سيح

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: س-ي-حالصيغ: ٣ · الجذور المجاورة: ٣٢ · الآيات: ٣ · السور: ٢؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».خزيفَسِيحُوابكرسَائِحَاتٍنكرسيحثيبطلقتوبالسَّائِحُونَعبدبدلشهرعجز

الجذرالصيغ ٣الآيات ٣السور ٢المجاورة ٣٢

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

سيح

س - ي - ح

جذر
  • الورود: ٣
  • الآيات: ٣
  • الصيغ: ٣
  • المعاجم: ١٠

Seyha (sin, ha): “Seyih” yerde akan su, dere. Buradan dolaşmak anlamına gelir. “Seyr” bir maksat için dolaşmaktır, “seyha” ise tanışmak ve tanıtmak için dolaşmaktır. Fışkıran sudur.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٠)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Seyha (sin, ha): “Seyih” yerde akan su, dere. Buradan dolaşmak anlamına gelir. “Seyr” bir maksat için dolaşmaktır, “seyha” ise tanışmak ve tanıtmak için dolaşmaktır. Fışkıran sudur.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٢٬١٦٦
باب الحاء والسين و واي معهما ح س و، ح س ي، ح و س، س ح و، س ح ي، س و ح، س ي ح، ح ي س مستعملات حسو: الحَساءُ- ممدود- اسمُ ما يُحْسَى. والفعل: حَسا يَحْسُو حَسْوا. والحُسْوةُ: مِلْءُ الفَمِ. يقال: اتَّخذوا له حَسِيَّة على فعلية، والحُسْوَةُ: الشيء القليل منه. حسي: الحِسْيُ: موضعٌ سهْلٌ يَسْتَنْقِعُ فيه الماء، ولا يلبث أن يْنْضَبَ، وجمُعُه: أحساء. وربّما حفر فنَبَعَ الماءُ بالقُرب منه. تقول:
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٥٠٩
ساحَ الماءُ يَسيحُ سَيْحَاً، إذا جَرى على وجْه الأرض. والسَيْحُ: الماء الجاري. والسَيْحُ أيضاً: ضَرْبٌ من البُرُود. والسَيحُ: عَباءةٌ مُخَطّطة. وبُرْدٌ مُسَيَّحٌ ومُسَيَّرٌ، أي مخطَّط. وعباءة مُسَيَّحة. وساحَ في الأرض يَسيحُ سِياحةً وسُيوحاً وسَيْحاً وسَيَحاناً، أي ذهب. وساحَ الظلُّ، أي فاءَ. والمِسْياحُ: الذي يَسِيح في الأرض بالنَميمة والشرّ. وفي الحديث: "ليسوا بالمَساييح ولا بالمَذاييع
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٤٬٣٦٢
(باب السين والياء وما يثلثهما) (سيب) السين والياء والباء أصلٌ يدلُّ على استمرارِ شيءٍ وذهابِهِ. من ذلك سَيْبُ الماء: مجراه. وانْسَابت الحَيَّة انسياباً. ويقال سيَّبت الدّابّة: تركته حيث شاء. والسائبة: العبد يُسَيَّب من غير وَلاءٍ، يَضَعُ مالَهُ حيث شاء. ومن الباب [السَّيْب([1])]، وهو العَطاء، كأنَّه شيءٌ أُجْرِيَ لـه. والسُّيُوب: الرِّكاز، كأنَّه عطاءٌ أجراه الله تعالى لمن وَجَده. وممّا شذّ عن
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٥٠٧
س ي ح سـاح المـاء علـى وجـه الـأرض سيحـاً ومـاء سائـح وسيـح وأسـاح فلـان نهـراً‏:‏ أجـراه‏.‏ قال الفرزدق‏:‏ وكـم للمسلميـن أسحـت فيهـم بـإذن اللـه مـن نهـر ونهر وكساء مسيح‏:‏ مخطط‏.‏ ومـن المجـاز‏:‏ سـاح الرجـل فـي الـأرض سياحـة ورجـل سائـح وسيـاح ‏"‏ فسيحـوا في الأرض ‏"‏ وشبه الصائم به فقيل له‏:‏ سائح‏.‏ قال أبو طالب‏:‏ وبالسائحيـن لا يذوقـون قطرة لربهـم ولاراتكـات العوامـل وأساح الفرس
