بنن
ب - ن - ن
جذر- الورود: ٢
- الآيات: ٢
- الصيغ: ٢
- المعاجم: ٩
Parmak ucu demektir.المزيد ›
ملاحظاتي
المعاجم(٩)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
Parmak ucu demektir.
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٧٧٠باب النون والباء
ن ب، ب ن مستعملان
نب:
نَبَّ التَّيْسُ يَنِبُّ نبيباً.. وقال عمر لوَفْدِ أهلِ الكوفة حين شَكَوْا سَعداً: ليُكَلِّمْني بعضكم، ولا تَنِبّوا عندي نبيب التُّيُوس.
بن:
البَنَّةُ: رِيحُ مرابض الغَنَم والبَقَرِ والظِّباء.. وتقول: أجدُ لهذا الثَّوْب بَنَّةً طيِّبةً من عَرْف تُفّاحٍ أو سَفَرْجل.
والإبنانُ: اللّزوم، تقول: أَبَنَّتِ السَّحابةُ، إذا لَزِمَتْ ودامت. وأَبَنَّ القوم بمحلة،
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٦٦٢أبَنّ بالمكان: أقام به. والبَنَّةُ: رائحةٌ، طيّبة كانت أو منتنةً. والجمع بِنانٌ. وكِناسٌ مُبِنٌّ، أي ذو بَنَّةٍ، وهي رائحة بعر الظباء إذا رعت الزهَر. والبَنانَةُ: واحدة البَنانِ، وهي أطراف الأصابع. وجمع القلة بَناناتٌ. بني بَنى فلان بيتاً من البُنيان. وبَنى على أهله بِناءً فيهما، أي زَفَّها. وبَنَّى قُصوراً، شُدِّدَ للكثرة. وابْتَنى داراً وبَنى بمعنىً. والبنيانُ: الحائطُ. وقوسٌ بانِيَةٌ، بَنَتْ
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٥١٩ب ن ن
شممت منه بنة طيبة.
وأجد في هذا الثوب بنة تفاح أو سفرجل.
وأجد بنة الغزل منك أي أنت حائك.
وفيها بنة مرابض الغنم.
ومنها قيل للروضة: البنانة لطيب البنة وأبنت ديارهم: عادت فيها بنة النعم.
قال الجعدي: أقاموا بها حتى أبنت ديارهـم على غير ديـن ضـارب بجـران وما زاد عليه بنانةً أي إصبعاً واحدةً.
قال: لا هـم كرمـت بنـي كنانـه ليس لحي فوقهم بنانه ومـن المجـاز: أبنـوا
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٦٬٠٥٧البَنَّة: الريح الطيِّبة كرائحة التُّفّاح ونحوها، وجمعُها بِنانٌ، تقول: أَجِدُ لهذا الثوب بَنَّةً
طيِّبة من عَرْف تفاح أَو سَفَرْجَل. قال سيبويه: جعلوه اسماً للرائحة الطيبة كالخَمْطة. وفي الحديث: إن للمدينة بَنَّةً؛ البَنَّة: الريح الطيِّبة، قال: وقد يُطلق على المكروهة. والبَنَّة: ريحُ مَرابِضِ الغنم والظباء والبقر، وربما سميت مرابضُ الغنم بَنَّة؛ قال: أَتاني عن أَبي أَنَسٍ وعيدٌ،
ومَعْصُوبٌ
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ١٣٥* ب ن ن * * البَنَانةُ * واحدة * البَنَانِ * وهي أطراف الأصابع ويقال بنان مخضب لأن كل جمع ليس بينه وبين واحدة إلا الهاء فإنه يوحد ويذكر
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٢٬٧٩٩: ( *!البَنَّةُ : الرِّيحُ الطَّيِّبَةُ ) كرائِحَةِ التُّفَّاحِ ونحْوِه ، جَمْعُه *!بِنانٌ .
