شحم

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ش-ح-مالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ١٤ · الآيات: ١ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».جزيغنمصدقشُحُومَهُمَاشحمحويبغيظفرحرمبقرحملذو

الجذرالصيغ ١الآيات ١السور ١المجاورة ١٤

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

شحم

ش - ح - م

جذر
  • الورود: ١
  • الآيات: ١
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ١٢

معناه في القرآن: İkisinin iç yağı

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬١٥٣
باب الحاء والشين الميم معهما ح ش م، ش ح م، ح م ش، م ح ش مستعملات حشم: الحَشَمُ: خَدَمُ الرجل ومَن دونَ أهلِه من وَلَدِه وعِياله. والحِشمةُ: الانقباض عن أخيك في المَطْعَم وطَلَب الحاجة، تقول: احتَشَمْتُ، وما الذي حَشَمَكَ وأحشَمَكَ أيضاً. والحُشُومُ: الإِقبال بعدَ الهُزال، حَشَمَ يحشِمُ، ورجلٌ حاشِم، وقد حَشَمتِ الدَّوابُّ في أوَّل الربيع وذلك إذا أصابت شيئاً فحَسُنَتْ بطُونُها وعَظُمَت. شحم:
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٢٩٢
الشَحْمُ معروف، والشَحْمَةُ أخصُّ منه. وشَحْمَةُ الأرض: الكمأة البيضاء. وشَحْمَةُ الأذن: مُعَلَّقُ القُرط. ورجلٌ مُشْحِمٌ: كثير الشَحْمِ في بيته. وشَحِيمٌ، أي سمين. وقد شَحُمَ بالضم. وشَحَمَ بالفتح فلانٌ أصحابَه: أطعمهم الشَحْمَ فهو شاحِمٌ. وشَحَّامٌ يبيعه، وشَحِمٌ يشتهيه. وقد شَحِمَ بالكسر.
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٤٬٣٧٢
ح ش م حشم ، حمش ، شحم ، محش : مستعملة . حشم : الليث : الحَشَم . خَدَم الرجل . وقال غيره : حَشَمُ الرجل . مَنْ يغضب له إذا أصابه أمر . وقال ابن السِّكِّيت : حَشَمتُ الرجلَ أَحْشِمه حَشْماً إذا أَغْضَبْته ، قال ذلك الفراء وغيره ، وأنشد في ذلك : لعَمرُك إنَّ قُرْصَ أبي خُبَيْبٍ بطيءُ النُّضْج محشوم الأكيل أي مُغضَب . قال : وحَشَمُ الرجل : قَرَابته وعياله ومَنْ يغضب له . وقال الليث : الحِشْمة :
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٣٬٣٣١
(باب الشين والحاء وما يثلثهما) (شحذ) الشين والحاء والذال أصلٌ واحدٌ يدلُّ على خِفَّة وحِدّة. من ذلك شَحَذْتُ الحديدَ، إذا حَدَّدتَه. ويقال إنَّ المشاحيذ رؤوس الجبال، وإِنّما سمِّيت بذلك للحِدَّة التي ذكرنَاها. ومن الخِفّة قولهم للجائع: شَحْذان. ويقال إنَّ الشحْذان الخفيف في سَعيه. (شحر) الشين والحاء والراء ليس بشيء، وهو لعلّه اسم بلد([1]). (شحص) الشين والحاء والصاد كلمةٌ واحدة، يقال إنَّ الشحَص
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٦٣
- قال تعالى: ﴿حرمنا عليهم شحومهما إلا ما حملت ظهورهما﴾ [الأنعام /146]. وشحمة الأذن: معلق القرط لتصوره بصورة الشحم، وشحمة الأرض لدودة بيضاء، ورجل مشحم: كثر عنده الشحم، وشحم: محب: للشحم، وشاحم: يطعمه أصحابه (انظر: البصائر 3/300؛ والمجمل 2/523)، وشحيم: كثر على بدنه.
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٤٩٣
