خدد
خ - د - د
جذر- الورود: ٢
- الآيات: ٢
- الصيغ: ٢
- المعاجم: ٩
Hadde, “Yanak” demektir. Sonraları siper, hendek anlamında kullanılmıştır. Siper olarak “uhdud” kullanılmıştır. Uhdud yanaklar anlamına gelse de sonraları nusret olmuş ve hendek ve siper anlamında kullanılmıştır. Yanakların dizilmiş olmasından gelmiş olması muhtemeldir.المزيد ›
ملاحظاتي
المعاجم(٩)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
Hadde, “Yanak” demektir. Sonraları siper, hendek anlamında kullanılmıştır. Siper olarak “uhdud” kullanılmıştır. Uhdud yanaklar anlamına gelse de sonraları nusret olmuş ve hendek ve siper anlamında kullanılmıştır. Yanakların dizilmiş olmasından gelmiş olması muhtemeldir.
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٦٤٣باب الخاء والدال
خ د، د خ مستعملان خد:
المِخَدَّة: المصدغة، واشتقاقهما من الخد والصُّدْغ، وهو أي الخد من لدُن المَحجِرِ إلى اللحي من الجانبين. والخدُّ: جعلك أُخْدودا في الأرض تحفره مستطيلا، يقال: خَدَّهُ خَدّاً، قال:
ضاحي الأَخاديدِ إذا الليل ادلَهَمّ
ومِثلهُ أخاديدُ السِّياط، في الظَّهْر، وهي طرائقها.
والتَّخْديدُ: تَخْديدُ اللحم عند الهُزال. ورجلٌ مُتَخَدِّدٌ، وامرأة مُتَخَدِّدةٌ، أي: مهزول
باب الخاء والدال خ د، د خ مستعملان خد: المِخَدَّة: المصدغة، واشتقاقهما من الخد والصُّدْغ، وهو أي الخد من لدُن المَحجِرِ إلى اللحي من الجانبين. والخدُّ: جعلك أُخْدودا في الأرض تحفره مستطيلا، يقال: خَدَّهُ خَدّاً، قال: ضاحي الأَخاديدِ إذا الليل ادلَهَمّ ومِثلهُ أخاديدُ السِّياط، في الظَّهْر، وهي طرائقها. والتَّخْديدُ: تَخْديدُ اللحم عند الهُزال. ورجلٌ مُتَخَدِّدٌ، وامرأة مُتَخَدِّدةٌ، أي: مهزول قليل اللحم. وإذا شق الجمل بنابه شيئا قيل: خَدَّهُ. قال: قدا بخَدَّادٍ وهَذَاً شرعبا أي قطعاً طويلا. دخ: الدُّخَ: الدُّخانُ. والدَخُّ مثل الدَّوْخ. ودَخْدَخْتُهُ ودوَّختُهُ، أي: ذللتُه ووطِئتُهُ، ودَخْدخْتُ البلادَ ودَوَّخْتُها، أي: وَطِئْتُها.
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٤٣٢الخَدُّ في الوَجْه، وهما خَدَّانِ. والمِخدَّةُ بالكسر، لأنّها توضع تحت الخَدّ. والمِخَدَّةُ أيضاً: حَدِيدةٌ تُخَدُّ بها الأرض، أي تُشَقّ. والأُخْدودُ: شَقٌّ في الأرض مستطيل. وخدّ الأرضَ يخدُّها. وضَرْبَةٌ أُخْدودٌ، أي خَدَّتْ في الجِلْدِ. والخُدَّةُ بالضم: الحُفْرَةُ. قال الفرزدق:
وتَرى بها خَدَداً بكل مَجال
والخِدادُ: مِيَسمٌ في الخَدِّ. والبعير مَخْدودٌ. والمُتَخدِّدُ، المَهْزول، وقد خَدَّدَ
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٦٩٤خ د د
دخل عليه فأظهر له المودة وألقى له المخدة وطرحوا لهم النمارق والمخاد.
وبعيـر مخـدود: موسوم في خده وبه خداد.
وخد في الأرض.
وفيها خدود وأخاديد وخد وأخدود.
ومن المجاز: ضربة أخدود: وتخدد لحمه من الهزال.
وخدده سوء الحال.
قال: أحـرى قلائدهـا وخـدد لحمهـا أن لا يذقن مع الشكائـم عـوداً وأصلح خدود الهوادج وهي صفائح الخشب في جوانب الدفتين عن يمين وشمال.
