ذهل

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ذ-ه-لالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ١١ · الآيات: ١ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».أنسألهشددذوذهلرضعتَذْهَلُيومسكرعذبحملرأي

الجذرالصيغ ١الآيات ١السور ١المجاورة ١١

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

ذهل

ذ - ه - ل

جذر
  • الورود: ١
  • الآيات: ١
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ١٣

Zihin beyin parçası demektir. Sonra hafıza için kullanılmış (Hatırlama fonksiyonu olarak). N Lam’ a dönüşerek ilgilenmeme, meşgul olmama anlamına gelmiştir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Zihin beyin parçası demektir. Sonra hafıza için kullanılmış (Hatırlama fonksiyonu olarak). N Lam’ a dönüşerek ilgilenmeme, meşgul olmama anlamına gelmiştir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٦٢٣
باب الهاء والذال واللام معهما ه ذ ل، ذ ه ل مستعملان فقط هذل: الهُذْلُولُ من الأرض: ما ارتفع من تِلالٍ صغار. وجمعُهُ: هَذاليل قال: يَعْلو الهَذاليلَ ويَعْلو القَرْدَدا والهَوْذَلَةُ: القَذْف بالبَوْل، هَوْذَلَ ببَوْلِهِ: قَذَفَهُ. والهَوْذَلَةُ: اضطِرابٌ في العَدْو. وهَوْذَل السِّقاء يُهَوْذِل، إذا تمخّض وهُدَيلٌ: اسم قبيلة، ويُنْسَبُ إليها: هُذَليٌّ، وهُذَيْليٌّ . ذهل: الذُّهْلُول: الفَرَسُ
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٨٨
ذَهَلْتُ عن الشيء أَذْهَلأُ ذَهْلاً: نَسِيته وغَفَلْت عنه. وأَذْهَلَني عنه كذا. وفيه لغةٌ أخرى: ذَهِلَتْ بالكسر ذُهُولاً. قال اللِحياني: يقال: جاء بعد ذَهْلٍ من الليل ودَهْل، أي بعد هَدءٍ.
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٢٬٦٤١
ه ذ ل هذل ، ذهل استعمل من وجوهه : هذل ، ذهل . هذل : قال اللّيث : الهُذلول : ما ارتفع من الأرض من تلالٍ صِغارٍ ، وأنشد : يَعلُو الهَذالِيلَ ويعلو القرْدَدَا شَمِر ، عن ابن شُمَيل . الهُذلولُ : المكان الوَطِيءُ في الصَّحْراء لا يشعُر به الإنسان حتّى يُشرِف عليه ، قال جرير : كأنّ دياراً بين أسْنِمَةِ النَّقا وبين هَذا الليل البُحَيْرة مُصْحَفُ قال : وبُعدُه نحو القامة يَنْقاد ليلةً أو يوماً ،
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١٬٩٤٠
(باب الذال والهاء وما يثلثهما) (ذهب) الذال والهاء والباء أُصَيْلٌ يدلُّ على حُسْنٍ ونَضارة. من ذلك الذَّهبُ معروف، وقد يؤنَّث فيقال* ذَهَبة، ويجمع على الأذْهَاب([1]). والمَذَاهب: سُيورٌ تُموَّهُ بالذّهَب، أو خِلَلٌ من سُيوف. وكلُّ شيءٍ مموَّهٍ بذَهَبٍ فهو مُذْهَبٌ. قال قيس: أتعرِف رسماً كاطّرادِ المَذَاهِبِ *** لعَمْرَةَ وَحْشاً غيرَ مَوْقِف راكبِ([2]) ويقال رجلٌ ذَهِبٌ، إذا رأى مَعْدِنَ
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١١٩
- قال تعالى: ﴿يوم ترونها تذهل كل مرضعة عما أرضعت﴾ [الحج/2]، الذهول: شغل يورث حزنا ونسيانا، يقال: ذهل عن كذا وأذهله كذا.
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٢١٨
