قفل

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ق-ف-لالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ٣ · الآيات: ١ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».قلبقفلدبرأَقْفَالُهَاقرأ

الجذرالصيغ ١الآيات ١السور ١المجاورة ٣

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

قفل

ق - ف - ل

جذر
  • الورود: ١
  • الآيات: ١
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ١٣

Boşluk demektir. Kof ağaç, kovuk anlamlarına da gelir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Boşluk demektir. Kof ağaç, kovuk anlamlarına da gelir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٧٠٨
القاف واللام والفاء معهما ق ل ف، ف ل ق، ل ق ف، ق ف ل، ل ف ق مستعملات قلف: القَلَفُ: مصدر الأقلف. والقُلْفَةُ: جليدة القلف. والقَلْفُ: اقتلاع الظفر من أصله، والقُلْفةِ من أصلها، قال: يقتَلِفُ الأظفار عن بنانه لقف: اللَّقْفُ: تناول شيء يرمى به إليك. ولَقَّفَني تلقيفاً فلَقَفْتُه وتَلَقَّفْتُه والتَقَفْتُه أعم، قال الله تعالى: "فإذا هي تَلْقَفُ ما يأفكون". ورجل لَقْفٌ ثقفٌ أي سريع الفهم لما يرمى
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٤٨٥
القُفْلُ معروف. والقَفْلُ، بالفتح: ما يَبِسَ من الشجر. والقَفيلُ مثله. والقَفيلُ أيضاً: نبتٌ. والقفيلُ: السوطُ. ودرهمٌ قَفلَةٌ: وازن. والقُفولُ: الرجوع من السفر. وقد قَفَلَ يقفُلُ بالضم. والقافِلَةُ: الرُفقةُ الراجعةُ من السفر. والقُفولُ: اليُبوسُ. وقد قَفَلَ يَقْفِلُ بالكسر. وخيلٌ قوافِلُ: ضوامرُ. وأقْفَلَهُ، أي أيبسه. وأقفلْتُ الجندَ من مبعثِهم. وأقْفَلَ الباب وقفَّلَ الأبواب، مثل أغْلَقَ
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٩٬٣٤٢
ق ل ف قلف ، قفل ، لقف ، لفق ، فلق ، فقل : مستعملات . قلف : قال الليث : القَلَف : مصدر الأقلف . والقَليفة : الجُلَيْدة . والقَلْف : جَزْم اقتلاع الظُفْر من أصله ، واقتطاع القلْفة من أصلها ، وأنشد : يقتلف الأظفار عن بَنانِه وقال أبو مالك : القِلَّف والقِنَّف وَاحد ، وهو الغِرْيَن والتِّقْن : إذا يَبِسَ . ويقال له : غِرينٌ : إذا كان رَطْباً . ونحو ذلك قال الفراء : ومثلهُ حِمَّص وقِنَّب ، ورجل خِنّب
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٤٬٧٢٩
(باب القاف والفاء وما يثلثهما) (قفل) القاف والفاء واللام أصلٌ صحيحٌ يدلُّ أحدهما على أوبةٍ من سفر، والآخر على صَلاَبةٍ وشِدَّةٍ في شيء. فالأوَّل القُفول، وهو الرُّجوع من السَّفَر، ولا يقال للذاهبين قافلةٌ حتّى يرجعوا. وأمَّا الأصل الآخَر فالقَفِيل، وهو الخشب اليابس. ومنه القُفْل: سمِّي بذلك لأنَّ فيه شدّاً وشِدَّة. يقال أقفَلتُ البابَ فهو مُقْفَل. ويقال للبخيل: هو مُقْفَل اليدين. وقَفَِلَ
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٤٥١
- القفل جمعه: أقفال. يقال: أقفلت الباب، وقد جعل ذلك مثلا لكل مانع للإنسان من تعاطي فعل، فيقال: فلان مقفل عن كذا. قال تعالى: ﴿أم على قلوب أقفالها﴾ [محمد/24] وقيل للبخيل: مقفل اليدين، كما يقال: مغلول اليدين، والقفول: الرجوع من السفر، والقافلة: الراجعة من السفر، والقفيل: اليابس من الشيء؛ إما لكونه بعضه راجعا إلى بعض في اليبوسة؛ وإما لكونه كالمقفل لصلابته، يقال: قفل النبات وقفل الفحل (انظر: الأفعال
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٧٧٤
ق ف ل قفل الجند من الغزو إلى أوطانهم قفلاً وقفولاً‏.‏ وهذا وقت القفل‏.‏ ورأيت القفل أي القفّال كما يقال‏:‏ القعد‏:‏ للقاعدين عن الغزو‏.‏ وأقفلهم الأمير‏.‏ وأقفلت الباب وقفلته واستقفل الباب‏.‏ وأقفل له المال‏:‏ أعطاه جملةً بمرّة‏.‏ وأعطيته ألفاً قفلةً‏:‏ ضربة‏.‏ وفلان يشتري القفلات‏:‏ الجلب الكثير جملة واحدة‏.‏ وأقفله العطش والصوم‏:‏ أقحله‏.‏ وسقاء قافل‏.‏ وشيخ قافل‏.‏ وقفل جلده يقفل
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٦٬١٨١
القُفُول: الرُّجوع من السفر، وقيل: القُفُول رجوع الجُنْد بعد الغَزْوِ، قَفَل القوم يَقْفُلون، بالضم، قُفولاً وقَفْلاً؛ ورجل قافِل من قوم قُفَّال، والقَفَل اسم للجمع. التهذيب: وهُمُ القَفَل بمنزلة القَعَد اسم يلزمهم. والقَفَل أَيضاً: القُفول. تقول: جاءهم القَفَل والقُفول، واشتقَّ اسمُ القافِلة من ذلك لأَنهم يَقْفُلون، وقد جاء القَفَل بمعنى القُفُول؛ قال الراجز: عِلْباء، أَبْشِرْ بأَبيكَ والقَفَلْ
رابط المدخل

