عول
ع - و - ل
جذر- الورود: ١
- الآيات: ١
- الصيغ: ١
- المعاجم: ١١
Bir şeyi çakmak için kullanılan taş balyozdur. Ağırlık, darlık, sıkıntı içinde olmak anlamlarına gelir.المزيد ›
ملاحظاتي
المعاجم(١١)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
Bir şeyi çakmak için kullanılan taş balyozdur. Ağırlık, darlık, sıkıntı içinde olmak anlamlarına gelir.
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٥٬٦١٩باب العين واللام وواي معهما
ع ل و، ع و ل، ع ي ل، ل ع و، و ع ل، ل و ع، ل ي ع، و ل ع، ي ع ل مستعملات
علو:
العُلُوٌّ للهِ سبحانَه وتَعَالَى عن كلِّ شيء فهو أعلى وأعظم مما يُثْنَى عليه، لا إله إلا الله وحده لا شريك له.
والعلو: أصل البناء. ومنه العَلاءُ والعُلُوّ، فالعَلاءُ الرِّفْعَةُ، والعُلُوُّ العظمة والتجبّر.
يقال: علا مَلِكٌ في الأرض أي: طغَى وتعظّم. قال الله عزّ وجلّ: "إنّ فِرْعَوْنَ عَلا في
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٥٤٣العَوْلُ والعَوْلَةُ: رفعُ الصَوت بالبكاء، وكذلك العَويلُ. تقول منه: أعْوَلَ. وفي الحديث: المُعْوَلُ عليه يُعذَّبُ. وأعْوَلَتِ القوسُ: صَوَّتَتُ. أبو زيد: عَوَّلْتُ عليه: أدْلَلْتُ عليه دَالَّةً وحملت عليه. يقال: عَوِّلْ عليّ بما شئت، أي استعن بي، كأنه يقول: احمِلْ عليَّ ما أحببتَ. وماله في القوم من مُعَوَّلٍ، والاسم العِوَلُ. قال تأبَّطَ شرّاً:
لَكِنَّما عِوَلي إن كنتُ ذا عِـوَلٍعلى بَصيرِ
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠بلا ترجمةالحروف: ٢٤٬٨٤٠باب العين واللام
علي ، عول ، لعا ، لوع ، ولع ، وعل ، عيل .
علا ( على ) : قال الحسن البصري ومسلم البَطِين في قول الله جلّ وعزّ : ( يُفْلِحُ الْكَافِرُونَ تِلْكَ الدَّارُ الاَخِرَةُ نَجْعَلُهَا لِلَّذِينَ لاَ يُرِيدُونَ عُلُوّاً فِى الاَرْضِ وَلاَ فَسَاداً وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ ) ( القَصَص : 83 ) قال : العلُوّ : التكبّر في الأرض . وقال الحسن : الفساد : المعاصي . وقال مسلم : الفساد : أخذ
المفردات في غريب القرآن
الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٩٩٠- عاله وغاله يتقاربان. العول يقال فيما يهلك، والعول فيما يثقل، يقال: ما عالك فهو عائل لي (انظر: المجمل 3/639)، ومنه: العول، وهو ترك النصفة بأخذ الزيادة. قال تعالى: ﴿ذلك أدنى ألا تعولوا﴾ [النساء/3]، ومنه: عالت الفريضة: إذا زادت في القسمة المسماة لأصحابها بالنص، والتعويل: الاعتماد على الغير فيما يثقل، ومنه: العول وهو ما يثقل من المصيبة، فيقال: ويله وعوله (قال الأزهري: وأما قولهم: ويله وعوله، فإن
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٩٠١ع و ل
إنما الدنيا دول ليس عليها معول.
قال: ويقال: أعليّ تعوّل بكثرة الصّياح وبكلبك النبّاح إذا استعان عليه بغيره.
ويقال: عوّل على السفر إذا وطن نفسه عليه.
ويقال: عوّل به وعليه.
ولا يعولنك هذا الأمر: من عاله إذا غلبه.
ويقال: عيل صبره " وعيل ما هو عائله ".
قالت الخنساء: ويكفي العشيرة ما عالها وأعولت المرأة والقوس.
وكأن رنينها عولة ثكلى.
ولفلانة عويل
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٥٬٩٠٣العَوْل: المَيْل في الحُكْم إِلى الجَوْر. عالَ يَعُولُ عَوْلاً: جار ومالَ عن الحق. وفي التنزيل العزيز: ذلك أَدْنَى أَن لا تَعُولوا؛ وقال:
إِنَّا تَبِعْنا رَسُولَ الله واطَّرَحوا
قَوْلَ الرَّسول، وعالُوا في المَوازِين
والعَوْل: النُّقْصان. وعال المِيزانَ عَوْلاً، فهو عائل: مالَ؛ هذه عن اللحياني. وفي حديث عثمان، رضي الله عنه: كتَب إِلى أَهل الكوفة إِني لسْتُ بميزانٍ لا أَعُول
(* قوله «لا أعول» كتب
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٠٬٧٩٧عال، في الحكم: جار ومال عن الحق. عال الميزان: نقص وجار، أو زاد، أو ارتفع أحد طرفيه عن الآخر، أو مال، وهذا عن اللحياني، قال:
إنا تبعنا رسول اللـه واطـرحـوا قول الرسول وعالوا في الموازين ومنه قول عثمان رضي الله تعالى عنه، كتب إلى أهل الكوفة: لست بميزان لا أعول. أي لا أميل عن الاستواء والاعتدال، وبه فسر أكثرهم قوله تعالى: ذلك أدنى أن لا تعولوا أي ذلك أقرب أن لا
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٨٬٦٢١عَالَ عِيَالَهُ
1 عَالَ عِيَالَهُ ذ , (S, Mgh, O, Msb, * K, TA,) aor. يَعُولُ, (S, O, Msb,) inf. n. عَوْلٌ (S, O, Msb, K) and عِيَالَةٌ (S, O, K) and عُوُولٌ; (K;) He fed, nourished, or sustained, his family, or household, (S, Mgh, O, Msb, * K, [in the Msb, اليَتِيمَ, the orphan,]) and expended upon them: (S, Mgh, O:) or he supplied them with what they needed of food and clothing and other
عَالَ عِيَالَهُ 1 عَالَ عِيَالَهُ ذ , (S, Mgh, O, Msb, * K, TA,) aor. يَعُولُ, (S, O, Msb,) inf. n. عَوْلٌ (S, O, Msb, K) and عِيَالَةٌ (S, O, K) and عُوُولٌ; (K;) He fed, nourished, or sustained, his family, or household, (S, Mgh, O, Msb, * K, [in the Msb, اليَتِيمَ, the orphan,]) and expended upon them: (S, Mgh, O:) or he supplied them with what they needed of food and clothing and other things: (TA:) and ↓ أَعَالَهُمْ and ↓ عَيَّلَهُمْ signify the same. (K.) One says, عُلْتُهُ شَهْرًا I supplied him with his means of subsistence for a month. (S, O.) And it is said in a trad., اِبْدَأْ بِمَنْ تَعُولُ i. e. [Begin thou] with those whom thou sustainest, and whose expenses are incumbent on thee; and if anything remain over