مناة

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: م-ن-االصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ٢ · الآيات: ١ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».مناةثلثوَمَنَاةَأخر

الجذرالصيغ ١الآيات ١السور ١المجاورة ٢

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

مناة

م - ن - ا

جذر
  • الورود: ١
  • الآيات: ١
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ٠

معناه في القرآن: Ve Menat

ملاحظاتي

المعاجم(٠)

لا توجد مداخل معجمية لهذا الجذر.

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٢ (الإجمالي: ٢)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. ثلث

    الآيات المشتركة: ١ · Sülle çokluk demektir

  2. أخر

    الآيات المشتركة: ١ · Uhur ense demektir

الآيات التي ورد فيها(١)

  1. وَمَنَاةَ الثَّالِثَةَ الْأُخْرَى

    Ve Menat

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökمناة
YapıÖzel ad
Özel Durumİlletli ve te-i merbûta ile biten alem
Bağlamsal Yakın Köklerلات, عزز, صنم
Zıt Kökاله
Çekirdek Özet 1Kader, ölüm, ecel takdiri veya kurban kanının döküldüğü yer
Çekirdek Özet 2Müşrik tasavvurunda kaderi ve bereketi dağıttığına inanılan dişil put
Çekirdek Özet 3Sahte kader ve rızık mercilerinin tevhid inancıyla iptal edilmesi
Kritik Hata Riskiİsmi salt taş bir nesne sanıp arkasındaki kader ve şans ontolojisini ıskalamak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
منÖlçme, pay etme, sınır koyma ve paylaştırma; nitekim منن pay ve lütuf, مني kader ve takdir, منع ise sınır çizip engelleme bildirir.اHareketi uzatarak soyut bir mefhuma, takdir ve ömür tayinine doğru genişletmiştir.
منÖlçme, pay etme, sınır koyma ve paylaştırma; nitekim منن pay ve lütuf, مني kader ve takdir, منع ise sınır çizip engelleme bildirir.ةKavramı belirli, somutlaşmış ve dişil bir merci veya tapınım nesnesi haline getirmiştir.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
مSuAkış, paylaştırma, kaynaktan gelen pay ve belirlenim.
نFiliz, yılan, balıkSüreklilik, can, yaşam süresi ve varoluşun devri.
اÖküz başıGüç, öncülük, ilksel otorite ve yönlendirici irade.
ةİşaret, çarpıİm, sınır, antlaşma ve belirlenmiş nihai son; imgenin ت harfinden türetme olduğu kabul edilir.
مناةHayat ve ölüm payını tayin eden gücün sınırlandırılmış temsiliYaşam süresini, kaderi ve nasibi takdir edip dağıttığı varsayılan gücün dişil bir kült nesnesinde somutlaşması hareketidir.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamKlasik filologlara göre kök, kan akıtmak veya kader paylaştırmak anlamına gelir; putun yanında kurban kanlarının akıtılması yahut Arapların kader ve ölüm payını bu merciden beklemesi sebebiyle bu isim verilmiştir.
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem şiirinde kabilelerin özellikle Evs ve Hazrec ile Huzâa kabilelerinin Müşellel mevkiindeki bu puta hac yapıp kurban adadıklarına, tıraş olmadan ihramdan çıkmadıklarına dair yemin ve tapınma bağlamında zikredilir.
Erken Arapça kullanımİbnü'l-Kelbî'nin Kitâbü'l-Asnâm'ında Menât'ın Kâbe'den önce kutsanan en eski putlardan biri olduğu, ölüm ve talih tanrıçası kimliğiyle kurbanlarla anıldığı kaydedilir.

المصدر Kitâbü'l-Asnâm, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dilleri ailesinde kök, en eski tabakalarda kader, kısmet, sayı ve ölüm payı anlamlarıyla yer alır. İbranicede mǝnî kelimesi kader ve talih tanrısını ifade eder ve Yeşaya metninde kınanan bir tapınım odağıdır. Aramicede ve Nabatî yazıtlarında mnwtw (Manawāt) biçiminde kader, ölüm ve ceza tanrıçası olarak sıkça belgelenmiştir; Palmira yazıtlarında da benzer fonetik form korunur. Arapçadaki مناة ismi doğrudan bu ortak Sami kader ve talih ilahı panteonunun Hicaz bölgesindeki tezahürüdür. Kelime köken olarak ölçmek, saymak ve takdir etmek anlamındaki Sami *mnw / *mny kökünden türemiştir.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, Hoftijzer-Jongeling (DNWSI), Arthur Jeffery (The Foreign Vocabulary of the Qur'an).

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönمني veya منوMenâ fiilinden türeyerek takdir etme, ölüm yazma veya kan dökme anlamıyla ilişkilendirilmiştir.Güçlü
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiNabatîce Manawāt, İbranice MĕnīKuzeybatı Sami dillerinde kader, kısmet ve talih tanrısını temsil eden ortak Sami adlandırmasıdır.Kesin
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik çerçevenin ötesinde güvenilir bir dilsel akrabalık tespit edilmemiştir.Veri bulunamadı

المصدر DNWSI, The Foreign Vocabulary of the Qur'an, Lisān al-ʿArab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
مناةAnlamlıKader, talih ve put adıCahiliye Araplarınca kader ve ecel dağıtıcısı sayılan ilahın özel adı.Kur'an'da geçer; hedef kök.