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٤٬٤٦٩
السَّيْحُ: الماءُ الظاهر الجاري على وجه الأَرض، وفي التهذيب: الماء الظاهر على وجه الأَرض، وجمعُه سُيُوح. وقد ساحَ يَسيح سَيْحاً وسَيَحاناً إِذا جرى على وجه الأَرض. وماءٌ سَيْحٌ وغَيْلٌ إِذا جرى على وجه الأَرض، وجمعه أَسْياح؛ ومنه قوله: لتسعة أَسياح وسيح العمر (* قوله «لتسعة أَسياح إلخ» هكذا في الأصل.) وأَساحَ فلانٌ نهراً إِذا أَجراه؛ قال الفرزدق: وكم للمسليمن أَسَحْتُ بَحْري، بإِذنِ اللهِ من
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٤٤٠
* س ي ح * * سَاحَ * الماء جرى على وجه الأرض وبابه باع و * السَّيْحُ * أيضا الماء الجاري و * سَاحَ * في الأرض يسيح * سَيْحاً * و * سُيُوحا * و * سِيَاحَةً * و * سَيَحاناً * بفتح الياء أي ذهب وفي الحديث ﴿لا سياحة في الإسلام﴾ و * المِسْياحُ * بالكسر الذي يسيح في الأرض بالنميمة والشر وفي الحديث ﴿ليسوا * بالمَساششحِ * ولا بالمذاييع البذر﴾ و * سَيْحانُ * بوزن ريحان نهر بالشام و * ساحِينُ * بكسر
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٥٬٢٥٨
ساح الماء يسيح سيحا وسيحانا ، محركة: إذا جرى على وجه الأرض. و ساح الظل ، أي فاء . السيح: الماء الجاري. و في التهذيب: الماء الظاهر الجاري على وجه الأرض، وجمعه سيوح. وماء سيح وغيل، إذا جرى على وجه الأرض، وجمعه أسياج. السيح: الكساء المخطط يستتر به ويفترش وقيل: هو ضرب من البرود، وجمعه سيوح. وأنشد ابن الأعرابي: وإني وإن تنكر سيوح عباءتي شفاء الدقى يا بكر
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٨٬٢٣٨
سَاحَ 1 سَاحَ ذ , (S, Mgh, K,) or سَاحَ عَلَى وَجْهِ الأَرْضِ, (A,) aor. يَسِيحُ, (S, K,) inf. n. سَيْحٌ (S, A, Mgh, K) and سَيَحَانٌ, (K,) It (water) ran upon the surface of the earth. (S, A, Mgh, K.) ― -b2- And hence, (TA,) سَاحَ فِى الأَرْضِ, (S, A, Msb,) aor. as above, (S, Msb,) inf. n. سِيَاحَةٌ, (A,) or سَيْحٌ, (Msb,) or both, and سُيُوحٌ and سَيَحَانٌ, (S, K,) said of a man, (A,)
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٠٢٥
سَاحَ سَاحَ ( y ) I ( n. ac. سَيْح 1 , سَيَحَاْن 36 ), a. Flowed, ran about, spread. b. Went & came, reappeared ( shadow ). c. ( n. ac. سَيْح 1 , سِيَاْحَة 23t , سُيُوْح 27 , سَيَحَاْن 36 ), Travelled; roved, rambled about; went on a pilgrimage. سَيَّحَ سَيَّحَ II , أَسْيَحَ IV , a. Made to flow, to run. اِنْسَيَحَ اِنْسَيَحَ VII , a. Became big, enlarged, dilated ( stomach ). b.
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٣)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٣٢ (الإجمالي: ٣٦)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. ثيب