and above, let it be for the strangers, or those who are not related to thee. (TA.) -A2- And عال, (Ks, K, TA,) aor. as above, (Ks, TA,) inf. n. عَوْلٌ and عِيَالَةٌ (K, TA) and عُوُولٌ, (TA,) He had a numerous family or household; (K, TA;) [and] so ↓ اعال, (Z, Mgh, O, Msb,) and ↓ أَعْوَلَ, (Z, O, K,) and ↓ أَعْيَلَ, (Msb, K, TA,) this last formed by the change of و into ى, (TA,) [or formed from عِيَالٌ,] and عيل [i. e. ↓ عَيَّلَ]: (Msb:) ↓ اعال is also expl. as meaning [simply] he had a family, or household: and ↓ أَعْوَلَتْ, occurring in a trad., as meaning she brought forth children, is said by IAth to be originally أَعْيَلَتْ, signifying she had a family, or household; but Z says that اعيلت is formed with a regard to the word عِيَالٌ, and is not the original form. (TA.) [See also 4 in art. عيل.] مَا لَهُ عَالَ وَمَالَ is a form of imprecation, meaning [What ails him?] May he have a numerous family or household, and may he decline from the right course in his judgment. (K. [See another explanation in art. عيل.]) And the saying, in the Kur [iv. 3], ذٰلِكَ أَدْنَى أَلَّا تَعُولُوا has been expl. as meaning [That will be more, or most, apt, fit, or proper,] that ye may not have numerous families or households. (TA.) ― -b2- [Hence, probably,] عال, aor. as above, [and يَعِيلُ, (see 1 in art. عيل,)] signifies also He (a man) was, or became, poor; (Ks, TA;) [and] so ↓ اعال. (K.) And Yoo says that لَا يَعُولُ عَلَى القَصْدِ أَحَدٌ signifies لَا يَحْتَاجُ [app. meaning No one will become poor, or in want, while following the right course]: (TA:) and so لَا يَعِيلُ. (TA in art. عيل.) -A3- عال المِيزَانُ, (S, Mgh, O, Msb, K,) aor. يَعُولُ and يَعِيلُ, (K, TA,) inf. n. عَوْلٌ and عَيْلٌ, (TA,) The balance inclined, or declined, (S, Mgh, O, Msb,) and rose: (Mgh, Msb:) or one of its extremities rose above the other: (TA:) or it was, or became, defective, and declined from the right state: or [in the CK “ and ”] it was, or became, excessive. (K, TA.) And [hence,] عال فِى المِيزَانِ (assumed tropical:) He was, or became, unfaithful; or he acted unfaithfully. (Msb.) A poet says, قَالُوا اتَّبْعْنَا رَسُولَ اللّٰهِ وَاطَّرَحُوا قَوْلَ الرَّسُولِ وَعَالُوا فِى المَوَازِينِ [They said, “ We have followed the way of the Apostle of God: ” but they have rejected the saying of the Apostle, (assumed tropical:) and been false in the balances, i. e., unfaithful]. (S, O.) ― -b2- And عال, (inf. n. عَوْلٌ, Msb,) He (a judge, Mgh) deviated from the right course, or acted wrongfully, (S, Mgh, O, Msb, K,) فِى الحُكْمِ [in the judgment]. (S, O.) Hence, in the Kur [iv. 3, mentioned above], أَلَّا تَعُولُوا [that ye may not deviate from the right course], (S, Mgh, O, Msb, TA,) accord. to Mujل- hid, (S, O, Msb,) and most of the expositors. (TA.) ― -b3- And hence, (S, Mgh, O,) in the opinion of A'Obeyd, (S, O,) عَالَتِ الفَرِيضَةُ, (S, Mgh, O, Msb, K,) aor. تَعُولُ, (TA,) inf. n. عَوْلٌ, (S, Mgh, O, Msb,) The فَرِيضَة [or primarily-apportioned inheritance] deviated [by excess] from the limit of the named [primary] portions [which are all fractions of four and twenty]; (Bd in iv. 3;) [meaning] it rose [above], (S, O, Msb, K,) or exceeded, (K,) in the reckoning, (Msb, K,) [the regular sum of the fixed primary portions,] i. e., its [fixed primary], portions exceeded [the regular sum thereof], occasioning a diminution to the sharers: (S, Mgh, O, Msb:) العَوْلُ in this case being the contr. of الرَّدُّ [which I do not find in any lexicon, but only in dictionaries of conventional terms]. (Msb.) Az relates, of El-Mufaddal, that, application having been made to him respecting [the shares of inheritance of] two daughters and a father and a mother and a wife, said, “ Her [the wife's] eighth has become a ninth: ” and A' Obeyd says, he meant that the [primary] portions had exceeded [the regular sum] so that there fell to the wife the ninth, whereas in the original case she would have had the eighth; for if the فريضة had not exceeded [the regular sum], it would have consisted of four and twenty; but when it [so] exceeded, it became of seven and twenty; and there pertained to the two daughters the two thirds [of four and twenty], i. e. sixteen portions; and to the father and the mother the two sixths, i. e. eight portions; and to the wife three reckoned as of seven and twenty, i. e. the ninth, whereas, before the exceeding, it would have been three of four and twenty, i. e. the eighth: and this question is called المَسْأَلَةُ المِنْبَرِيَّةُ, because 'Alee was asked respecting it when he was on the pulpit, and said, without premeditation, “ Her eighth has become a ninth. ” (TA.) Hence the saying, in a trad. of Maryam, [i. e. the Virgin Mary, respecting a story