نسي

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ن-س-يالصيغ: ٣٣ · الجذور المجاورة: ٦١ · الآيات: ٣٧ · السور: ٢٠؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».حوتوثقأَنْسَانِيهُوَتَنْسَوْنَعفوفَأَنْسَاهُمْنسيفَنَسِيَذكرأخذنَسِيتُمْحظظفسقنَسُواسبل

الجذرالصيغ ٣٣الآيات ٣٧السور ٢٠المجاورة ٦١

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

نسي

ن - س - ي

جذر
  • الورود: ٤٥
  • الآيات: ٣٧
  • الصيغ: ٣٣
  • المعاجم: ٩

Çadırın kurulduğu yer demektir.المزيد ›

تشمل هذه الصفحة أيضًا الكتابات: نسى

ملاحظاتي

المعاجم(٩)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Çadırın kurulduğu yer demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٤٬٧٧٦
باب السين والنون و و ا ي ء معهما س ن و، ن س و، ن و س، و س ن، س ي ن، ن س ي، ن س أ، أ س ن، أ ن س مستعملات سنو: السّانيةُ: النّاقة يُسقَى عليها للأرضين. سَنَتِ السّانية تَسْنُو سُنُوّاً وسِناية، إذا اسْتَقَتْ. وسَنَوْتُ الماءَ سُنُوّاً وسِناوة. والسّانية: اسم الغرْب وأَداته، والجميعُ: السّواني. والسّحابُ يسنو المطر، والقَوْمُ يستنون، إذا اسْتَنَوْا لأنفسهم، قال رؤبة: بأيّ غربٍ إذ غَرَفْنا نستني
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٩٬٨٧٤
س ن ( و ا ى ء ) سنا ، وسن ، نوس ، نسي ، أسن ، أنس ، نسأ ، سان : ( مستعملة ) . سنا : قال الليث : السّانِيَة جمعُها السَّوانِي : ما يُسقَى عليه الزُّروع والحيوانُ من كبيرٍ وغَيره . وقد سَنَتِ السّانية تَسْنُو سُنُوّاً : إذا استَقَت وسِنايَةً وسِنَاوَة . قال : والسَّحاب يَسْنُو المطر والقومُ يَسْتنون : إذا أسنَتوا لأنفسهم ، قال رؤبة : بأيِّ غَرْبٍ إذ عرفنا نَسْتَنِي ابن هانىء عن أبي زيد : سَنَت
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٨٬٠٥٨
(باب النون والسين وما يثلثهما) *(نسع) النون والسين والعين كلمةٌ تدلُّ على جَدْل الشَّيء. فالنِّسْع: سَير مضفورٌ كهيئة أعِنَّة البِغال. ويقال للعُنق الطَّويلِ ناسِعٌ، كأنَّه طُوِّلِ وجُدِلَ جَدْلاً. والمِنسعة: الأرض السريعة النَّبتِ بطُول نَبْتِها وبَقْلها. (نسغ) النون والسين والغين أصلٌ يدلُّ على غَرْزِ شيءٍ بشيءٍ. ونَسغَ الخُبْزةَ: غرزَها بريش الطّائر: وهي المِنْسَغة. ونَسغَت الواشمةُ: غرزَتِ
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٬٨٠٣
المدخل: نسى- النسيان: ترك الإنسان ضبط ما استودع؛ وإما لضعف قلبه؛ وإما عن غفلة؛ وإما عن قصد حتى ينحذف عن القلب ذكره، يقال: نسيته نسيانا. قال تعالى: ﴿ولقد عهدنا إلى آدم من قبل فنسي ولم نجد له عزما﴾ [طه/115]، ﴿فذوقوا بما نسيتم﴾ [السجدة/14]، ﴿فإني نسيت الحوت وما أنسانيه إلا الشيطان﴾ [الكهف/63]، ﴿لا تؤاخذني بما نسيت﴾ [الكهف/73]، ﴿فنسوا حظا مما ذكروا به﴾ [المائدة/14]، {ثم إذا خوله نعمة منه نسي ما كان يدعو إليه من
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٣٤٩
ن س ي رأيتُ نُسَيَّةً ونُسَيَّاتٍ ونَسِيتُه وتناسيتُه، وأنسانيه الشيطان ونسّانيه‏.‏ وناساه العداوة‏.‏ وشيء منسيّ وتركته نسياً من الأنساء‏.‏ وتتبّعوا أنساءكم‏.‏ ورجل نسّاء وامرأة نسيٌّ‏.‏ قال‏:‏ ونسيت وصاته وهي نسيّ وضربته فنسيته‏:‏ أصبت نساه وهو منسيٌّ‏.‏ ومن المجاز‏:‏ نسيت الشيء‏:‏ تركته ‏"‏ نسوا الله فنسيهم ‏"‏ وكرمك ينسّى كرم البرامكة‏.‏
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٠٬٨٦٥
: ( ي *!نَسِيَهُ ) ، كرَضِيَ ؛ وإنَّما أَطْلَقه عن الضَّبْط لشُهْرتِه ؛ *!يَنْساه ( *!نَسْياً *!ونِسْياناً *!ونِسايَةً ، بكسْرهنَّ ، *!ونَسْوَةً ) ، بالفتح ، كذا مُقْتضَى سِياقِه ؛ ووُجِدَ في نسخ ، المُحْكم بالكَسْر أَيْضاً ، وكذا في التكْملَةِ بالكَسْر أَيْضاً ، وأنْشَدَ ابنُ خَالَويه في كتابِ اللغاتِ : فلَسْت بصَرَّام ولا ذِي مَلالةٍ ولا *!نِسْوةٍ للعَهْدِ يا أُمَّ جَعْفَرِ ( ضِدُّ حَفِظَه )
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٦٧٩
نَسِي نَسِي A ( n. ac. نَسًى [ 4 ] ), a. Had a pain in the tendon of the heel. b. ( n. ac. نَسْي [ نَسْي 1 ]), Hurt, wounded in the tendon of the heel. نَسْوَة نَسْوَة [ 1t ], a. Draught of milk. b. see نَسِيَ نَسْي 1tU . نِسْوَة نِسْوَة [ 2t ], a. see 3t . نِسْوِيّ نِسْوِيّ [ 2yi ], a. Feminine; womanly. b. Effeminate, womanish. نَسْوَة نَسْوَة [ 3t ], a. Women; females. نَسًا
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٣٤٬٤٨٣
نسي نَسِيَ - يَنْسَى - نَسْي - نسِيٌّ - نَسِيَّاً - مَنْسيّ - مَنْسِيَّاً - أَنْسَى - يُنْسِي نَسِيَ - يَنْسى + كائن + شيئاً أو علماً: ينكره ولا يتعرف عليه فلا يتعامل معه نَسِيَ - يَنْسى + كائن + علماً (معلومة أو خبراً): ينكره ولا يتعرف عليه فلا يتعامل معه: لا يستطيع ولايقدر أن يتعرف على شيء، فينكر وجوده أو صوابه، ولا يقبل أنه قد مر عليه
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٣٣)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٦١ (الإجمالي: ٢٣٣)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. ذكر