ش ح م هـو لحيـم شحيـم شحـم شاحـم مشحـم شحـام‏:‏ سميـن محـبّ للشحـم مطعـم لـه مستكثر منه بيّاع له‏.‏ ومن المجاز‏:‏ علقت القرط في شحمة أذنها استعيرت لتلك اللحمة للينها‏.‏ وكأن بنانها شحمة الأرض وهي دود لطيف‏.‏ وهم بشحم الكلى أي في نعمة وخصب‏.‏ قال الأعشى‏:‏ وكانوا بشحم الكلى قبلها فقد جرّبوهـا لمرتادهـا الضمير للحرب‏.‏ وعن ابن الأعرابي‏:‏ لقيت الأصمعي بشحم كلاه أي بجن نشاطه‏.‏ وفلان يلوك
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٢٬٠٦٦
الأَزهري: الشَّحَمُ البَطَرُ. ابن سيده: الشَّحْمُ جوهر السِّمَنِ، والجمع شُحُوم، والقطعة منه شَحْمةٌ، وشَحُمَ الإِنسانُ وغيرُهُ. وفي الحديث: لعنَ اللهُ اليهودَ حُرِّمَتْ عليهم الشُّحُومُ فباعوها وأَكلوا أَثمانَها؛ الشَّحْمُ المحرّم عليهم: هو شَحْمُ الكُلى والكرش والأَمعاء، وأَما شَحْم الأَلْيَةِ والظُّهور فلا. وشَحُمَ فهو شَحِيمٌ: صار ذا شَحْم في بدنه. وقد شَحُم، بالضم، وشَحِمَ شَحَماً، فهو
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٢٨٩
* ش ح م * * الشَّحْمُ * معروف و * الشَّحْمَةُ * أخص منه وشحمة الأذن معلق القرط ورجل * مُشْحِمٌ * كثير الشحم في بيته و * شَحِيمٌ * أي سمين وقد * شَحُمَ * من باب ظرف و * شَحَمَ * فلان أصحابه أطعمهم الشحم وبابه قطع فهو * شَاحِمٌ * و * الشَّحَّامُ * بائعه ورجل * شَحِمٌ * يشتهي الشحم وبابه طرب
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٣٬٥٦٦
| | ( الشَّحْمُ : م ) معروف ، قال ابنُ |ِسِيدَه : هو جَوْهَرُ السِّمَنِ ، | والجَمْع : شُحومٌ . ( والشَّحْمَةُ ) | بالهَاءِ : ( القِطْعَة منه ) ، وفي | الحديث : لَعَنَ اللهُ اليَهُودَ حُرِّمَت | عليهم الشُّحُومُ فبَاعُوهَا وَأَكَلُوا | أَثْمَانَها . الشَّحْمُ المُحَرَّم عليهم | هو شَحْمُ الكُلَى والكَرِش والأَمْعاء ، | وَأَمَّا شَحْم الأَلْيةِ والظُّهورِ فَلاَ . | | ( و ) الشَّحْمَةُ : (
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٦٬٤٧٣
شَحُمَ 1 شَحُمَ ذ , (S, Msb, K,) aor. شَحُمَ , (K,) inf. n. شَحَامَةٌ, (MA, Msb,) He (a man, S, K) was, or became, fat; (S, MA, K;) as also شَحِمَ, aor. شَحَمَ : (TA:) or he was, or became, abundant in the fat of his person. (Msb.) And شَحُمَتْ اـِبِلُهُ (K) His camels were, or became, fat. (TA.) And شُحِمَتِ النَّاقَةُ; and شَحَمَت, aor. شَحُمَ ; of the classes of عُنِىَ and نَصَرَ; inf. n.
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٦٧٢
شَحَمَ شَحَمَ A ( n. ac. شَحْم 1 ), a. Gave fat to. b. ( n. ac. شَحْم 1 , شُحُوْم 27 ), Became fat. شَحِمَ شَحِمَ A ( n. ac. شَحَم 4 ), a. Became fat. b. Ate much fat. شَحُمَ شَحُمَ U ( n. ac. شَحَاْمَة 22t ), a. Was, became fat. شَحَّمَ شَحَّمَ II , a. Gave fat to. شَحْم شَحْم 1 , ( pl. شُحُوْم 27 ), a. Fat; fat of the kidneys, suet. b. Pulp ( of fruit ). شَحِيْم شَحِيْم 25 , a.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٧٬٣١١
شحم شَحِمَ - يَشْحَمُ (شَحُمَ - يَشْحُمُ) - شَحْم - شُحُوْم شَحِمَ - يَشْحَمُ + الكائن أوالشيء: يزداد شحمه، أو يصير ذا قوام شحمي شَحْم: اسم فعل " شَحِمَ - يَشْحَمُ ": وهو كذلك ما يكون بفعل " شَحِمَ - يَشْحَمُ ": السِّمَن وزيادة الدهن: الدهن الجامد الذي يغلب فيه اللون الأبيض والموجود في جسم الدواب شُحُوْم: جمع " شَحْم " واللفظ ينتمي إلى
رابط المدخل