    الآيات المشتركة: ١ · Dul kadınlar

  2. توب

    الآيات المشتركة: ٢ · Eveye yuva demektir

  3. ركع

    الآيات المشتركة: ١ · “Ruk’a” eğilerek bakılmadan dibi görülmeyen derin yer…

  4. عبد

    الآيات المشتركة: ٢ · Ana kapının önündeki bekçidir

  5. بكر

    الآيات المشتركة: ١ · Bekr genç deve demektir

  6. قنت

    الآيات المشتركة: ١ · “Kart”, “karet” sıvının katılaşması, donması, kurumuş kan…

  7. شهر

    الآيات المشتركة: ١ · Kamer gökteki ayın kütlesi demektir

  8. حدد

    الآيات المشتركة: ١ · Hadid demir demektir

  9. ربع

    الآيات المشتركة: ١ · Rebi’ (ayn): Bağdaş kurmak demektir

  10. طلق

    الآيات المشتركة: ١ · “Dalk” sansar demektir

  11. خزي

    الآيات المشتركة: ١ · Hizy (hı, ze) : Dikenli çalı demektir

  12. عجز

    الآيات المشتركة: ١ · Belin at tarafıdır

الآيات التي ورد فيها(٣)

  1. التَّائِبُونَ الْعَابِدُونَ الْحَامِدُونَ السَّائِحُونَ الرَّاكِعُونَ السَّاجِدُونَ الْآمِرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّاهُونَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَالْحَافِظُونَ لِحُدُودِ اللَّهِ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ

    Seyahat edenler

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökسيح
YapıÜçlü (ecvef-i yâî)
Özel Durumİlletli (orta harfi yâ olan ecvef yapı)
Bağlamsal Yakın Köklerسير, سيل, سرب, ضرب
Zıt Kökحبس
Çekirdek Özet 1Suyun yeryüzünde bir kanala hapsedilmeksizin yaygın, kesintisiz ve serbestçe akması
Çekirdek Özet 2İnsanın yeryüzünde serbestçe dolaşması, sınır veya baskı olmaksızın hareket etmesi ve nefsi tutkulardan arınarak ruhen akması
Çekirdek Özet 3Kısıtlanmamış hareket alanı, serbest dolaşım hakkı ve dünyevi bağlardan sıyrılarak ilahi amaca yönelen zihni ve bedeni seyyaliyet
Kritik Hata RiskiKökün Kur'an'daki türevlerini salt turistik gezi veya dünyayı terk eden manastır keşişliği (ruhbanlık) gibi dar ve zıt uçlara indirgemek

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
سيSerbestçe akma, yayılma, bir zemin üzerinde engelsizce kayıp ilerleme hareketi; nitekim سيب bağsız bırakılıp serbestçe akmayı/salınmayı, سير belirli bir hat üzerinde yürüyüp ilerlemeyi, سيل ise kütle halinde taşarak akmayı ifade ederحBoğazın en açık sürtünmeli seslerinden olan ح harfinin eklenmesiyle bu serbest akış ve kayma eylemi, yüzeye yayılma, ferahlık, dışa açılma ve sınırları aşan kesintisiz bir yayılım boyutu kazanmıştır.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
سDiken, destekHarekete dayanak oluşturan zemin, tutunma noktası ve hareketin yöneldiği dış çevre
يEl ve kolİcra etme, yönlendirme, aktif eylem ve gücün fiiliyata dökülmesi
حÇit, duvarÇevrilmiş alan, sınır hattı; bu sınırın aşılması veya açığa çıkarılması
سيحDestekten güç alarak kolun uzanması ve sınırın dışına serbestçe akışSuyun bir hazneden veya sınırlandırıcı bir çitten taşarak yeryüzü zemininde engelsizce yayılması gibi, iradi ve serbest hareketin mekan kısıtlamalarını aşarak açığa çıkması

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamSuyun bir ark veya kuyu içine hapsedilmeden yeryüzünün yüzeyinde kendiliğinden yayılıp akması; çizgili kumaşın üzerindeki su akıntısını andıran kesintisiz desenler
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem şiirinde oruç tutan veya dünyevi hazlardan el çekip çölde dolaşan kimseler için kullanılır; nitekim Ebû Tâlib bir beytinde şöyle demektedir: وبالسائحين لا يذوقون قطرة / لربهم ولاراتكات العوامل
Erken Arapça kullanımEmevî dönemi şairi el-Ferazdak şiirinde suyu ve nehri serbestçe akıtma anlamını şöyle kullanmıştır: وكم للمسلمين أسحت فيهم / بإذن الله من نهر ونهر

