خمط

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: خ-م-طالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ١٢ · الآيات: ١ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».أكلرسلبدلعرضخمطأثلجننخَمْطٍعرمذوسدرقللشيأ

الجذرالصيغ ١الآيات ١السور ١المجاورة ١٢

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

خمط

خ - م - ط

جذر
  • الورود: ١
  • الآيات: ١
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ١٣

Hamt meyvesi zor yutulan, tadı acımsı olan sedire benzeyen bir ağaç demektir. Koruktur.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Hamt meyvesi zor yutulan, tadı acımsı olan sedire benzeyen bir ağaç demektir. Koruktur.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٥٣٥
باب الخاء والطاء والميم معهما ط خ م، خ ط م، م ط خ، خ م ط، م خ ط مستعملات طخم: الطُّخْمةُ: سواد في مقدم الأنف ومقدم الخَطْم، قال: وما أنتم إلا ظرابـيُّ قـصةٍ تَفاسَى وتَستَنْشي بآنُفِها الطُّخْمِ أي: لَطْخٌمن قذر. والظَّرِبانُ: شيء على خلقة الكلب صغير، والقصة: ناحية من الأرض، وهي أيضا وطن للجرذان. وكبشٌ أطخمُ: رأسه أسود وسائره أكدر. والأَطخَمُ: مقدم الخُرْطُوم في الإنسان والدابة. خطم: الخَطْمُ:
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٤٣٣
الخَمْطُ: ضربٌ من الأراك له حَمْل يؤكل. والخَمْطُ من اللبن: الحامض. وتَخَمَّطَ الفحلُ: هَدَرَ. وتَخَمَّطَ فلانٌ، أي تَغَضَّبَ وتكبَّر. ومنه قول السكيت: إذا ما تَسامَتْ للتَخَمُّطِ صيدُها وتَخَمَّطَ البحرُ، إذا التطم. وخَمَطْتُ الشاة أَخْمِطُها خَمْطاً، إذا نزعتَ جلدَها وشويتَها، فهي خَميطٌ. فإنْ نَزَعْتَ شعرها وشويتَها فهي سَميطٌ. والخَمْطَةُ: الخمرُ التي قد أخذتْ ريحَ الإدراك كريح التفاحِ،
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٧٬٣٧٩
خ ط م خطم ، خمط ، طخم ، مخط ، مطخ : مستعملة . طخم : قال الليث : الطُّخْمَةُ : اسمُ سواد في مقدَّم الأنفِ ، أو مُقدَّمُ الأنفِ ، أو مقدَّمُ الخَطْم . يقال : كبشٌ أَطْخَمُ : رَأْسُهُ أسودُ وسائرهُ كَدِرٌ . والأَطخَمُ : مقدَّمُ الخُرْطُوم في الدَّابة والإنسانِ ، وأنشد : وَمَا أَنْتُمو إلاَّ ظَرَابيُّ قِصَّةٍ تَفَاسَى وتَسْتَنْشِي بآنِفِهَا الطُّخْمِ قال : يَعْنِي لَطْخاً مِنْ قَذَرٍ . ابن السكِّيت _
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٨٬١٨١
(باب الخاء والميم وما يثلثهما في الثلاثي) (خمج) الخاء والميم والجيم يدلُّ على فتورٍ وتغيُّر. فالخَمَج في الإنسان: الفتور. يقال أصبَحَ فلانٌ خَمِجاً، أي فاتِراً. وهو في شعر الهُذَليّ([1]): * أخْشَى دُونَه الخَمَجَا([2]) * ويقولون خَمِجَ اللّحمُ، إذا تغيَّر وأرْوَحَ. (خمد) الخاء والميم والدال أصلٌ واحد، يدلُّ على سكونِ الحركة والسُّقوط. خَمَدَتِ النارُ خُموداً، إذا سكَنَ لَهبُها. وخَمَدَت
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٢٧
- الخمط: شجر لا شوك له، قيل: هو شجر الأراك، والخمطة: الخمر إذا حمضت، وتخمط: إذا غضب، يقال: تحمط الفحل هدر (انظر: المجمل 2/303).
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٢٦٤
