عفف

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ع-ف-فالصيغ: ٤ · الجذور المجاورة: ٦٠ · الآيات: ٤ · السور: ٣؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».برجفَلْيَسْتَعْفِفْيَسْتَعْفِفْنَعففنكحالتَّعَفُّفِغنيحسبحصنخيربدرحصر

الجذرالصيغ ٤الآيات ٤السور ٣المجاورة ٦٠

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

عفف

ع - ف - ف

جذر
  • الورود: ٤
  • الآيات: ٤
  • الصيغ: ٤
  • المعاجم: ٨

معناه في القرآن: Haramdan kaçınırlar

ملاحظاتي

المعاجم(٨)

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٥٨٠
باب العين والفاء )ع ف، ف ع مستعملان( عف: العِفَّةُ: الكَفُّ عمَّا لا يحِلُّ. ورجل عَفيف، يَعِفُّ عِفَّة، وقَومٌ عَفُّون، قال العجاج: عَفٌّ فلا لاصٍ ولا مَلْصِيُّ أي لا قاذِفٌ ولا مَقْذُوفٌ، وأعْفَفْتُه عن كذا: كَفَفْته، وامرأةٌ عَفَّةٌ بَيَّنَةُ العَفاف والعُفَافَةُ بقِيَّةُ اللَّبن في الضَّرْع. والعَفْعَفُ: ثمرُ الطَّلْح. فَع: الفَعْفَعَةُ: حِكايةُ بعض الأصوات، وبعض أصوات الجراء والسِّباع
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٤٢٧
عَفَّ عن الحرامِ يَعِفُّ عَفَّا وعِفَّةً وعفافاً وعَفافةً، أي كفَّ؛ فهو عفٌّ وعفيفٌ، والمرأة عَفَّةٌ وعَفيفَةٌ. وأعَفَّه الله. واستعَفَّ عن المسألة، أي عَفَّ. وتعَفَّفَ، أي تكلَّف العِفَّة. والعُفَّة والعُفافة بالضم فيهما: بقيَّة اللبن في الضرع. وتَعَفَّفَ الرجل، أي شرب العُفافةَ. ويقال: تَعافَّ يا هذا ناقَتَكَ، أي احْلبها بعد الحلبة الأولى. وقولهم: جاء فلان على عِفَّانِ ذلك، بكسر العين: لغةٌ في
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٢٦٥
ع ف ف رجل عف وعفيف وفيه عفة وعفاف وعفّ عن الحرام واستعف وتعفف‏.‏ وما بقي في الضرع إلا عفة وعفافة‏:‏ بقية‏.‏ قال النمر يصف ظبية وغزالاً‏:‏ لأغنّ طفلٍ لا تصاحب غيره فله عفافة درها وغرارها وتعففت‏:‏ شربت العفافة‏.‏ ومن المجاز‏:‏ سأله فما أعطاه إلا عفافةً وشفافة‏.‏
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٢٬٥٩٦
العِفّة: الكَفُّ عما لا يَحِلّ ويَجْمُلُ. عَفَّ عن المَحارِم والأُطْماع الدَّنِية يَعِفُّ عِفَّةً وعَفّاً وعَفافاً وعَفافة، فهو عَفِيفٌ وعَفٌّ، أَي كَفَّ وتعفَّفَ واسْتَعْفَفَ وأَعفَّه اللّه. وفي التنزيل: ولْيَسْتَعْفِف الذين لا يَجِدون نكاحاً؛ فسَّره ثعلب فقال: ليَضْبِطْ نفسه بمثل الصوم فإنه وِجاء. وفي الحديث: من يَسْتَعْفِف يُعِفّه اللّه؛ الاسْتِعْفاف: طلَبُ العَفافِ وهو الكَفُّ عن الحرام
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٢٤٣
* ع ف ف * * عَفَّ * عن الحرام يعِف بالكسر * عِفَّةٌ * و * عَفًّا * و * عَفَافَةً * أي كفَّ فهو * عَفُّ * و * عَفِيفٌ * والمرأة * عَفَّةٌ * و * عَفِيفَةٌ * و * أعَفَّهُ * الله و * اسْتَعَفَّ * عن المسألة أي عفَّ و * تَعَفَّفَ * تكلف * العِفَّةَ
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٤٬٦٤٧
عف الرجل عفا، وعفافا، وعفافة، بفتحهن، وعفة بالكسر وهو يعف، قال شيخنا: ظاهر إطلاقه أن المضارع منه بالضم ككتب، ولا قائل به، بل هو كضرب، لأنه مضعف لازم، وقاعدة مضارعة الكسر، إلا ما شذ منه: كما قدمناه فهو عفن وعفيف: أي: كف عن الحرام، كما في الصحاح، وفي المحكم: عما لا يحل ولا يجمل وقيل: عن المحارم والأطماع الدنية، قال ذو الأصبع العدواني: عف يؤوس إذا ما خفت من بلد هونا
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٩٩٧
عَفَّ عَفَّ I ( n. ac. عَفّ 1 , عِفَّة 2t , عَفَاْف 22 , عَفَاْفَة 22t ) a. [ 'An ], Abstained, refrained from. b. Contained himself; was chaste, continent; was scrupulous; was abstemious. أَعْفَفَ أَعْفَفَ IV , a. Made chaste, continent. تَعَفَّفَ تَعَفَّفَ V , a. see I (b) . تَعَاْفَفَ تَعَاْفَفَ VI , a. Took medicine; nursed, dieted himself. اِعْتَفَفَ اِعْتَفَفَ VIII , a. Licked
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١٤٬١٨٨
عفف عَفَّ- يَعِفُّ - تَعّفَّفَ - يَتَعَفَّفُ - تَعَفُّف - اسْتَعْفَفَ - يَسْتَعْفِفُ عَفَّ- يَعِفُّ + الكائنً + عن شيء: يتوقف عن طلب ما يرضي شهوته من حب تملك للمال أو النكاح أو التبرج تَعّفَّفَ - يَتَعَفَّفُ: على وزن " تَفَعَّل " من " عَفَّ- يَعِفُّ ": يقوم بفعل " عَفَّ- يَعِفُّ " بشكل ذاتي وعلى سبيل الكثرة الشدة: " يَعِفُّ "بإرادة ذاتية
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٤)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٦٠ (الإجمالي: ٧٣)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. نكح

    الآيات المشتركة: ٣ · Nikah

  2. غني

    الآيات المشتركة: ٣ · Ğaniy, Ğanem, koyun sürüsü demektir

  3. فقر

    الآيات المشتركة: ٢ · Omurga kemiğidir

  4. خير

    الآيات المشتركة: ٣ · Hayr : At sürüsü demektir

  5. لحف

    الآيات المشتركة: ١ · Bıktırıcı şekilde ısrar etmek

  6. عرف

    الآيات المشتركة: ٢ · Tanınan ile

  7. بدر

    الآيات المشتركة: ١ · Bedr dolunay demektir

  8. مول

    الآيات المشتركة: ٢ · Onların malları

  9. حسب

    الآيات المشتركة: ٢ · Hisbe okun nişangah kısmına denir

  10. أله

    الآيات المشتركة: ٤ · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

  11. برج

    الآيات المشتركة: ١ · Bir yapının en yüksek yeri demektir

  12. حصر

    الآيات المشتركة: ١ · Hisar kale duvarı demektir

الآيات التي ورد فيها(٤)

  1. … يَسْتَطِيعُونَ ضَرْبًا فِي الْأَرْضِ يَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ أَغْنِيَاءَ مِنَ التَّعَفُّفِ تَعْرِفُهُمْ بِسِيمَاهُمْ لَا يَسْأَلُونَ النَّاسَ إِلْحَافًا وَمَا تُنْفِقُوا …

    Utanmak

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökعفف
YapıÜçlü
Özel DurumMükerrer
Bağlamsal Yakın Köklerكفف, عصم, صون
Zıt Kökفجر
Çekirdek Özet 1Bir şeyin azıyla yetinip fazlasına el uzatmama, geride kalana kanaat etme ve nefsi dizginleyerek geri çekilme
Çekirdek Özet 2İhtiyaç ve arzu baskısı altındayken bile harama, başkasına el açmaya ve haksız kazanca karşı iradeyle direnme
Çekirdek Özet 3Şehevî ve mali güdüleri ahlaki ve hukuki sınırların gerisinde tutan koruyucu özdenetim mekanizması
Kritik Hata RiskiKavramın yalnızca kadınlara ve cinselliğe indirgenerek mali, siyasi ve ahlaki özdenetim boyutunun yok sayılması

