قصف
ق - ص - ف
جذر- الورود: ١
- الآيات: ١
- الصيغ: ١
- المعاجم: ١٢
معناه في القرآن: Kıran
ملاحظاتي
المعاجم(١٢)
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٩٥٨القاف والصاد والفاء معهما
ق ص ف، ص ف ق، ق ف ص، ف ق ص مستعملات قصف: القَصْفُ: كسر قناة، ونحوها نصفين.
يقال: قَصَفْتُها إذا انكسرت ولم تبن، فإذا بانت قيل: انقصَفتْ.
ورجل قَصِفٌ: سريع الانكسار عن النجدة.
وانقَصَفَ القوم عن كذا إذا خلوا عنه فترة وخذلاناً.
والأَقْصَفُ: الذي انكسرت ثنيته من النصف، وثنية قَصْفاءُ.
والقَصْفُ: اللعب واللهو.
والقاصِفُ: الريح الشديدة تَقْصِفُ الشجرة أي تكسرها.
وقَصَفَ
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٦٨٢القَصْفُ: الكسرُ. يقال: قَصَفَتِ الريحُ السفينةَ. وريحٌ قاصِفٌ: شديدةٌ. ورعدٌ قاصِفٌ: شديدُ الصوت. يقال: قَصَفَ الرعدُ وغيره قَصيفاً. والقَصيفُ: هَشيمُ الشجر. والتَقَصُّفُ: التكسُّرُ. والقَصْفُ: اللهو واللَعِبُ؛ يقال: إنها مولدة. وقَصِفَ العودُ يَقْصَفُ قَصَفاً، بالتحريك، فهو قَصفٌ، أي خَوَّارٌ. ورجلٌ قَصِفٌ: سريعُ الانكسار عن النَجدة. والقَصَفُ أيضاً والقَصَفَةُ: هدير البعير، وهو شدَّةُ رغائه.
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٨٬١١٦ق ص ف
قصف ، صفق ، فقص ، قفص ، صقف .
قصف : روى أبو داود عن النضرِ بن شميل أنه روى حديثاً بإسناد له أن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) خَرَجَ يوماً على صَعْدَةٍ يتبعَها حذاقى عليها قَوْصفٌ لم يَبقَ منها إلا قَرْقَرُهَا .
قال النَّضرُ : الصّعْدَةُ : الأَتانُ ، والحذاقيُّ : الْجَحْشُ ، والقَوْصفُ : القَطِيفَةُ وقَرْقَرُها ظَهْرُهَا .
وقال ابن السكيت : القَصْفُ مَصدَرُ قَصَفْتُ العودَ أقْصفُهُ قَصْفاً
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٧٬٥٩٢(باب القاف والصاد وما يثلثهما)
(قصع) القاف والصاد والعين أصلٌ صحيحٌ يدلُّ على تطامُنٍ في شيء أو مطامَنةٍ له. من ذلك القَصْعَة، وهي معروفة، سمِّيت بذلك للهَزْمة. والقاصِعاء: أوَّل جِحَرة اليَربوع، وقياسُها ما ذكرناه. وقد تقَصَّع، إذا دخلَ قاصِعاءَه. قال:
فوَدَّ أبو ليلى طُفيلُ بنُ مالكٍ *** بمُنعَرَجِ السُّوبان لو يَتَقَصَّعُ([1])فأمَّا قَصْع النّاقة بجِرّتها فقالوا: هو أن ترُدَّها في جوفها.
المفردات في غريب القرآن
الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٧٧- قال الله تعالى: ﴿فيرسل عليكم قاصفا من الريح﴾ [الإسراء/69] وهي التي تقصف ما مرت عليه من الشجر والبناء، ورعد قاصف: في صوته تكسر، ومنه قيل لصوت المعازف: قصف، ويتجوز به في كل لهو.
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٠٨٤ق ص ف
قصف القناة والعود: كسره فقصف قصفاً وانقصف.
وقصف ظهره ورجل مقصوف الظّهر.
وعصفت ريح فقصفت السفينة.
وعود قصف: سريع الانكسار.
قال الطرماح: تميم تمنّى الحرب ما لم ألاقها وهم قصف العيدان في الحرب خورها وقصّفه فتقصّف ورمح مقصّف: مقصّد.
قال: ألم تر أن النّبع يصلب عوده وما يستوي والخروع المتقصّف وخذ من قصيف الشجر: من هشيمه.