ذ ه ل ذهـل عـن الأمـر ذهولاً وهو ذاهل عنه إذا تناساه عمداً أو شغل عنه‏.‏ وأذهلني عنه كذا‏.‏ وما أذهلك عن حاجتي‏!‏ ولي مشاغل ومذاهل‏.‏ ورجل وفرس ذهلول‏.‏ قال‏:‏ أتته على الجرد الذهاليل فوقها دروع سليمان لها ومغافره
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٬٠٣٠
الذَّهْل: تَرْكُكَ الشيءَ تَناساه على عَمْد أَو يَشْغَلك عنه شُغْلٌ، تقول: ذَهَلْت عنه وذَهِلْتُ وأَذْهَلَني كذا وكذا عنه؛ وأَنشد: أَذْهَلَ خِلِّي عن فِراشِي مَسْجَدُهْ وفي التنزيل العزيز: يوم تَذْهَلُ كلُّ مُرْضِعة عما أَرضعت؛ أَي تَسْلُو عن ولدها. ابن سيده: ذَهَل الشيءَ وذَهَل عنه وذَهِلَه وذَهِل، بالكسر، عنه يَذْهَل فيهما ذَهْلاً وذُهُولاً تركه على عَمْد أَو غَفَل عنه أَو نَسِيَه لشُغُل، وقيل:
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٨٣
* ذ ه ل * * ذَهَلَ * عن الشيء نسيه وغفل عنه وبابه قطع وذَهِلَ أيضا بالكسر * ذُهُولا
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٢٬٤٢٥
ذهله، وعنه، كمنع، ذهلا، وذهولا، بالضم: تركه على عهد، كذا في النسخ، والصواب: على عمد، كما هو نص المحكم، أو نسيه لشغل، وفي التهذيب: الذهل: تركك الشيء تناساه على عمد، أو يشغلك عنه شغل، أو هو، أي الذهول السلو، وطيب النفس عن الإلف، قال الله تعالى: يوم ترونها تذهل كل مرضعة عما أرضعت وقال الراغب: الذهول شغل يورث حزنا ونسيانا. وقال اللحياني: يقال: جاء بعد ذهل من الليل، ويضم، وهذه عن ابن دريد: أي ساعة
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬٤٠٦
ذَهَلَ عَنْهُ 1 ذَهَلَ عَنْهُ ذ , (JK, S, Msb, K,) aor. ذَهَلَ , (S, K,) inf. n. ذَهْلٌ, (JK, S,) or ذُهُولٌ, (Msb,) or both; (K;) and ذَهِلَ, (S, Msb,) aor. ذَهَلَ , (Msb,) inf. n. ذُهُولٌ; (S;) He forgot it, or neglected it; (S;) he was, or became, unmindful of it; (S, Msb:) or he neglected it intentionally; (JK, T, M, K, * TA; عَلَى عَهْدٍ in the K being a mistake for على عَمْدٍ, as in the [JK
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٣٦٨
ذَهَلَ ذَهَلَ A ( n. ac. ذَهْل 1 , ذُهُوْل 27 ) a. [ 'An ], Forgot, overlooked; neglected. ذَهِلَ ذَهِلَ A ( n. ac. ذُهُوْل 27 ), a. Was confused, startled, astounded. أَذْهَلَ أَذْهَلَ IV a. [ acc. & 'An ], Caused to neglect, overlook. اِنْذَهَلَ اِنْذَهَلَ VII , a. Was confused, startled, astounded. ذَهْل ذَهْل 1 , ذُهْل 3 , a. First part of the night.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٧٬١٤٠
ذهل ذَهِلَ - يَذْهَلُ (ذَهَلَ - يَذْهَلُ) ذَهِلَ - يَذْهَلُ (ذَهَلَ - يَذْهَلُ) + كائن + عن أمر أو شيء أو كائن: يغفل عنه فلا يعيه ولا يشعر به بوضوح: تنخفض بشدة قدرة تركيز تفكيره ووعيه تجاه ما حوله من مؤثرات سمعية وبصرية واجتماعية، ولكنه لا يفقدها بكاملها، بل يبقى جزء قليل منها، وذلك بسبب تعرضه لشدة نفسية تتميز بخوف أو رعب شديدين، أو بسبب وضع
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١١ (الإجمالي: ١٦)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. رضع