القُفُول: الرُّجوع من السفر، وقيل: القُفُول رجوع الجُنْد بعد الغَزْوِ، قَفَل القوم يَقْفُلون، بالضم، قُفولاً وقَفْلاً؛ ورجل قافِل من قوم قُفَّال، والقَفَل اسم للجمع. التهذيب: وهُمُ القَفَل بمنزلة القَعَد اسم يلزمهم. والقَفَل أَيضاً: القُفول. تقول: جاءهم القَفَل والقُفول، واشتقَّ اسمُ القافِلة من ذلك لأَنهم يَقْفُلون، وقد جاء القَفَل بمعنى القُفُول؛ قال الراجز: عِلْباء، أَبْشِرْ بأَبيكَ والقَفَلْ أَتاكَ، إِنْ لم يَنْقَطِعْ باقي الأَجَلْ، هَوَلْوَل، إِذا وَنى القومُ نَزَلْ قال أَبو منصور: سميت القافِلة قافِلة تَفاؤلاً بقُفُولها عن سَفرها الذي ابتدأَته، قال: وظن ابنُ قتيبة أَن عوامَّ الناس يغلَطون في تسميتهم الناهِضين في سفر أَنشؤوه قافِلة، وأَنها لا تسمَّى قافِلة إِلا منصرِفة إِلى وَطنِها، وهذا غلَط،ما زالت العرب تسمي الناهضين في ابتداء الأَسفار قافِلة تفاؤلاً بأَن يُيَسِّر الله لها القُفول، وهو شائع في كلام فُصحائهم إِلى اليوم. والقافِلة: الرُّفْقة الراجعة من السفر. ابن سيده: القافِلة القُفَّال، إِمَّا أَن يكونوا أَرادو القافِل أَي الفَريق القافِل فأَدخلوا الهاء للمبالغة، وإِما أَن يريدوا الرُّفْقة القافِلة فحذفوا الموصوف وغلبت الصفة على الاسم، وهو أَجود، وقد أَقفَلَهم هو وقَفَلَهم، وأَقفَلْتُ الجُنْدَ من مَبْعَثهم. وفي حديث جبير بن مُطْعِم: بَيْنا هو يَسِير مع النبي، صلى الله عليه وسلم، مَقْفَلَه من حُنَينٍ أَي عند رُجوعه منها. والمَقْفَل: مصدر قَفَل يَقْفُل إِذا عاد من سفره؛ قال: وقد يقال للسَّفْر قُفُول في الذهاب والمجيء، وأَكثر ما يستعمل في الرُّجوع، وتكرر في الحديث وجاء في بعض رواياته: أَقْفَل الجيشُ وقَلَّما أَقْفَلْنا، والمعروف قَفَل وقَفَلْنا وأَقفلَنا غيرُنا وأُقْفِلْنا، على ما لم يسم فاعله. وفي حديث ابن عمر: قَفْلَةٌ كغَزْوة؛ القَفْلة: المرَّة من القُفول أَي أَنَّ أَجْرَ المُجاهد في انصرافه إِلى أَهله بعد غزوه كأَجْرِه في إِقباله إِلى الجهاد، لأَن في قفوله إِراحةً للنفس، واستعداداً بالقوَّة للعَوْد، وحفظاً لأَهله برجوعه إِليهم، وقيل: أَراد بذلك التعقيب، وهو رجوعه ثانياً في الوجه الذي جاء منه منصرِفاً، وإِن لم يلق عدوّاً ولم يشهد قتالاً، وقد يفعل ذلك الجيش إِذا انصرفوا من مَغْزاهم لأَحد أَمرين: أَحدهما أَن العدوّ إِذا رآهم قد انصرفوا عنه أَمنوهم وخرجوا من أَمكنتهم فإِذا قَفَل الجيشُ إِلى دار العدوّ نالوا الفُرْصة منهم