ومن المجاز: رجل قصف: سريع الانكسار عن
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٤٬٥٧٨القَصْف: الكسر، وفي التهذيب: كسر القَناة ونحوها نِصفين. قَصَفَ الشيءَ يَقْصِفه قصْفاً: كسره. وفي حديث عائشة تَصِف أَباها، رضي اللّه عنهما: ولا قصَفُوا له قَناة أَي كسروا. وقد قَصِف قصَفاً، فهو قَصِفٌ وقصِيفٌ وأَقْصَفُ. وانقَصَف وتَقَصَّفَ: انكسر، وقيل: قَصِفَ انكسر ولم يَبِن. وانقَصَف: بان؛ قال الشاعر:
وأَسْمَرٌ غيرُ مَجْلُوزٍ على قَصَفِ
(* قوله «وأسمر إلخ» صدره كما في شرح القاموس:
سيفي جريء
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٢٦٢* ق ص ف * * القَصْفُ * الكسر وبابه ضرب وريح * قاصِفٌ شديدة ورعد * قاصِفٌ * شديد الصوت و * التَّفَصُّفُ * التكسر و * القَصْفُ * الهو واللعب ويقال إنه مولد و * قَصْفَةُ * القوم تدافعهم وازدحامهم وفي الحديث ﴿أنا والنبيوت فرّاط * لِقَاصِفِينَ *﴾ وذلك على باب الجنة
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٥٬٤٨٧قصفه يقصفه قصفا: كسره وفي الصحاح: القصف الكسر، وفي التهذيب: كسر القناة ونحوها نصفين. ومن المجاز: قصف الرعد وغيره قصيفا كأمير، كما في الصحاح، وزاد الزمخشري وقصفا: اشتد صوته فهو قاصف، كأن السماء تنقصف به، وقال أبو حنيفة: إذا بلغ الرعد الغاية في الشدة فهو القاصف، وفي حديث موسى عليه السلام: وضربه البحر فانتهى إليه وله قصيف، مخافة أن يضربه بعصاه أي: صوت هائل يشبه صوت الرعد. وقل ابن دريد: في دعائهم:
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٠٣نَبَاتٌ قَصِيفٌ رَيّانُ
نَبَاتٌ قَصِيفٌ رَيّانُ ذ [A weak, or fragile, sappy plant]. (TA, in art. خرع.)
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٣١٦قَصَفَ
قَصَفَ I ( n. ac. قَصْف 1 ),
a. Broke, snapped; shattered.
b. Was broken.
c. I ( n. ac. قَصِيْف 25 ), Resounded, roared ( thunder ).
d. U ( n. ac. قُصُوْف 27 ), Feasted, caroused, revelled.
قَصِفَ
قَصِفَ A ( n. ac. قَصَف 4 ),
a. Was weak, brittle; broke; bent.
أَقْصَفَ
أَقْصَفَ IV ,
a. see I (d) .
تَقَصَّفَ
تَقَصَّفَ V ,
a. Broke; was broken.
b. Assembled; played, amused
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ١٦٬٥١١قصف
قَصَفَ - يَقْصِفُ - قاصِف
قَصَفَ - يَقْصِفُ + (كائن أو ريح) + شيئاً: يضرب شيئاً صُلْباً طويلاً بمؤثِّر يؤدي إلى تكُّسره أو ثنيه، مع بقاء اتصال جزئي: يضرب شيئاً طويلاً، كسارية سفينة أو شجرة أو عمود، أو ما شابه ، فيكسره عرضاً إلى جزأين أو أكثر، ويبقى بينهما اتصال جزئي
قاصف: اسم فاعل صفة مشبهة من " قَصَفَ - يَقْصِفُ "
واللفظ ينتمي إلى مجموعة
الصيغ(١)
الجذور المجاورةالمجاورة: ١٠ (الإجمالي: ٢٠)
- تور
الآيات المشتركة: ١ · Tevr suyu dökmek için kullanılan kapdır
- غرق
الآيات المشتركة: ١ · Ğark, Suya doymuş toprak, bataklık demektir
- عود
الآيات المشتركة: ١ · Kalabalık hayvan sürülerinin sulamalarında varış yoluyla…
- روح
الآيات المشتركة: ١ · Reyhan kokulu çiçeğin adıdır
- وجد
الآيات المشتركة: ١ · Su birikintisidir
- تبع
الآيات المشتركة: ١ · İnek yavrusu, dana demektir
- أخر
الآيات المشتركة: ١ · Uhur ense demektir
- رسل
الآيات المشتركة: ١ · Saçak demektir
- كفر
الآيات المشتركة: ١ · Hufre, çukur demektir
- أمن
الآيات المشتركة: ١ · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir
الآيات التي ورد فيها(١)
أَمْ أَمِنْتُمْ أَنْ يُعِيدَكُمْ فِيهِ تَارَةً أُخْرَى فَيُرْسِلَ عَلَيْكُمْ قَاصِفًا مِنَ الرِّيحِ فَيُغْرِقَكُمْ بِمَا كَفَرْتُمْ ثُمَّ لَا تَجِدُوا لَكُمْ عَلَيْنَا بِهِ تَبِيعًا
Kıran
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | قصف |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | قصم, عصف, هشم, كسر |
| Zıt Kök | جبر |
| Çekirdek Özet 1 | Sert ve dik duran bir cismi (dal, mızrak sapı, direk) ses çıkararak ortasından çatırdatıp kırma |
| Çekirdek Özet 2 | Denizde gemilerin direklerini ve yapılarını kırıp parçalayan, batırıcı şiddetli fırtına |