قال الراعي: له
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٧٬٠٤٨الخَدُّ في الوجه، والخدان: جانبا الوجه، وهما ما جاوز مؤخر العين إِلى منتهى الشدق؛ وقيل: الخد من الوجه من لدن المحْجِر إِلى اللَّحْي من الجانبين جميعاً ومنه اشتق اسم الـمِخَدَّة، بالكسر، وهي المِصْدَغة لأَن الخد يوضع عليها، وقيل: الخدان اللذان يكتنفان الأَنف عن يمين وشمال؛ قال اللحياني: هو مذكر لا غير، والجمع خدود لا يكسر على غير ذلك؛ واستعار بعض الشعراء الخدّ لليل فقال:
بَناتُ وَطَّاءٍ على خَدِّ
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٩٩* خ د د * * المِخَدَّةُ * بالكسر الوسادة يوضع عليها الخد و * الأُخْدُودُ * بالضم شق مستطيل في الأرض
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٤٬٠٢٣الخدان بالفتح، والخدتان بالضم، عن ابن دريد، وهو قليل: ما جاوز مؤخر العينين إلى منتهى الشدق. أو الخدان: اللذان يكتنفان الأنف عن يمين وشمال. أو الخدان من الوجه: من لدن المحجر إلى اللحي من الجانبين جميعا، ومنه اشتق اسم المخدة كما سيأتي. قال اللحياني: هو مذكر لا غير، والجمع: خدود، لا يكسر على غير ذلك.
وعن ابن الأعرابي: الخد: الطريق والدخ: الدخان: جاء به بفتح الدال. والخد: الجماعة من الناس ومضى خد
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٧٢٥خَدَّ
خَدَّ U ( n. ac. خَدّ 1 ),
a. Marked, scored; split, cleft; furrowed.
خَدَّدَ
خَدَّدَ II ,
a. Wrinkled, furrowed, shrivelled ( skin ).
b. see V (b) .
تَخَدَّدَ
تَخَدَّدَ V ,
a. Pass of I.
b. Was wrinkled, shrivelled; became shrunken, wasted ( skin, flesh ).
خَدّ
خَدّ 1 , ( pl. خُدُوْد 27 ),
a. Cheek.
b. ( pl. أَخْدِدَة 15t , خِدَاْد 23 , خِدَّاْن 34 , أَخَاْدِيْدُ 69 ),
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١٢٬٥٦٨خدد
خَدَّ - يَخُدُّ - خَدّ - أُخْدُوْد
خَدَّ - يَخُدُّ + كائن + حفرة أو أخدوداً + في شيء: شق وحفر فيه شقاً مستطيلاً غائصاً له حواف قائمة: حفر خندقاً
خَدّ: على وزن " فـَعـْل": اسم فعل " خَدَّ - يَخُدُّ ": وهو كذلك اسم مكان أو ألة منه: الجدار أو الحافة القائمة على حفرة عميقة مستطيلة: وهي اصطلاحاً جدار حفرة الفم، والخدّان هما الجداران وبينهما
الجذور المجاورةالمجاورة: ١١ (الإجمالي: ١٥)
- صعر
الآيات المشتركة: ١ · “Sa’ire” ateşin alevidir
- مرح
الآيات المشتركة: ١ · Derlenmiş hasattır
- فخر
الآيات المشتركة: ١ · Fehr (hı) “Fehhar” çömlekçi demektir
- خيل
الآيات المشتركة: ١ · Heyl (hı) : At demektir
- مشي
الآيات المشتركة: ١ · Yürür
- حبب
الآيات المشتركة: ١ · Habbe حَبَّ tane demektir (Tahıl tanesi)
- صحب
الآيات المشتركة: ١ · Sahafe sahifa üzerine yazı yazılmış veya şekil çizilmiş…
- قتل
الآيات المشتركة: ١ · “Kıtl”, çatışmada ilk karşılaştırılan kişilerden birine…
- أنس
الآيات المشتركة: ١ · Ok tan yayın iç tarafna üns, dış tarafına vahş denemektedir
- أرض
الآيات المشتركة: ١ · Hayvanların sırtına sema, alt tarafına ard denir
- أله
الآيات المشتركة: ١ · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir
الآيات التي ورد فيها(٢)
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | خدد |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Mükerrer |
| Bağlamsal Yakın Kökler | صعر, حفر, شقق |
| Zıt Kök | سطح |
| Çekirdek Özet 1 | Yüzeyde uzunlamasına yarık, kanal, hendek açmak ve yüzün iki yanındaki çukurumsu düzlük (yanak) |
| Çekirdek Özet 2 | Yüz çevirme, kibirle yanağını eğme veya insanları ateşe atmak için derin hendek kazma bağlamında sınır ve kanal oluşumu |
| Çekirdek Özet 3 | Varlık yüzeyinde derin iz bırakan fiziki yarıklar ile insanın muhatabına karşı takındığı ahlaki ve ontolojik sınır hattı |