فأَغاروا عليهم، والآخر أَنهم إِذا انصرفوا ظاهرين لم يأْمنوا أَن يَقْفُوَ العدوُّ أَثرهم فيُوقِعُوا بهم وهم غارُّون، فربما استظهر الجيشُ أَو بعضهُم بالرجوع على أَدْراجهم، فإِن كان من العدوّ طلَب كانوا مستعدِّين للقائهم، وإِلا فقد سلموا وأَحرزوا ما معهم من الغنيمة، وقيل: يحتمل أَن يكون سُئل عن قوم قَفَلوا لخوفهم أَن يَدْهَمَهم من عدوّهم مَن هو أَكثر عدداً منهم فقَفّلوا ليَستَضيفوا لهم عدداً آخر من أَصحابهم، ثم يَكُرُّوا على عدوّهم. والقُفول: اليُبوس، وقد قَفَل يَقْفِل، بالكسر؛ قال لبيد: حتى إِذا يَئِسَ الرُّماة، وأَرْسَلُوا غُضْفاً دَواجنَ قافِلاً أَعْصامُها والأَعْصام: القَلائد، واحدتها عِصْمة ثم جمعت على عِصَم، ثم جمع عِصَم على أَعْصام مثل شِيعة وشِيَع وأَشْياع. وقَفَل الجلد يَقْفُل قُفُولاً وقَفِل، فهو قافِل وقفِيل: يَبِس. وشيخٌ قافِل: يابس. ورجل قافِل: يابس الجلد، وقيل: هو اليابس اليد. وأَقْفَله الصومُ إِذا أَيبسه. وأَقْفَلْتُ الجلد إِذا أَيبسته. والقَفْل، بالفتح: ما يَبِس من الشجر؛ قال أَبو ذؤيب:ومُفْرِهة عَنْسٍ قَدَرْتُ لِساقِها، فَخَرَّت كما تَتَّايَعُ الريحُ بالقَفْل واحدتها قَفْلة وقَفَلة؛ الأَخيرة، بالفتح، عن ابن الأَعرابي، حكاه بفتح الفاء وأَسكنها سائر أَهل اللغة؛ ومنه قول مُعَقِّر بن حِمَار (* قوله «ومنه قول معقر بن حمار» هذا هو الصواب في اسمه وقد تقدم في مادة عقر أنه ابن حباب خطأ) لابنته بعدما كُفَّ بصرُه وقد سمع صوت راعدة: أَي بُنَيَّةُ وائِلي بي إِلى جانب قَفْلة فإِنها لا تنبُت إِلا بمَنْجاة من السَّيْل؛ فإِن كان ذلك صحيحاً فقَفْل اسم الجمع. والقَفِيل: كالقَفْل، وقد قَفَل يَقْفِل وقَفِلَ. والقَفِيل أَيضاً: نبت. والقَفِيل: السَّوْط؛ قال ابن سيده: أَراه لأَنه يصنع من الجلد اليابس؛ قال أَبو محمد الفقعسي: لمَّا أَتاك يابِساً قِرْشَبَّا، قمت إِليه بالقَفِيل ضَرْبا، ضَرْب بَعِير السوء إِذْ أَحَبَّا أَحَبّ هنا برَك، وقيل: حَرَن. وخيل قَوافِل أَي ضَوامر؛ وأَنشد ابن بري لامرئ القيس: نحن جَلَبْنا القُرَّح القَوافِلا وقال خفاف بن ندبة: سَلِيل نَجِيبةٍ لنَجِيب صِدْق تَصَنْدَلَ قافِلاً، والمُخُّ رَارُ ويقال للفرس إِذا ضَمَر: قَفَل يَقْفِل قُفُولاً، وهو القافِل والشازِب والشاسِبُ؛ وأَنشد ابن بري في ترجمة خشب: قافِل جُرْشع تَراه كتَيْس الـ رمْلِ، لا مُقْرِف ولا مَخْشُوب قافل: ضامر. ابن شميل: قَفَل القومُ الطعام وهم يَقْفِلون