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dil ailesinde سيح kökü, özellikle Orta ve Güney Sami kollarında akışkanlık, sıvının yayılması ve yeryüzünde serbestçe yer değiştirme kavramsal eksenine oturur. Arapçada kök, suyun tabii bir yatakta veya zeminde engelsizce akıp yayılmasını (السَّيْحُ: الماء الجاري على وجه الأرض) ifade ederken, Kuzeybatı Sami dillerinde ve İbranicede buna yakın semantik akrabalıklar daha çok konuşma, iç dökme veya serbestçe yayılma bildiren köklerle (שיח / ś-y-ḥ: konuşmak, düşünce içinde dolaşmak, feryat etmek; çalılık/yaban fidanı) paralellik gösterir. Bu iki kullanım arasındaki anlamsal köprü, sınırlandırılmamış, dışa doğru yönelen ve tabii bir serbestlikle kendi mecrasında ilerleyen hareket yapısıdır. Arap dilinde fiziksel sıvı akışkanlığı ön planda kalmış, ardından insanın yeryüzünde sınırsızca dolaşması ve zihnen dünyevi takıntılardan sıyrılarak hakikate akması mecazen bu kökle ifadelendirilmiştir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Lane’s Lexicon, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönSuyun yeryüzünde bir kanal olmaksızın yayılması ve çizgili desenSuyun engelsiz akması anlamından, insanın yeryüzünde serbestçe dolaşmasına ve oruçlunun bedeni arzulardan uzaklaşmasına geçilmiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice שיח (ś-y-ḥ: dolaşmak, tefekkür etmek, serbestçe konuşmak)Kuzeybatı Sami grubundaki zihni/ruhi serbest hareket ile Arapçadaki bedeni ve tabii akış ortak bir hareket tasavvuruna dayanır.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami ailesi dışında doğrudan ve düzenli ses denkliği gösteren ikna edici bir bağ tespit edilmemiştir.Veri bulunamadı

المصدر Gesenius, Lane’s Lexicon, Maqāyīs al-Lugha.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
سيحAnlamlıSuyun engelsiz akması, yeryüzünde serbest dolaşmaSıvının yayılması ve insanın engelsizce hareket etmesiHedef kök; Kur'an'da geçer
سحيAnlamlıKabuğu sıyırmak, kazımak, düzeltmekBir nesnenin yüzeyini soyup düzleştirmekYüzey üzerinde hareket ortaklığı; Kur'an'da geçmez
يسحKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıArap dilinde bu dizilişte kök teşekkül etmemiştir
يحسKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıArap dilinde bu dizilişte kök teşekkül etmemiştir
حسيAnlamlıGizli su, yeraltından sızan su, yudumlamakKumun altına sızan suyu çıkarmak veya yudum yudum içmekSuyun akışı ve toplanması ile ilgili semantik komşuluk; Kur'an'da geçmez
حيسAnlamlıHurma, yağ ve keş peynirini karıştırıp yoğurmakMaddeleri birbirine katarak tek bir hamur haline getirmekKatı maddelerin yoğrulması; Kur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
سيحMerkezYeryüzünde engelsizce yayılma ve akmaBir kanal veya baskı olmaksızın geniş bir alanda serbestçe dolaşmaSuyun tabii yayılımı gibi mekan içinde serbest kalma
سيرKomşuYolda yürüme, mesafe katetmeBelirli bir istikamette, çizgisel bir hat veya rota üzerinde ilerlemeSeyahat bir hedefe gidişi öne çıkarır, seyahatta ise zeminde yayılma esastır
سيلKomşuSuyun kütle halinde akmasıSuyun yoğunluk, ağırlık ve baskıyla taşarak sürükleyici bir şekilde akmasıSeyil şiddet ve kütle barındırırken, seyh sükûnet ve engelsiz yayılım bildirir
سربKomşuAkıp gitme, süzülme, gizlice ilerlemeBelirli bir mecrada, bazen gizli veya dar bir hattan usulca süzülüp akmaSerab ve teserrüb dar geçitlerden sızmayı, seyh ise açık yüzeyde yayılmayı anlatır
ضربKomşuYeryüzünde adım atarak yol almaİktisadi, askeri veya pratik bir amaçla yeryüzünü adımlamaDarb fiili çaba ve temas merkezliyken, seyh serbestlik ve engelsizlik merkezlidir
حبسZıtHapsetme, engelleme, alıkoymaBir varlığın akışını, dolaşımını ve serbest hareketini durdurup bir yere kapatmaSuyun veya insanın hareket alanının tamamen sınırlandırılmasıdır