شحم شَحِمَ - يَشْحَمُ (شَحُمَ - يَشْحُمُ) - شَحْم - شُحُوْم شَحِمَ - يَشْحَمُ + الكائن أوالشيء: يزداد شحمه، أو يصير ذا قوام شحمي شَحْم: اسم فعل " شَحِمَ - يَشْحَمُ ": وهو كذلك ما يكون بفعل " شَحِمَ - يَشْحَمُ ": السِّمَن وزيادة الدهن: الدهن الجامد الذي يغلب فيه اللون الأبيض والموجود في جسم الدواب شُحُوْم: جمع " شَحْم " واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " قوام المادة الدهني أو الزيتي أوالمائع أو المتقطع" وهي: دَهُنَ - يَدْهُنُ (دَهَنَ - يَدْهُنُ)، شَحِمَ - يَشْحَمُ (شَحُمَ - يَشْحُمُ)، قَطَرَ - يَقْطِرُ (اللازم)، مَهَلَ - يَمْهَلُ، زَاتَ - يَزِيتُ، مَهُنَ - يَمْهُنُ شحم - شحوم ﴿وعلى الذين هادوا حرمنا كل ذي ظفر ومن البقر والغنم حرمنا عليهم شحومهما إلا ما حملت ظهورهما أو الحوايا أو ما اختلط بعظم ذلك جزيناهم ببغيهم وإنا لصادقون(146)﴾ الأنعام مختار الصحاح ● [شحم] ش ح م: الشَّحْمُ معروف و الشَّحْمَةُ أخص منه وشحمة الأذن معلق القرط ورجل مُشْحِمٌ كثير الشحم في بيته و شَحِيمٌ أي سمين وقد شَحُمَ من باب ظرف و شَحَمَ فلان أصحابه أطعمهم الشحم وبابه قطع فهو شَاحِمٌ و الشَّحَّامُ بائعه ورجل شَحِمٌ يشتهي الشحم وبابه طرب معجم الفرائد القرآنية: ش ح م "شُحُومَهُمَا" في قوله تعالى " وَمِنَ الْبَقَرِ وَالْغَنَمِ حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ شُحُومَهُمَا" (146) الأنعام. الشَّحم من جسم الحيوان : المادة الدهنية البيضاء الموجودة في جسم الحيوان والمسمّنة له. الراغب شحم - قال تعالى: }حرمنا عليهم شحومهما إلا ما حملت ظهورهما{ [الأنعام /146]. وشحمة الأذن: معلق القرط لتصوره بصورة الشحم، وشحمة الأرض لدودة بيضاء، ورجل مشحم: كثر عنده الشحم، وشحم: محب: للشحم، وشاحم: يطعمه أصحابه (انظر: البصائر 3/300؛ والمجمل 2/523)، وشحيم: كثر على بدنه. ملخص اللسان 1. الشَّحَمُ البَطَرُ. 2. الشَّحْمُ جوهر السِّمَنِ، والجمع شُحُوم، والقطعة منه شَحْمةٌ، 3. وشَحُمَ الإِنسانُ وغيرُهُ. 4. وشَحِمَتِ الناقة وشَحُمَتْ شُحُوماً: سَمِنَت بعد هُزالٍ 5. وعِنَبٌ شَحِمٌ: قليل الماء غَلِيظُ اللِّحاء لسان العرب ● - شحم: الأَزهري: الشَّحَمُ البَطَرُ. ابن سيده: الشَّحْمُ جوهر السِّمَنِ، والجمع شُحُوم، والقطعة منه شَحْمةٌ، وشَحُمَ الإِنسانُ وغيرُهُ. وفي الحديث: لعنَ اللهُ اليهودَ حُرِّمَتْ عليهم الشُّحُومُ فباعوها وأَكلوا أَثمانَها؛ الشَّحْمُ المحرّم عليهم: هو شَحْمُ الكُلى والكرش والأَمعاء، وأَما شَحْم الأَلْيَةِ والظُّهور فلا. وشَحُمَ فهو شَحِيمٌ: صار ذا شَحْم في بدنه. وقد شَحُم، بالضم، وشَحِمَ شَحَماً، فهو شَحِمٌ: اشْتَهى الشَّحْم، وقيل: أَكل منه كثيراً. وأَشْحَمَ: كثر عنده الشَّحْمُ. ابن السكيت: رجل شَحِيمٌ لحيم أَي سمين. ورجل شَحِمٌ لَحِمٌ إِذا كان قَرِماً