صمد
ص - م - د
KÖK- 1 geçiş
- 1 ayet
- 1 sîga
- 13 sözlük
Samed “içi dolu kap” demektir.devamı ›
Notlarım
Sözlükler(13)
★ Akevler SözlüğüTürkçe
Samed “içi dolu kap” demektir.
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.279 harfباب الصاد والدال والميم معهما
ص د م، د م ص، م ص د، ص م د مستعملات
صدم:
الصَّدْمُ: ضَرْبُ شيءٍ صُلْب بشيء مثله، ورجلانِ يَعْدُوانِ فتَصادَ ما، وجَيْشانِ، مثلُه، يَتَصادَمانِ.
وصَدَمَهم أمْرٌ اي أصابتهم شِدَّةٌ.
وصِدام: اسْمُ فَرَسٍ.
ورجلٌ مِصْدَم: مُجَرِّبٌ.
والصُّدامُ: داءٌ يأخُذُ رُءوسَ الدَّوابِّ.
وهذا صَدَم هذا أي يُصادِمُه.
دمص:
كلُّ عِرْقٍ من أعراق الحائِطِ يُسمَّى دِمْصاً، ما خَلا
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR335 harfالصَمْدُ: المكان المرتفع الغليظ. والمُصْمَدُ: لغة في المُصْمَتِ، وهو الذي لا جَوْفَ له. والصِمادُ: عِفاصُ القارورة. وصَمَدَهُ يَصْمُدُه صَمْداً، أي قَصَدَهُ. والصَمَدُ: السيِّدُ، لأنّه يُصْمَدُ إليه في الحوائجِ. قال:
عَلَوْتُهُ بحُسام ثُـمَّ قـلـت لـه خُذْها حُذَيْفُ فَأَنْتَ السَيِّدُ الصَمَدُ
وبيتٌ مُصَمَّدٌ بالتشديد، أي مقصود.
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR4.468 harfص د م
صدم ، صمد ، دمص ، مصد : ( مستعملة ) .
دصم ، مدص : ( مهملان ) .
صدم : قال الليث : الصَّدْمُ : ضربُ الشيء الصُّلْب بشيءٍ مثله ، والرجلان يَعْدُوان فيتصادَمان .
قلت : والجيشان يتصادمان واصطدام السَّفينتين : إذا ضَربَتْ كلُّ واحدةٍ صاحبتَها إذا جَرَيا فوقَ الماء بحَمُولَتهِما .
وفي الحديث : ( الصبر عند الصَّدْمة الأولى ) ، أي : عند فَوْرة المصيبة وحَمْوَتِها .
قال شَمِر : يقول : مَن صَبَر تلك
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR4.816 harf(باب الصاد والميم وما يثلثهما )
(صمي) الصاد والميم والحرف المعتل أصلٌ واحدٌ يدلُّ على السُّرعة في الشيء. يقال للرَّجُل المبادِر إلى القتال شَجاعةً: هو صَمَيانٌ. وهو من الصَّمَيان وهو الوثْب والتقلُّب. ويقال انصمى الطائر، إِذا انقضَّ. ويقال أصمى الفَرسُ، إِذا مضى على وجْهه عاضّاً على لجامه.
ومن الباب: رمى الرَّجُل الصّيدَ فأصمى، إذا قتله مكانه، وهو خلاف أنْمَى.
(صمت) الصاد والميم والتاء أصلٌ
Müfredât
Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR459 harf- الصمد: السيد: الذي يصمد إليه في الأمر، وصمده: قصد معتمدا عليه قصده، وقيل: الصمد الذي ليس بأجوف، والذي ليس بأجوف شيئان: أحدهما لكونه أدون من الإنسان كالجمادات، والثاني أعلى منه، وهو الباري والملائكة، والقصد بقوله: ﴿الله الصمد﴾ [الإخلاص/2]، تنبيها أنه بخلاف من أثبتوا له الإليهة، وإلى نحو هذا أشار بقوله: ﴿وأمه صديقة كانا يأكلان الطعام﴾ [المائدة/75] (وموضع الإشارة أن في هذه الآية كناية، لأن من يأكل
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR202 harfص م د
صمده: قصده.