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
عفBir şeyin dipte kalan az miktarı, silinmeye yüz tutmuş iz veya eşikte durup fazlasına yönelmeme çekirdeğidir; nitekim عفو fazlalığı bırakma ve silinme, عفرت ise toprakla temas edip kabarma anlamlarını barındırır.فÇift dudak temasını bildiren harfin tekrarlanmasıyla sınır koyma, ağzı ve eli kapatma, tutkuyu geri çekme ve harama karşı iradi bir set çekme anlamı süreklilik ve kesinlik kazanmıştır.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
عgözÇevredeki nesneyi, arzuyu, imkânı ve sınırları fark etme bilinci
فağızAçılma, talep etme, tatma veya dışa doğru yönelme eşiği
فağızAçıklığı kapatma, talebi durdurma, ikinci bir sınırla nefsi hapsetme
عففGözün algıladığı arzu nesnesi karşısında ağzı, eli ve talebi kapatarak içe çekilme, kendini sınırlama hareketi

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamSağılan hayvanın memesinde kalan azıcık süt (العُفَافَةُ) ve bu dipte kalan az miktarla yetinip fazlasını zorlamama durumu.
Cahiliye şiiri kullanımıEn-Nemir b. Tevleb bir ceylan yavrusunu tasvir ederken anne sütünün kalıntısını ve azla yetinmeyi şu mısra ile aktarır: لأغنّ طفلٍ لا تصاحب غيره / فله عفافة درها وغرارها
Erken Arapça kullanımEl-Accâc tarafından kişinin namusuna iftira atmaması ve başkasının tecavüzünden korunmuş olması anlamında kullanılmıştır: عَفٌّ فلا لاصٍ ولا مَلْصِيُّ

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Lisānü’l-ʿArab, Asāsü’l-Belāġa.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça kök عفف, Güney ve Kuzeybatı Sami dillerinde bir şeyin tükenmesi, geri çekilmesi, geride kalan az miktar kalıntı ve kişinin kendi sınırlarını muhafaza etmesi ekseninde semantik izler taşır. Klasik İbranicede doğrudan üçlü ses karşılığı sınırlı kalmakla birlikte, benzer fonetik yapıdaki köklerde kuruluk, azlık ve geri çekilme kök anlamları görülür. Arapçada kök, somut düzlemdeki memede kalan son süt damlası anlamından hızla ahlaki düzleme kaymış; azla yetinme, hırstan ve doyumsuzluktan vazgeçme, kişinin kendi arzusuna ket vurması (el-keff) manasında özelleşmiştir. Bu semantik sıçrama, Arap yarımadasının kıtlık ve onur temelli göçebe ahlakında azı şerefle taşımayı, çok için el açmaya yeğleyen sosyo-kültürel yapıyla doğrudan örtüşmektedir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Lisānü’l-ʿArab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönAz miktardaki süt kalıntısından (ufâfe) türeyerek azla yetinme ve nefsi haramdan alıkoyma anlamına evrilmiştir.Bedensel doyumsuzluktan vazgeçip eldekiyle yetinme ve talepte bulunmama soyutlaması yapılmıştır.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiKuzeybatı Sami dillerindeki eksilme, geri durma ve iz bırakma semantik çekirdekleriyle dolaylı paralellik taşır.Kökün ahlaki bir terim olarak kristalleşmesi Arap dilinde gerçekleşmiştir.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik katmanda dudak kapama ve tutma eylemini temsil eden iki dudak ünsüzü odaklı köklerle akrabalık barındırır.Karşılaştırmalı Afro-Asyatik verilerde sınır çizme fonksiyonu görülür.Muhtemel

المصدر Lisānü’l-ʿArab, Dictionnaire des racines sémitiques.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
عففAnlamlıKendini tutma, haramdan ve dilenmekten sakınmaİradi olarak arzu ve talebi durdurup şerefle geri çekilmektir.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
فعفAnlamlıSes taklidi ve aceleyle et parçalamaKasabın çıkardığı ses veya aceleci davranışı ifade eder.Klasik sözlüklerde kayıtlıdır; Kur'an'da geçmez.
ففعKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel sayılmıştır; Kur'an'da geçmez.