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
مناةMerkezSahte ilahKader, ecel ve pay takdiri atfedilen put.Talih ve ölümle ilişkili tapınım nesnesi.
لاتKomşuSahte ilahBereket ve besleyicilik atfedilen Tâif putu.Rızık ve gıda merkezli kutsama.
عززKomşuSahte ilahGüç, kudret ve üstünlük atfedilen put.Kudret ve galebe merkezli tapınım.
صنمKomşuİlah heykeliSomut olarak yontulmuş ve tapınılan taş figür.Cins isim olarak her türlü put heykeli.
الهZıtHakiki tapınımMutlak otorite, yaratıcı ve tek kader mercii.İbadete ve takdire layık tek ilah.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaمناةKader ve talih putuHicaz panteonunda kader ve eceli elinde tuttuğu sanılan tanrıça.Kesin
LatinceFortuna, NemesisKader ve talih tanrıçasıBireyin payını, talihini ve nihai cezasını belirleyen mitolojik figürleri karşılar; somut Arap putu bağlamını dışarıda bırakır.Güçlü
İngilizceFate, Destiny (deified)Kişileştirilmiş kaderKaderin ve payın ilahlaştırılmasını karşılar, ancak yerel kabilevi tapınım öğesini içermez.Güçlü
AlmancaSchicksalsgöttinKader tanrıçasıİnsanın mukadderatını dağıtan dişil mitolojik varlığı karşılar; Arap kabile kültüründeki kurban ritüelini kapsamaz.Güçlü
FransızcaDéesse du destinKader tanrıçasıPay ve ecel belirleyen gücün dişil temsilini anlatır; kelimenin Nabatî kökenli yerel kimliğini tam vermez.Güçlü

المصدر Oxford Classical Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
مناةPut ve batıl ilahMüşriklerin kader ve şefaat beklentisiyle andığı, ancak hiçbir ontolojik temeli bulunmayan sahte tanrıça adı olarak kınama bağlamında zikredilir; Necm 53:20.

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamŞirk ve uluhiyetKader, ecel ve nihai pay tayininin Allah'tan başkasına atfedilmesinin iptali.Sahte rububiyet iddialarının reddi.
FıkıhHac ve menasikCahiliye döneminde Menât adına yapılan tavaf, ihram ve kurban adetlerinin İslam hac hükümleriyle ilga edilmesi.İbadetin yalnızca Allah'a has kılınması.
TefsirGarânîk rivayetleri ve şirk psikolojisiMüşriklerin melekleri Allah'ın kızları sayarak bu putlara dişil isimler vermelerinin eleştirisi.İsimlerin içi boş kuruntulardan ibaret oluşu.
HadisPutların yıkılışıMekke fethi sürecinde Hz. Ali veya Sa'd b. Zeyd eliyle Menât tapınağının ortadan kaldırılması rivayetleri.Şirk sembollerinin tasfiyesi.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid-şirk ekseniSahte kader merciiŞefaat ve talih beklentisiHayatın, ölümün ve ecelin tayininde aracı kılınan putun geçersizliği.Kesin
İlmiİsim ve hakikat ayrımıİsimsiz mefhumlarİllüzyonun ifşasıVarlıkta gerçekliği olmayan zihinsel kurguların hakikat yerine konulmasının tenkidi.Güçlü
SiyasiKabile ittifaklarıKabileler arası kült birliğiSiyasi meşruiyetYesrib ve Mekke kabilelerini ortak tapınma etrafında bağlayan dini-siyasi merkez.Güçlü
İktisadiPanayır ve hac ekonomisiKurban ve adak geliriServet transferiHac ve kurban ritüelleri üzerinden tapınak koruyucularına aktarılan haksız kazanç.Güçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerRastlantısallık ve determinizm hatasıDeterministik bir süreci veya olasılık dağılımını bağımsız ve keyfi bir dış faile yükleme yanılgısı.Muhtemel
Beşeri bilimlerKurumsal meşruiyet illüzyonuToplumun kendi ürettiği sembollere ontolojik üstünlük atfedip onlara boyun eğmesi yabancılaşması.Güçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiİsmi yalnızca geçmişte kalmış taştan bir put heykeli olarak görmek ve güncelliğini yitirmiş bir arkaizm saymak.
Kur'an içi daha geniş anlamİnsanın ölüm, ecel, rızık ve şans gibi ontolojik sınır durumlarını Allah dışındaki güç odaklarına bağlama psikolojisi.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataŞirki sadece heykele tapmak sanıp modern insanın şans, talih ve güç merkezlerine sığınma biçimlerindeki Menât zihniyetini görememek.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın şirk eleştirisinde putların ontolojik birer hiçlik, sadece 'uydurulmuş isimler' olduğunu gösteren kurucu ayetlerden birinde geçmesi bakımından hayatidir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Necm suresinde vahyin kaynağı, mi'rac ve uluhiyetin mutlaklığı karşısında şirk panteonunu çürüten ayet grubunda (53:19-23) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Putperestliğin salt estetik veya şuursuz bir taşa tapınma olmayıp kader, talih ve ecel korkusunu yönetme çabasından doğduğunu ortaya koyar.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamMüşellel mevkiinde deniz kenarında bulunan, önünde kurban kanları dökülen ve kader dağıttığına inanılan siyah kaya kültü.
  • Soyut anlamEcel, ölüm, nasip ve talih üzerindeki mutlak ilahi tasarrufun sahte aracı mercilere paylaştırılması yanılgısı.
  • Sistematik karşılıkKur'an'ın ontolojik olarak reddettiği, varlığı salt zihinsel kurgu ve toplumsal kabule dayanan batıl kader odağı.
  • LaTeX modeliM={x∣x∈N∧x∉R}
  • LaTeX açıklaması

Modelde M putun temsil ettiği iddiayı, N zihinsel isimler ve kurgular kümesini, R ise ontolojik gerçeklik kümesini simgeler. Formül, Menât mefhumunun yalnızca zihinsel bir adlandırmadan ibaret olduğunu ve nesnel gerçeklikte hiçbir karşılığı bulunmadığını ifade eder.

النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: م