خ م ط خمر خمطة‏:‏ حامضة‏.‏ ولبن خامط‏:‏ قارص متغير‏.‏ وتخمط الفحل‏:‏ هدر‏.‏ ومن المجاز‏:‏ تخمط الرجل‏:‏ تغضب وثار وأجلب‏.‏ وتخمط البحر‏:‏ زخر وإنه لخمط الأمواج‏.‏ وتخمط ناب البعير‏:‏ ظهر وارتفع‏.‏ قال أوس‏:‏ وإن مقـرم منا ذرا حدّ نابه تخمط فينا ناب آخر مقرم
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٤٬٢٧٤
قال اللّه عزّ وجلّ في قصة أَهل سبإٍ: وبدَّلْناهم بِجَنَّتَيْهِمْ جَنَّتَيْنِ ذَوَاتَيْ أُكُلٍ خَمْطٍ وأَثْلٍ؛ قال الليث: الخَمْطُ ضرب من الأَراكِ له حَمْل يؤْكل، وقال الزجاج: يقال لكل نبت قد أَخَذَ طَعْماً من مَرارة حتى لا يمكن أَكلُه خَمْطٌ، وقال الفراء: الخمط في التفسير ثَمَرُ الأَراكِ وهو البَرِيرُ، وقيل: شجر له شوْكٌ، وقيل: الخَمْطُ في الآية شجر قاتل أَو سمّ قاتِل، وقيل: الخَمْط الحَمْل
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٩٠
* خ م ط * * الخَمْطُ * ضرب من الأراك له حمل يُؤكل وقُرئ { ذواتي أُكُلٍ * خَمْطٍ * بالإضافة
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٥٬٥٨٩
خمط اللحم يخمطه خمطا: شواه، أو شواه فلم ينضجه. فهو خميط. وخمط الحمل، والشاة، والجدي يخمطه خمطا: سلخه ونزع جلده وشواه، فهو خميط. قال الجوهري: فإن نزع عنه شعره وشواه فسميط، وهذا قد يأتي بيانه في س م ط وإيراده هنا مخالف لصنيعه. وقوله شعره هكذا هو في نسخ الصحاح، ومثله في العباب واللسان، ووجدت في هامش نسخة الصحاح، صوابه: صوفه. وقال ابن دريد: خمطت الجدي، إذا سمطته وشويته، فهو خميط ومخموط. قال: وقال بعض
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٣٢٥
خَمْطٌ خَمْطٌ خمط The [kind of tree called] أَرَاك: (Bd in xxxiv. 15:) or a species of the اراك, having a fruit which is eaten: (Lth, S:) or the fruit of the اراك: (IB, K:) or any trees having no thorns: (IDrd, Bd, K:) or trees having thorns; cited from Fr; and by Z, in the Ksh, on the authority of A 'Obeyd: (TA:) or certain trees like the سِدْر, (K, TA,) the fruit of which is like the mulberry:
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٣٤١
خَمَطَ خَمَطَ U ( n. ac. خَمْط 1 , خُمُوْط 27 ), a. Had an agreeable smell, aroma ( wine, milk ). b. Roasted ( kid ). تَخَمَّطَ تَخَمَّطَ V , a. Was angry, wrathful. b. Roared. خَمْط خَمْط 1 , خَمْطَة 1t , a. Perfume, aroma, bouquet. خَمِيْط خَمِيْط 25 , a. Roasted whole ( kid ). خَمْطَرِيْر خَمْطَرِيْر a. Salt-water; brine.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ١٦٬١٧٥
خمط خَمَطَ - يَخْمِط ُ- خَمْط خَمَطَ - يَخْمِطُ + الشيء أو الكائن: يَحْمَضّ أو يُحَمِّض: يكون حامضاً ومز الطعم وغير ناضج: وهو في الثمر نقص النضج والاستواء، وفي اللبن والخمر التحميض، وفي فساد الطعام الطعم الحامض الميال للمرارة خَمْط: على وزن " فـَعـْل" اسم فعل " خَمَط َ - يَخْمِطُ ": وهو أيضاً بمعنى فاعل صفة مشبهة: حامض { وبدلناهم بجنتيهم
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١٢ (الإجمالي: ١٤)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. أثل