    الآيات المشتركة: ١ · Rda (re,dat,ayn) memede biberon, süt

  2. سكر

    الآيات المشتركة: ١ · Sükker seyrek taneli üzüm salkımı demektir

  3. وضع

    الآيات المشتركة: ١ · Koyar

  4. حمل

    الآيات المشتركة: ١ · Haml: İple yüklenen yük demektir

  5. شدد

    الآيات المشتركة: ١ · Sicim bağıdır

  6. ذو

    الآيات المشتركة: ١ · Sahip

  7. رأي

    الآيات المشتركة: ١ · Raye bir yere konmuş, oranın özelliğini gösteren işaret…

  8. أنس

    الآيات المشتركة: ١ · Ok tan yayın iç tarafna üns, dış tarafına vahş denemektedir

  9. عذب

    الآيات المشتركة: ١ · Su yosunudur

  10. يوم

    الآيات المشتركة: ١ · “Yemm” durgun akan su demektir

  11. أله

    الآيات المشتركة: ١ · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

الآيات التي ورد فيها(١)

  1. يَوْمَ تَرَوْنَهَا تَذْهَلُ كُلُّ مُرْضِعَةٍ عَمَّا أَرْضَعَتْ وَتَضَعُ كُلُّ ذَاتِ حَمْلٍ حَمْلَهَا وَتَرَى النَّاسَ سُكَارَى وَمَا هُمْ بِسُكَارَى وَلَكِنَّ عَذَابَ اللَّهِ شَدِيدٌ

    İhmal eder

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökذهل
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerنسي, غفل, سهو
Zıt Kökذكر
Çekirdek Özet 1Şiddetli bir meşguliyet, dehşet veya sarsıntı sebebiyle bir şeyi farkında olmadan veya irade dışı terk etmek
Çekirdek Özet 2Büyük bir kıyamet dehşeti ve şoku karşısında fıtri ve en güçlü bağların dahi zihinden silinip kopması
Çekirdek Özet 3Algı ve dikkat kapasitesini aşan baskın bir etkenin, varlığın asli önceliklerini askıya alması
Kritik Hata RiskiKökü basit ve sıradan bir «ihmal etmek» veya «unutmak» sayarak, arkasındaki dehşet ve şok kaynaklı zihinsel kopuşu göz ardı etmek

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
ذهZihnin veya varlığın bir yöne doğru akması, gitmesi, yerinden çözülüp uzaklaşması; nitekim ذهب kökünde fiziki veya manevi olarak bütünüyle çekilip gitme hali görülürلÇoban değneği ve bağlama/yöneltme imgesi taşıyan harfin eklenmesiyle bu çözülme ve gidiş, zihnin başka bir meşguliyet veya dehşet verici etken tarafından çekilip asıl nesnesinden zorla koparılması anlamına özelleşmiştir

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
ذKapı piktogramının ikizi; keskinleşmiş sınır, ayrılma noktası ve eşik geçişi (türetme imge)Dikkat veya bilincin üzerinde durduğu mevcut eşikten aniden başka bir tarafa yönelmesini temsil eder
هKollarını kaldırmış insan; dikkat çekme, ani ortaya çıkış, sarsıntı ve nefesBilinci aniden kaplayan, şaşkınlık ve dehşet uyandıran baskın bir olayın patlak vermesini simgeler
لÇoban değneği, üvendire; yöneltme, çekme, bağlamaZihinsel dikkatin ve bağın irade dışı olarak başka bir odağa zorla sevk edilmesini anlatır
ذهلEşikten ani bir sarsıntı ve dehşetle kopup dikkatin başka bir baskın odağa çekilmesiİnsanın en kuvvetli fıtri bağını bile unutturacak derecede sarsıcı bir etkenle bilincin yerinden uğraması hareketidir