إِلى الشَّحْمِ واللَّحْم وهو يشتهيهما. ورجل شاحِمٌ لاحِمٌ: ذو شَحْمٍ ولَحْمٍ على النَّسب كما قالوا لابِنٌ وتامِرٌ. وشَحَم القومَ يَشْحَمُهم شَحْماً وأَشْحَمَهم: أَطْعَمهم الشَّحْم. ورجل شاحِمٌ لاحِمٌ إِذا أَطْعم الناسَ الشَّحْمَ واللحم. ورجل شَحَّامٌ: يبيع الشَّحْمَ. والشَّحَّامُ: الذي يُكْثِرُ إِطْعامَ الناس الشَّحْمَ. وأَشْحَم الرجلُ، فهو مُشْحِم إِذا كَثُرَ عنده الشَّحْم، وكذلك أَلْحَم، فهو مُلْحِمٌ. وشَحِمَتِ الناقة وشَحُمَتْ شُحُوماً: سَمِنَت بعد هُزالٍ، والعرب تسمي سَنام البعير شَحْماً، وبياضَ البطن شَحْماً. وشَحْمَةُ الأُذُن: ما لانَ من أَسفلها وهو مُعَلَّقُ القُرْطِ. وفي الحديث: وفيهم من يَبْلُغُ العَرَقُ إِلى شَحْمة أُذنه، هو من ذلك، قال: هو موضع خَرْقِ القُرْطِ، وفي حديث ربيعة في الرجل: يرفع يديه إِلى شَحْمة أُذنيه. وشَحْمَةُ العين: مُقْلَتُها، وفي الأَزهري: حَدَقَتُها؛ ويقال: هي الشحمة التي تحت الحَدَقة. وطعام مَشْحوم وخُبزٌ مَشْحُوم: قد جُعِلَ فيه الشَّحْمُ. وشَحْمة الأَرض: دودة بيضاء، وقيل: هي عَظاءَةٌ بيْضاء غيرُ ضَخْمةٍ، وقيل: ليست من العَظاء هي أَطْيَبُ وأَحْسَنُ، وقالوا: شَحْمةُ النَّقا، كما قالوا: بناتُ النَّقا. وفي الصحاح: شَحْمَةُ الأَرض الكَمْأَةُ البيضاءُ. ابن سيده: وشَحْمَة النخلة الجُمَّارةُ، وشَحْمَةُ الرُّمَّانة الهَنَةُ التي تَفصِلُ بين حَبِّها. ورُمَّانة شَحِمةٌ: غليظة الشَّحْمَةِ. وفي حديث علي، كرم الله وجهه: كُلُوا الرُّمان بشَحْمِه فإِنه دِباغُ المَعِدَة؛ قيل: هو ما في جوفه سوى الحب، وشَحْمُ الرمانة الأَصفر بين ظَهْرانَيِ الحَبِّ. وعِنَبٌ شَحِمٌ: قليل الماء غَلِيظُ اللِّحاء. وشَحْمَةُ الحَنْظَل: معروفة. وشَحْمُ الحَنْظَل: ما في جوفه سوى حبه. وأَبو شَحْمَةَ: رجل. مقاييس اللغة: (شحم) الشين والحاء والميم أصلٌ يدلُّ على جِنسٍ من اللّحم. من ذلك الشَّحْم، وهو معروف. وشَحْمة الأُذُنِ: مُعَلَّق القُرْطِ. ورجلٌ مُشْحِمٌ كثير الشَّحْم، وإن كان يحبُّه قيل شَحِم، وإن كان يطعمه أصحابَه قيل شاحم، فإن كان يبيعه قيل شَحَّام. القاموس المحيط: الشَّحْمُ م. والشَّحْمَةُ القِطْعَةُ منه، والطائرُ، ولُعْبَةٌ لهم، و من الأرضِ الكَمْأَةُ، ودودَةٌ بَيْضاءُ، أو من الخَراطينِ، و من الأُذُن مُعَلَّقُ القُرْطِ. وشَحْمَةُ المَرْجِ الخِطْمِيُّ، و من الحَنْظَلِ: ما في جوفه سوَى حَبِّه، و من الرُّمَّانِ: الرَّقيقُ الأَصْفَرُ الذي بينَ ظَهْرانَيِ الحَبِّ. وأبو شَحْمَةَ: عبدُ الرحمنِ بنُ عُمَرَ بنِ الخَطَّابِ، رضي الله تعالى عنهما. وعَبَّاسُ بنُ محمدِ بنِ أبي شَحْمَةَ: مُحَدِّثٌ. ورَجُلٌ شَحيمٌ: سمينٌ، وقد شَحُمَ، كَكرُمَ. وكمُحَدِّثٍ: كثيرُ الشَّحْمِ في بَيْتِه. وكمُحْسِنٍ: مَن شَحُمَتْ إِبِلُه. والشَّحِمُ، ككَتِفٍ، من العِنَبِ: القليلُ الماءِ، ومُشْتَهي الشَّحْمِ، وقد شَحِمَ، كفَرِحَ. والشاحِمُ والشَّحَّامُ: بائعهُ. وشَحَمه، كمنَعَه: أطْعَمَه إيَّاهُ. ولقيتُه بشَحْمِ كُلاهُ: في حالِ نَشاطِه. تاج العروس: ( الشحم م ) معروف قال ابن سيدء هو جوهر السمن والجمع شحوم ( والشحمة ) بالهاء ( القطعة منه ) وفي الحديث لعن الله اليهود حرمت عليهم الشحوم فباعوها وأكلوا أثمانها الشحم المحرم عليهم هو شحم الكلى والكرش والامعاء وأما شحم الالية والظهور فلا ( و ) الشحمة ( الطائر و ) أيضا ( لعبة لهم ) أي لصبيان الاعراب ( و ) الشحمة ( من الارض الكمأة ) البيضاء كما في الصحاح ( و ) شحمة الارض ( دودة بيضاء أو هي ( من الخراطين ) أو هي عظاءة بيضاء غير ضخمة وقيل ليست من العظاء هي أطيب وأحسن وقالوا شحمة النقا كما قالوا بنات النقا ( و ) الشحمة ( من الاذن معلق القرط ) وهو ما لان من أسفلها ويقال هو موضع خرق القرط ومنه الحديث وفيهم من يبلغ العرق إلى شحمة أذنه وفي حديث ربيعة في الرجل يرفع يديه إلى شحمة أذنيه ( وشحمة المرج الخطمى و ) الشحمة ( من الحنظل ما في جوفه سوى حبه ) ولو قال معروفة مشير اله بالميم كان أخصر ( و ) الشحمة ( من الرمان الرقيق الاصفر الذى بين ظهرانى الحب ) ولو حذف الذى كان أخصر وقيل هي الهنة التى تفصل بين حبه كما في المحكم وفي حديث على كرم الله تعالى وجهه كلوا الرمان بشحمه فانه دباغ المعدة ( وأبو شحمة عبد الرحمن بن عمر بن الخطاب رضى الله تعالى عنهما ) الذى جلده أبوه ( وعباس بن ) أحمد بن ( محمد بن أبى شحمة محدث ) ثقة عن محمود بن غيلان ( ورجل شحيم سمين ) عن ابن السكيت ( وقد شحم ككرم ) صار ذا شحم في بدنه ( و ) رجل مشحم ( كمحدث كثير الشحم في بيته و ) المشحم ( كمحسن من شحمت ابله ) أي صارت ذات شحم ( و ) الشحم ( ككتف من العنب القليل الماء ) الغليظ اللحاء ( و ) الشحم أيضا ( مشتهى الشحم ) يقال رجل شحم لحم إذا كان قرما اليهما يشتهيهما ( وقد شحم كفرح ) شحما محركة ( والشاحم والشحام بائعه ) وقد نسب هكذا بعض المحدثين كأبى سلمة عثمان العدوى وأبو القاسم جعفر بن حمدان وغيرهما ( وشحمه كمنعه ) شحما ( أطعمه اياه و ) من المجاز ( لقيته بشحم كلاه ) أي ( في حال نشاطه ) * ومما يستدرك عليه شحم كفرح فهو شحيم صار ذا شحم في بدنه وشحم شحما أكل منه كثيرا وأشحم كثر عنده الشحم كألحم إذا كثر عنده اللحم ورجل شاحم لاحم ذو شحم ولحم على النسب كما قالوا لابن وتامروا أيضا إذا أطعم الناس الشحم واللحم وكشداد الذى يكثر اطعام الناس الشحم وشحمت الناقة كعنى ونصر شحما وشحو ما سمنت بعد هزال والعرب تسمى سنام البعير شحما وبياض البطن شحما وشحمة العين مقلتها وفي التهذيب حدقتها ويقال هي الشحمة التى تحت الحدقة وطعام مشحوم وخبز مشحوم قد جعل فيه الشحم وشحمة النخلة الجمارة كما في المحكم ورمانة شحمة غليظة الشحمة والشحم بالضم البيض من الرجال عن ابن الاعرابي