to which allusion is made in the Kur iii. 39, (see a note on that verse in Sale's Translation,)] وَعَالَ قَلَمُ زَكَرِيَّآءَ i. e. [And the divining-arrow of Zacharias] rose upon the water. (TA.) ― -b4- And one says also, عال زَيْدٌ الفَرَائِضَ, (S, Mgh, O,) or الفَرِيضَةَ, (Msb,) first pers. عُلْتُهَا, (K,) meaning Zeyd made the فرائض, or فريضة, to be as described above; as also ↓ أَعَالَهَا; (S, Mgh, O, Msb, K; *) which latter is the more common. (Msb.) ― -b5- عال said of an affair, or event, It was, or became, hard to be borne, severe, or distressing, and great, or formidable. (S, O, K.) ― -b6- And also, (S, O, K,) aor. يَعُولُ, (S. O,) inf. n. عَوْلٌ, (TA,) It (a thing) overcame a person; burdened, or oppressed, him; (S, O, K;) distressed him; (Fr, O;) and disquieted him, or rendered him anxious. (K.) [See an ex. in a verse cited voce مَسَافَةٌ, in art. سوف.] One says, عِيلَ مَا هُوَ عَائِلُهُ i. e. غُلِبَ مَا هُوَ غَالِبُهُ [May he be overcome! Of what is he the overcomer?]: (S, Meyd, O, K:) a prov., (Meyd,) applied to him at whose speech, or some other thing proceeding from him, (S, Meyd, O, K,) of a like sort, (K,) one wonders: (S, Meyd, O, K:) it is of the nature of a prayer, (S, Meyd, O,) for the man; (Meyd;) like the saying, when a thing pleases one, قَاتَلَهُ اللّٰهُ, and أَخْزَاهُ اللّٰهُ. (TA.) And عِيلَ صَبْرِى My patience was overcome; (S, O, K;) and so عَالَ صَبْرِى: (Abu-l-Jarrلh, Lh, K:) or, accord. to Aboo- Tلlib, the former may mean رُفِعَ [i. e., was taken away, lit. raised; and if so, the latter may in like manner mean اِرْتَفَعَ]. (TA.) عَالَتِ البَيْقُورَ, occurring in a verse of Umeiyeh Ibn-Abi-s-Salt, refers to a year of drought, and means It oppressed the [wild] oxen, by occasioning their having سَلَع and عُشَر tied to their tails and set on fire, and being made to ascend upon the mountain; by the doing of which, the Arabs asserted that they obtained rain. (S, O. [See art. سلع.]) ― -b7- عَالَكَ عَالِيًا [in which عَالَكَ app. signifies properly رَفَعَكَ, the agent (اللّٰهُ) being understood,] is like the saying لَعًا لَكَ عَالِيًا, (K, TA, [in the CK لَعا لَكَ,]) and is expl. in the T as meaning Mayest thou rise, or be raised, after stumbling, or falling. (TA.) ― -b8- عِيلَ عَوْلُهُ [app. signifying lit. May the wailing for him be raised (in the CK عَوْلَةً)] means may his mother be bereft of him; as also عَالَ عَوْلُهُ. (K, TA.)
عَيَّلَهُمْ 2 عَيَّلَهُمْ ذ [app. formed from عِيَالٌ, in which the ى is originally و]: see 1, first sentence. ― -b2- It signifies also He made them to become what are termed عِيَال [i. e. a family, or household]: or he neglected them: (K:) or تَعْيِيلٌ signifies the feeding badly. (S and O in art. عيل.) -A2- عيّل as intrans.: see 1, fourth sentence. -A3- عوّل عَلَيْهِ He acted, or behaved, with boldness, or presumptuousness, towards him; or confided in his love, and therefore acted presumptuously towards him; and he put, or imposed as a burden, upon him [some affair]; (AZ, S, O, K;) as also عَلَيْهِ ↓ أَعْوَلَ, (K, TA,) part. n. ↓ مُعْوِلٌ. (TA.) One says, عَوَّلْتُ, عَلَى فُلَانٍ I put, or imposed as a burden, upon such a one, somewhat of my affair: and عَوِّلْ عَلَىَّ Put thou, or impose thou as a burden, upon me what thou desirest. (Ham p. 125.) ― -b2- And He asked aid of him; (K, TA;) as also عوّل بِهِ. (TA.) One says, عَوِّلٌ عَلَىَّ بِما شِئْتَ Ask thou aid of me in what thou wilt; as though he said, put thou, or impose thou as a burden, upon me, what thou likest. (S, O.) ― -b3- And He relied upon it, or confided in it; (Msb, K;) namely, a thing; as also عوّل بِهِ; inf. n. تَعْوِيلٌ (Msb) and ↓ مُعَوَّلٌ, (K, TA,) thus on the authority of Th, who thus explains it in the saying, (TA,) of Imra-el- Keys, (O,) وَاـنَّ شِفَائِى عَبْرَةٌ مُهَرَقَةٌ فَهَلْ عِنْدَ رَسْمٍ دَارِسٍ مِنْ مُعَوَّلِ [When verily my cure is a flow of tears poured forth: but is there reliance, or confidence, to be felt at the remains of an abode becoming rased, or effaced?]: or ↓ مُعَوَّل is here an inf. n. of عَوَّلْتُ in the sense of أعْوَلْتُ, i. e. بَكَيْتُ; so that the meaning is, weeping: (TA:) or it here means a place of weeping: or, as some say, a seeking of any means of profiting. (O. [See also EM pp. 6 and 7.]) One says likewise, ↓ عَلَيْهِ المُعَوَّلُ, meaning [Upon him is placed] reliance. (TA.) -A4- See also 4. -A5- And عوّل, (K, and Ham p. 125,) or عوّل عَالَةً, (S, O,) inf. n. تَعْوِيلٌ, (K,) signifies He (a pastor, Ham) made, or constructed, a shelter from the rain, termed عالة, (S, O, K, and Ham * ubi suprà,) by binding some branches of a tree to some branches of a tree near to the former, and then covering them with small lopped wood such as is used for firewood. (Ham.)