قالَ سِيْبَوَيْه : جَعَلُوه اسْماً للرّائِحَةِ الطَّيِّبةِ كالخَمْطَةِ ؛ ( و ) قد يُطْلَقُ على ( المُنْتِنَةِ ) المَكْرُوهَةِ . وهكذا رَوَاه أَبو حاتِمٍ عن الأَصْمعيّ من أنَّ البَنَّةَ تقالُ فيهما ؛ ( ج بِنانٌ ) ، بالكسْرِ ؛ وأَنْشَدَ الجوْهرِيُّ :
وتَكْره *!بَنَّةَ الغَنمِ الذِّئابُ قالَ ابنُ بَرِّي :
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٣٠٢بَنَّ
بَنَّ بَنَّة 1t ,
a. Perfume, fragrance.
بُنّ
بُنّ 3 ,
a. Coffee-berry.
بُنِّيّ
بُنِّيّ 3yi ,
a. Coffeecoloured, brown.
بَنَاْن
بَنَاْن 22 ,
a. Fingerends, finger-tips.
بُنَاْنَة
بُنَاْنَة 24t ,
a. Meadow; park.
بَن
بَن - بْنُ
a. Son. See بَنَى
بَنَادُوْرَى
بَنَادُوْرَى
a. Tomato.
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٧٥٬٨٣١بنن
بَنَّ - يَبِنُّ - بَنان - بَنُوَ - يَبْنُو - ابْن- يا بُني- ابْنَيْن- بَنيْن - بَني - بَنيْه -ابن السبيل - بَني آدَم - بَني إسرائيل - ابْنَة - ابْنَتيْن - بَنات - أبناء
بَنُوَ - يَبْنُو + كائن + كائناً: يكون ابناً له: يكون وينشأ من نكاح الكائن امرأة وحملها وولادتها له
ابْن: مفرد ذكر : البشر المفرد الذكر الذي ينشأ من نكاح امرأة وحملها
الجذور المجاورةالمجاورة: ١٦ (الإجمالي: ٢٤)
- رعب
الآيات المشتركة: ١ · “Ru’b” taşmakta olan havuz veya taşan su demektir
- عنق
الآيات المشتركة: ١ · Onların boyunları
- ثبت
الآيات المشتركة: ١ · Sibat(Te) kayış demektir
- فوق
الآيات المشتركة: ١ · Üst
- ضرب
الآيات المشتركة: ١ · Örnek verdi
- بلو
الآيات المشتركة: ١ · Biley taşı
- وحي
الآيات المشتركة: ١ · İşaretleşmek için yakılan ateştir
- سوي
الآيات المشتركة: ١ · Seviye: Engebesiz düz yerdir
- قدر
الآيات المشتركة: ١ · Kıdr kazandır
- لقي
الآيات المشتركة: ١ · “Lekat” iki yerleşik bölge arasındaki buluşma yerinin adıdır
- قلب
الآيات المشتركة: ١ · Ayak basıldığında toprakta çıkan kalıptır
- مع
الآيات المشتركة: ١ · Beraber
الآيات التي ورد فيها(٢)
… كَفَرُوا الرُّعْبَ فَاضْرِبُوا فَوْقَ الْأَعْنَاقِ وَاضْرِبُوا مِنْهُمْ كُلَّ بَنَانٍ
Ekstremite, parmak
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | بنن |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Mükerrer |
| Bağlamsal Yakın Kökler | أنمل, بصم, كفف |
| Zıt Kök | جذم |
| Çekirdek Özet 1 | Bir yere yerleşip sinme, tutunma ve bedenin nesneleri kavrayan en uç noktaları |
| Çekirdek Özet 2 | İnsanın eylem, tutunma ve ince yaratılış hassasiyetini temsil eden parmak uçları ve ekstremiteler |
| Çekirdek Özet 3 | Bireysel failiyetin, zanaatın, biyometrik özgünlüğün ve ince bedensel tesviyenin somut dayanağı |