وصمد صمد هذا الأمر: اعتمده.
وسيد صمد ومصمود.
و " الله الصمد ".
عن الحسن: أصمدت إليه الأمور فلا يقضي فيها غيره ولا يقضى دونه.
وبيت مصمد.
وصمده بالعصا: ضربه.
ص م د صمده: قصده. وصمد صمد هذا الأمر: اعتمده. وسيد صمد ومصمود. و " الله الصمد ". عن الحسن: أصمدت إليه الأمور فلا يقضي فيها غيره ولا يقضى دونه. وبيت مصمد. وصمده بالعصا: ضربه.
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR3.112 harfصَمَدَه يَصْمِدُه صَمْداً وصَمَد إِليه كلاهما: قَصَدَه. وصَمَدَ صَمْدَ الأَمْر: قَصَدَ قَصْدَه واعتمده. وتَصَمَّد له بالعصا: قَصَدَ. وفي حديث معاذ بن الجَمُوح في قتل أَبي جهل: فَصَمَدْت له حتى أَمكنَتني منه غِرَّة أَي وثَبْتُ له وقَصَدْته وانتظرت غفلته. وفي حديث علي: فَصَمْداً صَمْداً حتى يَتَجلى لكم عمود الحق. وبيت مُصَمَّد، بالتشديد، أَي مَقْصود.
وتَصَمَّدَ رأْسَه بالعصا: عَمَد لمعْظَمه.
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR102 harf* ص م د * * الصَّمَدُ * السيد لأنه يُصمد إليه في الحوائج أي يُقصد يقال * صَمَدَهُ * من باب نصر أي قصده
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR3.852 harfالصمد، بفتح فسكون: القصد صمده يصمده صمدا، وصمده يصمده صمدا، وصمد إليه، كلاهما: قصده، وصمد صمد الأمر، أي قصد قصده واعتمده. وفي حديث معاذ بن عمرو بن الجموح في قتل أبي جهل: فصمدت له حتى أمكنتني منه غرة أي وثبت له وقصدته، وانتظرت غفلته. والصمد الضرب يقال: صمده بالعصا صمدا وصمله، إذا ضربه بها، عن أبي زيد.
والصمد: النصب. والصمد ماء للضباب، كما في التكملة، وفي اللسان: للرباب، وهو في شاكلة في شق ضرية
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR6.109 harfصَمَدَهُ
1 صَمَدَهُ ذ , (S, M, A, Mgh,) aor. صَمُدَ , (S, Mgh,) inf. n. صَمْدٌ; (S, M, Mgh, K;) and صَمَدَ اـِلَيْهِ; (M, A; *) He tended, repaired, betook himself, or directed himself or his course or aim, to, or towards, him, or it; or endeavoured to reach, or attain, or obtain, him, or it; or had recourse to him, or it; syn. قَصَدَهُ: (S, M, A, Mgh, K: *) and so سَمَدَهُ. (M in art. سمد.) One
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR814 harfصَمَدَ
صَمَدَ U ( n. ac. صَمْد 1 )
a. [ La or Ila ], Repaired, betook himself to; aimed at.
b. Set up, erected.
c. Stopped up, corked ( bottle ).
d. [ coll. ], Decked, ornamented ( apartment ).
e. [ coll. ], Exhibited ( the Holy Sacrament ).
صَمَّدَ
صَمَّدَ II ,
a. see I (b) , ( c ), ( d ), ( e ).
e. [ coll. ], Saved up money, economized.
صَاْمَدَ
صَاْمَدَ III ,
a. Fought with.