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir kimsenin zihnini kaplayan şiddetli bir telaş, keder veya sarsıntı yüzünden önündeki işi veya yanında bulunanı tamamen unutup terk etmesi; ayrıca gecenin zihni meşguliyetlerden soyutlayan ve nesneleri örten sakin bir parçasını ifade etmek üzere gece vakti için kullanılmıştır
Cahiliye şiiri kullanımıCahiliye şiirinde ve erken kabile adlandırmalarında kök, hızlı ve çevikliğiyle dikkati dağıtan, rüzgâr gibi akıp giden at için sıfat olarak ve kabile ismi olarak yer bulmuştur; Ebû Cehme ez-Zühlî'ye ait beyitte gecenin geçen bir parçası bu kökle anılmıştır: مَضَى من الليل ذَهْلٌ، وهي واحدةٌ، / كأَنَّها طائرٌ بالدَّوِّ مَذْعُور
Erken Arapça kullanımErken dönemde insanın derin bir meşgale veya ibadet vecdi sebebiyle yatağını ve yakınını terk etmesini anlatmak üzere kullanılmıştır; nitekim erken şahitte bir kimsenin mescitteki meşguliyetinin yatağını unutturması şöyle ifade edilmiştir: أَذْهَلَ خِلِّي عن فِراشِي مَسْجَدُهْ

المصدر Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha ve Kitābü’l-ʿAyn.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dilleri ailesinde ذهل kökü, zihinsel süreçlerin, dikkatin ve algının başka bir baskın uyaran tarafından saptırılması veya dağıtılması anlam alanında özelleşmiş görünmektedir. Batı Sami ve Güney Sami dillerinde doğrudan bu ses dizilişiyle yaygın bir ortak miras kökünden ziyade, Arapça içinde zihnin canlılığı ve tutuculuğunu ifade eden diğer köklerle fonetik bir akrabalık gösterir. Kökün ilk iki konsonantı olan zihinsel odak ve akış çekirdeği, zihnin nesneleri kavrama gücünü temsil eden biçimlerle ortak bir semantik matrise dayanır; ancak ذهل formunda üçüncü harfin katılımıyla zihnin bu fonksiyonunu dehşet, şaşkınlık veya harici bir meşguliyet sebebiyle yitirmesi durumuna dönüşmüştür. Süryanice ve İbranice gibi dillerde benzer şaşkınlık ve dikkat kaybı durumları farklı ses dizilimleriyle karşılanmakta olup, bu üçlü yapının Arapça sahasında dehşet kaynaklı unutuşu karşılayan çok özgül bir morfo-semantik gelişim gösterdiği tespit edilmektedir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab ve David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönذه kök ailesi ile ذهن ve ذهب ilişkisiZihnin akıp gitmesi, gücünü ve algısını başka bir yöne tahsis ederek asıl nesnesinden kopması yönünde bir semantik derinleşmedirGüçlü
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney ve Batı Sami algı/şaşkınlık alanıŞiddetli harici uyarana bağlı dikkat kayması ve unutma manasında Arapça içi özelleşme baskındırMuhtemel
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik dillerin diğer kollarında bu üçlü konsonant yapısıyla doğrudan doğrulanmış soydaş tespit edilememiştirVeri bulunamadı

المصدر Brown-Driver-Briggs ve Maqāyīs al-Lugha.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
ذهلAnlamlıŞiddet ve dehşetle unutmak, terk etmekZihnin karşılaştığı sarsıcı bir etkenle asıl bağından kopmasıHedef kök; Kur'an'da geçer
ذلهKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıSözlüklerde mühmel kabul edilmiştir
هذلAnlamlıKüçük tepeler, yükseltilerYerden yükselen küçük tümsekler ve engebeler; Kitābü'l-Ayn'da kullanımda olduğu belirtilmiştirKur'an'da geçmez
هلذKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıSözlüklerde mühmel kabul edilmiştir
لذهKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıSözlüklerde mühmel kabul edilmiştir
لهذKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıSözlüklerde mühmel kabul edilmiştir