    الآيات المشتركة: ١٢ · Zikr : Yay görevi gören ağaç dal parçasıdır

  2. أخذ

    الآيات المشتركة: ١٠ · İhaze göl gibi suyun toplandığı yer yani birikintidir veya…

  3. حوت

    الآيات المشتركة: ٢ · Balık demektir

  4. حظظ

    الآيات المشتركة: ٢ · Huzve atışlardaki hedef demektir

  5. عفو

    الآيات المشتركة: ٣ · Affetti

  6. شطن

    الآيات المشتركة: ٤ · Şetan, kuyudan su çekilen uzun iptir

  7. فسق

    الآيات المشتركة: ٣ · Fısk (sin) Ceviz ve benzeri yemişlerin dış kabuğunun…

  8. يوم

    الآيات المشتركة: ٨ · “Yemm” durgun akan su demektir

  9. يدي

    الآيات المشتركة: ٤ · El ve kol demektir

  10. قبل

    الآيات المشتركة: ٦ · Önce

  11. وثق

    الآيات المشتركة: ٢ · Anlaşma

  12. سبل

    الآيات المشتركة: ٤ · Biribirini kesen yoldur

الآيات التي ورد فيها(٣٧)

  1. فَلَمَّا نَسُوا مَا ذُكِّرُوا بِهِ فَتَحْنَا عَلَيْهِمْ أَبْوَابَ كُلِّ شَيْءٍ حَتَّى إِذَا فَرِحُوا بِمَا أُوتُوا أَخَذْنَاهُمْ بَغْتَةً فَإِذَا هُمْ مُبْلِسُونَ

