizlenmiş direnç
زKesici alet; kesme, ayırma, biçme ve sınır çekmeSert bir sınır koyma, dışa karşı keskinleşme ve temas edeni engelleyen sivrilik
زKesici alet; kesme, ayırma, biçme ve sınır çekmeKeskinliğin ve engelin çift katlı hale gelerek aşılmaz bir mukavemet ve sıkılık duvarına dönüşmesi
غززGizli bir derinliğin iki kat keskinlikle tahkim edilip dışa kapatılmasıBünyenin dış müdahalelere karşı dikenleşip sıklaşması, içeriye geçit vermeyecek ölçüde sertleşmesi ve özelleşmesi

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamAğacın dikenlerinin alabildiğine çoğalıp dallarının birbirine sarılması, girilmez ve aşılmaz bir çalı kümesine dönüşmesi; ineğin veya devenin karnındaki yavrunun doğumunun gecikip zorlaşması (أَغَزَّت الشجرة / أَغَزَّت البقرة).
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem şiirinde doğumun ve sürecin zorlaşması anlamında müstameldir; Ru'be şu beytinde kökün zorlaşma boyutunu savaş tasviri üzerinden aktarır: وَالحَرْبُ عَسْرَاءُ اللِّقَاحِ مُغْزِي / حرب بطيئة الإقلاع عسيرة النتاج.
Erken Arapça kullanımBir kimseyi diğer insanlardan ayırıp yalnızca kendine has kılmak, tahsis etmek ve sıkı bir yakınlık kurmak anlamında غَزَّ فلانٌ بفلان veya اغْتَزَّ به kullanımı yaygındır; ayrıca Şam sınırındaki müstahkem sınır kentine غَزَّة adı verilmesi de bu sertlik ve tahkimatla ilişkilendirilmiştir.

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Tehzîbü’l-Luğa, Lisânü’l-Arab.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Kök Sami dilleri ailesinde sertlik, güçlülük, tahkimat ve sıkı doku semantik alanıyla doğrudan temas halindedir. İbranicede yer alan ע-ז-ז (ʿ-z-z / azaz) kökü 'güçlü olmak, pekişmek, tahkim edilmek' manasına gelirken, Arapçada boğaz harflerinin yer değiştirmesi veya ayrışması bağlamında عزز köküyle çok yakın bir semantik ve fonetik matris sergiler. Fenike ve Kenan sahasında yerleşim yeri adı olan Gazze (Gaza) isminin de 'sağlam, müstahkem kale' anlamına gelmesi bu etimolojik kökenin somut bir kanıtıdır. Süryanicede ʿ-z-z kökü de benzer biçimde şiddet ve metanet kök anlamını korur. Arapça içi gelişimde ise kök, bir yandan ağacın dikenlerinin kenetlenerek doğal bir sur oluşturması somutluğuna, diğer yandan doğumun güçleşmesi ve birini özel korumaya alma (ihtisas) soyutlamasına kaymıştır.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques), Lisânü’l-Arab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönSıklaşma, dikenlenme ve tahkimatAğacın dikenlerinin kenetlenmesi fiziksel tabanından hareketle içe kapanma, zorlaşma ve seçkinleşme türevleri gelişmiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ve Fenike ע-ז-ז (güç, tahkim edilmiş olma)Kuzeybatı Sami dillerindeki sur, kale ve metanet anlamı Arapçadaki müstahkem yapı ve korunaklılık kavramlarıyla örtüşür.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik ailenin diğer kollarıyla doğrulanmış sistematik bir fonetik denklik gösterilememiştir.Veri bulunamadı

المصدر Dictionnaire des racines sémitiques, Brown-Driver-Briggs.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
غززAnlamlıSıklaşmak, sertleşmek, zorlaşmakDikenlerin birbirine dolanarak geçit vermemesi, doğumun güçleşmesi, özel ve müstahkem kılınma.Hedef köktür; Kur'an'da sîga düzeyinde غزو ile ortak morfolojik kavşakta yer alır.
زغزAnlamlıHafife almak, alay etmek, küçük hareketlerle sarsmakKitâbü'l-Ayn'da زَغْزَغْتُ به ifadesi alay etmek ve küçümsemek anlamıyla kayıtlıdır; ayrıca küçük çocuklara زَغَازِغ denir.Hedef kökün sertlik ve ciddiyetine zıt yönde gevşeme ve hafife almayı gösterir; Kur'an'da geçmez.
ززغKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıArap dilinde bu harf dizilimiyle teşekkül etmiş bir kök bulunmamaktadır.Mühmel kombinasyondur.