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR11.800 harfصمد
صَمَدَ - يَصْمِدُ - صَمَد - الصَمَد
صَمَدَ- يَصْمِدُ + كائن + إلى كائن أو مكان: يلجأ ويختبئ خلف شيء قوي ثابت في مكانه لا يتزحزح ولا يتغير مهما كانت الأحوال والشدة من حوله
صَمَد: على وزن " فـَعـَل": اسم فعل بمعنى مفعول من " صَمَدَ- يَصْمِدُ ": الذي " يُصْمَدُ " إليه
الله " الصَّمَد ": الله هو الملجأ القوي الثابت: الله هو الملجأ الذي يلجأ
Sîgalar(1)
Mücavir kökler1 mücavir (1 toplam)
- أله
1 ortak ayet · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir
Geçtiği ayetler(1)
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | صمد |
| Yapı | Üçlü kök (sülâsî) |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | قصد, عمد, لجا |
| Zıt Kök | جوف |
| Çekirdek Özet 1 | İçi dolu, kof ve boşluğu olmayan, masif, sert ve sarsılmaz kaya kütlesi; tıkaç |
| Çekirdek Özet 2 | İhtiyaçların karşılanmasında tek başvurulan merci, sığınılan ve üstünde güç bulunmayan mutlak otorite |
| Çekirdek Özet 3 | Varlığı dış girdiye, tüketime ve boşluğa muhtaç olmayan; bütün varlığın ise var kalmak için yöneldiği kurucu ve doygun merkez |
| Kritik Hata Riski | Kavramı yalnızca bir şeref unvanına veya genel bir efendilik nitelemesine indirgeyerek kökün içsel doygunluk, kofluktan ve geçicilikten münezzeh olma boyutunu gözden kaçırmak |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| صم | Sıkılık, kapalılık, geçirimsizlik, boşluksuzluk ve dış tesirlere karşı tıkalı olma anlamı taşır. Nitekim ses geçirmeyen ve işitmeyen kulak için صمم, ses çıkarmayıp ağzını sıkıca kapatmak için صمت, kulak memesi büzüşük ve sıkı yapı için صمع kökleri bu fiziksel kapalılığı ve doluluğu gösterir. | د | Kapı, giriş ve yöneliş bildiren dal harfinin eklenmesiyle çekirdeğin içsel doluluk ve geçirimsizlik vasfı, kendisine doğru yönelinen, sığınılan ve dayanılan sabit bir hedef anlamı kazanmıştır. |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ص | Olta, bitki; yakalama, peşine düşme, sıkıştırma | Dağılmayı önleyen, unsurları bir araya getiren ve sıkılaştıran tutucu kuvveti imler. |
| م | Su; akış, çokluk, derinlik | Hacim, kuşatıcı doluluk ve yekpare bir bütünlük zeminini imler. |
| د | Kapı; giriş, geçiş, hareket | Kendisine yönelinen eşik, varılan hedef ve dayanılan sınır hareketini imler. |
| صمد | Olta ile sıkıştırma, suyun kuşatıcı kütlesi ve kapının hedef niteliğinin birleşimi | Boşluğu, sızıntısı ve aralığı bulunmayan masif bir doluluğun, bütün yönelişlerin nihai kapısı ve sığınağı haline gelmesini ifade eder. |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Çöl zemininde yükselen, içi kof olmayan, üzerine çıkıldığında güven sağlayan sert, yüksek ve masif kaya kütlesi; ayrıca kabın ağzını hava ve su sızdırmayacak şekilde sıkıca kapatan tıkaç veya şişe tıkacı. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Tarafetü’b-nü’l-ʿAbd divanında kabilenin sığındığı, yöneldiği yüksek ve muhkem çadır/merci anlamında şöyle geçer: وَإِنْ يَلْتَقِ الحَيُّ الجَمِيعُ تُلاقِني / إِلى ذِرْوَةِ البَيْتِ الرَّفِيعِ المُصَمَّدِ |
| Erken Arapça kullanım | Şair Şeddâd b. Muâviye el-Hârisî’nin Huveyse b. Mes‘ûd’u öldürürken söylediği beyitte kabilenin tek reisi ve başvurulan büyüğü anlamında şöyle kullanılmıştır: عَلَوْتُهُ بِحُسَامٍ ثُمَّ قُلْتُ لَهُ / خُذْهَا حُذَيْفُ فَأَنْتَ السَّيِّدُ الصَّمَدُ |
Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab ve Tarafetü’b-nü’l-ʿAbd Dîvânı.