| Kritik Hata Riski | Kökü sadece bedensel bir uzuv olan yanağa veya sadece tarihsel bir hendeğe indirgeyip, yarık, hat açma ve yüzün yönelişi eksenindeki yapısal ortaklığı gözden kaçırmak |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| خد | Yüzeyde gizli hat açma, iz bırakma veya sınır çekme anlamı taşır; خدع kökünde gizli hile ve yön saptırma, خدن kökünde ise gizli dostluk ve özel bağ kurma görülür. | د | İkinci dal harfinin eklenmesiyle eylem pekişmiş, soyut gizlilik fiziki bir yarığa, derin bir hendeğe veya yüzde belirgin bir hatta dönüşmüştür. |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| خ | Çit, duvar; çevirme, koruma, ayırma | Erken alfabedeki ح imgesinin hırıltılı ses varyantı olup sınır çekmeyi ve yüzeyde sert bir ayrışma oluşturmayı ifade eder (türetme imge). |
| د | Kapı; giriş, geçiş, hareket | Bir yüzeyde açılan aralık, geçit veya dışa açılan hat boyutu katar. |
| د | Kapı; giriş, geçiş, hareket | Açılan aralığın veya geçiş hattının devamlılığını, derinleşmesini ve iki yanlı bir koridor halini almasını pekiştirir. |
| خدد | Duvar veya yüzeyde çift kapılı derin geçit açma hareketi | Sert bir yüzeyin iki tarafa doğru yarılarak ortasında boylu boyunca uzanan bir kanal, iz veya çukur oluşturması hareketidir. |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Toprakta veya sert zeminde kazılarak açılan uzunlamasına dar ve derin hendek, kanal; kamçının sırtta bıraktığı çizgimsi izler; yüzde göz pınarlarından çeneye kadar uzanan yanak çizgisi ve zayıflıktan etin çöküp hat yapması. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Erken dönem Arap şiirinde geceyi yaran hızlı binekler için gecenin yanağını çiğneyip geçenler şeklinde mecazen kullanılmış, kılıç ve kamçı darbelerinin açtığı yarıklar da bu kökle tasvir edilmiştir. |
| Erken Arapça kullanım | Emevî dönemi şairi el-Ferazdak bir beytinde feryat edenlerin kederini savururken atların ayaklarıyla her alanda derin yarıklar ve hendekler açtığını ifade etmek üzere kökün çoğulu olan خُدَد lafzını zikretmiştir: وبِهِنَّ نَدْفَع كَرْب كلِّ مُثَوِّب / وترى لها خُدَداً بكُلِّ مَجَال |
المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Lisānü’l-ʿArab, Asâsü’l-Belâga.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Arapça خدد kökü, Sami dillerinde yüzeyin yarılması, çizilmesi veya sınır oluşturulmasıyla ilgili fonetik ve anlamsal köklerle kesişir. Klasik Sami kök tabakasında yanak kelimesi çoğunlukla *l-ḥ-y (çene/yanak) veya *p-t kökleriyle karşılansa da, خد biçimi Güney Sami ve Arap sahasında özellikle uzunlamasına açılan hat, yarık ve oluk tasavvuru üzerinden yüzün anatomisine taşınmıştır. İbranicede ch-d-d kökü keskin olmak, sivrilmek ve yararak geçmek anlamlarını taşır; Arapçadaki kökün de sert bir kesici aletle zemini veya deriyi boylu boyunca yarma hareketinden türediği anlaşılmaktadır. Süryanicede benzer fonetik biçimler keskinlik ve yarma kavramlarıyla temas halindedir. Bu durum, Arapça kökün öncelikle yarma ve hendek kazma eylemini içerdiğini, yanak anlamının ise gözyaşının aktığı doğal oluk veya yüzü iki taraftan sınırlayan düşey tabaka olması hasebiyle sonradan bu somut morfolojiden adlandırıldığını göstermektedir.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Brown-Driver-Briggs, Lisānü’l-ʿArab, Lane’s Lexicon.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Toprağı uzunlamasına yarmak | Yarma ve kanal açma fiilinden hareketle hem hendek hem de yüzde gözyaşı kanalı/düzlüğü olan yanak türetilmiştir. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Keskinlik, batma ve yarma kökleri | İbranicedeki keskin olma ve sivrilme anlamları ile Arapçadaki yüzeyi kesip kanal açma anlamı ortak bir eylem çekirdeğine dayanır. | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Afro-Asyatik ailenin diğer kollarında doğrudan bu fonetik dizilişe ait güvenilir bir soydaş kelime tespit edilmemiştir. | Veri bulunamadı |
المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, BDB Hebrew and English Lexicon.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| خدد | Anlamlı | Yarma, hendek açma, yanak | Yüzeyde boyuna kanal açmak veya yüzün iki yanındaki anatomik düzlük | Hedef köktür; Kur'an'da geçer. |
| دخد | Anlamlı | Boyun eğdirme, ezme, çiğneme | Bir yeri ayaklar altına alma, sindirme ve dumanla boğma anlamı taşır | Kur'an'da geçmez; Kitābü'l-ʿAyn müsta'mel kaydeder. |
| ددخ | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bu diziliş mühmel kabul edilmiştir. |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| خدد | Merkez | Yarma, yüzün yanı, hendek | Çizgisel ve boylamasına derin kanal açma; yüzün düşey düzlemi | Hem morfolojik oluk hem de anatomik yanak anlamını birleştiren merkez köktür. |
| صعر | Komşu | Yüz çevirme, boyun bükme | Boyundaki bir illet sebebiyle veya kibirle yanağı bir tarafa eğme | خدد yüzün kendisi veya kanalken, صعر bu yüzün muhataba karşı çarpıtılmasıdır. |
| حفر | Komşu | Çukur kazma, oyma | Zemini dairesel veya genel olarak kazıp toprağı çıkarma | حفر genel kazma eylemidir; خدد ise uzunlamasına bir yarık ve kanal oluşturmaktır. |
| شقق | Komşu | Yarma, ayrılma | Bir bütünü ikiye bölme veya yüzeyde çatlak açma | شقق yarılmanın kendisine odaklanır; خدد yarılarak açılan koridoru ve hendek biçimini kurar. |
| سطح | Zıt | Düzleme, yayma | Yüzeyi pürüzsüz ve çukursuz hale getirme, yayma | Derin iz veya yarık açmanın aksine yüzeyin yekpare düz kılınmasıdır. |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | خدد | Hendek açmak, yanak | Yüzeyde boylamasına hat/kanal açmak ve yüzün iki yanı | Kesin |
| Latince | sulcus, gena | Saban izi, hendek; yanak | Sulcus toprağın yarılmasıyla açılan yarığı, gena ise anatomik yanağı karşılar; Arapça her ikisini tek kökte toplar. | Güçlü |
| İngilizce | trench, furrow, cheek | Hendek, saban yarığı, yanak | Trench ve furrow fiziksel yarık ve oyuk yönünü, cheek ise anatomik yüz yönünü karşılar. | Güçlü |
| Almanca | Graben, Furche, Wange | Hendek, yarık, yanak | Graben kazılmış derin hattı, Furche yüzeydeki yarığı, Wange ise çehrenin yanlarını verir. | Güçlü |
| Fransızca | tranchée, sillon, joue | Hendek, saban izi, yanak | Tranchée kazılmış siper ve kanalı, sillon derin çizgiyi, joue ise yanak uzvunu ifade eder. | Güçlü |
المصدر Lane’s Lexicon, Oxford Latin Dictionary.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| الْأُخْدُودِ | Derin hendek, yakıcı ateş çukuru | İnananların inançları sebebiyle ateşe atıldığı, zulüm ve imtihan sahnesi bağlamında (Burûc 85:4). |
| خَدَّكَ | İnsanın yanağı, çehresi | Muhataba karşı kibirlenme, yüz çevirme ve böbürlenmenin yasaklandığı ahlaki öğüt bağlamında (Lokmân 31:18). |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Burûc suresindeki ashâb-ı uhdûd kıssası | İman uğruna can feda etme, kâfirlerin zulmü ve ilahi adalet ile imtihanın sırrı | İman-küfür mücadelesinde sadakatin en uç noktası ve zalimlerin derin çukurlara hapsettiği müminlerin akıbeti. |
| Fıkıh | Secde ve kibir ahkâmı | Namazda yüzün yere konması ile sosyal ilişkilerde insanlara karşı böbürlenmenin fıkhi ve ahlaki sınırları | Yanağın yere konması zillet ve kulluk alameti sayılırken, yanağın insandan çevrilmesi haram kibir davranışı olarak kodlanır. |
| Tefsir | Lokmân ve Burûc tefsirleri | Lokmân 31:18'deki ibarenin lafzi ve mecazi tahlili ile uhdûd ehlini yutan hendeğin mahiyeti | Yanağın bükülmesi muhatabı küçümseme olarak tefsir edilir; uhdûd ise alevli hendek olarak açıklanır. |