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
غززMerkezSıkılık, sertlik ve tahkimatDış etkilere karşı dikenleşerek, kenetlenerek kapanma ve zorlu bir mukavemet hattı kurma halidir.İç dokunun dışarıya geçit vermeyecek biçimde sıklaşmasıdır.
عززKomşuGüç, galebe ve erişilmezlikGücün ve üstünlüğün izzet ve mağlup edilemezlik boyutunu vurgular; غزز kökü ise fiziksel sıkılık ve geçit vermezlik yönüyle ayrılır.Mağlup edilemez konumda bulunma üstünlüğüdür.
غزوKomşuYönelme, kastetme ve sefer düzenlemeSınırı aşarak dışarıdaki bir hedefe doğru iradi ve askeri hareket başlatmayı ifade eder; غزز savunma ve sıkılık tarafında kalır.Dışa doğru yönelen aktif hareket ve talep durumudur.
كننKomşuKoruma, örtme ve saklamaNesneyi dış tehlikelerden korumak için bir örtü veya yuva içine almayı anlatır; غزز ise korumayı bizzat dikenleşip sertleşerek yapar.Bir kabın veya sığınağın içine çekilerek korunmadır.
سلهZıtKolaylık, açıklık ve pürüzsüzlükGirişin, çıkışın ve geçişin engelsiz, zahmetsiz ve düz ayak olması durumudur; غزز kökünün dikenli ve çetin geçit vermezliğinin karşıtıdır.Hiçbir direnç ve zorlukla karşılaşmadan akıp gitme halidir.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaغززDikenlenip sıklaşma, zorlaşma, tahkim olmaBir bünyenin dış müdahaleyi imkânsız kılacak derecede sert ve girilmez bağlar kurması halidir.Kesin
Latincedensare, munire, obfirmareSıklaştırmak, tahkim etmek, sertleştirmekDensare nesnenin iç yapısının kenetlenmesini, munire ise sur ve tahkimatla koruma altına alınmasını karşılar.Güçlü
İngilizcefortify, entangle, become imperviousTahkim etmek, sarmaşmak, geçit vermez hale gelmekDışarıdan girmeye çalışan güce karşı yapının geçirimsiz ve sert bir direnç odağına dönüşmesini verir.Güçlü
Almancaverdichten, verbarrikadierenYoğunlaşmak, tahkim etmek, barikat kurmakDokunun veya sınırın iç içe geçerek aşılması güç bir engel teşkil etmesini ifade eder.Güçlü
Fransızcadensifier, fortifier, s'hérisserSıklaşmak, tahkim etmek, dikenlenmekS'hérisser eylemi ağacın dikenlenip korunması anlamını, fortifier ise aşılmaz güç kazanmasını karşılar.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
غُزًّى (Morfolojik kavşak)Zorlu ve çetin seferlere katılan, metanet gösteren gazilerMünafıkların sefere çıkan müminler hakkındaki tereddütlerini ve ölüm korkularını aktaran bağlamda geçer (Âl-i İmrân 3:156). Klasik sarfta غاز kelimesinin çoğulu kabul edilmekle birlikte, köksel yapısındaki çetinlik ve tahkimat manasını taşır.