ومَكَرَ القومُ (* قوله «ومكر القوم إلخ» هكذا في الأصل مضبوطاً ولم يذكره في مادة مكر، والذي في القاموس فيها: والتمكير احتكار الحبوب في البيوت) إِذا احْتَكَرُوا يَمْكُرُون؛ رواه المصاحفي عنه. وفي نوادر الأَعراب: أَقْفَلْت القومَ في الطريق، قال: وقَفَلْتهم بعيني قَفْلاً أَتْبعتهم بَصَري، وكذلك قَذَذْتهم. وقالوا في موضع: أَقْفَلْتهم على كذا أَي جمعتهم. والقُفْل والقُفُلُّ: ما يُغلَق به الباب مما ليس بكثيف ونحوه، والجمع أَقْفال وأَقْفُل، وقرأَ بعضهم: أَم على قلوب أَقْفُلُها؛ حكى ذلك ابن سيده عن ابن جني، وقُفُول عن الهجري؛ قال: وأَنشدت أُم القرمد: تَرَى عَيْنُه ما في الكتاب، وقلبُه، عن الدِّين، أَعْمَى واثِق بقُفُول وفِعْلُه الإِقْفال. وقد أَقْفَل الباب وأَقْفَل عليه فانْقَفَل واقْتَفَل، والنون أَعلى، والباب مُقْفَل ولا يقال مَقْفول. الجوهري: أَقْفَلْت الباب وقَفَّل الأَبواب مثل أَغْلَق وغَلَّق. وفي حديث عمر أَنه قال: أَربع مُقْفَلات: النذرُ والطلاق والعِتاق والنكاحُ، أَي لا مَخْرج منهنّ لقائلهنّ كأَن عليهنّ أَقْفالاً، فمتى جرى بهنّ اللسان وجب بهنّ الحُكْم. ويقال للبخيل: هو مُقْفَل اليدين. ورجل مُقْفَل اليدين ومُقْتَفِل: لئيم، كلاهما على المثل. والمُقْتَفِل من الناس: الذي لا يُخرِج من يديه خيراً، وامرأَة مُقْتَفِلة. وقَفَل الفَحْل يَقْفِل قُفولاً: اهتاج للضِّراب. والقَفْلة: إِعطاؤك إِنساناً شيئاً بمرّة، يقال: أَعطاه أَلفاً قَفْلة. ابن دريد: ودرهم قَفْلة أَي وازِنٌ، والهاء أَصلية؛ قال الأَزهري: هذا من كلام أَهل اليمن، قال: ولا أَدري ما أَراد بقوله الهاء أَصلية ورجل قُفَلة: حافظ لكل ما يسمع. والقُفْل: شجر بالحجاز يضخُم ويتخذ النساء من ورَقه غُمْراً يجيء أَحمر، واحدته قُفْلة، وحكاه كراع بالفتح، ووصفها الأَزهري فقال: تنبت في نُجُود لأَرض وتَيْبَس في أَوَّل الهَيْج. وقال أَبو عبيد: القَفْل ما يَبِس من الشجر؛ وأَنشد قول أَبي ذؤيب: فَخَرَّت كما تَتَّايَعُ الريحُ بالقَفْل قال أَبو منصور: القَفْل جمع قَفْلة وهي شجرة بعينها تَهِيج في وَغْرة الصيف، فإِذا هبَّت البوارِح بها قلعتْها وطيَّرتها في الجوِّ. والمِقْفَل من النخل: التي يَتَحاتُّ ما عليها من الحمل؛ حكاه أَبو حنيفة عن ابن الأَعرابي. والقِيفال: عِرْق في اليَدِ يُفْصَد، وهو معرَّب. وقَفِيل والقُفَال: موضعان؛ قال لبيد: أَلَمْ تُلْمِم على الدِّمَنِ الخَوالي لِسَلْمى بالمَذانِب فالقُفالِ؟