أعَالَهُمْ 4 أعَالَهُمْ ذ : see 1, first sentence. -A2- اعال and أعْوَلَ and أَعْيَلَ as intrans.: see 1, former half, in six places. -A3- اعال الفَرَئِضَ or الفَرِيضَةَ: see 1, latter half. -A4- See also 2, former half. -A5- أَعْوَلَ (Sh, S, O, K) and ↓ عوّل (Sh, O, K) He wept; (O;) as also ↓ اِعْتَوَلَ: (O, K:) or he wailed; i. e. raised his voice with weeping, (S, K,) and cried out; (K;) or wept, and cried out; عَلَيْهِ for him: (Sh, O, Msb:) and an instance occurs, in a verse of 'Obeyd-Allah Ibn-'Abd-Allah Ibn-'Otbeh, cited by Th, of اعول trans. by itself, عَلَى being suppressed. (TA.) ― -b2- [Hence,] one says also, أَعْوَلَتِ القَوْسُ (assumed tropical:) The bow produced a sound: (S, M, O, K, TA:) in some lexicons, as in the L, erroneously, الفَرَسُ. (TA.) -A6- And اعال and أَعْوَلَ (AZ, O, K, and S in art. مُعْوِلٌ) and مُعْيِلٌ (K) signify He (a man, K) desired vehemently, eagerly, greedily, very greedily, or with avidity; or did so excessively, or culpably; or coveted; (AZ, S, O, K;) part. ns. ↓ مُعْوِلٌ and ↓ مُعْيِلٌ. (TA.)
اِعْتَوَلَ 8 اِعْتَوَلَ ذ : see the next preceding paragraph.
عَالٌ عَالٌ ذ a word occurring in the saying مَا لَهُ عَالٌ وَلَا مَالٌ, which means He has not anything belonging to him. (K.)
عَوْلٌ عَوْلٌ ذ : see عَوِيلٌ. ― -b2- عَوْلَ is a word like وَيْبَ: one says, عَوْلَكَ and عَوْلَ زَيْدٍ [i. e. May God decree thy woe and the woe of Zeyd, virtually meaning woe to thee and woe to Zeyd]: (S, O, K:) and عَوْلٌ لِزَيْدٍ [lit. meaning Woe to Zeyd]: (S, O:) or, accord. to Sb and others, عَوْلَ is used only as a sequent to وَيْلَ; they said وَيْلَهُ وَعَوْلَهُ; in which, Az says, ويل and عول both signify weeping, or lamentation with tears; and Aboo- Tلlib says that they are put in the accus. case as expressive of an imprecation and of blame, like as is done in the sayings وَيْلًا لَهُ and تُرَابًا لَهُ. (TA.) -A2- Also Any affair, or event, that renders one anxious: (K, * TA:) app. an inf. n. used thus as a subst. (TA.) -A3- And One whose aid is asked (K, TA) in affairs of difficulty or importance. (TA. [See also مُعَوَّلٌ.]) -A4- And The food of a family or household. (K.)
عَوَلٌ عَوَلٌ ذ : see the next paragraph.
عِوَلٌ عِوَلٌ ذ is [said to be] a subst. signifying Reliance, and confidence: (S, * K, TA:) and [it is said that] هُوَ عِوَلِى signifies He is my stay, or support: the word, however, occurs in this form, twice, in a verse of Taنbata-sharrà, accord. to the relation thereof by Aboo-'Ikrimeh; but accord. to others it is ↓ عَوَلٌ, with fet-h to the ع and و, and is said to be an inf. n.; whereas the former is said to be pl. of ↓ عَوْلَةٌ; [and the two words signify, respectively, a weeping and weepings; for] by his saying لٰكِنَّمَا عَِوَلِى اـِنْ عَِوَلٍ the poet means If I wept for any one, I would weep &c. (TA.) ― -b2- And عِوَلٌ is also a subst. signifying An asking for aid. (K, TA.)
عَالَةٌ عَالَةٌ ذ A ظُلَّة [or covering], (K,) or a thing like a ظُلَّة, (S, O,) used as a shelter from the rain, (S, O, K,) constructed with cuttings of trees [in a manner described above: see 2, last sentence]. (TA.) ― -b2- And i. q. نَعَامَةٌ, (Kr, K,) either as meaning The species of animal thus called [i. e. an ostrich], or as meaning a ظُلَّة, for thus نَعَامَةٌ also signifies. (TA.) -A2- [As a pl.: see عِيَالٌ.] -A3- See also art. عيل.
عَوْلَةٌ عَوْلَةٌ ذ : see the next paragraph, in two places: and see also عِوَلٌ.
عَوِيلٌ عَوِيلٌ ذ A wailing; i. e. a raising of the voice with weeping; as also ↓ عَوْلٌ and ↓ عَوْلَةٌ: (S, O, K:) or a weeping and crying out: (Msb:) and sometimes it signifies a cry, or voice, from the chest, without weeping: (O, TA:) and sometimes ↓ عَوْلَةٌ signifies the burning sensation of grief and of love, without a raising of the voice and without weeping. (TA.) [See also عَوَّالٌ.] -A2- Also Weak: ― -b2- and hence it is used as a name for One of the ropes of a ship or boat. (TA.)