| Kritik Hata Riski | Anlamı yalnızca soyut bir kokuya veya salt modern parmak izine indirgeyerek ayetlerdeki bedensel kavrama ve harp fonksiyonunu dışarıda bırakmak |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| بن | Ayrılmayacak biçimde bitiştirme, üst üste koyarak kurma, nesil veya yapı oluşturma (بني, بنو) | ن | İkizleşen nun harfi lüzum, kalıcılık ve sinme anlamını pekiştirmiş; kavramayı, tutunmayı ve ince işçiliği gerçekleştiren en uç sınırlara (بنان) özgülemiştir. |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ب | ev, çadır; iç, barınma, içinde olma | Barınma alanını, içe yerleşmeyi, sabitliği ve mekân tutmayı temsil eder. |
| ن | filiz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılık | Yaşam belirtisini, sürekliliği, ince uzantıyı ve temas kabiliyetini gösterir. |
| ن | filiz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılık | İkinci uzantı hareketi pekiştirir; en uç noktadaki hassas tutunmayı ve yayılımı sağlar. |
| بنن | Bir barınma veya beden alanından dışa uzanan, nesnelere süreklilikle temas edip tutunan ve iz bırakan en uç organların hareketi. |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Bir yere yerleşip oradan ayrılmamak (lüzûm), koyun veya sığır ağıllarının toprağa sinen kokusu ile nesneleri tutmaya yarayan parmak uçları ve uzuvlar. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Nâbiğa el-Ca‘dî şiirinde kavmin bir yurtta kökleşip kalmasını ağıl kokusunun sinmesiyle tasvir eder: أقاموا بها حتى أبنت ديارهم / على غير دين ضارب بجران |
| Erken Arapça kullanım | Zü’r-Rumme yabani bir boğanın korunaklı gölgelikte kalışını tasvir ederken kökün yerleşme ve koku boyutunu birlikte kullanır: أَبَنَّ بها عوْدُ المَباءَةِ، طَيِّبٌ / نسيمَ البِنانِ في الكِناسِ المُظَلَّلِ |
المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Lisānü’l-Arab, Asâsü’l-Belâga.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Sami dilleri ailesinde بنن kökü, biçimlendirme, kurma, türetme ve yapılandırma bildiren ortak *bn kök katmanıyla irtibatlıdır. İbranicede בנה (bānâ) fiili inşa etmeyi ve oluşturmayı, bēn ismi ise yapı taşını ve nesli sürdüren oğulu ifade eder. Aramice ve Süryanicede ܒܢܐ (bnā) biçimlendirmek ve kurmak manasındadır. Akadcada banû fiili yapmak, yaratmak, biçimlendirmek ve meydana getirmek anlamlarını taşır. Arapçada kök ikizleşerek (gemination) yapma ve biçimlendirmenin doğrudan aleti olan bedensel ekstremitelere, yani nesneleri tutan, alet kullanan, ince yapıyı oluşturan parmak uçlarına (بنان) ve bir mekâna tamamen yerleşip sinme anlamına (إبنان) yoğunlaşmıştır.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon, Payne Smith Syriac Dictionary, The Assyrian Dictionary of the Oriental Institute of the University of Chicago (CAD).