    Unuttular

  2. الَّذِينَ اتَّخَذُوا دِينَهُمْ لَهْوًا وَلَعِبًا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا فَالْيَوْمَ نَنْسَاهُمْ كَمَا نَسُوا لِقَاءَ يَوْمِهِمْ هَذَا وَمَا كَانُوا بِآيَاتِنَا يَجْحَدُونَ

    Unuttular

  3. فَلَمَّا نَسُوا مَا ذُكِّرُوا بِهِ أَنْجَيْنَا الَّذِينَ يَنْهَوْنَ عَنِ السُّوءِ وَأَخَذْنَا الَّذِينَ ظَلَمُوا بِعَذَابٍ بَئِيسٍ بِمَا كَانُوا يَفْسُقُونَ

    Unuttular

  4. … بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمُنْكَرِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمَعْرُوفِ وَيَقْبِضُونَ أَيْدِيَهُمْ نَسُوا اللَّهَ فَنَسِيَهُمْ إِنَّ الْمُنَافِقِينَ هُمُ الْفَاسِقُونَ

    Unuttular

  5. قَالُوا سُبْحَانَكَ مَا كَانَ يَنْبَغِي لَنَا أَنْ نَتَّخِذَ مِنْ دُونِكَ مِنْ أَوْلِيَاءَ وَلَكِنْ مَتَّعْتَهُمْ وَآبَاءَهُمْ حَتَّى نَسُوا الذِّكْرَ وَكَانُوا قَوْمًا بُورًا

    Unuttular

  6. … يَضِلُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيدٌ بِمَا نَسُوا يَوْمَ الْحِسَابِ

    Unuttular

  7. وَلَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنْسَاهُمْ أَنْفُسَهُمْ أُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ

    Unuttular

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökنسي
YapıÜçlü
Özel Durumİlletli (nâkıs / yâî)
Bağlamsal Yakın Köklerسهو, غفل, ترك
Zıt Kökذكر
Çekirdek Özet 1Bir şeyin zihinden silinmesi, göç yerinde bırakılan değersiz eşya gibi arkada terk edilip ihmal edilmesi
Çekirdek Özet 2İlahi vahyi, ahdi ve hesabı bilinçli bir biçimde arkaya atma ve bunun sonucunda ilahi rahmetten mahrum bırakılma
Çekirdek Özet 3Hafıza kaybı düzeyindeki beşeri zaaf ile iradi terk ve iltimassız bırakılma arasındaki sorumluluk ayrımı
Kritik Hata RiskiKökün Kur'an'daki bütün kullanımlarını yalnızca biyolojik ve zihinsel dalgınlık sayarak iradi terki ve ilahi cezalandırma boyutunu yok saymak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
نسHafifleme, dökülme, geride kalma, koparak ayrılma ve bir bütünden sıyrılarak uzaklaşmaيÇekirdeğin sunduğu dökülme ve geride kalma eylemini, zihinsel bilincin ve iradi bağın koparak nesnenin büsbütün unutulması ve terk edilmesi yönünde özelleştirmiştir; nitekim aynı çekirdeği taşıyan نسخ bir hükmün yerini başkasına bırakması, نسف rüzgârın savurup dağıtması, نسأ ise arkaya erteleme hareketini anlatır.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
نFiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkBilincin ve canın süreklilik arz eden akışı ve dikkatin yönelimi
سDiken, destek; tutunma, dayanma, korumaZihnin bilgiye veya nesneye olan tutunması, sabitleyici bağı ve dayanağı
يEl ve kol; iş, yapma, uzanmaTutunmayı somutlaştıran iradi eylem, elden çıkarma veya arkaya bırakma hareketi
نسيDesteğin elden kayması ve akışın kopmasıZihnin tutunduğu nesneden elini çekmesi, bağın gevşeyip desteğin düşmesi ve nesnenin geride bırakılarak unutulup gitmesi hareketidir.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamGöç eden kabilenin konak yerinden ayrılırken geride unuttuğu, düşürdüğü veya değersiz görerek bıraktığı ip, çubuk, bez parçası gibi döküntü eşyalar (en-nisy). Ayrıca bacağın arkasından topuğa inen ve his kaybında bacağı sürükleten siyatik damarı (ırku'n-nesâ).
Cahiliye şiiri kullanımıŞenferâ el-Ezdî el-Lâmiye kasidesinde iffetli ve vakur bir kadının yere bakarak yürümesini tasvir ederken kökü geride düşürülmüş eşya arama anlamında kullanır: كأنَّ لها في الأرض نِسياً تقُصُّه / على أمِّها وإنْ تكلِّمْك تَبْلَِتِ
Erken Arapça kullanımGöçebelerin konak yerini terk ederken dökülen eşyaları aramaları için söylenen darb-ı mesel haline gelmiş تتبَّعوا أنساءكم (geride unuttuğunuz değersiz eşyalarınızı arayıp toplayın) ifadesi.