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
عففMerkezİradi geri çekilme ve sakınmaKişinin içsel ahlaki onuruyla arzusunu frenlemesidir.Dış baskı olmadan iç denetimle güdüyü durdurur.
كففKomşuBir eylemi fiilen durdurmaعفف içsel ahlakı, كفف ise dış organların fiili olarak engellenmesini vurgular.Eli ve organı fiziksel olarak eylemden alıkoymaktır.
عصمKomşuDış etken veya koruyucuyla korunmaعفف öznel çabayı, عصم ise üst bir koruma ve engelleme kalkanını anlatır.İlahi veya nesnel bir bağla günaha düşmekten korunmaktır.
صونKomşuZarardan ve kirlenmekten korumaعفف yoksunluk karşısında, صون var olan değeri muhafaza etmede öne çıkar.Değerli bir şeyi yıpranmaktan ve değer kaybından sakınmaktır.
فجرZıtSınırı yırtıp taşma ve günaha dalmaعفف sınırın gerisinde kalmayı, فجر ise sınırı parçalayıp harama akmayı ifade eder.Ahlaki ve şer'i bendi patlatarak arzuların peşine düşmektir.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaعففKendini haramdan ve çirkin isteklerden alıkoymaİhtiyaç halinde dahi onurunu ve sınırını korumayı kuşatır.Kesin
Latincecontinentia, castitasKendine hâkim olma, lekesizlikContinentia nefsi tutmayı, castitas ise saflığı karşılar fakat yoksulluk onurunu tam içermez.Güçlü
İngilizcerestraint, chastity, abstinenceÖzdenetim, cinsel saflık, geri durmaRestraint iradi kontrolü, chastity iffeti verir; ancak dilenmekten kaçınma anlamını tek başına taşımaz.Güçlü
AlmancaEnthaltsamkeit, KeuschheitKendini tutma, iffetEnthaltsamkeit bedensel hazlardan uzak durmayı, Keuschheit ise ahlaki arılığı karşılar.Güçlü
Fransızcacontinence, chasteté, retenueNefsi tutma, iffet, ölçülülükRetenue genel sakınmayı, continence ise güdülere sınır koymayı ifade eder.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
التَّعَفُّفِMali onur, yoksulluğu gizleyip dilenmekten sakınmaKendilerini Allah yoluna adayan ve ihtiyaçlarını insanlara açmayan yoksulların tavrı; Bakara 2:273.
فَلْيَسْتَعْفِفْEmanete riayet, yetim malına el sürmemeYetimlerin velisi olan zenginlerin bu mallardan pay almaktan kesinlikle kaçınması; Nisâ 4:6.
وَلْيَسْتَعْفِفِCinsel özdenetim, meşru evlilik imkânı bulamayanın sabretmesiEvlenmeye güç yetiremeyenlerin meşru sınırlara kavuşana dek nefislerini korumaları; Nûr 24:33.
يَسْتَعْفِفْنَEdep ve vakar, dış giysileri çıkarma ruhsatına rağmen tedbiri seçmeYaşlanmış kadınların giyim konusunda tanınan serbestliğe rağmen sakınmayı tercih etmeleri; Nûr 24:60.

