جمم

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ج-م-مالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ٢ · الآيات: ١ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».جمممولجَمًّاحبب

الجذرالصيغ ١الآيات ١السور ١المجاورة ٢

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

جمم

ج - م - م

جذر
  • الورود: ١
  • الآيات: ١
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ٩

Cümme saçların tepede bağlanması, topuz anlamındadır. Gür saçtır. Bolluk anlamındadır.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(٩)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Cümme saçların tepede bağlanması, topuz anlamındadır. Gür saçtır. Bolluk anlamındadır.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٢٬٠٣٩
باب الجيم مع الميم ج م، م ج مستعملان جم: جَمَّ الشيءُ واسنَجَمَّ أي كثُرَ. والجُمُومُ: مصدر الجامَّ من الدَّوابِّ وكلِّ شيء، وجَمَّ يَجُمَّ. والجُمُامُ: الكَيل إلى رأس المِكيال، وتقول جَمَمتُ المِكيالَ جَمّاً. والجُمَّة: بِئر واسعةٌ كثيرة الماء. قال زائدة: جَمَّمْتُه تجميماً لا غير. وقال أبو سعيد: الجُمَّوُ البئر التي قد جَمَّ ماؤُها بعد تنكيز أي قِلَّة. وجَمَّمتُ المِكيالَ أي لم أوفِ، تجميماً.
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٢٬٢٢٥
جَمَّ المالُ وغيرهُ، إذا كثُر. والجَمُّ: الكثير. قال تعالى: "وتُحِبُّونَ المالَ حُبَّاً جَمَّا". والجَمُّ: ما اجتمع من ماء البئر. والجُمَّةُ: لمكان الذي يجتمع فيه ماؤه، والجمع الجِمامُ. والجَمومُ: البئر الكثيرة الماء. والجُمومُ بالضم المصدر. يقال جَمَّ الماءُ يَجُمُّ جُموماً، إذا كثُر في البئر واجتمع بعدَ ما اسْتُقيَ ما فيها. والجَمومُ بالفتح من الأفراس: الذي كلَّما ذهب منه جريٌ جاءه جريٌ آخرَ.
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٥٣٦
ج م م عدد جم وأحبك حباً جماً وجاءوا جماً غفيراً والجماء الغفير‏.‏ وجم المال وماء البئر جموماً وجمت الركية‏:‏ اجتمع ماؤها‏.‏ واستق مـن جمـة البئـر ومجمهـا ومستجمهـا وهـي مجتمـع مائهـا وهذه بئر واسعة المجم‏.‏ وأعطاه جمام المكوك وجمام القدح بالثلاث وقال يعقوب‏:‏ لا يكون الضم إلا في المكيال وحده‏.‏ ووردت الماء زرقاً جمامه جمع جمة‏.‏ والفرس في جمامه بالفتح لا غير وجم الفرس وأجمه صاحبه‏.‏ وأجـم
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٥٬١١٥