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١٤ (الإجمالي: ٢٢)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. حوي

    الآيات المشتركة: ١ · Haveye, hyy’den dönüşmüştür

  2. ظفر

    الآيات المشتركة: ١ · Size zafer kazandırdı

  3. خلط

    الآيات المشتركة: ١ · Bulanık su demektir

  4. بقر

    الآيات المشتركة: ١ · Sığır

  5. غنم

    الآيات المشتركة: ١ · Ğanem Koyun sürüsü demektir

  6. هود

    الآيات المشتركة: ١ · “Hidayet”in değişik söylenişidir

  7. حمل

    الآيات المشتركة: ١ · Haml: İple yüklenen yük demektir

  8. ظهر

    الآيات المشتركة: ١ · Arka demektir

  9. حرم

    الآيات المشتركة: ١ · Hiram keçe demektir

  10. بغي

    الآيات المشتركة: ١ · Buğa boğa demektir

  11. جزي

    الآيات المشتركة: ١ · Ceze’e (hemze ile) bir şeyin parçası, bozulmadan bütünden…

  12. ذو

    الآيات المشتركة: ١ · Sahip

الآيات التي ورد فيها(١)

  1. … كُلَّ ذِي ظُفُرٍ وَمِنَ الْبَقَرِ وَالْغَنَمِ حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ شُحُومَهُمَا إِلَّا مَا حَمَلَتْ ظُهُورُهُمَا أَوِ الْحَوَايَا أَوْ مَا …

    İkisinin iç yağı

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökشحم
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerلحم, سمن, ودك
Zıt Kökهزل
Çekirdek Özet 1Canlı dokusunda biriken, eti saran ve besin depolayan beyaz, yumuşak yağ katmanı
Çekirdek Özet 2İlahi ceza ve yasaklama bağlamında nimetin en seçkin, lezzetli ve kıymetli kısmından mahrum bırakılma
Çekirdek Özet 3Bünyenin öz enerjisini, zenginliğini ve değer birikimini temsil eden asıl cevherin korunması ve tasarrufu
Kritik Hata RiskiKelimeyi yalnızca sıradan bir biyolojik atık veya fazlalık sayarak ayetteki mahrumiyet cezasının iktisadi ve nefsi boyutunu gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
شحBir şeyi kıskanarak sımsıkı tutma, bünyede biriktirme, dışarı vermeme ve doluluk hissi (karşılaştırınız: شحح aşırı cimrilik ve harislik, شحن bir kabı veya gemiyi tıka basa doldurma)مToplanıp biriken ve dışarı verilmek istenmeyen yoğunluğu somut, yumuşak, kuşatıcı ve katılaşabilen bir cisim (yağ dokusu) haline dönüştürmüştür

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
شDişIsırma, parçalama, öğütme ve besinin içeri alınması
حÇit, duvarÇevreleme, sınır çekme, muhafaza etme ve içeride hapsetme
مSuAkışkanlık, sıvı, özsu ve nemlilik taşıyan madde
شحمTüketilen ve öğütülen besinin dış sınırlardan içeri alınarak bedenin iç çitleri ve zarları ardında sıvımsı-yoğun bir öz olarak tutulması ve depolanması hareketini ifade eder

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamHayvan bedeninde etin üzerinde veya iç organların çevresinde tabaka oluşturan, eritildiğinde donan katı ve zengin iç yağı; ayrıca nar tanelerini ayıran etli beyaz zar tabakası (şahmetü’r-rummân) ve kulak memesi (şahmetü’l-üzn)
Cahiliye şiiri kullanımıA‘şâ, kabilenin savaş öncesindeki bolluk, refah ve dinçlik durumunu böbrek yağının doluluğuyla tasvir ederek bu hali şu mısra ile anar: وكانوا بشحم الكلى قبلها فقد جرّبوها لمرتادها
Erken Arapça kullanımErken dönem bedevi kullanımında cömert ve varlıklı kimseler için yedirdiği ve sahip olduğu zenginliği anlatmak üzere رجل شاحم لاحم (insanlara et ve don yağı ikram eden adam) ve bol yağlı nar için رمانة شحمة nitelemesi yaygındır