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamAhlak ve irade hürriyetiİnsanın şehevî ve gazabî güdüler karşısında iradi tercih gücü ve mükellefiyeti.Nefsin alt kuvvelerine karşı aklın ve imanın kontrol kurabilme kabiliyeti.
FıkıhYetim velayeti, nafaka ve zekât ehliyetiİffetli fakirin zekâttaki önceliği ile zengin velinin yetim malından ücret almasının haramlığı.Hukuki hak ve meşru menfaat sınırında durup şüpheli veya haksız kaza el uzatmama.
Tefsirİctimâî nizam ve haya ayetleriNûr ve Nisâ surelerinde toplum düzenini koruyan temel bireysel bariyer olarak ele alınması.Hem mali hem cinsel sahada sınır aşımını engelleyen ahlaki kalkan.
HadisZühd, vera ve isti'fafKişinin insanlardan istemekten kaçınması durumunda Allah'ın onu müstağni kılacağı vaadi.Dilencilikten sakınma, aza kanaat etme ve iç zenginliğini koruma.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniBireysel ahlak ve takvaŞehevî sınırlara riayetGünah kapılarını kapatmaHelal alanla yetinip haram alana geçişi durduran iç denetimdir.Kesin
İlmiBilgi ahlakı ve entelektüel dürüstlükHakikati menfaate alet etmemeBilimsel tarafsızlığı korumaÂlimin bilgisini dünyevi hırslar veya güç sahipleri için tahrif etmemesidir.Güçlü
SiyasiKamu yönetimi ve kamu mallarıYetki ve nüfuz suiistimalinden kaçınmaYolsuzluğu engellemeYöneticinin kamu kaynaklarını kendi şahsi mülkü gibi görmeyip sakınmasıdır.Kesin
İktisadiDağıtım ve tüketim dengesiTüketim çılgınlığı ve asalaklıktan uzaklaşmaSosyal adalet ve onurlu üretimHaksız pay talep etmeme, açgözlülüğü frenleme ve onurlu mülkiyet ahlakıdır.Kesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerPotansiyel bariyeri ve sönümleme katsayısıBir parçacığın yüksek enerjiye sahip olmasına rağmen eşik bariyerini aşmayıp kararlı bölgede kalması gibidir.Güçlü
Beşeri bilimlerÖz-düzenleme kapasitesi ve geciktirilmiş doyumBireyin anlık dürtüsel hazzı daha yüksek bir değer veya uzun vadeli fayda uğruna bilinçli olarak ertelemesidir.Kesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiİffet kelimesinin salt kadının cinselliğine ve bedensel örtünmesine hapsedilerek zihinsel ve mali boyutunun dışlanması.
Kur'an içi daha geniş anlamYetim malına el sürmemekten insanlara yüzsuyu dökmemeye, makam hırsından cinsel arzuya kadar tüm dürtüleri ahlaki sınırda tutma iradesidir.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataMali yolsuzluk yapan, kamuyu soyan veya dilenciliği meslek edinenlerin iffet kavramının dışında görülüp ahlakın parçalanması.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?İslam toplumunun yalnızca hukuki cezalarla değil, bireyin iç dünyasında kurulan iradi oto-kontrol mekanizmasıyla ayakta durduğunu gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Yoksulların tespiti ve zekât dağıtımı (Bakara 2:273), yetim hukuku ve kamu emaneti (Nisâ 4:6) ile aile ve mahremiyet hukuku (Nûr 24:33, 60) ayetlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Yoksulluğun bir dilenme ve acziyet gerekçesi olamayacağını, asıl onurun ihtiyaç anında dahi sakınabilmekte yattığını ortaya koyarak pasif ahlak anlayışını düzeltir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamSağılan devenin memesinde kalan azıcık süt kalıntısı ve bununla yetinip memeyi zorlamama eylemidir.
  • Soyut anlamDışarıdan veya içeriden gelen güçlü arzu baskısına rağmen bireyin kendi onuru ve inancı gereği sınırda durmasıdır.
  • Sistematik karşılıkHukuki ve toplumsal yozlaşmayı kaynağında kurutan, mali ve cinsel güdüleri şer'i bariyere çarptırıp geri döndüren içsel fren mekanizmasıdır.
  • LaTeX modeliI(x)={0eg˘er ΔU(x)>θ ve x∉H1eg˘er f(x)≤θ∧x∈Ω  ⟹  Ψ=∮∂Ω(F⃗arzu⋅dr⃗≤0)
  • LaTeX açıklamasıFormülde bireyin maruz kaldığı arzu veya dürtü kuvveti F⃗, meşru sınırlar bütünü Ω ve bu sınırın kapalı çeperi ∂Ω ile temsil edilir. İffet (Ψ), nefsin potansiyel enerji artışına (ΔU) ve eşik değerine (θ) rağmen, haram bölgeye (H) geçişi sıfırlayan ve meşru sınır doğrultusunda geri besleme sağlayan bir kapalı yol integralidir; yani iç kuvvetin dış kışkırtmaya karşı negatif iş yaparak sınırı korumasıdır.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ع