الجَمُّ والجَمَمُ: الكثير من كل شيء. ومال جَمٌّ: كثير. وفي التنزيل العزيز: ويُحِبُّون المالَ حُبّاً جَمّاً، أَي كثيراً، وكذلك فسره أَبو عبيدة؛ وقال أَبو خِراشٍ الهُذَلّيّ: إِنْ تَغْفِرِ، اللَّهُمَّ، تَغْفِرْ جَمّا، وأَيُّ عَبْدٍ لَكَ لا أَلَمَّا؟ وقيل: الجَمُّ الكثير المجتمع، جَمّ يَجِمُّ ويَجُمُّ، والضم أَعلى، جُمُوماً، قال أَنس: توفي سيدنا رسول الله، صلى الله عليه وسلم، والوَحْيُ أَجَمُّ ما كان
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٦٨٧
* ج م م * * جَمَّ * المال وغيره إذا كثر يجم بالكسر والضم * جُموما * فيهما و * الجَمُّ * الكثير قال الله تعالى ﴿وتحبون المال حبا جما﴾ و * الجُمَّةُ * بالضم مجتمع شعر الرأس و * الجَمَامُ * بالفتح الراحة يقال * جَمَّ * الفرس يجم ويجم جماما إذا ذهب إعياؤه و * أُجِمَّ * الفرس و * جُمَّ * أيضا على ما لم يسم فاعله فيهما أي تُرك ركوبه ويقال * أجْمِمْ * نفسك يوما أو يومين و * الجَمَّأءُ * الغفير جماعة
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٧٬٩٤٥
| | ( * ! الجَمُّ : الكَثِيرُ من كُلِّ شَيْءٍ | * ! كالجَمِيمِ ) ، هكذا في النُّسَخِ ، | والصَّوابُ * ! كالجَمَمِ مُحَرَّكَة ، كما هو | نَصّ اللسان ، يُقال : مالٌ * ! جَمٌّ * ! وَجَمَمٌ | أي : كثيرٌ . وفي التَّنْزِيل العزيز : | ^ ( وَتُحِبُّونَ المَالَ حُبّاً * ! جَمّاً ) قال | أبو عُبَيْدٍ أي : كثيراً . وقال أبو خِراشٍ | الهذَلِيُّ : | % ( إِنْ تَغْفِرِ اللَّهُمَّ تَغْفِرْ جَمَّاً % ) % | % (
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٣٠٢
جَمَّ جَمَّ I , U ( n. ac. جُمُوْم 27 ), a. Was, became full, abundant, plentiful, copious. b. ( n. ac. جَمّ 1 , جَمَاْم 22 ), Filled, filled up; let collect together. c. Rested, recruited his strength. جَمَّمَ جَمَّمَ II , a. Filled up, made to brim over; gave full measure. b. Shot up, became luxuriant ( vegetation ). أَجْمَمَ أَجْمَمَ IV , a. Allowed to accumulate ( water ). b.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٣٨٬٤٦٦
جمم جَمَّ - يَجُمُّ (جَمَّ - يَجِمُّ) - جَمّ جَمَّ - يَجُمُّ (جَمَّ - يَجِمُّ) + الكائن أو الشيء: يكثر ويصير وفيراً ونافعاً بآن واحد جَمّ: على وزن " فـَعْل" اسم فعل " جَمَّ - يَجُمُّ " : وهو أيضاً ما يكون بفعل " جَمَّ - يَجُمُّ ": الكثير الوفير النافع من الشيء واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الكثرة والوفرة والرغد والبركة، ضد المحل
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٢ (الإجمالي: ٢)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. مول