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٢٢٩
* ق ف ل * * القُفْلُ * معروف و * القُفُولُ * الرجوع من السفر وبابه دخل ومنه * القافِلَةُ * وهي الرفقة الراجعة من السفر * أقْفَلَ * الباب و * قَفَّلَ * الأبواب * تقفيِيلاً * مثل اغلق وغلق و * القِيفَالُ * عرق في اليد يفصد وهو معرب
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٦٬٠٢٤
قفل، كنصر وضرب، قفولا، كقعود: رجع من السفر فهو قافل، ج: قفال، كرمان، وقيل: القفول: رجوع الجند بعد الغزو. والقفل، محركة : اسم الجمع، قال الأزهري: وهم القفل بمنزلة القعد، للقاعدين عن الغزو، اسم يلزمهم، قال: وقد جاء القفل بمعنى القفول. والقافلة: الرفقة القفال؛ أي الراجعة من السفر. أيضا: المبتدئة في السفر؛ سمي به تفاؤلا بالرجوع من السفر، قال الأزهري: وظن ابن قتيبة أن عوام الناس في تسميتهم الناهضين في
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٥٠١
أَقْفَلَ البَابَ 4 أَقْفَلَ البَابَ ذ He locked the door. (TK.) See also أَغْلَقَ. قَفْلٌ قَفْلٌ ذ : see فَرَاشٌ. قَافِلٌ قَافِلٌ ذ A slender horse. (TA, art. خشب.) قَافِلَةٌ قَافِلَةٌ ذ A company, or an assemblage of persons, travelling together: (El-Fلrلbee, Msb:) or a company returning from a journey: (S, K:) and commencing a journey; as auguring their return: (El-Fلrلbee, Msb, K:) he
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٦٩٩
قَفَلَ قَفَلَ I , U ( n. ac. قُفُوْل 27 ), a. Returned home. b. I ( n. ac. قُفُوْل 27 ), Kept, preserved, stored up; locked up. c. U ( n. ac. قُفُوْل 27 ), see infra. قَفِلَ قَفِلَ A ( n. ac. قَفَل 4 ), a. Was dry, shrivelled ( skin ). قَفَّلَ قَفَّلَ II , a. Locked; bolted; padlocked ( door ). b. [ coll. ], Topped ( tree ). أَقْفَلَ أَقْفَلَ IV a. [ acc. or 'Ala ], Locked; put
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ١٦٬٤٦٤
قفل قَفَلَ - يَقْفُلُ - قُفْل - أَقْفَال قَفَلَ - يَقْفُلُ + كائن + شيئاً: يسد ويغلق المنافذ منه وإليه قُفْل: على وزن " فُعْل " اسم فُعْل من " قَفَلَ - يَقْفُلُ ": اسم آلة منه: الآلة التي تجعل الشيء يُقْفَل عليه في مخبئه فلا يخرج منه: وهي قفل وأقفال الباب المعروفة أَقْفَال: جمع " قُفْل " واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الغلق والختم والقفل
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٣ (الإجمالي: ٦)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. دبر