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, Asās al-Balāgha, Şenferâ Divanı.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça نسي kökü, Batı ve Güney Sami dillerinde zihinsel unutma, hafızadan silinme ve ihmal etme anlam alanıyla doğrudan örtüşen köklü bir semantik mirasa dayanır. İbranicede n-š-y (נשה) kökü hem bir şeyi unutmak, hafızadan çıkarmak hem de alacaklının borcu ertelemesi veya arkaya atması bağlamlarında mevcuttur. Süryanicede n-š-y / n-š-’ (ܢܫܐ) fiili bilincin kaybolması, unutmak ve ilgisiz kalmak anlamını korur. Erken Semitik semantik matriste kök, bir nesnenin dikkatin merkezinden düşmesi, arkaya itilmesi ve değersizleşmesi hareketini gösterir; Arapça bu çekirdeği hem zihinsel zaaf (nisyân) hem de iradi terk (terk ve ihmal) olmak üzere iki ana eksende korumuştur.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith Syriac Dictionary, Maqāyīs al-Lugha.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönنسي ile نسأ ve نسو geçişliliğiİlk iki harfi نس olan köklerde geride bırakma, erteleme ve gevşeme ortak anlamı mevcuttur; nitekim نسأ tehir etmek, nisy ise göç yerinde geride kalan süprüntüdür.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice נשה (n-š-y), Süryanice ܢܫܐ (nšā)İbranice ve Süryanicede unutmak, zihinden düşürmek ve borcu ertelemek anlamında ses ve anlam denkliği tamdır.Kesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik hafıza kaybı ve düşme kökleriDoğu Çadik ve Berberice dillerinde kaybolma ve düşme ile zihinsel yanılma arasındaki olası kök akrabalıkları ileri sürülmüştür.Muhtemel

المصدر Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Brown-Driver-Briggs, Gesenius.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
نسيAnlamlıUnutmak, terk etmekZihnin bilgiyi yitirmesi veya bir şeyi kasıtlı olarak geride bırakıp ihmal etmesiHedef kök; Kur'an'da geçer
نيسKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş bağımsız bir üçlü kök olarak tescil edilmemiştirKur'an'da geçmez
سنيAnlamlıYücelmek, parlamakŞimşeğin çakması, yüksek mertebe ve parlaklık kazanmaKur'an'da geçer
سينAnlamlıHarf adı, Sina dağıTûr-i Sînîn terkibinde ve hece harfi olarak kullanılırKur'an'da geçer
ينسKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik lügatlerde mühmel sayılmıştırKur'an'da geçmez
يسنKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıArapça fonotaktik yapıda kök olarak işlenmemiştirKur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
نسيMerkezBilinçten düşürme ve terkBilginin zihinden silinmesi veya bir buyruğun bile isteye arkaya atılıp önemsenmemesiZihinsel zaafı da iradi terk eylemini de kapsayan üst kavramdır
سهوKomşuDalgınlık ve gafletBilgi hafızada mevcutken dikkatin anlık olarak dağılması ve yönelmemesiKolayca hatırlanabilen, derin unutuş içermeyen geçici dalgınlıktır
غفلKomşuHabersizlik ve umursamazlıkNesne hazır ve açık olduğu halde zihni başka şeyle meşgul edip ona dikkat etmemeZihinsel silinmeden ziyade dikkatin başka yere yönlendirilmesidir
تركKomşuBırakmak ve vazgeçmekBir şeyi bile isteye veya zorunlulukla arkada bırakıp uzaklaşmaZihinsel unutma boyutu bulunmaz, salt iradi ve fiili terk bildirir
ذكرZıtHatırlamak ve anmakBilgiyi zihne çağırma, koruma ve bilinci uyanık tutarak gereğini yapmaUnutmanın zıddı olarak zihinsel ve ameli mevcudiyeti sağlar