Sami etimolojik katman
Sami dil ailesi genelinde kök, fiziksel olarak sertleşme, sıkılaşma, bir araya toplanma ve kapanma semantik ekseninde yer alır. İbranice ve Aramice gibi Kuzeybatı Sami dillerinde aynı köksel yapı doğrudan aynı fonetik dizilimle geniş bir türetim alanı göstermese de, صمد kökünün Arapçadaki iki temel semantik kutbu olan yönelme ve boşluksuz doluluk vasıfları, İbranicede çift koşma, bağlama ve bitiştirme bildiren צמד (tsamad) fiiliyle morfo-fonetik bir yakınlık sergiler. Bu kökteki iki şeyi birbirine sıkıca bağlama ve kenetleme fikri, Arapçadaki kabı tıkayarak kapatma ve unsurları dağılmayacak biçimde yekpare kılma anlamıyla örtüşür. Arapça, kökün fiziki sağlamlık ve sertlik boyutunu korumuş; buradan hem sosyo-politik bir sığınak hem de metafizik bir mutlaklık/doygunluk kavramı geliştirmiştir.
Güven Güçlü
Kaynak Brown-Driver-Briggs, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Maqāyīs al-Lugha.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Masif sertlik ve yönelinen merci ikiliği | Kök içi kof olmayan sert kaya ve şişe tıkacı gibi somut nesnelerden, kabilenin başvurulan reisine ve oradan da hiçbir eksiği bulunmayan mutlak zata aktarılmıştır. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Kenetlenme ve bağlanma çekirdeği | İbranice צמד (tsamad) kökünde görülen bitiştirme, kenetleme ve bağlama tasavvuru ile Arapçadaki sıkılık ve dayanma anlamı ortak bir köksel kökene işaret eder. | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Afro-Asyatik ailenin diğer kollarında doğrudan bu fonetik dizilime dayanan ikna edici bir karşılık tespit edilmemiştir. | Veri bulunamadı |
Kaynak HALOT, Lisān al-ʿArab, Lane’s Lexicon.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| صمد | Anlamlı | Masif doluluk ve yönelinen merci | İçi boş olmayan sert nesne; ihtiyaç halinde başvurulan efendi. | Hedef kök; Kur'an'da geçer. |
| صدم | Anlamlı | Çarpma ve tokmaklama | Sert bir cismin başka bir cisme şiddetle vurması, çarpışma. | Kökün sertlik boyutuyla anlamsal akrabalık taşır; Kur'an'da geçmez. |
| مصد | Anlamlı | Emme ve çekme | Bir şeyi kuvvetle emmek, sütü veya sıvıyı içine çekmek. | Sıkı temas ve kavrama eksenindedir; Kur'an'da geçmez. |
| مدص | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bu diziliş mühmel olarak kaydedilmiştir. | Kur'an'da geçmez. |
| دصم | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bu diziliş mühmel olarak kaydedilmiştir. | Kur'an'da geçmez. |
| دمص | Anlamlı | Gizlenme ve süzülme | Bir deliğe veya yere başını sokup gizlenmek, kaybolup gitmek. | Dar bir aralıktan sıkıca geçme hareketi; Kur'an'da geçmez. |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| صمد | Merkez | Masif doygunluk ve yöneliş | Hem içsel olarak hiçbir boşluk ve eksiklik barındırmaz hem de bütün ihtiyaçlar için kendisine gidilir. | Kendine yeten, kof olmayan ve mutlak dayanak olan merci. |
| قصد | Komşu | Yönelme ve hedef alma | Sadece bir hedefe doğru yürüme ve aşırılıktan kaçınma niyetini bildirir; sığınılanın ontolojik doluluğunu kapsamaz. | Kastetmek, bir hedefe yönelmek ve ölçülü davranmak. |
| عمد | Komşu | Direk olma ve dayanma | Bir şeyi taşımak için altına konan fiziksel veya mecazi destek ayağını vurgular; iç doluluktan ziyade taşıyıcılığı öne çıkarır. | Direk, sütun, bir şeye kasten yönelip ona dayanmak. |