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Asās al-Balāgha, Lisān al-ʿArab.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dillerinde شحم kökü, özellikle Güney-Batı Sami sahasında ve Arapçada hayvanın iç yağ dokusunu, semizliği ve besin zenginliğini anlatan özelleşmiş bir adlandırma olarak öne çıkar. Kuzeybatı Sami dillerinde (İbranice ve Aramice) iç yağ ve semizlik kavramı çoğunlukla חלב (Arapça حلب ile kökteş) köküyle ifade edilirken, Arapçada شحم iç organları saran saf iç yağını, böbrek ve bağırsak çevresindeki don yağını doğrudan karşılayan bağımsız bir morfolojik birim haline gelmiştir. Kökün ilk iki sesini oluşturan çekirdeğin sıkıştırma, toplama ve doldurma çağrışımı, Arapçada dokunun yumuşak ve nemli yoğunluğunu anlatan son sesle birleşerek hayvanın en seçkin ve kalori bakımından en yoğun cevherine ad olmuştur.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Lisān al-ʿArab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönشح çekirdeğinden türeme somutlaşmaBedende depolanan, tutulan ve dışarı salınmayan en yoğun gıda rezervini ifade eden semantik daralmaKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiArapça-Aramice/Süryanice dolaylı semantik örtüşmeKuzeybatı Sami dillerindeki yağ ve zenginlik semantiğiyle kavramsal örtüşme taşımakla birlikte kökün formu Arap yarımadasında özelleşmiştirGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik bünyesel yağ kökleriDoğu Çad ve Berberî dillerindeki yağ ve yoğunluk bildiren kimi tekil biçimlerle zayıf fonetik benzeşmelerMuhtemel

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
شحمAnlamlıİç yağı, semizlik özüBedenin en lezzetli, enerji dolu yağ tabakasıHedef kök; Kur'an'da geçer
شمحKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş mühmel kabul edilmiştirKur'an'da geçmez
حشمAnlamlıUtanma, sakınma, maiyetKişinin saygınlığını koruyan yakın çevresi veya mahcubiyetKur'an'da geçmez; kullanımda
حمشAnlamlıİnce ve sıkı olma, öfkelenmeİnce bacaklılık, kirişin gerginliği ve öfkenin alevlenmesiKur'an'da geçmez; kullanımda
مشحKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş mühmel kabul edilmiştirKur'an'da geçmez
محشAnlamlıAteşin yakıp kavurmasıAteşin deriyi veya otları yakıp kurutmasıKur'an'da geçmez; kullanımda

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
شحمMerkezSaf iç yağı, don yağıBedende özellikle iç organların çevresinde toplanan beyaz ve yoğun rezerv yağAyrılabilir, katılaşabilen ve en lezzetli kabul edilen organik yağ tabakasıdır
لحمKomşuKas dokusu, etKemikleri örten lifli ve kırmızı ana beden dokusuBesinin ana kütlesidir; yağ gibi ayrışan değil iskeleti saran yapıdır
سمنKomşuGenel semizlik ve şişmanlıkBedenin bütünüyle yağlanıp irileşmesi haliMünferit yağ tabakasını değil bedenin genel doluluk ve irilik vasfını belirtir
ودكKomşuEritilmiş et yağı, sızıntıPişirme esnasında etten sızan sıvı ve yağlı sıvıKatı doku halindeki iç yağını değil akıcı ve bulaşıcı yağ özünü karşılar
هزلZıtZayıflık, cılızlıkYağın ve etin eriyerek bedenin takatten düşmesi haliBesin rezervinin tükenmesi, zayıflama ve kuruma durumudur

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaشحمSaf iç yağı, don yağıCanlının iç organlarını saran, enerji ve lezzet kaynağı katı yağ dokusuKesin
Latinceadeps, sebumİç yağı, don yağıTıbbi ve anatomik olarak iç organ yağını tam karşılar; kültürel nimet boyutunu dışarıda bırakırGüçlü
İngilizcesuet, animal fat, tallowİç yağı, böbrek yağı, don yağıÖzellikle böbrek ve iç organ çevresindeki sert yağı karşılar; genel yağ (fat) teriminden daha dar ve kesindirGüçlü
AlmancaNierenfett, TalgBöbrek yağı, don yağıKas arası yağdan ziyade iç organları çevreleyen katı ve değerli yağı karşılarGüçlü
Fransızcasuif, graisse animaleDon yağı, iç yağıKatılaşan hayvan iç yağını ifade ederGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane’s Arabic-English Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
شُحُومَهُمَاİsrailoğullarına ceza olarak haram kılınan sığır ve koyunun iç yağları (böbrek ve bağırsak çevresi yağları)Tarihsel-hukuki yasaklama bağlamı; taşkınlık ve zulüm sebebiyle en seçkin ve besleyici kısmın haram kılınması (el-En‘âm 6:146)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi ceza ve adaletin mahiyetiKötülük ve taşkınlık sebebiyle temiz ve helal şeylerin (tayyibât) bir topluma ceza olarak yasaklanmasının caiz oluşuNimetin bizatihi pis olduğu için değil, kulun isyanı sebebiyle terbiye edici bir mahrumiyet aracı haline gelmesi
FıkıhHaram kılınan nesnenin satışı ve intifasıYahudilere haram kılınan iç yağlarının eritilip satılması ve bedelinin yenmesinin haramlığı kuralıMaddesi haram olan nesnenin her türlü ticari tasarrufunun ve hilesinin yasaklanması
Tefsirİstisna edilen yağların sınırlarıSırta binen, bağırsaklara karışan veya kemikle bitişen yağlar ile müstakil iç yağı arasındaki anatomik ayrımشحم kelimesinin bedendeki serbest, kalın ve kolayca ayrılabilen don yağlarına hasredilmesi
HadisYasaklanan şeyin hileyle helalleştirilmesiYahudilerin iç yağını eritip yağ haline getirerek satmalarını kınayan nebevi uyarıBiçim değiştirmenin şer'i hükmü ve haramlık illetini ortadan kaldırmayacağı