    الآيات المشتركة: ١ · Dübür : Anüs, ense tarafı, arka demektir

  2. قرأ

    الآيات المشتركة: ١ · “Karye”, kaynar veya kuyu suyunun bulunduğu, halkın…

  3. قلب

    الآيات المشتركة: ١ · Ayak basıldığında toprakta çıkan kalıptır

الآيات التي ورد فيها(١)

  1. أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلَى قُلُوبٍ أَقْفَالُهَا

    Onun kilitleri

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökقفل
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerختم, طبع, غلف, رين
Zıt Kökفتح
Çekirdek Özet 1Sertleşerek veya büzülerek dış etkiye bütünüyle kapanma, kuruluğun getirdiği katılık
Çekirdek Özet 2Hakikatin girişine, kavrayışa ve tefekküre kendini yapısal olarak kilitleyen kalpler
Çekirdek Özet 3İçeriye hiçbir dış bilginin sızamadığı, içeridekinin de dışarı çıkamadığı tam yalıtılmışlık durumu
Kritik Hata RiskiKilidi kalbin dışarıdan maruz kaldığı tesadüfi bir engel sanıp, kalbin kendi eylemleri sonucu bizzat kendi kilitlerini ürettiğini gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
قفBir sınırda durma, arkadan takip etme, geri çekilme veya sertleşip büzülme; قفو kökünde iz sürme ve ardınca gitme hareketinde görülürلÇekirdekteki durma ve toplanma hareketini bağlama, iliştirme ve mekanik/yapısal bir kilitlenme ile sabitleme yönünde daraltmıştır

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
قufuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırÇevrelenmiş bir hattı, odaklanmayı ve sınır teşkil eden nihai noktayı temsil eder
فağız; söz, açıklık, kenarAçıklık veya geçit alanını, giriş ve çıkışın gerçekleştiği eşiği simgeler
لçoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaHareketi denetim altına almayı, birleştirip kenetlemeyi ve bağlamayı ifade eder
قفلSınırlandırılmış açıklığın bağlanarak kilitlenmesiAçık olan geçidin (ağzın/eşiğin) sınırlayıcı bir bağ ile tamamen birbirine kenetlenip dışarıya kapatılması hareketidir

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamAğacın veya derinin suyunu çekip kuruması, sertleşip büzülmesi; bu sertlik ve kenetlenmeden ötürü kapıyı sürgüleyip bağlayan mekanik kilit ve seferden geriye toplanıp dönen askeri birlik
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem şiirinde kök, hem seferden dönüşü ifade eden قفول hem de devenin zayıflayıp sertleşmesi veya kapının kilitlenmesi tasvirlerinde geçer. Bir şahit beytinde şair şöyle der: سيدنيك القُفولُ وسـيرُ لـيلٍ / تصلهُ كذا بالنهارِ من الإياب
Erken Arapça kullanımKurumuş sert oduna قفيل, seferden dönen birliğe قَفَل veya قُفُول, harcamada elini sıkıca kapatan kimseye ise مُقْفَل اليدين denmiştir

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça قفل kökü, merkezi Sami dillerinde sertleşme, büzülme, kuruma ve mekanik olarak kapatıp kilitleme semantik alanına aittir. İbranice ve Aramice/Süryanice katmanlarında kök doğrudan kilit veya sürgü anlamıyla paralel kullanım sergiler; örneğin geç dönem İbranicede ve Aramicede sürgülemek, kilitlemek ve kilit mekanizması anlamı mevcuttur. Akatçada doğrudan aynı kök biçimi sınırlı olmakla birlikte, koruma ve kapama matrisinde benzer fonetik-anlamsal geçişler görülür. Kökün Arapçadaki özgünlüğü, seferden geriye dönüp kendi merkezinde toplanma ile biyolojik/fiziksel kuruluk sonucu sertleşip büzülmeyi tek bir semantik eksende birleştirmesidir. Kullanıcının Excel notunda geçen boşluk ve kovuk nitelemesi, ağacın kuruyup içini çekmesi ve sert kabuklaşması ile dolaylı irtibatlandırılabilirse de klasik leksikografide asıl odak sertlik, kuruluk ve sımsıkı kapanmadır.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Brown-Driver-Briggs, Payne Smith.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönSertleşme, kuruma ve bağlanıp kapanmaAğacın suyunu çekip sertleşmesi anlamından kapıyı tutan sert mekanizmaya ve seferden geriye büzülüp toplanmaya evrilmiştirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ve Aramice kapama ve kilit formlarıAramice ve Süryanicede kilit ve kapama bildiren köklerle ortak kullanım çizgisi taşırGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik dış kollarında doğrudan doğrulanmış soydaş tespit edilmemiştirVeri bulunamadı