    الآيات المشتركة: ١ · Onların malları

  2. حبب

    الآيات المشتركة: ١ · Habbe حَبَّ tane demektir (Tahıl tanesi)

الآيات التي ورد فيها(١)

  1. وَتُحِبُّونَ الْمَالَ حُبًّا جَمًّا

    Depolanmak

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökجمم
YapıÜçlü
Özel DurumMükerrer
Bağlamsal Yakın Köklerجمع, كثر, كنز
Zıt Kökنزح
Çekirdek Özet 1Kuyuda suyun dipten kaynayarak birikmesi, kabın ağzına kadar dolup taşması ve saçın gürleşmesi
Çekirdek Özet 2İnsanın dünya metasına ve birikime karşı duyduğu sınır tanımayan, taşkın ve doyumsuz yığma tutkusu
Çekirdek Özet 3Dolaşımı ve infakı durdurarak kaynakları tek elde tepeleme yığan dengesiz sermaye ve güç temerküzü
Kritik Hata RiskiKelimeyi yalnızca sıradan bir niceliksel çokluk sanıp içten kaynayan, kaba sığmayan ve taşan dinamik birikim boyutunu gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
جمKütlesel toplanma, birikme, yoğunlaşma ve kabarma hareketini ifade eder; جمع kökünde parçaların bir araya gelmesi, جمد kökünde kütlenin katılaşarak yoğunlaşması, جمل kökünde unsurların toplu bir bütün teşkil etmesi ve جمح kökünde kabaran gücün kontrolden çıkması bu tabandan doğar.مÜçüncü harf olarak mîm sesinin yinelenmesi ve kökün muzaaf hale gelmesi, toplanma hareketini tekil ve durağan bir derleme olmaktan çıkarıp, suyun dipten sürekli kaynaması gibi kendi kendini besleyen, kabaran ve kaba sığmayıp taşan kesintisiz bir birikim yoğunluğuna dönüştürmüştür.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
جDeğnek, deve; taşıma, yol alma, toplamaUnsurların taşınarak bir yöne doğru sevk edilmesi ve bir araya toplanması hareketini başlatır.
مSu; akış, çokluk, derinlikSıvı dinamizmi, içten kaynama, kütlesel çokluk ve derinlik katar.
مSu; akış, çokluk, derinlikSuyun dalgalanması ve akışın katlanarak sürmesi gibi, birikimin kabı tepeleme dolduracak raddede yinelenmesini sağlar.
جممDevenin yük taşıyıp toplaması ile suyun dipten kaynayarak kabarmasının birleşimiTaşınan ve biriken unsurların içten gelen bir kaynamayla kabın sınırlarını zorlayıp taşacak derecede yığılması hareketidir.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamKuyudan su çekildikten sonra suyun dipten yeniden kaynayarak kuyuyu doldurması; bir kabın silme ve tepeleme doldurularak taşma noktasına getirilmesi; saçın omuzlara dökülecek derecede gürleşip toplanması.
Cahiliye şiiri kullanımıZüheyr b. Ebî Sülmâ muallakasında suyun toplanıp kabardığı havuzu ve bol suyu şöyle tasvir eder: فَلَمَّا وَرَدْنَا المَاءَ زُرْقاً جِمَامُهُ / وَضَعْنَ عِصِيَّ الحَاضِرِ المُتَخَيِّمِ
Erken Arapça kullanımEbû Hırâş el-Hüzelî münacatında günahları örten ilahi mağfiretin taşkanlığını bu kökle ifade eder: إِنْ تَغْفِرِ، اللَّهُمَّ، تَغْفِرْ جَمَّا / وَأَيُّ عَبْدٍ لَكَ لا أَلَمَّا؟ Ayrıca sahabe rivayetlerinde vahyin en gür ve yoğun indiği dönemi nitelemek için أَجَمُّ مَا كَانَ ifadesi kullanılmıştır.

المصدر Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn, Dīvānü Züheyr b. Ebî Sülmâ.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dilleri ailesinde جمم kökü, toplanma, dolma, içine çekme ve sıvı kütlesinin kabarması ekseninde şekillenen ilksel bir morfo-semantik tabana dayanır. İbranicede yer alan ג-מ-א kökü doymak bilmez bir arzuyla yutmak, içine çekmek ve sıvıyı massetmek anlamlarını taşırken, Aramice ve Süryanicede ܓܡܐ ve ܓܡܡ kökleri tamlık, toplanma ve kütlesel kabarma sahasıyla irtibatlıdır. Arapça, kökün bu ortak Sami kökenli hacimsel birikim ve sıvı emme nüansını korumuş; özellikle kuyunun içten kaynayarak suyla dolması, kabın tepeleme doldurulması ve mülkün kaba sığmayacak bir hırsla istiflenmesi metaforlarıyla kökü hem fiziksel hem de psikolojik bir taşkınlık düzeyine taşımıştır.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon, Payne Smith Syriac Dictionary, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönجم ikili tabanından katlamalı türetimKuyunun su kaynatması, kabın silme dolması ve saçın gürleşmesi gibi somut bedensel ve coğrafi gözlemlerden soyut hırs ve birikim kavramına evrilmiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiKuzeybatı Sami dillerindeki sıvı çekme ve dolma kökleriİbranicedeki yutma ve içine çekme fiilleri ile Süryanicedeki tamlık ve toplanma kavramlarıyla ortak bir semantik matrisi paylaşır.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik dil ailesi genelinde su ve kütle ilişkisiVeri bulunamadıVeri bulunamadı

المصدر David Cohen, Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
جممAnlamlıBirikme, kabarma, tepeleme dolmaSuyun kuyuda toplanması, malın veya tutkunun kaba sığmayacak derecede yığılması.Hedef kök; Kur'an'da geçer (Fecr 89:20).
مجمAnlamlıAtma, püskürtme, karıştırmaAğızdaki suyu veya nesneyi dışarı fırlatma, sözü veya yazıyı karıştırma.Hedef kökün içe doğru toplayıp kabartmasına zıt olarak dışa fırlatma hareketi taşır; Kur'an'da geçmez.
ممجKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıArap dilinde kullanılmayan mühmel diziliştir; Kur'an'da geçmez.