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
ذهلMerkezDehşet ve baskın meşguliyetle unutuşBilinci sarsan harici bir şok ve dehşet sebebiyle en kuvvetli bağın dahi irade dışı terk edilmesiHedef köktür; şok etkisiyle oluşan bilinç kopmasıdır
نسيKomşuHafızadan silinme, unutmaZihinde bilginin korunmaması, hatırlama yetisinin zayıflığı veya koruma zaafıİçsel hafıza zayıflığı veya zamanla silinmeyi öne çıkarır
غفلKomşuDikkatsizlik, aymazlıkVarlığı bilinen ve hatırlanan bir hakikate bilerek veya umursamazlıkla sırt dönme haliDehşet baskısı olmaksızın dikkatin gevşemesidir
سهوKomşuDalgınlık, yanılmaBir işle uğraşırken dikkatin anlık olarak dağılması ve farkında olmadan yanılmaHafif dalgınlıktır; köklü bir dehşet veya şok içermez
ذكرZıtHatırlama, bilinci diri tutmaBir bilginin veya bağın zihinde sürekli hazır, uyanık ve etkin tutulmasıZihnin odaklandığı bağı her türlü etkene karşı muhafaza etmesidir

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaذهلDehşetle unutmakZihnin baskın bir dehşet karşısında en temel bağını dahi terk etmesiKesin
Latincestupere, oblivisci per terroremŞaşkınlıktan donakalmak, dehşetle unutmakŞok sebebiyle zihnin işlevini kaybetmesini karşılar; ancak fıtri şefkat bağının kopmasını tek başına vermezGüçlü
İngilizceto be oblivious from shock, to be distracted by terrorDehşet sebebiyle kendinden geçmek, şokla unutmakDışsal bir şok etkisiyle dikkatin tamamen silinmesini ifade eder; anne-çocuk bağındaki fıtri bağı dolaylı anlatırGüçlü
Almancavor Entsetzen vergessen, durch Schock vernachlässigenDehşetten ötürü unutmak, şokla savsaklamakŞok etkisiyle bilincin odağını yitirmesini karşılar; fıtri reflekslerin iptali nüansını korurGüçlü
Fransızcaoublier sous le choc, être distrait par l'effroiŞok altında unutmak, dehşetle ilgisiz kalmakSarsıcı bir korku karşısında dikkatin dağılmasını ve bağın kopmasını yansıtırGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary ve Lane’s Arabic-English Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
تَذْهَلُKıyamet sarsıntısının dehşetiyle en temel fıtri şefkat bağını ve emzirmeyi unutup terk etmekKıyamet saatinin sarsıntısının büyüklüğünün ve insan psikolojisi üzerindeki mutlak şok edici etkisinin tasviri; Hacc 22:2

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamEşrâtü's-sâa ve haşir ahvaliKıyamet gününün dehşetinin mükellefiyet ve irade üzerindeki sarsıcı tesiri; korkunun akıl ve idraki nasıl zail ettiği meselesiİnsani iradeyi ve fıtri refleksleri felç eden mutlak korku hali
FıkıhEhliyet arızaları ve cebir haliZühl halinin, yani aşırı korku ve şok anında kişinin ehliyet ve iradesinin hukuki geçerliliğiİradeyi sakatlayan zihinsel ve psikolojik baskı boyutu
TefsirKıyamet tasvirlerinin belagat boyutuAyette anne yerine emziren kadın sîgasının seçilerek, bağın en sıcak ve canlı olduğu anda kopuşun vurgulanmasıEn güçlü sevgi ve koruma bağının dehşet karşısında anında çözülmesi
HadisAhiret ahvali ve büyük fitnelerKıyamet ve fitne ortamlarında insanların birbirini ve en yakınlarını unutacağı sahnelerin anlatımıHarici sarsıntının içsel bilinci bütünüyle dağıtması