| Çekirdek Özet 3 | İnsanın sahte emniyet hissini ve güvendiği dışsal araçları kırarak mutlak acziyetini açığa çıkarma |
| Kritik Hata Riski | Kelimeyi sıradan bir rüzgâr sıfatı sayıp kökün taşıdığı direnci ortasından çatırdatarak kırma eylemini göz ardı etmek |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| قص | Kesmek, bir bütünden sınır çekerek ayırmak, izini sürüp koparmak (قصص, قصم, قصر, قصد, قصو) | ف | Çekirdekteki kesme ve ayırma hareketine patlama, üfleme, dağılma ve işitilir bir çatlama sesi katarak sert bir nesneyi ortasından çatırdatıp ikiye kırma anlamına dönüştürmüştür |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ق | ufuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınır | Gücün ve gerilimin tek bir odak noktasında toplanması, dayanma sınırına ulaşması |
| ص | olta, bitki; yakalama, peşine düşme, sıkıştırma | Direnç gösteren gövdeyi yanlardan sıkıştırma, eğilmeye ve bükülmeye zorlama |
| ف | ağız; söz, açıklık, kenar | Patlama, dışarı fırlama, ses çıkarma ve yarıktan iki yana açılma |
| قصف | Dayanma sınırına kadar sıkıştırılan sert bir gövdenin azami yük altında aniden çatırdaması, ses çıkararak ortasından kırılması ve yarılması hareketidir |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Ağaç dalı, mızrak sapı veya gemi direği gibi sert ve içi dolu bir cismin şiddetli bir darbe veya tazyikle çatırdayarak ortasından ikiye ayrılmasıdır. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Şair et-Tırımmah beytinde savaştan korkan kimseleri narin ve dayanıksız dallara benzeterek şöyle der: تميم تمنى الحرب ما لم ألاقها / وهم قصف العيدان في الحرب خورها |
| Erken Arapça kullanım | Hz. Aişe babası Hz. Ebû Bekir'in sarsılmaz iradesini överken kökü mızrak istiaresiyle kullanır: ولا قصفوا له قناة (Onun mızrağını kıramadılar, iradesini bükemediler). Ayrıca çatırtılı gök gürültüsü için رعد قاصف denmiştir. |
المصدر Lisânü’l-Arab, Kitābü’l-ʿAyn, Esâsü’l-Belâga, Mekâyîsü’l-Luğa.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Sami dilleri ailesinde قصف kökü, fiziksel bir direncin şiddetle kırılması, çatlama sesi ve bu çatlamadan doğan tahribat alanı ile bağlantılıdır. İbranicede q-ṣ-p (קצف / קָצַף) kökü hem köpürme ve şiddetli öfke patlamasını hem de kırılıp parçalanmış kuru dal veya çöpü (קְצָפָה) ifade eder. Süryanicede qṣap (ܩܨܦ) biçimi benzer şekilde öfkelenme, şiddet gösterme ve kırılma anlamlarını barındırır. Akadcada qaṣāpu kökü öfkeyle diş gıcırdatma ve çatırdatma semantiğini korur. Arapçada kök, somut nesnelerin (ağaç, gemi direği, mızrak) fiziksel olarak çatırdayıp kırılması ve bu kırılmanın yarattığı gürültülü rüzgâr ve fırtına anlamında özelleşmiştir. Fonetik akrabalık sert patlamalı ق ve sürtünmeli ص harflerinin oluşturduğu ses taklidi (onomatopeik) kırılma hissini tüm dillerde ortak bir tabanda tutar.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon, Payne Smith Syriac Dictionary, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | قص kökünden ف ilavesiyle türeme | Sert bir cismin ortasından ses çıkararak çatırdayıp kırılması ve bu güce sahip rüzgâr | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice q-ṣ-p (קצף), Süryanice qṣap (ܩܨܦ), Akadca qaṣāpu | Kırılma, parçalanmış dal, gıcırdatma, şiddetli öfke ve patlama | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Belirgin ve güvenilir Afro-Asyatik dış bağlantı tespit edilmedi | Veri bulunamadı |
