سين
س - ي - ن
جذر- الورود: ٢
- الآيات: ٢
- الصيغ: ٢
- المعاجم: ٧
Tin incir demektir. T’nin sin’e dönüşmesi ile incir bulunan bir dağın adıdır.المزيد ›
ملاحظاتي
المعاجم(٧)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
Tin incir demektir. T’nin sin’e dönüşmesi ile incir bulunan bir dağın adıdır.
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٤٬٧٧٦باب السين والنون و و ا ي ء معهما
س ن و، ن س و، ن و س، و س ن، س ي ن، ن س ي، ن س أ، أ س ن، أ ن س مستعملات
سنو:
السّانيةُ: النّاقة يُسقَى عليها للأرضين. سَنَتِ السّانية تَسْنُو سُنُوّاً وسِناية، إذا اسْتَقَتْ. وسَنَوْتُ الماءَ سُنُوّاً وسِناوة. والسّانية: اسم الغرْب وأَداته، والجميعُ: السّواني.
والسّحابُ يسنو المطر، والقَوْمُ يستنون، إذا اسْتَنَوْا لأنفسهم، قال رؤبة:
بأيّ غربٍ إذ غَرَفْنا نستني
المفردات في غريب القرآن
الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٥٢٠- طور سيناء: جبل معروف، قال: ﴿تخرج من طور سيناء﴾ [المؤمنون/ 20]. وقرئ بالفتح والكسر (قرأ نافع وابن كثير وأبو عمرو وأبو جعفر بكسر السين، والباقون بالفتح. الإتحاف 318)، والألف في سيناء بالفتح ليس إلا للتأنيث، لأنه ليس في كلامهم فعلال إلا مضاعفا، كالقلقال والزلزال، وفي سيناء يصح أن تكون الألف فيه كالألف في علباء وحرباء (راجع: الممتع في التصريف 1/122 و 363)، وأن تكون الألف للإلحاق بسرداح (وهي ألف
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٬٤٠٦السين حرف هجاء من حروف المعجم وهو حرف مهموس يذكر ويؤنث هذه سين وهذا سين فمن أَنث فعلى توهم الكلمة ومن ذكر فعلى توهم الحرف السين من حرف الزيادات وقد تُخَلِّص الفعلَ للاستقبال تقول سيفعل وزعم الخليل أَنها جواب لن أَبو زيد من العرب من يجعل السين تاء وأَنشد لعِلْباء بن أَرقم يا قَبَّحَ اللَّهُ بني السعْلاةِ عَمرو بن يَرْبُوعٍ شِرارَ الناتِ ليسوا أَأِعْفَّاء ولا أَكْياتِ يريد الناس والأَكياس قال ومن
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٢٣٣* س ي ن * طور سيناء جبل بالشام وهو طور أضيف إلى سيناء وهي شجر وكذا * طُورُ سِينِينَ * قال الأخفش سينين شجر واحدتها سينينة قال وقرئ ﴿طور سيناء﴾ وسيناء بالفتح والكسر والفتح أجود في النحو وقال أبو علي إنما لم يصرف لأنه جعل اسما للبقعة
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٦٬٥٤٢: ( *!السِّينُ ) ، بالكسْرِ : ( حَرْفٌ ) هجاءِ
من حُرُوفِ المعْجمِ ، وهو ( مَهْموسٌ ) يُذَكَّر ويُؤَنَّث ، هذا *!سِينٌ ، وهذه سِينٌ ، فمن أَنَّثَ فعَلَى توَهُّمِ الكَلِمَةِ ، ومن ذَكَّر فعَلَى توهُّمِ الحرْفِ وهو ( مِن حُرُوفِ الصَّفيرِ ، ويَمْتازُ عن الصَّادِ بالاطْباقِ ، وعن الزَّاي بالهَمْسِ ، ويُزادُ ) وقد يخلصُ الفِعْل للاسْتِقبالِ تقولُ سَيَفْعَل ، وزَعَمَ الخَليلُ أَنَّها جوابُ لنْ ؛ (
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٦٤٦سِينٌ
سِينٌ ذ One of the letters of the alphabet: (S, M, L, K:) [i. e., the name of that letter: (see art. س:)] of the masc. gender as being supposed to be a حَرْف [or letter], and fem. as being supposed to be a كَلِمَة [or word]. (L.) The saying فُلَانٌ لَا يَحْسِنُ سِنَهُ means Such a one will not form well one of the three شُعَب [i. e. teeth, or cusps,] of his س. (S, L.)