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaنسيUnutmak ve terk etmekHem hafıza yitimini hem de kasten arkaya atıp ihmal etmeyi içerirKesin
Latinceoblivisci, relinquereUnutmak, geride bırakmakOblivisci zihinsel silinmeyi, relinquere ise mekânsal ve iradi terki karşılarGüçlü
İngilizceto forget, to neglect, to abandonUnutmak, ihmal etmek, terk etmekForget zihinsel unutuşu karşılarken neglect ve abandon iradi ihmali verirGüçlü
Almancavergessen, vernachlässigenUnutmak, ihmal etmekVergessen hafıza kaybını, vernachlässigen ise mesuliyet doğuran ihmali karşılarGüçlü
Fransızcaoublier, délaisserUnutmak, yüzüstü bırakmakOublier zihinsel unutmayı, délaisser ise geride terk edip ilgisiz kalmayı anlatırGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
نَسِيتُ / تَنْسَىZihinsel unutma ve beşeri yanılmaİnsanın hafıza zaafı nedeniyle bir olayı veya bilgiyi anlık hatırlayamaması (Kehf 18:24, Kehf 18:61, Kehf 18:73, A‘lâ 87:6).
نَسُوا / فَنَسِيَEmri terk etme, ahdi çiğneme ve ihmalKendisine hatırlatılan vahyi, ilahi ahdi veya uyarıları bile isteye arkaya atıp yaşamaması (Tevbe 9:67, Tâhâ 20:115, En‘âm 6:44).
نَسِيَهُمْ / نَنْسَاكُمْİlahi mukabele ve rahmetten mahrum bırakmaKulu azapta kendi haline terk etme, rahmet ve lütufla gözetmeme cezası (Tevbe 9:67, Câsiye 45:34, Secde 32:14).
نَسْيًا مَنْسِيًّاVarlık sahnesinden silinme ve yok sayılmaHatırlanmaya değer görülmeyen, varlığı hiçe sayılan bir nesneye dönüşme temennisi (Meryem 19:23).
فَأَنْسَاهُمْ / أَنْسَانِيهُŞeytani saptırma veya gaflet vesilesiŞeytanın veya dünyevi meşguliyetlerin bilinci saptırıp hayırlı olanı hatırlamaktan alıkoyması (Kehf 18:63, Mücâdele 58:19).