عِيَالٌ عِيَالٌ ذ , belonging to this art. and to art. عيل; (K, mentioned in the S and O in the latter art.;) or its ى is substituted for و, for it is from عَالَ, aor. يَعُولُ, in the first of the senses expl. above, and seems to be an inf. n. used in the sense of a pass. part. n.; (IB, TA;) [and if so, it may be used as a sing. (as it is in the Ksh and by Bd in xvi. 78 and in the S and Mgh &c. voce كَلٌّ and in the O and K voce حَمِيلَةٌ) and also as a pl.; but in general] it signifies A family, or household; (Msb;) [i. e.,] a man's عِيَال are the persons whom he feeds, nourishes, or sustains; (S, O, Msb, K;) or the persons who dwell with him, and whose expenses are incumbent on him, as his young man, or slave, his wife, and his young child: (KT:) and ↓ عَيِّلٌ signifies the same: (K:) or this latter (which is originally عَيْوِلٌ, TA) is sing. of عِيَالٌ x(S, Mgh, O, Msb) and of عَيَائِلُ, (S, O,) like as جَيِّدٌ is sing. of جِيَادٌ (S, Mgh, O, Msb) and of جَيَائِدُ; (S, O;) the last being a pl. pl., (K in art. عيل,) [as also عِيَالَاتٌ, of which see an ex. voce أزْمَلٌ;] but is sometimes used as a pl., for عَشَرَةُ عَيِّلٍ, accord. to an ex. in a trad., signifies ten persons fed, nourished, or sustained, by a man: (TA:) or the pl. [of ↓ عَيِّلٌ] is عَالَةٌ, (Kr, K,) [like as سَادَةٌ is said to be pl. of سَيِّدٌ,] or, accord. to ISd, it is pl. of عَائِلٌ, [q. v. in art. عيل, and in like manner سَادَةٌ is held by him to be pl. of سَائِدٌ, not of سَيِّدٌ,] for [he says that] a word of the measure فَيْعِلٌ never forms a pl. [like عَالَةٌ, which is] of the measure فَعَلَةٌ; (TA;) and [عَيَائِلُ is applied to women, for] one says نِسْوَةٌ عَيَائِلُ. (K.) العِيَالُ [as meaning (assumed tropical:) The dependants for sustenance] is also used, metaphorically, in relation to birds, and to predaceous and other beasts. (TA.) And أُمُّ العِيَالِ is a name for (assumed tropical:) The cooking-pot. (T in art. ام.)
عَوَالَةٌ عَوَالَةٌ ذ Want: and intrusion at feasts, uninvited. (TA.)
عَوَّالٌ عَوَّالٌ ذ A weeping: an inf. n. [or rather a quasiinf. n.] of عَوَّلَ: pl. عَوَاوِيلُ, and by poetic license عَوَاوِلُ. (TA.) [See also عَوِيلٌ.]
عَائِلٌ عَائِلٌ ذ [act. part. n. of عَالَ]. ― -b2- One says أَمْرٌ عَائِلٌ and عَالٍ, the latter being formed by transposition, meaning [An affair, or event,] hard to be borne, severe, or distressing, and great, or formidable. (TA.) ― -b3- عَائِلٌ applied to a measure of capacity means Exceeding others. (IAar, TA in art. عيل.)
عَيِّلٌ عَيِّلٌ ذ : see عِيَالٌ, in two places.
أَعْوَلُ أَعْوَلُ ذ i. q. أَشَدُّ [More, and most, hard to be borne, &c.]: and أَعْلَى, occurring in a verse of Aboo-Dhu-eyb, signifies the same, being formed from أَعْوَلُ by transposition. (TA.)
مَعُولٌ مَعُولٌ ذ [Fed, nourished, or sustained: &c. -A2- And] Overcome: applied in this sense to patience: (K:) and to a man, in respect of his opinion, or judgment. (TA.)
مُعْوَلٌ مُعْوَلٌ ذ , followed by عَلَيْهِ, Wailed for: thus in the trad., المُعْوَلُ عَلَيْهِ يُعَذَّبُ, (S, O,) or, as some relate it, ↓ المُعَوَّلُ; i. e. He (of the dead) who is wailed for will be punished. (O.)
مُعْوِلٌ مُعْوِلٌ ذ : see 2: -A2- and see also 4, last sentence.
مِعْوَلٌ مِعْوَلٌ ذ [A pickaxe, or stone-cutter's pick; (so in the present day;)] the iron implement, (K,) a large فَأْس, (S, O, Msb,) with which are pecked, or hollowed out, (S, O, K,) rocks, or great masses of stone, (S, O,) or mountains: (K:) pl. مَعَاوِلُ. (S, O.) [See also صَاقُورٌ.]
مُعْيِلٌ مُعْيِلٌ ذ A man having a family, or household, whom he has to feed; [or, accord. to an explanation of its verb, having a numerous family or household;] as also ↓ مُعَيَّلٌ, like مُحَمَّدٌ [in measure]: (TA: [see also art. عيل:]) or ↓ مُعَيَّلٌ signifies one whose property is deficient and whose family, or household, have overcome him. (TA in art. خلع.) -A2- See also 4, last sentence.
مُعَوَّلٌ مُعَوَّلٌ ذ One of whom aid, or succour, is asked: (S, O, TA:) and one upon whom reliance, or confidence is placed. (TA.) One says, مَا لَهُ فِى القَوْمِ مِنْ مُعَوَّلٍ He has not, among the people, or party, any of whom aid is [to be] asked. (S, O.) [See also عَوْلٌ.] -A2- It is also an inf. n. of عَوَّلَ. (Th. K. TA.) See that verb, in three places. -A3- Also A place of weeping [or of wailing]: so, accord. to some, in the verse cited in the second paragraph [q. v.]. (O.) -A4- See also مُعْوَلٌ.
مُعَيَّلٌ مُعَيَّلٌ ذ : see مُعْيِلٌ, in two places.
مُعَيِّلٌ مُعَيِّلٌ ذ A constructor of the sort of shelter from the rain called عَالَة. (Skr, S, O.)