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Payne Smith.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
قفلAnlamlıKilitlemek, sertleşip kurumak, seferden dönmekKapıyı sürgülemek, derinin veya ağacın kuruması, askeri birliğin geri dönüşüHedef kök; Kur'an'da geçer
قلفAnlamlıKabuğunu soymak, sünnetsiz olmakBir şeyin üstündeki dış tabakayı, kabuğu soymak veya kılıf içinde kalmakKur'an'da geçmez; tersine kaplama ve kılıf anlamı taşır
فقلAnlamlıKuru veya sert nesne, kurulukKlasik sözlüklerde sınırlı kullanımlı sertleşme ve kuruma türevidirKur'an'da geçmez
فلقAnlamlıYarıp açmak, çatlatmakBir bütünü ikiye ayırarak içinden bir şey çıkarmak, sabahın aydınlığıKur'an'da geçer; anlamsal olarak kilitlenmenin zıddı bir yarılmadır
لقفAnlamlıHızla kapmak, yutmakAtılan veya düşen bir şeyi havada yahut hızla yakalayıp içine almakKur'an'da geçer
لفقAnlamlıİki kenarı birbirine eklemekİki kumaş veya nesne kenarını denk getirip bitiştirmekKur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
قفلMerkezKilitlenme ve geçirimsizlikKendi yapısına ait mekanik veya mahsus bir düzenekle sımsıkı kapanmaBir mahfazanın anahtar veya özel kilit olmaksızın açılamayacak biçimde kapanmasıdır
ختمKomşuMühürlemeBir sürecin sonuna işaret koyup tamamlandığını tescil ederek kapatmaİçeriğin tescil edilip değiştirilemez kılındığı resmî sonlandırma işlemidir
طبعKomşuDamgalamaBir yapının fıtratına veya formuna silinmez bir damga basılarak sabitlemeKılıfa girme veya yapının karakter olarak o hali benimsemesidir
غلفKomşuKılıflanmaNesnenin etrafını dıştan saran bir örtü veya kabuk sebebiyle temasın kesilmesiDış kabuğun veya perdenin hakikate ulaşmayı engellemesidir
رينKomşuPaslanma ve tortu bağlamaEylemlerin üst üste birikerek yüzeyi karartması ve duyarlılığı yok etmesiKalbin üstünde zamanla oluşan ve ışığı engelleyen manevi kirliliktir
فتحZıtAçma ve çözmeKapalı, kilitli veya düğümlü olanı aralayarak geçişe imkân vermeKilidin açılması, engelin kalkması ve giriş-çıkışın serbest kalmasıdır

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaقفلKilitlemek, kapanmak, kuruyup sertleşmekKapıyı sürgüleme eylemini ve kalbin hakikate karşı kendi kilitlerini takınmasını ifade ederKesin
LatinceObsero, ClaudoSürgülemek, kapatmak, kilitlemekBir mekânı sürgüyle dışarıya kapatmayı karşılar; Arapçadaki kuruyup büzülme nüansını içermezGüçlü
İngilizceLock, Bolt, Seal offKilitlemek, sürgülemekBir mekanizmayla erişimi engelleme anlamını tam verir; geri dönüş boyutunu dışarıda bırakırGüçlü
AlmancaVerriegeln, AbschließenKilitlemek, sürgülemekMekanik engelleme ve kapalı kılma boyutunu karşılar; fıtri kuruma anlamı eksiktirGüçlü
FransızcaVerrouiller, CadenasserSürgülemek, kilitlemekGeçişi engellemek üzere kilit vurma anlamını verir; içsel kuruluk boyutunu taşımazGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
أَقْفَالُهَاKalbin kendi ürettiği yapısal kilitler ve tam kavrayışsızlıkKur'an üzerinde derinlemesine düşünmeyen (tedebbür etmeyen) kalplerin kendi kilitleriyle kilitlenmiş olduğunu bildiren bağlam; Muhammed 47:24

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamKalplerin mühürlenmesi ve hidayet/dalalet meselesiKilidin ilahi bir cebr ile mi vurulduğu yoksa kulun tedebbürden kaçınması sonucu kalbin kendi kilitlerini mi edindiği tartışmasıİrade ve sorumluluk bağlamında kalbin hakikate karşı bütünüyle geçirimsiz hale gelmesi
FıkıhHırz ve muhafaza hükümleriHırsızlık (sirkat) cezasında malın kilitli bir mahfazada (hırz) bulunması şartıMekanik güvenlik aygıtı ve mülkiyeti koruyan kilit
TefsirTedebbür ve Kur'an'ı anlama engelleriMuhammed Suresi 24. ayetteki «kendi kilitleri» (أقفالها) tamlamasının kalbin kendi tabiatına ait özel engelleri imlemesiDüşünmeme ve yüz çevirmenin kalpte oluşturduğu aşılmaz idrak bariyeri
HadisFitne kapısının kırılması ve emanetFitnelerin kilitli bir kapı arkasında durması ve o kapının kırılmasıyla fitnelerin yayılacağı rivayetleriKötülüğü engelleyen emniyet seddi ve muhafaza