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamAllah'a nisyan isnadı ve peygamberlerin ismetiAllah'ın unutmaktan münezzeh oluşu ile âyetlerdeki ilahi nisyanın cezalandırıcı terk anlamına geldiği; peygamberlerdeki nisyanın tebliğ dışı beşeri unutma olduğu tartışması.Kusur olan unutmadan tenzih, iradi terk ve ilahi adalet mukabelesi.
FıkıhHata ve nisyanın mükellefiyete etkisiUnutarak yapılan haram eylemlerin veya terk edilen ibadetlerin (namaz, oruç) cezai ve kazai sorumluluğu kaldırıp kaldırmadığı meselesi.Ceza sorumluluğunu düşüren, ancak kaza veya tazmin borcunu saklı tutan ehliyet arızası.
TefsirÂdem'in ahdi unutması ve münafıkların nisyanıTâhâ 115 ve Tevbe 67 âyetlerindeki nisyanın zihinsel hafıza kaybı mı yoksa azim eksikliğinden doğan bilinçli ihmal mi olduğu tartışması.Hafıza yanılması ile mesuliyet doğuran iradi terk arasındaki nüans ayrımı.
HadisMükellefiyetin kalkması ve namazda yanılmaÜmmetten hata, nisyan ve zorlanmanın kaldırıldığını bildiren nasslar ile sehiv secdesi gerektiren unutma durumları.Kasıtsız beşeri zaafın bağışlanması ve telafi mekanizmalarının devreye girmesi.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKul ile Yaratıcı arasındaki ahit bağıİlahi buyrukları arkaya atma ve rahmetten mahrum kalmaSorumluluk bilincinin yitimiDini düzenin temeli olan zikrin terk edilmesi, kulun ilahi himayeden dışlanmasına yol açar.Kesin
İlmiEpistemolojik devamlılık ve bilginin muhafazasıBilgiyi kayıt ve amelden düşürmeHafıza ve metodoloji kaybıBirikimli ilmin zihinden veya amel alanından çekilmesi, cehaletin ve kuralsızlığın yeniden doğmasına sebep olur.Güçlü
SiyasiHukuki sözleşmeler ve anayasal taahhütlerToplumsal sözleşmeyi çiğneme ve tebaayı ihmalDüzen ve istikrarın bozulmasıİktidarın veya toplumun kurucu ilkeleri unutması, meşruiyet krizine ve siyasi dağılmaya neden olur.Güçlü
İktisadiBorç, emanet ve hakların takibiTaahhütlerin savsaklanması ve borcun arkaya atılmasıGüven ortamının çöküşüSözleşme şartlarının ve yoksulun payının unutulup ihmal edilmesi piyasa adaletini bozar.Güçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerEnformasyon kaybı ve termodinamik entropiBir sistemdeki verinin iletim veya saklama sırasında sinyal kaybına uğraması, bellek sektörünün silinmesi veya sistem enerjisinin dağılarak iş göremez hale gelmesi.Güçlü
Beşeri bilimlerYabancılaşma ve anomiBireyin veya kurumun kendisini inşa eden kurucu değerleri, hafızayı ve toplumsal normları terk ederek ilkesizleşmesi ve nihayetinde kimliksizleşmesi.Güçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca bireyin elinde olmayan masum bir zihinsel yanılgı, dalgınlık ve biyolojik hafıza zaafı olarak anlamak.
Kur'an içi daha geniş anlamKökün asıl teolojik ağırlığı, kişinin ilahi uyarıları, yetimleri ve ahireti bilerek ve isteyerek arkaya atması, göz ardı etmesi ve bunun karşılığı olarak Allah tarafından azap içinde terk edilmesidir.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataÂyetlerde münafıklar ve inkârcılar için anılan nisyanın bir kasıt ve isyan suçu olduğunu görememek; Allah'a nisyan atfedilen âyetlerde teşbihe düşerek haşa ilahi zihinde bir eksiklik vehmetmek.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın temel insan tanımı olan unutan varlık ile vahyin temel işlevi olan zikir ve hatırlatma arasındaki varoluşsal gerilimi kurduğu için merkezidir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İlahi ahitlerin çiğnenmesini anlatan kıssalarda (Tâhâ 20:115), münafıkların karakter tasvirinde (Tevbe 9:67), ahiret hesaplaşmasında (Câsiye 45:34) ve Musa-Hızır yolculuğundaki beşeri zaaf bağlamlarında (Kehf 18:61-73).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Unutmanın sadece mazur bir hata olduğu zannını yıkar; insanın değer vermediği şeyi terk etmesinin ahlaki bir tercih ve ağır bir suç olduğunu gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamGöç eden topluluğun arkasında düşürüp unuttuğu, değersiz sayarak geride bıraktığı eşya parçası ve uyluk damarının işlevsiz kalması.
  • Soyut anlamZihindeki bilginin veya iradedeki bağlayıcı ahdin değerini yitirerek arkaya atılması, dikkatin nesneden kopması ve ilahi himayenin kesilerek terk edilmek.
  • Sistematik karşılıkSüreklilik arz eden bir bağın koparılmasıyla öznenin nesneyi ihmal etmesi, buna karşılık sistemin de özneyi dışlayarak kendi haline bırakması mekanizması.
  • LaTeX modeliN(t)=lim⁡Δt→∞M0⋅e−λt⋅(1−α)  ⟹  R=∅
  • LaTeX açıklamasıModelde M0 başlangıçtaki hafıza ve bilinç yükünü, λ zamanla gelişen zihinsel zaaf katsayısını, t zamanı, α iradi bağ ve ihtimam katsayısını (0≤α≤1), N(t) ise geriye kalan bilinç ve hatırlama düzeyini sembolize eder. İradi ihtimam sıfırlandığında (α=0) ve zaman ilerlediğinde bilinç düzeyi sıfıra yaklaşır; bunun sonucunda ortaya çıkan nihai durum (R=∅) ilahi rahmet ve himayeden büsbütün mahrum bırakılmayı temsil eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ن