المصدر Mekâyîsü’l-Luğa, Brown-Driver-Briggs, David Cohen.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| قصف | Anlamlı | Çatırdayarak kırma | Direk, dal veya mızrağı ses çıkararak ortasından kırma | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| قفص | Anlamlı | Daraltma, hapsetme | Bir şeyi bağlamak, dar bir kafese koymak, büzüşmek | Kırıp dağıtmanın aksine büzüp hapsetme |
| صقف | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilir |
| صفق | Anlamlı | Çarpma, şaklatma | El çırpma, rüzgârın bir şeye çarpıp ses çıkarması, alışveriş akdi | Ortak ses ve darbe unsuru taşır |
| فقص | Anlamlı | Çatlayıp yarılma | Yumurtanın kabuğunun kırılarak çatlaması | İnce ve gevrek kabukların kırılması |
| فصق | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilir |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| قصف | Merkez | Çatırdatıp kırma | Sert ve dik duran cismi ses çıkararak ortadan kırma | Fırtınanın gemi direklerini kırıp batırması |
| قصم | Komşu | Kökten kırma | Bir şeyin belini kırıp tamamen helak etme | İki parçaya ayırarak varlığına son verme |
| عصف | Komşu | Savurucu rüzgâr | Rüzgârın hafif nesneleri uçurması ve hızla esmesi | Kırmaktan ziyade sürükleme ve savurma baskındır |
| هشم | Komşu | Ufalayarak kırma | Kuru ve gevrek nesneleri çiğneyip ezme | Bütünlüğü un ufak etme hareketi |
| كسر | Komşu | Genel kırma | Herhangi bir sert nesnenin bütünlüğünü bozma | Ses ve özel biçim şartı aramayan genel kırma |
| جبر | Zıt | Onarma, birleştirme | Kırılmış bir kemiği veya nesneyi bir araya getirip düzeltme | Kırılan yapıyı bütünleyip eski gücüne kavuşturma |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | قصف | Çatırdatarak kırma | Sert nesneleri sesle kıran şiddetli rüzgâr veya darbe | Kesin |
| Latince | Confringere, fragor | Şiddetle kırmak, çatlama sesi | Kırılmanın şiddetini ve gürültüsünü verir; rüzgâr boyutunu dışarıda bırakır | Güçlü |
| İngilizce | Gale, snap, splinter | Direk kıran fırtına, çatırtıyla kırılma | Gale denizdeki fırtınayı, snap ise çatırdayarak kırılmayı karşılar | Güçlü |
| Almanca | Zerschellen, Sturmbö | Parçalanıp kırılma, şiddetli bora | Geminin kayaya veya fırtınaya çarpıp parçalanmasını iyi anlatır | Güçlü |
| Fransızca | Briser, fracas | Çatırtıyla kırmak, büyük gürültü | Kırılma eylemini ve sesini karşılar ancak deniz bağlamını tek başına vermez | Güçlü |
المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane's Arabic-English Lexicon.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| قَاصِفًا | Gemileri ve direkleri kırıp batıran deniz fırtınası | Karaya çıkınca nankörlük edip Allah'ın azabından güvende olduğunu sanan inkârcıların yeniden denize sevk edilip helak edilmesi tehdidi (İsrâ 17:69) |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Fıtrat ve şirk psikolojisi | İnsanın karada duyduğu sahte güven hissi ile denizde maruz kaldığı mutlak çaresizlik arasındaki tezadın ispatı | İnsanın dayandığı araçların kırılganlığı ve tek sığınağın ilahî kudret olması |
| Fıkıh | Deniz yolculuğu ve can emniyeti | Gemilerin sefere çıkamayacağı fırtına şartları, telef olan malların tazmini ve mücbir sebep hali | İnsan iradesini aşan, araçları tahrip eden doğal afet hali |
| Tefsir | Rüzgâr türleri ve tabiat ayetleri | عاصف ile قاصف arasındaki fark; ilkinin karada savurucu, ikincisinin denizde kırıcı ve batırıcı olması | Doğrudan gemi direklerini kırarak batırmaya odaklı tahripkâr kasırga |