| Hadis | Rivayetler ve ahlak babları | Ashâb-ı uhdûd hadisindeki gulam kıssası ve kibirle yanağını çeviren kimselere dair nehiyler | Zulmün kurumsallaşmış hendekleri ve ahlaki düzeyde insanın diğerine karşı kibirle kurduğu mesafe. |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Tevhid ve kulluk | Tevazu ve secde ekseni | Yüzün eğilmesi veya dikilmesi | Yanak, Allah karşısında tevazu ile yere konan, insanlara karşı ise kibirle bükülmemesi gereken ontolojik yöndür. | Güçlü |
| İlmi | Yeryüzü şekilleri ve anatomi | Kanal, yarık ve morfolojik hat | Yapısal sınır tayini | Tabiatta suyun veya çatlağın açtığı mecra ile yüzde gözyaşının aktığı mecra arasındaki fiziksel izomorfizm. | Muhtemel |
| Siyasi | Otorite ve zulüm mekanizması | Savunma hendeği veya imha çukuru | Sınır çizme ve baskı kurma | İktidarın muhalifleri bertaraf etmek için açtığı ateş hendeği veya tebaaya karşı takındığı kibirli yüz çevirme tavrı. | Güçlü |
| İktisadi | Toprak işleme ve kaynak yönetimi | Ark, sulama kanalı | Üretim ve akış kanalı | Tarımsal arazide suyun yönlendirilmesi için açılan çizgisel hendeklerin sağladığı üretim düzeni. | Muhtemel |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Potansiyel kuyu / kanal açılması | Bir yüzey veya alan üzerinde sürekliliği kesintiye uğratan ve belirli bir akışı içine hapseden düşey derinlik gradyanı. | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Yabancılaşma ve sosyal mesafe hendeği | Bireyin ötekini tanımayarak yüzünü çevirmesi (mikro düzey) veya toplumda gruplar arasına kazılan ayrımcı siperler (makro düzey). | Güçlü |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü Burûc suresinde sadece geçmişte kalmış mitolojik bir ateş çukuru, Lokmân suresinde ise basit bir yüz kası hareketi olarak okumak. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kur'an'da kök, hem fiziki varlık üzerinde zorbalıkla açılan ölümcül yarığı (uhdûd) hem de nefsin ahlaki boyutta ötekini yok sayarak inşa ettiği kibrin yüz ifadesini (hadd) karşılayan ortak bir sınır ve yarık mantığına sahiptir. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Hendek açmayı yalnızca askeri veya tarihi bir detay, yanağı bükmeyi ise önemsiz bir görgü kuralı sayarak; zorbalık ile kibrin aynı köksel ve yapısal zeminden beslendiğini görememek. |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın somut bir anatomik ve coğrafi olguyu (yanak ve hendek) ahlaki kibrin ve siyasi tiranlığın ortak göstergesi kılma biçimini anlamayı sağlar. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Kibir, böbürlenme ve insanlarla ilişkide ahlaki dengeyi emreden ayetler ile inananların maruz kaldığı sistemli zulümleri anlatan kıssalarda belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Zulmün sadece kaba bir fiil değil, muhatabı hiçe sayan bir yüz çevirme (kibir) kökünden doğduğunu ve her iki formun da varlıkta derin ve yakıcı yarıklar açtığını fark ettirir. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamYüzeyde kazılarak açılan uzunlamasına derin hat, kanal, çukur ile yüzün iki yanındaki anatomik düzlük.
- Soyut anlamBir varlığın diğerine karşı yönelişini kesmesi, araya derin bir mesafe veya hendek koyması, kibirle yüz çevirmesi.
- Sistematik karşılıkSürekli bir düzlem üzerinde ayrışma yaratan potansiyel eşiği; bireysel ahlakta kibir sapması, toplumsal alanda ise tiranlık çukuru.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde yüzeyi (zemin veya insan çehresi), yüzeyin normaline göre yönelim sapmasını (yanağın muhataptan çevrilmesini), aralığı yüzey boyunca açılan çizgisel hattı, ise bu hat boyunca zemine doğru açılan derinlik fonksiyonunu (hendek ve oyuk) temsil eder. ise hem fiziksel hem ahlaki düzlemde ortaya çıkan kopuş ve ayrışma miktarını simgeler.