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKalbin idrak ve tefekkür kabiliyetiTedebbür yokluğunun doğurduğu kapalılıkHakikatin kalbe girişini engellemeDüşünmeyi terk eden bilinç, kendi üzerine kapanarak ilahi hitaba karşı kilitlenirKesin
İlmiEpistemik kapalılık ve dogmatizmEleştirel akla ve yeni veriye kapalılıkYanlış bilgiyi sabitleyip doğruyu dışlamaZihnin önyargılarla kilitlenerek delil ve gözlemlere bütünüyle duyarsızlaşmasıdırGüçlü
SiyasiGüvenlik mekanizması ve sınır kontrolüYetkisiz girişleri önleyen yapısal bariyerDüzeni ve kamu maslahatını korumaSistemin dış tehditlere karşı kapılarını tahkim edip iç düzeni emniyete almasıdırGüçlü
İktisadiMülkiyetin korunması ve cimrilikMalı kasalama veya dolaşımdan çekmeSermayeyi hapsetme veya emniyete almaMalı hırzda tutarak koruma yahut infaktan kaçınarak eli kilitli tutma durumudurGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKriptografik kilit / Geri beslemesiz kapalı sistemBilgi akışını kesen şifreleme algoritması veya dış çevreyle madde/enerji alışverişi yapmayan termodinamik kapalı sistem durumuGüçlü
Beşeri bilimlerBilişsel kapanma (Cognitive closure)Bireyin veya grubun inançlarını sarsacak yeni verilere karşı zihnini bütünüyle kapatması ve dogmatik katılıkGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca metalden yapılmış asma kilit veya kapı kilidine indirgeyerek kalpteki kilitlenmeyi soyut ve kontrol dışı bir kader gibi görmek
Kur'an içi daha geniş anlamKilitlerin kalbe dışarıdan rastgele takılan birer nesne değil, kalbe ait kılınmış (أقفالها) ve tedebbürün terk edilmesiyle bizzat o kalbin yapısından türemiş engeller olması
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİnsanın Kur'an'ı anlamamasının faturasını kalbe vurulmuş mecburi bir müdahaleye kesip, tedebbür ve tefekkür sorumluluğunu devreden çıkarmak

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Vahyin anlaşılmasının önündeki engelin metnin kapalılığı değil, muhatabın zihnini ve kalbini tefekküre kapatmış olması gerçeğini ortaya koyduğu için hayatidir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Tedebbür, tefekkür ve Kur'an'ın indiriliş gayesini açıklayan ve kalbin idrak yeteneğini ele alan ayetlerde (Muhammed 47:24) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Kur'an'ı anlamanın sadece zihinsel bir zekâ meselesi olduğu zannını düzeltir; asıl engelin ahlaki ve kalbi bir kilitlenme olduğunu gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamAğacın suyunu çekip kuruması, sertleşmesi, büzülmesi ve bu katılıktan hareketle kapıyı geçişe kapatan sürgü ve kilit mekanizması.
  • Soyut anlamBir idrak merkezinin dışarıdan gelecek hiçbir delil, uyarı veya anlama imkânına geçit vermeyecek derecede katılaşıp kendi içine kilitlenmesi.
  • Sistematik karşılıkBilgi ve fıtrat akışının kesildiği, sistemin iç dinamiklerinin donduğu ve dışarıyla etkileşimin sıfırlandığı tam kapalılık hali.
  • LaTeX modeliS∩∂Ω=∅  ⟹  dIdt=0
  • LaTeX açıklamasıFormülde Ω kalbin veya zihnin iç idrak hacmini, ∂Ω bu sistemin dış dünyaya açılan sınır yüzeyini (kapısını/geçidini), S ise vahiy veya tefekkürden gelen dış bilgi sinyalini temsil eder. Sinyalin sınır yüzeyiyle kesişiminin boş küme olması (S∩∂Ω=∅), kilitlenme durumunu gösterir. Bunun sonucu olarak sistemin içindeki anlayış ve bilgi düzeyinin (I) zamana göre değişimi sıfıra eşitlenir (dIdt=0); yani kalpte hiçbir anlamsal açılma ve tedebbür gerçekleşmez.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ق