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniUhrevi hesap ve haşirMutlak uyanış karşısında dünyevi bağların sıfırlanmasıAsli hakikatle yüzleşme anında ikincil tüm bağları zihinden düşürmeKesin
İlmiBilişsel kapasite ve aşırı yüklenmeBilişsel körlük ve şok kaynaklı dikkat çöküşüAlgı kapasitesini aşan baskın bir uyaranın mevcut tüm süreçleri durdurmasıGüçlü
SiyasiBüyük toplumsal buhranlar ve savaşlarSosyal bağların ve himaye mekanizmalarının çöküşüKrizin büyüklüğü karşısında kurumsal ve toplumsal koruma reflekslerinin felce uğramasıGüçlü
İktisadiPanik, çöküş ve finansal krizlerPanik kaynaklı rasyonel önceliklerin terk edilmesiPiyasayı sarsan ani bir şok karşısında en temel varlıkların ve tasarrufların gözden çıkarılmasıMuhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerSistem kilitlenmesi veya aşırı yük kesintisi (interrupt overload)Bir işlemcinin veya devrenin, sınırları aşan ani ve çok yüksek bir girdi sinyali alması sebebiyle sürmekte olan temel operasyonları derhal durdurup askıya alması yapısıyla örtüşürGüçlü
Beşeri bilimlerTravmatik şok disosiasyonu (dissociation)Bireyin baş edemeyeceği kadar ağır bir travma ve dehşet anında bilincin en temel koruyucu bağları ve kimliksel bağları geçici olarak devre dışı bırakması olgusuyla birebir örtüşürKesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi basit bir «unutmak», «ihmal etmek» veya «boş vermek» gibi hafif ve iradi bir gevşekliğe indirgemek
Kur'an içi daha geniş anlamİnsanın en kuvvetli, biyolojik ve fıtri şefkat bağını dahi parçalayan, bilinci yerinden söken kozmik bir dehşetin sonucu olan zihinsel çözülüş
Yanlış anlamanın doğuracağı hataHacc 22:2 ayetindeki tasviri sıradan bir dikkatsizlik sanmak; oysa ayet, annenin kucağındaki yavrusunu bile algılayamaz hale geldiği mutlak bir varoluşsal sarsıntıyı anlatmaktadır

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın dehşet ve korku psikolojisini nasıl en somut fıtri sahnelerle anlattığını, soyut bir korku kavramı yerine annenin emzirdiği yavrusunu unutması gibi sarsıcı bir sahneyle zihne kazıdığını gösterir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Kıyamet saatinin dehşetini, kozmik altüst oluşu ve insanın dünyevi güven kaynaklarından tamamen soyutlandığı ahiret sahnelerini anlatan ayet grubunda belirleyicidir
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Ahiretin dehşetinin yalnızca fiziki bir yıkım olduğu zannını düzeltir; asıl büyük yıkımın insan bilincinde, algısında ve en derin fıtri bağlarında meydana gelen çözülme olduğunu ortaya koyar

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBüyük bir dehşet, keder veya sarsıcı meşguliyet sebebiyle zihnin elindeki en kıymetli bağı ve nesneyi irade dışı terk edip unutması.
  • Soyut anlamBir sisteme veya bilince etki eden harici şokun büyüklüğü karşısında, sistemin en temel fıtri reflekslerini ve koruma kanallarını askıya alması.
  • Sistematik karşılıkAlgı ve dayanıklılık eşiğini aşan nihai sarsıntı anında, mevcudatın sahip olduğu tüm ikincil ve tabii bağların sıfırlanıp bilincin tekil bir dehşet odağına kilitlenmesi.
  • LaTeX modeliS(t)≫θ  ⟹  lim⁡S→∞B(t)=0
  • LaTeX açıklamasıFormülde S(t) zamana bağlı harici şok veya dehşet şiddetini, θ bilincin veya sistemin fıtri koruma eşiğini, B(t) ise en güçlü fıtri bağı (annedeki şefkat ve emzirme bağı) temsil eder. Şok şiddeti eşik değeri aştığında (S≫θ), şokun büyüklüğü karşısında fıtri bağın sıfıra yaklaşarak tamamen çözüldüğü ve zihnin o bağı terk ettiği sembolize edilmektedir.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ذ