    الآيات المشتركة: ١ · Ilgın ağac demektir

  2. عرم

    الآيات المشتركة: ١ · Bent, yığıntı demektir

  3. سيل

    الآيات المشتركة: ١ · Sel demektir

  4. سدر

    الآيات المشتركة: ١ · Kiraz ağacı demektir

  5. بدل

    الآيات المشتركة: ١ · Bedr dolunay demektir

  6. عرض

    الآيات المشتركة: ١ · Ön dişler demektir

  7. قلل

    الآيات المشتركة: ١ · Az

  8. أكل

    الآيات المشتركة: ١ · Ekel pas demektir

  9. ذو

    الآيات المشتركة: ١ · Sahip

  10. جنن

    الآيات المشتركة: ١ · Bahçe demektir

  11. رسل

    الآيات المشتركة: ١ · Saçak demektir

  12. شيأ

    الآيات المشتركة: ١ · Şey

الآيات التي ورد فيها(١)

  1. فَأَعْرَضُوا فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ سَيْلَ الْعَرِمِ وَبَدَّلْنَاهُمْ بِجَنَّتَيْهِمْ جَنَّتَيْنِ ذَوَاتَيْ أُكُلٍ خَمْطٍ وَأَثْلٍ وَشَيْءٍ مِنْ سِدْرٍ قَلِيلٍ

    Ham

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökخمط
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerأثل, سدر, مرر, حمض
Zıt Kökعذب
Çekirdek Özet 1Kabuğun veya pürüzün soyulup sıyrılması; sütün, şarabın veya tadın keskinleşip ekşimesi ve acılaşması; kabarma ve taşkınlık
Çekirdek Özet 2Bereketli ve tatlı nimetlerin elden çıkması sonucu geriye kalan acı, kekremsi, boğazı yakan ve doyum sağlamayan mahsul
Çekirdek Özet 3Nimetin şükrü terk edildiğinde refah ve verimlilik düzeninin bozulup yerini tüketilmesi güç, acı ve sert koşullara bırakması
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca sıradan bir botanik tür adı sayarak ayetteki nimetin bozulması, tadın ekşimesi ve ceza-nimet dönüşümü boyutunu gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
خمBozulma, sönme, örtülme, mayalanma ve kimyasal başkalaşım yoluyla keskinleşme anlamı taşır; خمد sönüp yatışmayı, خمر örtüp mayalanmayı, خمص karnın çekilip boşalmasını ifade ederطÇekirdekteki örtülme ve mayalanma hareketini tat ve doku düzeyinde somut bir sertliğe, ekşiliğe, yakıcı kabarmaya veya kabuğun bütünüyle soyulup çıplak kalmasına dönüştürmüştür

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
خÇit veya duvar imgesinin ses yoğunlaşması (türetme imge); ayrılma, içe kapanma, yarılma veya dış etkiye maruz kalmaMaddenin kendi doğal sınırları içinde mayalanmasını veya kabuğunun yarılıp soyulmasını başlatır
مSu; akış, derinlik, sıvı ve özsuMeyvenin veya sıvının kendi özsuyundaki başkalaşımı ve kimyasal dönüşümü temsil eder
طSepet veya çark; sarma, içine alma, kuşatmaDönüşümün nesnenin bütün tadını ve tabiatını çepeçevre sarıp sert ve yakıcı bir karaktere büründürmesini sağlar
خمطSıvının veya özün kabuğunu/yapısını değiştirerek sertleşmesiMeyvenin veya sıvının içindeki suyun başkalaşıp kekremsi, acı ve keskin bir hal almasını ya da üzerindeki örtünün sıyrılıp açılmasını ifade eder

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamKesilen hayvanın derisinin yüzülüp pürüzsüzce kızartılması; sütün veya şarabın ekşiyip boğazı yakacak derecede keskinleşmesi; meyvesi acı veya kekremsi olan dikensiz çalı yahut ılgın benzeri çöl ağacı
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem şairi Evs b. Hacer bir beytinde devenin azı dişinin kabarıp ortaya çıkmasını ve taşkınlığı bu kökle betimler; beyit sözlüklerde gücün ve öfkenin taşkınlığı için şahit gösterilir
Erken Arapça kullanımKlasik rivayetlerde ve kabile dilinde denizin dalgalarının hiddetle kabarması veya son derece öfkeli, burnundan soluyan kimseden söz edilirken kullanılır; إذا تخمط جبار ثنوه إلى / ما يشتهون ولا يثنون إن خَمِطوا