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaسيحSuyun veya insanın engelsizce akıp dolaşmasıKökün asıl anlamı suyun yüzeyde akmasıdır; serbest hareket ve oruca genişletilmiştir.Kesin
LatinceMeare, peragrareAkıp geçmek, baştan başa dolaşmakMeare akışı ve süzülmeyi karşılarken, peragrare yeryüzünü engelsizce dolaşmayı karşılar; ruhi boyutu eksiktir.Güçlü
İngilizceFlow freely, roam, wander unrestrictedSerbestçe akmak, engelsizce dolaşmakMekansal yayılımı ve engelsiz dolaşımı çok iyi karşılar ancak kökün oruçla kurulan ruhi bağını vermez.Güçlü
AlmancaStrömen, frei umherziehenAkmak, serbestçe etrafta dolaşmakSuyun engelsiz akması ve insanın serbest dolaşımı boyutunu taşır; nefsi kısıtlama nüansını içermez.Güçlü
FransızcaS'écouler librement, errer librementSerbestçe akmak, engelsizce dolaşmakSınırlandırılmamış dolaşım ve akışı karşılar; Kur'an'daki ahlaki ve hukuki arka planı dışarıda bırakır.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Lewis & Short, Grimm Deutsches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
فسيحواGüvenlik içinde serbestçe dolaşma, mühlet tanınmasıHukuki ve siyasi bağlamda, antlaşmaları bozulan müşriklere tanınan dört aylık serbest dolaşım ve düşünme hakkı (Tevbe 9:2)
السائحونOruç tutanlar, nefsi arzulardan sıyrılarak ibadete yönelenlerMüminlerin erdemli nitelikleri arasında, yeme-içme ve bedeni arzulardan kesilerek ruhen seyr ü sülûk edenler (Tevbe 9:112)
سائحاتNefsini günahlardan alıkoyanlar, oruç tutan veya hicret eden saliha kadınlarPeygamber eşlerinin örnek ahlaki vasıfları bağlamında, arınmışlık ve itaatte sebat gösterenler (Tahrîm 66:5)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamRuhbanlık ve dünyadan el çekme tartışmalarıİslam'da Hristiyanlıktaki gibi dünyadan bütünüyle kopup dağlarda dolaşma şeklinde bir ruhbanlığın meşruiyetiİmanın mekanla değil kalbi arınma ve amel ile gerçekleştiği, tecridin zihni bir yönelim olduğu kabulü
FıkıhZiraat hukuku (öşür) ve savaş hukuku (eman/mühlet)Yağmur ve nehir suyuyla doğal olarak sulanan (seyh) arazilerin zekat oranı ile harbîlere verilen serbest dolaşım süresiSuyun kendiliğinden yeryüzünde akması masrafsız sulamayı; eman ise serbest ve güvenli hareketi ifade eder
Tefsirالسَّائِحُونَ ve سَائِحَاتٍ lafızlarının yorumuAyetlerdeki lafızların fiziki seyahat mi, hicret mi, yoksa oruç tutmak mı anlamına geldiği meselesiÇoğunluk müfessirlerce oruç tutanlar olarak tevil edilmiş, bedeni hazlardan kesilme akışla bağdaştırılmıştır
Hadisلا سياحة في الإسلام hadisi ve cihat/oruç benzetmeleriİslam'da toplumdan kaçıp yeryüzünde başıboş dolaşmanın nehyedilmesi ve ümmetin seyahatinin cihat ve oruç oluşuFiziksel başıboşluktan sorumlu toplumsal hayata ve nefis terbiyesine doğru anlam yoğunlaşması