| لجا | Komşu | Sığınma ve korunma | Tehlike ve korku anında korunaklı bir kovuğa veya zata çekilmeyi anlatır; merciin ontolojik mükemmelliğini içermez. | Korunmak amacıyla bir yere veya kimseye sığınmak. |
| جوف | Zıt | Kofluk ve iç boşluğu | Cismin içinin boş, hafiye ve eksik olması; dış girdiye ve beslenmeye muhtaçlık hali. | İçi boş olmak, çukur ve oyuk bulunmak, derin boşluk taşımak. |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | صمد | Masif ve başvurulan merci | Hem içsel eksiksizlik ve doluluğu hem de dış yönelişlerin hedefi olmayı bir arada ifade eder. | Kesin |
| Latince | Solidus, Impenetrabilis, Asylus | Masif, nüfuz edilemez, sığınak | Solidus ve impenetrabilis fiziksel boşluksuzluğu, asylus ise sığınılan yeri verir; ancak iki anlam tek kelimede birleşmez. | Güçlü |
| İngilizce | Self-Sufficient, Solid, Absolute Recourse | Kendi kendine yeten, som, mutlak merci | Self-sufficient kelimesi ontolojik bağımsızlığı, solid cismani doluluğu karşılar; kavramın yönelinen şef unvanı boyutu dışarıda kalır. | Güçlü |
| Almanca | Das Massiv-Ganze, Der Zufluchtsort | Masif bütün, sığınak | Masiflik ve bağımsızlık yönü karşılanırken her türlü ihtiyacın mutlak başvuru makamı olma nüansı bölünerek verilir. | Güçlü |
| Fransızca | Plein, Impénétrable, Refuge Suprême | Dolu, içine girilemez, yüce sığınak | Plein ve impénétrable iç kofluğun yokluğunu, refuge suprême ise yöneliş hedefini verir; semantik sentez tam kurulamaz. | Güçlü |
Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane’s Lexicon.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| الصَّمَدُ | Mutlak sığınak, hiçbir şeye muhtaç olmayan fakat her şeyin kendisine muhtaç olduğu yegane fail | Zat-ı ilahinin tevhidini, doğurma, doğurulma ve benzerlikten münezzehliğini bildiren ihlas bağlamında geçer; İhlâs 112:2. |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Sıfât-ı İlâhiyye ve tenzih | İçi boş olmamak (musmet) nitelemesinin tecessüm ve cismaniyet ima edip etmediği tartışılmış; kelamcılar bunu hiçbir girdiye, yeme-içmeye, parçalanmaya muhtaç olmayan ganiyet-i mutlaka olarak tevil etmiştir. | İhtiyaçsızlık, bölünmezlik ve mutlak zenginlik. |
| Fıkıh | Hüküm ve fetva mercii | Doğrudan bir fıkhi hüküm ismi olmamakla birlikte, niza anında başvurulan ve kararı nihai olan kaza merciinin vasfı bağlamında kıyasen ele alınmıştır. | Nihai başvuru makamı ve bağlayıcılık. |
| Tefsir | İhlâs Suresi tahlili | Sahabe ve tabiinden gelen rivayetlerde iki ana hat oluşmuştur: Birincisi her türlü hacetin kendisine arz edildiği efendi; ikincisi yiyip içmeyen ve karnında boşluk bulunmayan zattır. | Seyyidlik ile kofluktan münezzehliğin tevhidi. |
| Hadis | İsm-i A‘zam rivayetleri | Hz. Peygamber’in duasında bu kelimeyi zikreden kimse için Allah’ın kendisiyle istendiğinde verdiği İsm-i A‘zam ile dua ettiğini bildirdiği hadislerde yer alır. | Duaların mutlak ve geri çevrilmez kabul mercii. |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Tevhid ve ibadet | Mutlak Melce | Yönelişin tekilleştirilmesi | Bütün ibadet ve yakarışların yalnızca kendisine aktığı, hiçbir ortağa yer bırakmayan nihai odak. | Kesin |
| İlmi | Epistemoloji | Temel Aksiyom | Zorunlu zemin olma | Kendisi başka bir öncüle muhtaç olmayan, ancak bütün bilginin kendisine dayandığı sarsılmaz kurucu hakikat. | Güçlü |
| Siyasi | Hilafet ve yönetim | Nihai Otorite | Parçalanmayı önleme | Üstünde karar verici bulunmayan, kriz anında meşruiyetin ve kararın kendisine döndüğü merkez. | Güçlü |