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٨٤٣عَالَ
عَالَ ( w ) U ( n. ac. عَوْل 1 , عِيَالَة [ 23tI ] , عُؤُوْل [ 27 ] ),
a. Maintained, supported, nourished; succoured ( orphan ).
b. ( n. ac. عَوْل 1 , عِوَاْل 23tI ), Had a numerous family.
c. Became poor.
d. ( n. ac. عَوْل 1 ) [ Fī ], Acted unjustly, wrongfully in.
e. I , U ( n. ac. عَوْل 1 , عَيْل [ عَوْل 1I ]), Inclined to one side ( balance ).
f. [ Fī ], Exceeded,
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٣٦٬٦٩١عول
عَالَ - يَعُولُ - عائِل - عائِلاً - عِيْلَة
عَالَ - يَعُوْلُ + الكائن: يتعاسر ويحتاج ويفتقر ويُقَصِّر عن النفقة: يُقَصِّر في النفقة على أهله لكثرتهم نسبة لما يقدر عليه من النفقة
عَائِل: اسم فاعل صفة مشبهة من " عَالَ - يَعُوْلُ ": من له أهْلٌ كُثُر، يُطْلَبُ منه رزقهم وكسوتهم وسكنهم، وهو مُقَصِّر وغير القادر على الوفاء بذلك
عائِلاً: حال من
الجذور المجاورةالمجاورة: ١٤ (الإجمالي: ٢١)
- نكح
الآيات المشتركة: ١ · Nikah
- ربع
الآيات المشتركة: ١ · Rebi’ (ayn): Bağdaş kurmak demektir
- يتم
الآيات المشتركة: ١ · Tek başına bulunan ağaç ve cevher demektir
- ثني
الآيات المشتركة: ١ · Sena yaka demektir
- عدل
الآيات المشتركة: ١ · Denk tutuyorlar
- قسط
الآيات المشتركة: ١ · Bir şeyi böldükten sonraki yarım parçası, “nısf” bölmeden…
- ثلث
الآيات المشتركة: ١ · Sülle çokluk demektir
- طيب
الآيات المشتركة: ١ · İyi
- نسو
الآيات المشتركة: ١ · Kadınlar
- يمن
الآيات المشتركة: ١ · Sağ yandır
- خوف
الآيات المشتركة: ١ · Havf : “Hafe” korkulduğu zaman saklanmak için takınılan…
- دنو
الآيات المشتركة: ١ · Dünya : “Dena” kelimesi ecveften nakısa dönüşmüştür
الآيات التي ورد فيها(١)
… فَوَاحِدَةً أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ ذَلِكَ أَدْنَى أَلَّا تَعُولُوا
Zorlanırsınız
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | عول |
| Yapı | Üçlü kök |
| Özel Durum | İlletli (ecvef-vâvî) |
| Bağlamsal Yakın Kökler | جور, ميل, ثقل, كفل |
| Zıt Kök | عدل |
| Çekirdek Özet 1 | Ağır bir yükün dengeyi bozması, terazinin veya hükmün bir tarafa eğrilip haddi aşması |
| Çekirdek Özet 2 | Adaletten sapma, ölçüyü ve dengeyi bozarak başkasına veya kendine taşıyamayacağı haksız yük bindirme |
| Çekirdek Özet 3 | Taşıma kapasitesini aşan yükümlülüklerin denge ve adaleti sarsması, istinat ve güvence arayışı |
| Kritik Hata Riski | Kökün Kur'an'daki tekil kullanımını yalnızca ekonomik geçim sıkıntısına veya çok çocukluluğa indirgeyip adalet ve denge merkezli ahlaki-hukuki sapma anlamını göz ardı etmek |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| عو | Doğrultudan sapma, bükülme, ses çıkarma veya dönerek yönelme hareketi; عوج (eğrilik), عود (dönüp gelme), عوذ (sığınma/yönelme), عور (açıklık/bozulma), عوق (alıkoyma/yolundan çevirme), عوم (yüzme/dalgalanma) ve عون (destek verme/yük alma) köklerinde olduğu gibi doğrusal halin bozulması veya bir yere dayanma devinimidir. | ل | Çoban değneği ve bağlama imgesi taşıyan harfin eklenmesiyle bükülme ve yönelme hareketi, taşınan bir yükün altına girme, bir nesneye yaslanıp ağırlığı ona bindirme ve bu ağırlığın etkisiyle dengenin bir tarafa eğrilmesi anlamında somutlaşmıştır. |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ع | Göz; görme, bilme, kaynak | Algılama, yükün ve durumun görünürlüğü, tartı ve hesap odağının tespit edilmesi hareketidir. |
| و | Çengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturma | İki unsuru birbirine raptetme, yükün merkeze veya bir taşıyıcıya iliştirilmesi ve asılması hareketidir. |
| ل | Çoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlama | Dıştan gelen müdahale, yönlendirici baskı, ağırlığın yönünü bir tarafa meylettirme ve gücün aktarılmasıdır. |
| عول | Göz hizasındaki dengenin bir bağ veya ağırlıkla yön değiştirip eğilmesi | Taşınan yükün ağırlık merkezini zorlayarak yapıyı denge noktasından saptırması ve nesnenin başka bir desteğe muhtaç hale gelmesidir. |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Terazinin bir kefesinin ağır basıp yukarı kalkması veya bir tarafa eğilmesi; dağları ve sert zeminleri yarmak için kullanılan ağır demir külünk veya taş balyoz (معول). |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Hansâ mersiyesinde kabilesinin tüm ağır sorumluluklarını ve taşınması güç yüklerini yüklenen kardeşi Sahr için bu kökü kullanmıştır: يُكلّفُه القومُ ما عالَـهُـمْ / وإن كان أصْغَرَهُمْ مَولدا |
| Erken Arapça kullanım | Erken dönem miras hukukunda payların toplamının paydayı aşarak miras paylarında oransal eksilmeye yol açması (عول الفرائض) ve darlık/ağırlık karşısında feryat ederek ağlama (عويل) anlamlarında yaygınlaşmıştır. |
المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Dīvānu’l-Ḫansāʾ, Lisānü’l-ʿArab.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Arapça عول kökü, Afro-Asyatik dil ailesinin Güney-Batı ve Kuzey-Batı Sami kollarında ağırlık taşıma, yükümlülük altına girme, feryat etme ve adaletsizlik/eğrilik anlam katmanlarıyla temsil edilir. İbranicede yer alan עַוְלָה (ʿawlāh / ʿawel) kelimesi doğrudan haksızlık, adaletsizlik ve doğru yoldan sapma anlamlarını taşır ve Arapçadaki "hükümde haksızlık yapma / haktan sapma" manasıyla fonetik ve semantik tam bir örtüşme gösterir. Süryanicede ʿawlā kökü aynı biçimde haksızlık, zorbalık ve kötülük içeriğine sahiptir. Kökün feryat ve çığlık boyutu ise Doğu Sami dillerinden Akadcada alû veya ilu biçimleriyle inilti ve çığlık bağlamında yankılanır. Arapçada kök, hem İbranice ve Süryanicedeki ahlaki-hukuki sapma (terazinin şaşması) anlamını korumuş hem de çöl-bedevi hayatındaki "yükümlülük altına girme", "ailenin nafakasını çekme" ve "ağır iş aleti" gibi somut fiziksel türevleri bünyesinde toplamıştır.