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | بنن | Mekâna yerleşip sinme (lüzûm), kalıcı koku ve kavrama aleti olan parmak uçları | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | *bn / bny / banû | İnşa etme, biçimlendirme ve yapı oluşturma anlamındaki ana Sami çekirdeği | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik *bn | Mısır dilinde biçimlendirme ve tohum/yapı anlamlarıyla kurulan morfolojik yakınlık | Muhtemel |
المصدر David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, HALOT.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| بنن | Anlamlı | Yerleşmek, sinmek, parmak uçları | Hedef köktür; bedenin en uç kavrama noktalarını ve lüzumu anlatır. | Kur'an'da geçer |
| نبن | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kur'an'da geçmez |
| ننب | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kur'an'da geçmez |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| بنن | Merkez | Parmak uçları, ekstremiteler | Nesneyi kavrayan, işleyen ve bireysel çizgileri taşıyan uç kısımdır. | Hem harpte tutunmayı hem yaratılıştaki ince tesviyeyi kapsar. |
| أنمل | Komşu | Parmak ucu, tırnak dibi | Özellikle tırnağın bittiği etli uç noktayı ve öfkeyle ısırmayı bildirir. | بنن köküne göre daha dar ve sadece tırnak çevresindeki boğumu anlatır. |
| بصم | Komşu | Parmak genişliği, iz | Parmak kalınlığıyla ölçü almayı ve parmağın bıraktığı temas izini anlatır. | بنن organın kendisini ve eklemlerini, بصم ise bıraktığı iz ve eni hedefler. |
| كفف | Komşu | El ayası, avuç | Parmakları değil, topluca tutan ve engelleyen avuç içini ifade eder. | بنن uçlardaki hassas hareketi, كفف ise toplayıcı ve sınırlayıcı tutuşu bildirir. |
| جذم | Zıt | Kökünden kesilme, uzuvsuz kalma | Bedenin uçlarının kopması, parmakların veya elin tamamen kesilip yok olmasıdır. | بنن kökünün sağladığı kavrama ve tutunma kabiliyetinin bütünüyle yok edilmesidir. |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | بنن | Parmak uçları, ekstremiteler | Kavrayan, işleyen, tutunan uç organlar | Kesin |
| Latince | extremitates, digitorum apices | Uç organlar, parmak uçları | Bedenin en uç sınırlarını ve temas noktalarını karşılar. | Güçlü |
| İngilizce | fingertips, extremities, phalanges | Parmak uçları, uzuvlar, parmak boğumları | Hem kavrama yetisini hem anatomik uç noktaları kapsar. | Kesin |
| Almanca | Fingerspitzen, Gliedmaßen | Parmak uçları, uzuvlar | İnce motor becerilerini ve uç eklem sınırlarını ifade eder. | Güçlü |
| Fransızca | bouts des doigts, extrémités | Parmak uçları, uçlar | Dokunma, tutma ve anatomik uç sınır anlamını karşılar. | Güçlü |
المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| بَنَانٍ | Savaş kabiliyetini felç eden eklem ve parmak uçları | Askeri mücadelede düşmanın kılıç, ok ve mızrak tutmasını engellemek amacıyla el ve ayak eklemlerinin hedef alınması (Enfâl 8:12). |
| بَنَانَهُ | Yeniden dirilişte ferdi kimliğin ve ince anatomik düzenin eksiksiz ihyası | İnkârcıların bedenin çürüdükten sonra toplanamayacağı iddiasına karşı, en ince ve karmaşık uç detayların dahi tastamam tesviye edileceğini bildiren diriliş bağlamı (Kıyâmet 75:4). |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Ba‘s ve haşir doktrini | İlahi kudretin bedeni diriltirken sadece kaba iskeleti değil, en ince detay olan parmak uçlarını dahi aynen var etmesi. | Bireysel kimliğin ve yaratılış kemalinin mikroskobik düzeyde ispatı. |
| Fıkıh | Kısas ve diyet hükümleri | El ve ayak parmak uçlarının (benân), eklem yerlerinin telef edilmesi halinde ödenecek diyet miktarları ve ceza sınırları. | Organın kavrama ve hareket kabiliyetinin hukuki değer tespiti. |
| Tefsir | Enfâl ve Kıyâmet surelerinin lafız tahlili | Kelimenin tekil parmak ucu mu yoksa el ve ayakların tamamı (şevâ) mı olduğu yönündeki lügat açıklamaları. | Askeri felç etme stratejisi ile kozmik yeniden yaratılış dengesi arasındaki lafzi köprü. |