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniNefis terbiyesi ve ibadet hayatıOruç ve kalbi seyr ü sülûkBedeni kısıtlayarak ruhun hakikate doğru serbestçe akmasını sağlamaBedensel arzulardan el çekildiğinde ruh, suyun tabii akışı gibi engelsizce ilahi huzura yönelir.Kesin
İlmiHakikati arama ve tefekkürZihni tahkik ve ibret seyahatiZihni sabit fikirlerden kurtarıp deliller arasında serbestçe dolaştırmaAkıl, dar dogmaların sınırlarına hapsolmadan hakikatin izini sürer ve bilgiyi yayar.Güçlü
SiyasiHukuki güvenlik ve serbest dolaşımEman, ateşkes ve seyahat özgürlüğüBireylerin veya tarafların belirli bir süre tehdit altında olmadan hareketini temin etmeHukuk düzeni, bireye şiddetten ve baskıdan arınmış serbest bir hareket ve karar sahası tanır.Kesin
İktisadiDoğal kaynakların ve suyun kullanımıDoğal sulama (seyh) ve sermaye akışkanlığıMasrafsız kaynakla üretim yapma ve piyasa engellerini aşarak dolaşımı sağlamaEmek harcanmadan yeryüzünde kendiliğinden akan su en bereketli üretim girdisidir.Kesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerLaminer akış ve açık kanal hidrodinamiğiBir sıvının herhangi bir dış tazyik veya kapalı boru baskısı olmaksızın, bir yüzey boyunca sınır tabaka sürtünmesini aşarak serbestçe akması durumu ile tam bir yapısal özdeşlik taşır.Kesin
Beşeri bilimlerSeyahat hürriyeti ve negatif özgürlükHukuk ve siyaset felsefesinde bireyin dışarıdan gelen bir zorlama, engel veya baskı olmaksızın kendi hareket alanını serbestçe kullanabilmesi ve iradesini kısıtlamasız eyleme dökebilmesi ilkesidir.Güçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca günümüzün turizm, tatil ve amaçsız eğlence gezisi (siyahat) anlamıyla sınırlamak veya geçmişteki keşişvari manastır hayatıyla özdeşleştirmek
Kur'an içi daha geniş anlamHukuki dokunulmazlık içinde serbestçe hareket etme hakkı (Tevbe 9:2) ile bedeni arzulardan uzaklaşarak ruhi olgunluğa erişme disiplinini (Tevbe 9:112; Tahrîm 66:5) içine alan çok boyutlu özgürlük hali
Yanlış anlamanın doğuracağı hataMüşriklere verilen dört aylık mühletin hikmetini kavramaktan uzaklaşmak; müminlerin ve saliha kadınların vasıfları arasında sayılan seyahati başıboş gezginlik veya toplumdan kaçış zannederek ibadi derinliğini yitirmek

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?İslam'ın hem bireysel ahlak ve ibadet boyutunda (oruç ve tefekkür) hem de kamu hukuku ve uluslararası ilişkiler boyutunda (eman, ateşkes ve hareket serbestisi) özgürlük ve serbest dolaşım ilkelerini nasıl harmanladığını gösterdiği için hayatidir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Tevbe suresinin başındaki antlaşma, savaş ve eman hükümlerini bildiren ahkam ayetlerinde ve müminlerin kemal sıfatlarını sıralayan ahlak ve aile ayetlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Kur'an'ın muhaliflerine dahi düşünme ve tercih hakkı tanıyan bir mühlet alanı açtığını ortaya koyarak 'İslam'da doğrudan kılıç zoruyla inandırma vardır' iddiasını çürütür; ayrıca dindarlığı pasif bir hapis hayatı değil, şuurlu bir seyyaliyet olarak tanımlar.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamSuyun bir kaba veya bende hapsedilmeksizin yeryüzü sathında engelsizce, yaygın ve tabii olarak akması.
  • Soyut anlamVarlığın, üzerindeki dış kısıtlamalardan, baskılardan veya nefsani arzulardan arınarak belirlenen meşru uzamda serbestçe ve tabii bir gayeyle hareket etmesi.
  • Sistematik karşılıkHukukta eman ve serbest dolaşım hakkı, ahlakta nefsi kısıtlayıp ruhu serbest bırakma (oruç), tabiatta ise harici müdahale gerektirmeyen tabii akışkanlık.
  • LaTeX modeliΔM=∫t0t1(Fext−R(x))dts¸artıylaR(x)→0  ⟹  dxdt=vserbest
  • LaTeX açıklamasıModelde M hareket veya akış miktarını, t0 ile t1 tanınan zaman aralığını (örneğin mühlet süresini), Fext harekete yön veren içsel/tabii potansiyeli, R(x) ise hareket alanındaki sınırlandırıcı direnç veya engelleri simgeler. Kökün temsil ettiği durumda harici engeller ve kısıtlamalar sıfıra yaklaştığından (R(x)→0), hareket bir dış baskı altında kalmadan kendi tabii hızında (vserbest) gerçekleşir; bu da hem suyun yüzeyde engelsiz akışını hem de hukuki güvence altındaki serbest dolaşımı ifade eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: س