سِينَآءُ
سِينَآءُ ذ
الجذور المجاورةالمجاورة: ٧ (الإجمالي: ٨)
- طور
الآيات المشتركة: ٢ · Sina’da bir dağın adıdır
- صبغ
الآيات المشتركة: ١ · صِبْغَةً boya ya da boyamak anlamındadır
- دهن
الآيات المشتركة: ١ · Duhn (he) : Yağ, kaygan madde demektir
- نبت
الآيات المشتركة: ١ · Bitki
- شجر
الآيات المشتركة: ١ · Ağaç
- أكل
الآيات المشتركة: ١ · Ekel pas demektir
- خرج
الآيات المشتركة: ١ · Huruc : Harc duvarın dışına sürülen harçtır
الآيات التي ورد فيها(٢)
وَشَجَرَةً تَخْرُجُ مِنْ طُورِ سَيْنَاءَ تَنْبُتُ بِالدُّهْنِ وَصِبْغٍ لِلْآكِلِينَ
Sina
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | سين |
| Yapı | Üçlü kök biçiminde yer adı (özel ad) ve harf adı |
| Özel Durum | Ecvef (orta harfi illetli) |
| Bağlamsal Yakın Kökler | طور, جبل, قدس |
| Zıt Kök | دنس |
| Çekirdek Özet 1 | Yükselti, sarp taşlık alan, mukaddes dağ ve çevreleyen bereketli coğrafya |
| Çekirdek Özet 2 | İlahi vahyin tecelli ettiği, bereket ve emniyetle mühürlenmiş kutlu mekan |
| Çekirdek Özet 3 | Tarihsel vahiy hafızasının coğrafi bir nişane üzerinden tevhidi sürekliliğe bağlanması |
| Kritik Hata Riski | İsmi salt soyut bir incir-ağaç benzetmesine indirgeyip tarihsel vahiy ve peygamberlik mekanını buharlaştırmak |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| س | Diken, destek | Tutunma, yükselme, kayalık ve sert zeminde direnç gösterme |
| ي | El ve kol | Faaliyet, erişim, ilahi tasarrufun ve tecellinin mekana uzanması |
| ن | Filiz, yılan, balık | Canlılığın, suyun ve kesintisiz bereketin sürekliliği |
| سين | Diken, destek, el ve filiz imgelerinin birleşimi | Yeryüzünden göğe doğru yükselen sarp bir desteğin ilahi dokunuş ve feyizle hayat ve berekete kaynaklık etmesi |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Taşlık, kayalık, engebeli yükselti veya çalılık dağ silsilesi; Sami coğrafyasında ay veya parlaklık ile irtibatlandırılan kutlu yükselti |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Erken dönem şiirinde bu lafız bağımsız Arapça bir fiil kökünden ziyade bilinen kutlu dağın veya Şam bölgesindeki mübarek bir mekanın adı olarak zikredilmiştir; Züccâc'ın aktardığına göre taşlık araziye veya hususi bir dağa isim kılınmıştır |
| Erken Arapça kullanım | Erken lugat alimlerinin kaydettiği üzere kelime genellikle طور kelimesine izafe edilerek kullanılmış; Kur'an öncesinde de bilinen bir vadi ve dağ silsilesini niteleyen kadim bir Sami toponimi olarak korunmuştur |
المصدر Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn, el-Müfredât ve Maqāyīs al-Lugha.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Arapça سين kökü, Sami dillerinin ortak hafızasında hem alfabetik bir ses imi hem de doğrudan doğruya Güney Levant ve Sina Yarımadası ile irtibatlı arkaik bir yer adı olarak yer alır. İbranicede sarp kayalık ve çalılar arasındaki dağlık bölge için kullanılan סִינַי ve çalı/diken anlamına gelen סְנֶה sözcükleriyle semantik ve fonetik açıdan örtüşür. Süryanicede ܣܝܢܝ biçiminde aynı mukaddes coğrafyayı ifade eder. Kökün Akadca ay tanrısı Sin (Sîn) ile ilişkisi ve bu tanrıya adanmış dağlık kutsal alanları temsil ettiği yönündeki filolojik tespitler güçlüdür. Kelimenin sonundaki nisbet veya çoğul ekleri (Arapça سَيْنَاءَ ve سِينِين) Sami dillerindeki coğrafi isim yapım morfolojisiyle tam bir uyum gösterir.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith ve David Cohen.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Gayri munsarif özel isim veya taşlık alan | Arap dilcileri kelimeyi taşlık arazi veya Şam civarındaki bir dağ ismi olarak ele almış, vezin açısından yabancı kökenli (muarreb) olduğunu kabul etmiştir | Güçlü |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice Sinai ve Akadca Sin | Kutsal yükselti, çalı/dikenlik arazi ve kadim Sami ay kültü ile bağlantılı dağ silsilesi adı | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik çöl ve kaya topoğrafyası terimleri | Veri bulunamadı | Muhtemel |