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dillerinde خمط kökünün tam fonetik örtüşmeyle üç harfli bir soydaş biçimini tespit etmek güçtür; ancak kökün ikili çekirdeği olan خم unsuru ve buna bağlı biçimler genel Sami zemininde ekşime, mayalanma, sirkeleşme ve kabarma kavramlarıyla derin bir bağ gösterir. İbranice חָמֵץ (ḥamets) kökü ekşimeyi, mayalanmayı ve acılaşmayı; חֹמֶץ (ḥomets) ise sirkeyi ifade eder. Süryanice ܚܡܥ (ḥmʿ) veya ܚܡܨ (ḥmṣ) biçimleri de mayalanma, asitlenme ve burukluk alanına aittir. Arapçadaki خمط kökü, bu ilksel Sami mayalanma ve keskinleşme matrisinin sonuna katılan sert damak/dil sesi ile tat düzeyinde yakıcılığı, botanik düzeyde ise meyvenin boğazı yırtan kekreliğini ve acılaşmasını adlandıracak biçimde özelleşmiştir. Kökün ikinci ana ekseni olan sıyrılma ve derisiz kalma anlamı ise iç Arapça semantik genişlemenin bir sonucudur.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, Maqāyīs al-Lugha.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönÇift yönlü semantik çekirdekBir kolda soyulma ve dikensizlik, diğer kolda ise sütün ekşimesi, öfkenin kabarması ve buruk acılıkKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİkili çekirdek ortaklığıİbranice חמץ ve Süryanice ܚܡܨ köklerindeki mayalanma, asitlenme ve ekşime ile anlamca akrabadırGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik veya diğer ailelerde güvenilir bir dış bağ tespit edilememiştirVeri bulunamadı

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Brown-Driver-Briggs.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
خمطAnlamlıAcılaşma, soyulma, kabarmaMeyvesi kekremsi ağaç; sütün ekşimesi; öfke ve dalga taşkınlığıHedef kök; Kur'an'da geçer
خطمAnlamlıBurun, ön taraf, bağlamaBurna takılan yular, bir şeyin en uç ve ön noktasıÖn ve sert çıkıntı boyutuyla akrabadır; Kur'an'da geçmez
مخطAnlamlıÇekip çıkarma, sümkürmeBurundan sıvının hızla atılması, kılıcın kınından sıyrılmasıSıyrılma ve dışa fırlama yönüyle ortak çekirdek taşır; Kur'an'da geçmez
مطخAnlamlıÇalma, vurma, tatmaBir şeyi diliyle tatma veya hafifçe vurup sıyırmaTemas ve tatma bakımından zayıf semantik bağ; Kur'an'da geçmez
طخمAnlamlıBurun ucu karalığıBurun veya dudak ucundaki siyahlık, belirgin renk iziFiziksel uç nokta vurgusu taşır; Kur'an'da geçmez
طمخAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bağımsız kök kaydı yoktur

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
خمطMerkezBozulmuş tat ve bitkiTadı yenmeyecek kadar acı, buruk veya kekremsi olan çalı meyvesiNimetin bozulup lezzetsizleşmesini ifade eder
أثلKomşuMeyvesiz çöl ağacıOdunu yararlı fakat meyvesi olmayan ılgın ağacıخمط kökünden farklı olarak meyvesi acı değil, meyvesizdir
سدرKomşuDikenli çalı ağacıAz meyveli, dikenli ve yabani Arabistan kirazıAyette ıslah edilmemiş, yabani ve değersiz haliyle anılır
مررKomşuKatıksız acılıkGenel anlamda acı olma, saf zehirimsi buruklukخمط kökündeki ekşime ve meyve dokusu şartı aranmaz
حمضKomşuEkşilik ve asitlikDili ve boğazı yakan asidik ekşilikMeyve veya sütteki fermantasyon ekşiliğine odaklanır
عذبZıtTatlılık ve hoşlukİçimi ve yenmesi kolay, lezzetli, tatlı su veya gıdaخمط kökünün zıddı olarak damağa lezzet veren her türlü nimeti anlatır

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaخمطAcı ve kekremsi yemişYenilmesi güç, buruk, boğazı yakan sert ve yabani bitki meyvesiKesin
Latinceacerbus, amarusBuruk, kekre, ekşi, acıHam meyvenin boğazı buran ekşiliğini ve acılığını karşılar; ağaç türü anlamını içermezGüçlü
İngilizcebitter-thorn, acrid fruitAcı ve buruk yemişBoğazı yakan, lezzetsiz ve sert yabani mahsulü ifade ederGüçlü
Almancaherbe Frucht, BitterbuschKekremsi meyve, acı çalıOlgunlaşmamış, sert, kekre ve damağı buran yabani meyveyi anlatırGüçlü
Fransızcafruit âpre, buisson amerBuruk yemiş, acı çalıAğızda burukluk bırakan, kekre ve zevksiz bitkisel ürünü karşılarGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch, Lane's Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
خَمْطٍYabani, acı, kekremsi ve lezzetsiz mahsulSebe halkına verilen nankörlük cezasının tasviri; bereketli bahçelerin yerine çıkan bozulmuş ve değersiz bitki örtüsü (Sebe 34:16)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi ceza ve nankörlük bahsiNimetin mutlak yok edilmeyip tabiatının çirkinleştirilerek ceza olarak bırakılması (istidrac ve ceza tecellisi)Nimetin zıddına dönüşmesi
FıkıhVeri bulunamadıFıkhi hükümlere doğrudan konu olan bir terim niteliği taşımazVeri bulunamadı
TefsirSebe suresi 16. ayet tefsiriخمط kelimesinin bağımsız bir ağaç adı mı (erak ağacı) yoksa her türlü acı ve kekre meyvenin sıfatı mı olduğuSıfat ve tür ismi tartışması
HadisErak ve misvak rivayetleriHadis şerhlerinde misvak ağacı olan erakın acı meyvesi (berir) açıklanırken dilsel tanım olarak geçerMeyvenin buruk tadı