درجة الثقة Kesin
المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, HALOT, Lisānü’l-ʿArab.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Terazinin eğrilmesi, külünk ile kırma, nafaka yükü | Kökün çekirdeği taşınması güç bir ağırlığın teraziyi veya insanı bir tarafa eğmesi, bu sebeple başka bir dayanaktan güç alma arayışıdır. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice ʿawel / ʿawlāh, Süryanice ʿawlā | Haktan sapma, adaletsizlik ve dengeyi bozma anlamı Sami kök katmanında ortaktır. | Kesin |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Afro-Asyatik çerçevenin ötesinde doğrudan ve güvenilir bir akrabalık tespit edilmemiştir. | Veri bulunamadı |
المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Tehzîbü’l-Luğa.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| عول | Anlamlı | Ağır basma, sapma, dayanma | Terazinin meyletmesi, nafaka yükü, birine güvenip dayanma, külünk. | Hedef kök; Kur'an'da geçer. |
| علو | Anlamlı | Yükseklik, üstünlük | Bir şeyin yukarısında olma, yücelme, kibirlenerek baskın çıkma. | Ortak çekirdekteki dikey hareket boyutu; Kur'an'da geçer. |
| وعل | Anlamlı | Dağ keçisi, sığınak | Sarp kayalıklara sığınma, kaçıp sığınılacak yüksek yer. | Sığınma ve ağırlıktan kaçış ilişkisi; Kur'an'da geçmez. |
| ولع | Anlamlı | Düşkünlük, hırs | Bir şeye aşırı derecede tutulma, aralıksız düşkün olma. | Bir şeye yük ve ilgi bağlama yönüyle yakınlık; Kur'an'da geçmez. |
| لعو | Anlamlı | Açgözlülük, hırs | Köpeğin veya yırtıcının oburluğu, nefsin sabırsız ve doyumsuz olması. | Denge kaybı ve tatminsizlik nüansı; Kur'an'da geçmez. |
| لوع | Anlamlı | İç yanması, elem | Kalbe düşen şiddetli acı, keder ve aşk ateşinin yakması. | Ağır kederin getirdiği çöküntü ve feryat ilişkisi; Kur'an'da geçmez. |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| عول | Merkez | Ağır basıp eğrilme | Taşınan yük, yetersizlik veya baskı sebebiyle terazinin ve hükmün haddini aşıp dengeden sapması. | Yüklenme, sızlanma ve sapmanın iç içe geçtiği çok boyutlu bir denge kaybıdır. |
| جور | Komşu | Haktan sapma | Doğru yoldan bilerek veya isteyerek ayrılma, zulmetme ve sınırı aşma. | جور doğrudan yönün şaşmasına odaklanırken, عول ağırlık ve kapasite aşımı sonucu oluşan sapmayı vurgular. |
| ميل | Komşu | Bir tarafa eğilme | Bir yöne doğru fiziksel veya kalbî olarak meyledip diğer tarafı ihmal etme. | ميل genel bir eğilim ve bükülmedir; عول ise bir yükün baskısıyla dengenin kaçınılmaz olarak bozulmasıdır. |
| ثقل | Komşu | Ağırlık taşıma | Nesnel veya manevi ağırlık, taşınması zor olan nesne veya sorumluluk. | ثقل yükün bizatihi kütlesine ve ağırlığına bakar; عول ise o ağırlığın taşıyıcı üzerindeki sarsıcı etkisine odaklanır. |
| كفل | Komşu | Yükümlülük alma | Bir kimsenin bakımını, nafakasını ve sorumluluğunu taahhüt etme. | كفل iradi bir himaye ve üstlenme sözleşmesidir; عول ise bu himayenin getirdiği fiili yük ve geçim ağırlığıdır. |
| عدل | Zıt | Denge ve eşitlik | İki kefenin eşit olması, hakkı tam teslim etme, dengeyi koruma. | Terazinin şaşmadan tam dengede durması ve herkesin hakkını eksiksiz almasıdır. |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | عول | Terazinin eğrilmesi, haksızlık, ağırlık | Hükümde taraflılık, nafaka ve sorumluluk ağırlığı, feryat etme. | Kesin |
| Latince | Praevaricari, Onerare | Yoldan sapmak, aşırı yüklemek | Yükleme ve haksız bir tarafa meyil anlamını karşılar; feryat ve nafaka boyutunu dışarıda bırakır. | Güçlü |
| İngilizce | To deviate, to be overburdened | Sapmak, aşırı yük altında kalmak | Adaletten meyledip haksızlık etmeyi ve kapasite aşımını verir; miras hukukundaki terimsel derinliği karşılamaz. | Güçlü |
| Almanca | Vom Recht abweichen, überlastet sein | Haktan sapmak, aşırı yüklenmek | Terazinin dengesini kaybetmesini ve zorlanmayı yansıtır; etimolojik feryat anlamını kapsamaz. | Güçlü |
| Fransızca | Dévier de la justice, être surchargé | Adaletten sapmak, aşırı yüklenmek | Dengenin bozulmasını ve haksızlığa meyletmeyi belirtir; ailenin geçimini yüklenme nüansını tam taşımaz. | Güçlü |
المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch, Lane's Lexicon.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| تَعُولُوا (Muzâri fiil) | Adaletten sapmak, haksızlık etmek (Cumhur tefsiri) | Çok eşlilik ve yetim hakları bağlamında adaleti sağlayamama ve teraziyi bir tarafa eğme riski (Nisâ 4:3). |