| Hadis | Taharet ve zikir adabı | Abdest alırken parmak aralarının ve uçlarının hilallenmesi ile tesbihatın parmak uçlarıyla sayılmasına dair rivayetler. | Bedenin uç noktalarının ibadet ve zikir aleti olarak tescili. |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Ahiret ve diriliş | Bireysel kimlik mühürü | Ferdi sorumluluğun eksiksiz ihyası | İnsanın en karmaşık uç detaylarının aynen diriltilmesi ilahi kudretin sınır tanımazlığını gösterir. | Kesin |
| İlmi | Anatomi ve adli tıp | Biyometrik uç yapı | Özgünlük tespiti ve kavrama mekanizması | Parmak uçlarındaki sinir yoğunluğu, kavrama kabiliyeti ve dermatoglifler (parmak izleri) sistemi kurar. | Kesin |
| Siyasi | Harp nizamı ve savunma | Hareket ve güç odağı | Karşı gücün eylem aletini kırma | Ordunun silah tutma, mızrak yöneltme ve yürüme refleksinin uç eklemlerden vurularak düşürülmesi. | Güçlü |
| İktisadi | Emek ve üretim | Zanaat ve işleme aleti | Katma değerli iş üretimi | İnsanın nesneler dünyasını dönüştürmesini, alet yapmasını ve üretimde bulunmasını sağlayan temel uzuvdur. | Güçlü |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Fraktal sınır düğümü ve diferansiyel uç | Karmaşık bir geometrik yapının en dış çeperinde yer alan, tüm iç organizasyonun bilgisini ve sınır koşullarını en yüksek hassasiyetle taşıyan uç nokta. | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Failiyet sınırı ve imza | Bireyin soyut iradesini somut dünyaya aktardığı, temas ettiği nesnede iz bıraktığı ve sorumluluk üstlendiği somut eylem arayüzü. | Güçlü |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü sadece modern parmak izi keşfine hapsederek Enfâl suresindeki askeri bağlamı ve kadim dildeki tüm ekstremite (el-ayak eklemleri) anlamını unutturmak. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kelime hem savaşta hasmın mukavemet ve silah tutma kabiliyetini bütünüyle felç eden uzuvları hem de ahirette insanın ferdi özgünlüğünü kuran en ince yaratılış harikasını ifade eder. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Enfâl 8:12 ayetindeki vuruş emrinin stratejik hedefi anlaşılamaz; Kıyâmet 75:4 ayeti ise sadece adli tıp mucizesine indirgenerek ilahi tesviyenin kapsamlı anatomik ve ontolojik boyutu gözden kaçırılır. |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın hem somut askeri mücadelede en can alıcı anatomik noktaları nasıl hedef gösterdiğini hem de diriliş gibi gaybî bir hakikati bedenin en uç ve karmaşık ayrıntısı üzerinden nasıl delillendirdiğini gösterir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Bedir Savaşı'ndaki stratejik yardımı anlatan ayetlerde ve kıyamet günündeki bedensel dirilişi, yaratılışın mükemmelliğini ele alan eskatolojik metinlerde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Kur'an'daki diriliş tasvirlerinin genel ve kaba bir canlanmadan ibaret olduğu zannını yıkar; ilahi kudretin bedenin en ince, en karmaşık ve bireye özgü uç sınırlarına (ekstremitelerine) kadar nüfuz ettiğini ispatlar. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamBir mekâna yerleşip sinmek, tutunmak; bedenin nesneleri tutan, kavrayan ve alet kullanmasını sağlayan en uç kısımları, parmak uçları ve eklemleri.
- Soyut anlamBireysel failiyetin dış dünyayla temas kurduğu en hassas sınır, eylem ve ince yaratılış mükemmelliği.
- Sistematik karşılıkSistemin bütünü temsil eden ve dış dünya ile etkileşimini sağlayan en uç diferansiyel arayüzü.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde biyolojik veya fiziksel bedeni, bu bedenin en uç sınırlarını ve ekstremitelerini temsil eder. ifadesi, uç noktalardaki en yüksek hassasiyet, sinir yoğunluğu ve hareket değişim gradyanını gösterir. bu uçların sağladığı kavrama ve eylem fonksiyonunu, ise her bireye özgü değişmez kimlik ve mükemmel tesviye çıktısını simgeler.