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniŞeriat ve mükellefiyet tarihiMahrumiyet cezasıTerbiye etme ve kibri kırmaToplumun azgınlığına karşı en lezzetli ve değerli gıda unsurunun yasaklanmasıKesin
İlmiBiyoloji ve anatomiYedek enerji deposuKoruma ve ısı dengesiİç organları darbelerden koruyan ve enerji depolayan birincil biyolojik dokuGüçlü
SiyasiOtoritenin yaptırım gücüHukuki ambargoDisiplin altına almaYasayı çiğneyen zümrenin refah kaynaklarına hukuki sınır getirilmesiGüçlü
İktisadiDeğer ve servet dolaşımıYüksek katma değerli emtiaZenginlik ölçüsüTüketim maddeleri arasında en kıymetli ve pahalı payı temsil etmeGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerPotansiyel enerji rezervi (akümülasyon)Sistemin olağan akışının dışında, ihtiyaç anında kullanılmak üzere en yüksek yoğunlukta depolanmış potansiyel kapasiteGüçlü
Beşeri bilimlerKurumsal ihtiyat fonu ve refah payıToplumun veya kurumun kriz anları için biriktirdiği, refah döneminde ise hayat standardını yükselten lüks ve güvence fazlasıMuhtemel

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi modern tıbbın zararlı gördüğü kolesterol veya atık yağ algısıyla okuyarak Kur'an'daki yasağı tıbbi bir tavsiye gibi algılamak
Kur'an içi daha geniş anlamشحم, kadim dünyada bolluğun, bereketin, en yüksek lezzetin ve besleyici gücün simgesidir; ayetteki ceza zararlı olanın engellenmesi değil, nefse en tatlı gelen temiz nimetten mahrum bırakılmaktır
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİsrailoğullarına verilen cezanın bir nimetten mahrumiyet olduğu gerçeği gözden kaçar; ayet ahlaki-hukuki bir ikaz yerine basit bir diyet kuralına indirgenir

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?İlahi yasaklamaların her zaman nesnenin kendi pisliğinden (habîs) kaynaklanmadığını, bazen kulun azgınlığına karşı temiz nimetlerin (tayyibât) mahrumiyetle cezalandırıldığını gösteren şeriat felsefesini temellendirir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İsrailoğullarının helal-haram sınırlarını, Yahudi şeriatındaki ağırlaştırılmış hükümleri ve nimet-ceza ilişkisini ele alan ayetlerde belirleyicidir (el-En‘âm 6:146)
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Kur'an'daki bütün haramların biyolojik veya tıbbi zararlara dayandığı yönündeki indirgemeci modern yaklaşımı düzeltir; ahlaki sapkınlığın iktisadi ve nefsi nimetlerden mahrumiyetle cezalandırıldığını ortaya koyar

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamHayvanın iç organlarını çevreleyen, kolayca ayrılabilen, lezzetli, enerji yoğun ve katılaşabilen saf iç yağı dokusu.
  • Soyut anlamBir varlığın özünde biriktirdiği en değerli, en zengin ve korunması gereken potansiyel refah payı.
  • Sistematik karşılıkHukuki ve ahlaki sorumlulukların ihlali neticesinde, sistemin merkezindeki en yüksek fayda ve refah katmanının bloke edilmesi.
  • LaTeX modeliR={x∈B∣f(x)=max⁡}→ihlalP(R)=0
  • LaTeX açıklamasıModelde B organizmanın veya sistemin bütün kaynaklarını, R bu kaynaklar içindeki en yüksek verim ve değere sahip yağ/refah rezervini (f(x)=max⁡), P ise hukuki izin ve tasarruf yetkisini temsil eder. Kural ihlali durumunda bu en yüksek fayda kümesi üzerindeki tasarruf sıfırlanarak mahrumiyet gerçekleşir.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ش