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamEcel, kader ve tedbir ilişkisiÂl-i İmrân 3:156 bağlamında sefere çıkmanın veya evde kalmanın eceli değiştirmeyeceği tartışmasında münafıkların psikolojisini tahlil etmek için kullanılır.Tehlikeye karşı içe kapanmanın kaderi engelleyemeyeceği vurgusu.
FıkıhSavaş hukuku ve ribat müessesesiSınır boylarında bekleme, korunaklı karakollar (ribat) kurma ve gazilerin nitelikleri çerçevesinde ele alınır.Sınırların tahkim edilmesi ve zorluklara mukavemet gösterme.
TefsirÂl-i İmrân 3:156 lafzının sarf ve iştikak tahliliغُزًّى kelimesinin غازٍ çoğulu mu yoksa müstakil bir kök yapısının izlerini mi taşıdığı dilciler ve müfessirler arasında incelenmiştir.Çetin bir amaç için yola çıkanların üstlendiği zorluk ve sertlik.
HadisSeriyye ve sınır güvenliği rivayetleriGazve ve sınır boylarındaki zorlu şartları karşılayan ibarelerde lafzî ve semantik bir zemin olarak yer bulur.Meşakkatli askeri koruma ve direnç.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİnanç ve kararlılık sistemiSarsılmaz akide ve manevi tahkimatFitnelere karşı zihni kapatıp inancı korumaBireyin inanç dünyasını şüphelere karşı aşılmaz bir kale haline getirmesidir.Güçlü
İlmiMetodoloji ve epistemolojiKavramsal netlik ve koruyucu aksiyomlarBilgi yapısını safsatalardan yalıtmaBir teorinin temel kabullerini dış tutarsızlıklara karşı tahkim etme işlevidir.Güçlü
SiyasiDevlet güvenliği ve sınır politikasıSınır garnizonu ve müstahkem savunma hattıDış tehditlere karşı caydırıcı direnç oluşturmaÜlke sınırlarının aşılmaz fiziki ve stratejik engellerle donatılmasıdır.Kesin
İktisadiYerli üretim ve pazar korumacılığıKorumacı gümrük duvarı ve stratejik stokDış dalgalanmalara karşı piyasayı güvenceye almaİç iktisadi yapının dış manipülasyonlara karşı sıkı kurallarla tahkim edilmesidir.Muhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerYüzey gerilimi ve moleküler yoğunlaşma (fizik/kimya)Bir maddenin moleküllerinin birbirini çekerek yüzeyde dış etkilere karşı dirençli, delinmesi zor bir zar oluşturması kökün dikenleşip kenetlenme dinamiğiyle eşyapısaldır.Güçlü
Beşeri bilimlerSosyal kapanma ve grup içi kenetlenme (sosyoloji)Bir topluluğun dışarıdan gelen asimilasyon veya tehdit baskısına karşı grup içi normları sıkılaştırıp sınırlarını dışarıya kapatarak varlığını korumasıdır.Güçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca tarihsel bir coğrafi ad olan 'Gazze' şehrine veya غزو kökünün alelade bir askeri akın anlamına indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamKökün çekirdeğinde yer alan bünyenin kenetlenmesi, zorluklara tahammül, meşakkatli süreçlere direnme ve dışa karşı geçit vermez bir tahkimat kurma dinamizmi.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataÂl-i İmrân 3:156'daki uyarının yalnızca basit bir sefere çıkış olarak görülmesi; müminlerin üstlendiği çetin, tahkim edici ve varoluşsal direnç sürecinin ıskalanması.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın müminlerden talep ettiği sebat, direnç ve zorluklara göğüs germe ahlakının altında yatan bünyevi sıkılık ve tahkimat mantığını kavramayı sağlar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Münafıkların savaş ve ölüm karşısındaki çözülmelerini, müminlerin ise zorlu seferlerdeki kenetlenişini anlatan Medeni ayetlerde belirleyicidir (özellikle Âl-i İmrân suresi).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Müminlerin mücadelesini saldırgan bir fetihçilik olarak gören yüzeysel bakışı düzeltir; hareketin temelinde varlığı koruma, sınırları tahkim etme ve baskıya direnme gayesinin olduğunu gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBir ağacın dikenlerinin dallarıyla birlikte sıkıca birbirine dolanarak aşılmaz bir çalı kümesi oluşturması; canlının doğum sürecinde zorlanıp sıkışması.
  • Soyut anlamBir bünyenin veya topluluğun dış müdahalelere karşı kendi iç bağlarını aşırı derecede sıkılaştırıp sertleşmesi, korunaklı ve müstahkem hale gelmesi.
  • Sistematik karşılıkSistemin sınır güvenliğini ve varoluşsal direncini sağlamak amacıyla iç yoğunluğunu artırıp dış etkilere karşı geçirimsiz bir bariyer kurması.
  • LaTeX modeliR=lim⁡ρ→∞(κ⋅ρ2δ+ϵ)
  • LaTeX açıklamasıModelde R harfi sisteme ait nihai direnci ve tahkimat düzeyini, ρ harfi iç dokunun ve unsurların sıklaşma yoğunluğunu, κ harfi yapısal sertlik ve kenetlenme katsayısını, δ harfi dışarıdan gelen nüfuz etme açıklığını, ϵ harfi ise yapısal kırılganlık payını temsil eder; iç yoğunluk sonsuza yaklaştıkça sistemin geçit vermez direnci en üst düzeye ulaşır.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: غ