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİlahi ceza ve ibretKarşılık kanunuNankörlüğün somutlaşmasıNimete şükredilmediğinde nimetin kendi içinde bozulup acılaşacağını gösterirKesin
İlmiEkolojik bozulmaBiyolojik çoraklaşmaHabitat gerilemesiVerimli tarım alanlarının bakımsızlık ve taşkın sonrası yabani çalı formuna dönmesiGüçlü
SiyasiYönetim zaafıKamu düzeninin çöküşüAlt yapı tahribatıSeddin yıkılmasıyla organize sulama ve kamu düzeninin yerini ilkel hayata bırakmasıGüçlü
İktisadiÜretim daralmasıDeğersiz çıktıKatma değer kaybıYüksek getirili meyve ve ürünlerin yerini ticari değeri olmayan yabani bitkilerin almasıKesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerEntropi artışı ve faz dönüşümüDüzenli ve tatlı bir bileşiğin enerji/düzen kaybıyla asidik, ayrışmış ve kullanılamaz bir duruma geçmesiGüçlü
Beşeri bilimlerToplumsal yabancılaşma ve refah yozlaşmasıAşırı refahın etik temeli yitirmesiyle toplumsal ilişkilerin sertleşmesi, acılaşması ve zevksizleşmesiGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi yalnızca Arabistan coğrafyasına özgü, yerel ve nötr bir botanik çalı türü (erak ağacı) olarak daraltıp tercüme etmek
Kur'an içi daha geniş anlamخمط, sadece bir bitki türü değil; refahın, lezzetin ve verimliliğin bozulup yerine gelen acı, buruk, tüketimi fayda vermeyen her türlü kalitesiz mahsulü anlatan ahlaki ve ekolojik bir sonuç kavramıdır
Yanlış anlamanın doğuracağı hataSebe halkına verilen cezanın sadece bir coğrafi felaketten ibaret sanılması; nimetin nankörlükle kendi zıddına dönüşme yasasının gözden kaçırılması

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'da yalnızca bir defa geçmesine rağmen, ilahi cezanın fiziksel yokluktan ziyade "nimetin mahiyetinin bozulup değersizleşmesi" şeklinde tecelli ettiğini en somut şekilde belgeleyen kavramdır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Sebe kavminin kıssasını, nankörlük psikolojisini, Arim selini ve refah toplumlarının çöküş yasalarını anlatan ayetlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Cezanın her zaman gökten taş yağması veya toptan yok oluş şeklinde anlaşılmasını düzeltir; refahın kendi içinde acılaşarak sürmesinin de bir ceza olduğunu öğretir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamKabuğu soyulmuş, pürüzsüzleşmiş gövde; sütün veya şarabın asitlenerek ekşimesi; meyvesi acı, kekremsi ve lezzetsiz yabani çöl çalısı.
  • Soyut anlamNimetin değerini yitirmesi, lezzetin burukluğa ve yakıcılığa dönüşmesi; nankörlük sonucu düzenin bozulup sert ve yabani şartların hâkim olması.
  • Sistematik karşılıkİktisadi ve ahlaki yozlaşma sonucu verimli üretim sisteminin (cenneteyn) bozularak en alt düzeyde, katma değersiz ve acı bir çıktıyla (el-ukulu'l-hamt) ikame edilmesi.
  • LaTeX modeliT(N)=lim⁡S→0f(N)=K
  • LaTeX açıklamasıFormülde N meşru ve tatlı nimeti, S şükür ve adalet parametresini temsil eder. Şükür sıfıra yaklaştığında (lim⁡S→0), nimet fonksiyonu f(N) bir dönüşüme uğrar ve T işlemcisi aracılığıyla tatlılığını yitirerek K değerine, yani acı, yabani ve boğazı yakan خمط haline dönüşür. Bu model, kökün Kur'an'daki ceza-nimet diyalektiğini simgeler.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: خ