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
جممMerkezTaşkın ve kaynayan birikimKabın silme dolup taşması ve içten gelen dinamik birikim halidir.Mal ve tutkunun sınır tanımadan, kaba sığmayacak şekilde yığılmasını anlatır.
جمعKomşuBir araya getirmeDağınık unsurların harici bir iradeyle bir araya derlenmesidir.جمم içten kaynayıp kabaran kütleyi, جمع ise parçaların düzenlenip toplanmasını öne çıkarır.
كثرKomşuÇokluk ve niceliksel fazlalıkSayıca veya hacimce çok olma durumudur.كثر yalın bir fazlalık durumunu belirtirken, جمم kaba sığmayan taşkın ve tepeleme yoğunluğu içerir.
كنزKomşuİstifleme ve saklamaMalı dolaşımdan çekip saklama ve gömme fiilidir.كنز servetin gizlenip hapsedilmesini, جمم ise doymak bilmez biriktirme ihtirasını niteler.
نزحZıtÇekip tüketme, boşaltmaKuyudaki veya kaptaki suyu son damlasına kadar çekip tüketmektir.جمم suyun kaynayıp dolması iken نزح kuyunun çekilerek kurutulmasıdır.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaجممKaynayarak birikme, tepeleme dolmaMaddi hacmin kabı aşacak şekilde dolmasını ve tutkulu yığmayı birlikte içerir.Kesin
Latincecumulare, exuberareTepeleme doldurmak, taşmakYığma ve hacimsel taşma yönünü karşılar; doyumsuz nefis psikolojisini dışarıda bırakır.Güçlü
İngilizceoverflowing accumulation, insatiable heapTaşkın birikim, tepeleme yığmaSınırları aşan birikimi iyi verir; kuyunun dipten kaynaması metaforunu doğrudan taşımaz.Güçlü
AlmancaÜberquellen, AufhäufungTaşıp kabarma, yığılmaKabın tepeleme dolması ve yığılma halini karşılar; ahlaki yergi tonunu eksik bırakır.Güçlü
Fransızcacomblement, accumulation débordanteSilme doldurma, taşan yığılmaKabın ağzına kadar dolması ve taşan birikim anlamını karşılar.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Le Grand Robert.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
جمم (جَمًّا)Sınır tanımayan, taşkın ve doyumsuz yığma arzusuİnsanın dünya servetine karşı duyduğu, hak-hukuk ve infak bilincini felç eden aşırı ve bencil düşkünlüğün yerildiği bağlam (Fecr 89:20).