| İktisadi | Mülkiyet ve servet | Mutlak Rezerve Kaynak | Dışa bağımlılığı kesme | Tükenmeyen, dış girdi olmadan sistemi ayakta tutan ve diğer tüm birimlerin likidite/rızık için yöneldiği asıl hazine. | Muhtemel |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Singüler kütle ve kara cisim (black body) | İçinde hiçbir boşluk veya geçirgenlik barındırmayan, dışarıdan gelen tüm etkileri yutan veya sistemin dengesini tek başına sağlayan, kendi içine çökmüş ancak yoğunluğu sonsuz sabit kütle. | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Tam güvenli meşru sığınak (asylum / egemen güç) | Toplumdaki tüm bireylerin çatışma ve çaresizlik anında başvurduğu, kararı tartışılamaz olan ve otoritesi başka bir gücün onayına muhtaç bulunmayan egemen siyasi irade. | Güçlü |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kelimeyi yalnızca geleneksel bir kabile büyüğü veya soyut bir efendi nitelemesine indirgeyerek kökün fiziksel olarak içerdiği masiflik, içi doluluk ve geçirimsizlik anlamını bütünüyle ihmal etmek. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Hem ontolojik düzeyde hiçbir boşluğu, zaafı ve ihtiyacı olmayan kusursuz varlığı hem de kozmolojik düzeyde tüm yaratılmışların varoluşsal ihtiyaçlarını arz ettiği tek merci olmayı kapsar. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Allah’ın Samed oluşunu sadece ihtiyaç giderici bir yardımcı gibi algılayıp, O’nun varlıksal olarak hiçbir şeye bağımlı olmadığını, doğurma ve doğurulma süreçlerinden münezzeh mutlak doygunluğunu kavramaktan mahrum kalmak. |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın tevhid manifestosu olan İhlâs Suresi'nin merkez kavramıdır. Şirkin her türünü tasfiye eden, Allah'ın ne içsel bir boşluğa ne de dışsal bir desteğe muhtaç olduğunu tek bir kelimede özetleyen teolojik bir düğüm noktasıdır. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | İhlas Suresi başta olmak üzere, uluhiyetin yetkinliğini, yaratıcının rızık verip rızıklanmadığını ve çocuk edinmekten münezzeh olduğunu ilan eden tüm tenzih ayetlerinde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Tanrı'yı antropomorfik şekilde acıkan, dinlenen, yorulan, nesil devamı için oğul veya kız edinen beşeri bir varlık gibi tasavvur eden pagan ve tahrif edilmiş inanç biçimlerini kökten geçersiz kılar. |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamİçi boş ve kof olmayan masif sert kaya; kabın ağzını dış etkenlere karşı tam kapatan sıkı tıkaç.
- Soyut anlamVarlığında hiçbir eksiklik, ihtiyaç ve zaaf bulunmayan; bütün varlıkların ise var kalabilmek adına kendisine yöneldiği mutlak merci.
- Sistematik karşılıkSistemin kendisi hiçbir dış girdiye muhtaç olmadan ayakta duran, fakat sistemdeki tüm alt unsurların entropi ve yok oluştan kaçmak için bağlandığı nihai düğüm noktası.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde bütünsel varlık evrenini, Samed olan mutlak varlığı temsil eder. ifadesi, haricindeki her bir varlık unsurunun ihtiyaç ve yöneliş fonksiyonuyla kaçınılmaz olarak 'ye doğru aktığını ve O'na yöneldiğini gösterir. ifadesi varlığının içinde hiçbir kofluğun, boşluğun veya çekirdeksel zaafın bulunmadığını simgeler. ise 'nin hiçbir dış girdiye veya beslenmeye izin veren sızıntılı bir sınıra/eksikliğe sahip olmadığını matematiksel olarak ifade eder.