المصدر Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab ve el-Mufradāt.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| سين | Anlamlı | Dağ, kutsal yükselti, harf | Sina Dağı ve Kur'an'daki kutlu coğrafya adı | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| سني | Anlamlı | Yücelik, ışık, parıltı | Şimşeğin çakması, yüksek mertebeye ulaşma | Yücelik ve parlaklık yönüyle hedef kökle semantik bağ taşır; Kur'an'da geçer |
| يسن | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kur'an'da geçmez |
| ينس | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kur'an'da geçmez |
| نسي | Anlamlı | Unutmak, terk etmek | Hatırdan çıkma, ihmal edilme, geride bırakılma | Ters permütasyon; Kur'an'da geçer |
| نيس | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Klasik lügatlerde kullanım alanı sınırlı veya mühmeldir | Kur'an'da geçmez |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| سين | Merkez | Kutsal mekan ve bereketli dağ | Vahyin indiği ve bereketiyle temayüz eden somut coğrafi dağ | Mübarek kılınmış Sina arazisi |
| طور | Komşu | Dağ ve yükselti | سين bu yükseltinin özel adı iken, طور ağaçlıklı ve yeşil dağı ifade eden cins isimdir | Mekanın fiziki yükselti yapısı |
| جبل | Komşu | Genel dağ | جبل her türlü sert ve büyük kaya kütlesini belirtirken, سين vahiy tarihiyle özdeşleşmiş mukaddes dağı bildirir | Yeryüzü kütlesi ve sabitlik |
| قدس | Komşu | Arınmışlık ve kutsiyet | قدس mekanın manevi vasfını ve arılığını tanımlarken, سين bu kutsiyetin tecelli ettiği fiziki coğrafyadır | Mekanın temiz kılınması |
| دنس | Zıt | Kirlenme ve bayağılaşma | سين kökünün taşıdığı mukaddes ve bereketli tecelliye karşılık her türlü maddi ve manevi necaseti ifade eder | Kirlilik ve murdarlık |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | سين | Sina Dağı, mukaddes mekan | Vahiy ve bereketle anılan tarihi yükselti ve toponim | Kesin |
| Latince | Sinai, mons Sinai | Sina Dağı | Doğrudan İbrani-Sami coğrafya isminin teolojik aktarımı | Güçlü |
| İngilizce | Sinai, Mount Sinai | Sina Dağı | Tevrat ve İncil bağlamındaki vahyî mekanı doğrudan karşılar | Kesin |
| Almanca | Sinai, Berg Sinai | Sina Dağı | Tarihsel ve teolojik mekan ismi olarak birebir örtüşür | Kesin |
| Fransızca | Sinaï, mont Sinaï | Sina Dağı | Sami kökenli yer adının Batı dillerindeki tam karşılığı | Kesin |
المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith ve Oxford English Dictionary.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| سَيْنَاءَ | Zeytin ağacının bittiği, gıda ve yağ kaynağı olan mübarek dağ | Maddi bereket, nimet ve yaratılış bağlamında zikredilen mekan (Mü'minûn 23:20) |
| سِينِينَ | Üzerine yemin edilen, ilahi vahiy ve peygamberlik hafızasının tecelli ettiği kutsal dağ | Yemin, fıtrat ve ahlaki sorumluluk bağlamında zikredilen mekan (Tîn 95:2) |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Kelamullah ve vahyin mahalli | Allah'ın Musa ile konuşmasının (Teklîm) mekansal bir sınır taşımaksızın Sina'da tecelli etmesi meselesi | Vahyin tarihselliği ve aşkınlığı |
| Fıkıh | Mukaddes mekanlar ve yemin | Kur'an'da üzerine yemin edilen beldelerin ve mekanların hürmeti ve fıkhi statüsü | Hürmet ve ta'zim gerektiren mekan |
| Tefsir | طور سيناء ve طور سينين terkibi | İsmin gayri munsarif oluşu, Arapça mı yoksa Süryanice/İbranice kökenli mi olduğu ve bereketin mahiyeti | Vahiy coğrafyasının tespiti |