| تَعُولُوا (Muzâri fiil) | Aile yükünün artması, geçim sıkıntısına düşmek (Şâfiî yorumu) | Çok eşlilik sonucu bakmakla yükümlü olunan nüfusun çoğalması ve taşıyamayacağı nafaka yükü altına girmek (Nisâ 4:3). |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | İlahi adalet ve kullara güç yetiremeyeceği yükün yüklenmemesi | Allah'ın kullarına zulmetmeyeceği ve terazinin haktan sapmayacağı ilkesi. | Denge, adalet ve zulmün nefyedilmesi. |
| Fıkıh | Miras hukuku (Ferâiz) ve nafaka yükümlülüğü | Miras paylarının toplamı paydayı aştığında terekenin oransal olarak eksiltilmesi (عول الفرائض) ve nafaka sorumluluğu (من تعول). | Hukuki paylaştırmada eksilme ve mecburi geçim yükü. |
| Tefsir | Nisâ 4:3 ayetinin lafzî tahlili | "Emmâ el-lâ te'ûlû" ifadesinin "haksızlık etmemeniz" mi yoksa "çoluk çocuğun çoğalmaması" mı anlamına geldiği tartışması. | Adaletten sapma (cumhur) ile fakirleşip yük altında kalma (Şâfiî) ayrımı. |
| Hadis | İnfak ve sadaka önceliği | İnsanın infaka öncelikle geçimini üstlendiği kimselerden başlaması emri: ابدأ بمن تعول | Sorumluluğu altındaki ailenin nafakasını karşılama mükellefiyeti. |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Ahlak ve takva | Adalet terazisi | Sınırları aşmaktan ve nefsin eğilimleriyle haktan sapmaktan korunma. | Bireyin sorumluluk üstlenirken hakkaniyet sınırlarını gözetmesini sağlar. | Kesin |
| İlmi | Mantık ve metodoloji | Ölçüm hatası | Veri ve parametrelerin doğru tartılması, peşin hükümle bir tarafa kaymanın önlenmesi. | Çıkarımlarda teraziyi hakikat aleyhine bozan sapmaların elenmesi işlevidir. | Güçlü |
| Siyasi | Hukuk düzeni ve yönetim | Hukukun üstünlüğü | Güç sahiplerinin keyfî uygulamalarla güçsüzler aleyhine meylini engelleme. | İktidarın zayıf sınıflar üzerine orantısız yük bindirmesini engeller. | Kesin |
| İktisadi | Bütçe ve kaynak dağılımı | Kapasite dengesi | Gelir ile borç/nafaka yükümlülüğü arasındaki dengenin korunması. | Harcama ve bakmakla yükümlü olunan giderlerin iflasa yol açmasını önler. | Kesin |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Tork ve statik denge bozulması | Bir kaldıraç veya terazi koluna kapasitesinin üzerinde kuvvet uygulandığında moment dengesinin bozularak sistemin tek tarafa devrilmesi olgusudur. | Kesin |
| Beşeri bilimler | Rol aşırı yüklenmesi (Role overload) | Sosyal aktörün taşıma kapasitesini aşan düzeyde hukuki, ailevi veya kurumsal sorumluluk altına girerek işlevsel çöküşe ve haksızlığa sürüklenmesidir. | Güçlü |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | عول lafzını salt demografik bir meseleye (çocuk sayısının çokluğu) veya modern anlamda fakirleşme korkusuna indirgemek. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kökün asıl mihveri, yetimlerin hakkını gözetme ve çok eşlilik bağlamında adil davranamama, teraziyi bozma ve zulme sapma riskidir. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Ayetin ahlaki ve hukuki ihtarı olan "haktan ve adaletten sapmama" vurgusu göz ardı edilerek bağlam yalnızca sosyo-ekonomik bir kaygıya dönüştürülür ve adaletin ihlali gölgelenir. |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | İslam hukukunun ve aile ahlakının temelini oluşturan adalet ve denge kavramının, insanın taşıma kapasitesi ve güç yetirebilirlik sınırlarıyla doğrudan irtibatlı olduğunu gösterdiği için hayatidir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Aile hukuku, yetim mallarının ve haklarının korunması, evlilikte azami adalet şartı ve miras paylaşımıyla ilgili teşriî ayetlerde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Evlilik ve tasarruf yetkisinin sınırsız bir hak olmadığını, adalet terazisini koruyamayacak derecede ağır yük altına girmenin bizzat Kur'an tarafından sakındırılan bir sapma olduğunu ortaya koyar. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamTerazinin bir tarafının ağır basarak eğrilmesi, taşınamaz ağırlık altında ezilme ve sert zemini yaran ağır külünk.
- Soyut anlamAdaletten, hakkaniyetten ve doğruluk çizgisinden saparak tarafgirlik yapmak, ölçüyü zedelemek.
- Sistematik karşılıkTaşıma kapasitesi ile yüklenen sorumluluk arasındaki uyumsuzluğun dengeyi ifsat etmesi ve hukuki-ahlaki çöküş üretmesi.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde bireye binen her bir sorumluluk ve hak yükünü, yükümlülük sayısını, bireyin adalet ve takat kapasitesini temsil eder. Toplam yükün kapasiteyi aşması durumunda (), terazinin yatay eksenle yaptığı açı sıfırdan sapmakta (), yani adalet dengesi bozulup zulüm ve sapma meydana gelmektedir.