| Hadis | İdare ve metanet tasviri | Siyasi ve ahlaki sarsıntılara karşı direncin anlatıldığı rivayetlerde mızrağın kırılmaması istiaresi | Boyun eğmeme, kırılmama ve dış baskılara karşı omurgayı koruma |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Tevhid ve tevekkül | Sahte dayanakların yıkılışı | İllüzyonu kırma | İnsanın kendi ürettiği teknolojiye veya sığınaklara duyduğu güvenin kırılması | Kesin |
| İlmi | Fizik ve akışkanlar mekaniği | Kritik kırılma basıncı | Yapısal direnci aşma | Bir malzemenin esneme sınırını aşarak aniden kırılmasına yol açan dinamik yük | Güçlü |
| Siyasi | Kriz yönetimi | Dış şok ve omurga çöküşü | Kırılganlığı sınama | Bir rejimin veya yapının kriz anında direnç gösteremeyip aniden parçalanması | Muhtemel |
| İktisadi | Ticaret ve risk analizi | Mücbir sebep ve batık riski | Güvenceleri sıfırlama | Lojistik ağların ve sermaye araçlarının telafisiz biçimde kırılarak batması | Güçlü |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Gevrek kırılma (Brittle fracture) | Malzemenin plastik deformasyona uğramadan, kritik gerilme sınırında aniden ve çatırtıyla ikiye ayrılması mekanizması | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Yapısal kırılma (Structural collapse) | Toplumsal veya kurumsal sistemlerin esnekliğini yitirip dışsal bir baskı altında aniden dağılması ve çözülmesi hali | Muhtemel |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kelimeyi yalnızca gürültülü rüzgâr veya genel fırtına olarak çevirip, kökün içerdiği nesneyi çatırdatarak ikiye kırma boyutunu dışarıda bırakmak. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kur'an'da denizde seyreden insanın güvendiği gemi mekanizmasını, direklerini ve küreklerini kırarak yüzme kabiliyetini yok eden, böylece suda boğulmayı zorunlu kılan tahrip edici güçtür. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Ayette geçen tehdidin vahameti anlaşılamaz; karadaki savurucu rüzgâr ile denizdeki kırıcı ve batırıcı kasırganın insanda yarattığı varoluşsal çaresizlik farkı silinir. |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın doğa olaylarını rastgele sıfatlarla değil, hedefe ve etkiye tam oturan fiziksel eylemlerle tasvir ettiğini gösterir; rüzgârın gemiyi sadece savurmayıp direklerini kırarak batırdığını kök anlamıyla açıklar. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | İnsanın nankörlük psikolojisini, güven hissinin mekâna bağlı sahteliğini ve denizde yakalanılan ilahî kuşatmayı anlatan ayetlerde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Doğa olaylarının soyut birer tehdit değil, doğrudan insanın dayandığı maddi araçları (gemi, direk) fiziksel olarak imha eden somut mekanizmalar olduğunu fark ettirir. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamSert, uzun ve dik bir cismin (direk, dal, kemik) şiddetli darbe veya kasırga altında ses çıkararak ortasından çatırdayıp kırılmasıdır.
- Soyut anlamİnsanın inşa ettiği güvenli sığınakların ve koruyucu yapıların ilahî irade karşısında kritik eşiği aşarak aniden çökmesi ve işlevsiz kalmasıdır.
- Sistematik karşılıkSistemin taşıma kapasitesini aşan harici yükün, yapıyı esnetmeden doğrudan kırıp parçalaması ve sahte dengeyi yok etmesidir.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde sisteme dışarıdan uygulanan şiddetli fırtına veya darbe kuvvetini, yapının (gemi direği veya gövde) içsel kırılma direncini temsil eder. Uygulanan kuvvet direnci aştığında (), yapının bütünlüğü ve emniyet durumu aniden sıfırlanır () ve kesin batma/yıkım hali gerçekleşir (). Kökün çatırdama ve kırılma dinamiği bu eşik aşımını ifade eder.