| Hadis | İsra ve Mirac güzergahı | Hz. Peygamber'in İsra yolculuğunda Musa'nın münacat mekanına işaret eden rivayetler | Peygamberler zincirinin mekan birliği |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Tevhid ve vahiy tarihi | Kutsal tecelli mekanı | Vahyin sürekliliğini tescil etme | Hz. Musa'ya şeriatın verildiği mekan olarak tevhidi hafızanın kurucu odağıdır | Kesin |
| İlmi | Coğrafi ve toponomik hafıza | Tarihsel nirengi noktası | Bilginin mekana bağlanması | Vahyin indiği somut coğrafyayı belirleyerek mitolojileşmeyi önler | Güçlü |
| Siyasi | Hukuk ve toplum sözleşmesi | Şeriatın ilanı mekanı | Meşruiyet zemini sunma | İlahi kanunun kavme tebliğ edildiği kurucu anayasal merkez niteliği taşır | Muhtemel |
| İktisadi | Doğal kaynak ve tarımsal bereket | Yağ ve katık üreten çevre | İktisadi canlılığı sağlama | Ayette zeytin ağacının ve yağın kaynağı olarak zikredilen coğrafi verimlilik | Güçlü |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Koordinat merkezli tekillik ve tepe noktası (Singularity / Extremum point) | Sürekli ve engebeli bir yüzey üzerinde belirli parametrelerin tepe yaptığı ve sistemin kurucu denklemlerinin üretildiği odak noktası | Muhtemel |
| Beşeri bilimler | Kolektif hafıza mekanı (Lieu de mémoire) | Toplumların kimlik, hukuk ve inanç sistemlerini üzerine inşa ettikleri, zamanın aşındırmasına karşı korunan sembolik kurucu mekan | Güçlü |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kelimeyi sadece coğrafi-fiziki bir dağdan ibaret görerek taşıdığı vahiyle irtibatlı kutsiyet boyutunu göz ardı etmek yahut zorlama ses değişimleriyle incir manasına indirgemek |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kur'an bu mekanı hem zeytin ağacıyla simgelenen somut rızık ve bereketin hem de Hz. Musa'ya verilen vahiy ile temsil edilen manevi hidayetin birleşik odağı olarak sunar |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | İsmin kadim Sami ve vahyî köklerini göz ardı edip kökü salt incir kelimesinin bir türevi saymak, Kur'an'ın Mekke, Sina ve zeytin ekseninde kurduğu evrensel peygamberlik haritasını zedeler |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Vahyin boşlukta değil, somut bir coğrafi mekanda ve peygamberlik zincirinin belirli bir halkasında tecelli ettiğini gösteren tarihsel bir nişanedir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Nimetlerin ve gıdaların sayıldığı ayetlerde (23:20) ile insan fıtratı ve ahlaki sorumluluğun vahiy hafızasıyla temellendirildiği yemin ayetlerinde (95:2) belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Kur'an'ın kullandığı özel isimlerin rastgele mitolojik unsurlar olmadığını, aksine insanlığın kadim tevhidi hafızasını canlı tutan somut referanslar olduğunu ortaya koyar. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamYeryüzünde yükselen sarp, kayalık, çalılık ve etrafında bereketli zeytin ağaçları barındıran dağ ve çevre coğrafyası.
- Soyut anlamİlahi kelamın, vahyin ve kurtuluş çağrısının tarih içinde belirli bir koordinatta insanlıkla buluşması ve bu buluşmanın mekan üzerinden ebedileşmesi.
- Sistematik karşılıkMaddi nimet (yağ, besin) ile manevi nimetin (şeriat, hidayet) aynı coğrafi sembolde birleşerek insanın ontolojik tekamülünü desteklemesi.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde yer alan sembolü mukaddes Sina mekanını temsil eder. koordinatları yeryüzündeki somut coğrafi mekana işaret eder. fonksiyonu o mekanda vuku bulan ilahi vahyi ve peygamberlik tecellisini, fonksiyonu ise o mekandan neşet eden maddi ve iktisadi bereketi simgeler; böylece mekan her iki değerin kesişim kümesi olarak tanımlanır.