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamNefsin dünyevileşme zaafı ve ahlaki imtihanİnsanın tabiatına yerleştirilen mülk arzusunun bir imtihan vasıtası olması ve kalbi istila eden taşkın sevginin tevhidi zedelemesi.Sevginin Allah ve ahiret yerine geçici dünyaya hasredilerek taşkın bir ihtirasa dönüşmesi.
FıkıhMülkiyet ahlakı, zekat ve infak sorumluluğuServetin tekelleştirilmesi, zekatın aksatılması, yetim ve yoksul hakkının gasp edilerek sermayenin atıl tutulmasının gayrimeşruluğu.Dolaşımdan çekilerek kaba sığmaz biçimde istiflenen sermayenin hukuki ve ahlaki reddi.
TefsirÂyetteki terkibin anlamsal tahliliFecr 89:20'deki kullanımın helal ve haram ayrımı gözetmeksizin, hırsla ve yığmacı bir hevesle sevmek anlamına geldiğinin izahı.Sevginin itidal sınırlarını aşıp bencil bir biriktirme çılgınlığı haline gelmesi.
HadisÂdemoğlunun bitmek bilmeyen hırsıİnsanoğlunun iki vadi dolusu altını olsa üçüncüsünü isteyeceğini bildiren nebevî uyarılardaki psikolojik zemin.Doyuruldukça kabaran, kaynadıkça artan doyumsuz nefis hali.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTezkiye ve takva ekseniDünyevi metaya taşkın bağTevhid bilincini perdeleyen dünyevileşmeKalbin metafizik gayesini unutup fani olanı tepeleme biriktirme tutkusuna teslim olmasıdır.Kesin
İlmiEpistemoloji ve malumat yönetimiMalumat istifçiliğiEyleme dönüşmeyen ham bilgi yığınıHakikate ve ahlaka hizmet etmeyen, sırf biriktirilip tepeleme yığılan kuru malumatın zihni tıkamasıdır.Güçlü
SiyasiYönetim ve iktidar mimarisiOtorite temerküzüGücün tek merkezde taşarcasına toplanmasıİktidarın denetim mekanizmalarını ve paylaşımı dışlayarak mutlaklaşmasıyla doğan tiranlıktır.Güçlü
İktisadiServet dolaşımı ve piyasa dengesiSermaye tekelleşmesiPiyasayı kurutan aşırı kâr ve kenz hırsıServetin tabana yayılmasını ve infakı engelleyerek toplumda derin uçurumlar üreten yığma eylemidir.Kesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDoygunluk eşiğini aşan aşırı yüklenme ve taşma dinamiğiFiziksel bir kabın veya iletim hattının taşıma kapasitesinin üzerine çıkılması, sistemde biriken enerjinin veya maddenin dış basınca yol açarak taşması.Güçlü
Beşeri bilimlerKompulsif istifleme ve aşırı sermaye birikimiBireysel düzeyde nesneleri elden çıkaramama patolojisi; iktisat sosyolojisinde ise sermayenin sınır tanımaksızın kendini büyütme ve yığma güdüsü.Kesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiİfadenin sadece duygusal boyuttaki "çok sevmek" düzeyine indirgenerek fiili mülkiyet, istifçilik ve infaktan kaçınma boyutunun göz ardı edilmesi.
Kur'an içi daha geniş anlamKök, içten kaynayan, kaba sığmayan, sınır tanımayan ve toplumdaki zayıfların haklarını çiğneyerek malı yığan yapısal ve ahlaki bir sapmayı ifade eder.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataÂyetteki eleştirinin sıradan bir insani duygu tespiti sanılması; böylece yetimin hakkını yememe ve yoksulu doyurmama bağlamındaki sosyo-ekonomik adaletsizlik uyarısının etkisizleşmesi.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın iktisadi ve ahlaki omurgasını oluşturan arınma bilincini, insanın servet karşısındaki zaafını ve bu zaafın nasıl toplumsal bir zulme dönüştüğünü tek bir kök metaforuyla ortaya koyduğu için hayatidir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İnfakı, zekatı, sermaye tekelleşmesini ve yetim/yoksul hakkının korunmasını konu edinen Mekkî surelerdeki (Fecr, Tekâsür, Hümeze, Mâûn) eleştirel ayet gruplarında belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Mal sahibi olmanın bizatihi suç olduğu yanılgısını düzeltir; asıl sorunun meşru mülkiyet değil, malı sınır tanımaksızın kabaran bir hırsla tepeleme yığmak ve dolaşımı kilitlemek olduğunu gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamKuyunun çekildikçe dipten kaynayarak suyla dolup taşması, kabın tepeleme doldurulması, saçın ve otun gürleşerek toplanması.
  • Soyut anlamİçten kaynayan, sınır ve ölçü tanımayan, doymak bilmeksizin kaba sığmayacak derecede artan biriktirme ve mülkiyet ihtirası.
  • Sistematik karşılıkSistemin tabiî dolaşımını felç eden, kaynakları tek bir merkezde aşırı derecede toplayarak taşma eşiğine getiren dengesiz sermaye temerküzü.
  • LaTeX modeliM≥C∧dMdt>0
  • LaTeX açıklamasıModelde M biriken mal veya tutku miktarını, C meşru ihtiyaç, itidal ve kabın tabiî kapasite sınırını temsil eder. Birikim miktarı sınır eşiğine ulaştığı veya onu aştığı halde (M≥C), zamana bağlı artış hızının pozitif kalmaya devam etmesi (dMdt>0), kökün işaret ettiği dur durak bilmeyen, kaynadıkça kabaran ve taşan taşkın birikim dinamiğini sembolize eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ج