غول
غ - و - ل
جذر- الورود: ١
- الآيات: ١
- الصيغ: ١
- المعاجم: ١٣
Ğavl, Durgun akan bir suyun dar bir yerde karışarak çağlamasıdır. Karışıklık, meşgale, sorunları olmak anlamlarına gelir.المزيد ›
ملاحظاتي
المعاجم(١٣)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
Ğavl, Durgun akan bir suyun dar bir yerde karışarak çağlamasıdır. Karışıklık, meşgale, sorunları olmak anlamlarına gelir.
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٢٬٩٣٢باب الغين واللام و و ا ي ء معهما
غ ل و، غ و ل، غ ي ل، و غ ل، ل غ و، ل ي غ، و ل غ مستعملات غلو، غلي: غلا السِّعْرُ يغلو غلاءً ممدود، وغلا الناسُ في الأمر، أي: جاوزوا حدّه، كغلوّ اليهود في دينها. ويقال: أغليت الشيء في الشراء، وغاليت به.
والغالي يغلو بالسَّهْم غُلُوّاً، أي: ارتفع به في الهواء، والسّهم نفسه يغلو.
والمُغالي بالسَّهْم: الرّافعُ يدَه يريد به أقصى الغاية، وكلّ مَرْماة منه غَلْوة.
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٣٣٠غالَهُ الشيء واغْتالَهُ، إذا أخذَه من حيث لم يُدرِ. والغَوْلُ: التراب الكثير؛ ومنه قول لبيد يصف ثوراً يحفر رملاً في أصل أرطاةٍ:
يَرى دونها غَوْلاً من الرمل غائِلا
والغَوْلُ: بُعْدُ المفازة؛ لأنه يغتال من يمر به. وقوله تعالى: "لا فيها غَوْلٌ ولا هم عنها يُنْزَفون" أي ليس فيها غائِلَةُ الصُداع؛ لأنه قال عزَّ وجلَّ في موضع آخر: "لا يُصَدَّعونَ عنها". وقال أبو عبيدة: الغَوْلُ أن تَغْتالَ عقولهم.
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١١٬٤٤١باب الغين واللام
غلا ، غول ، غيل ، وغل ، ولغ ، لغا ، لوغ ، ليغ : مستعملات .
غلا : قال الليث : غَلاَ السِّعْرُ غلاءً : مَمْدُودٌ ،
وغَلاَ في الدِّين يغْلو غُلُوّاً : إذا جاوزَ الحدَّ ، وغلا بالسَّهْم يغْلو غُلُوّاً : إذا رمى به ، وقال الشماخُ :
كما سَطَعَ المرِّيخُ شَمَّرَهُ الغالي
قال : والمغالي بالسَّهم : الرَّافعُ يَدَهُ يُريدُ به أقصى الغايةِ ، قال : وكلُّ مرماةٍ من ذلك غَلْوَةٌ ، وأنشد :
منْ
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٤٬٣٨٢(باب الغين والواو وما يثلثهما)
(غوي) الغين والواو والحرف المعتلّ بعدهما أصلانِ: أحدهما يدلُّ على خِلاف الرُّشد وإظلام الأَمْر، والآخرُ على فسادٍ في شيء.
فالأوَّل الغَيّ، وهو خلاف الرُّشد، والجَهلُ بالأمر، والانهماكُ في الباطل. يقال غَوى يَغْوي غَيَّاً([1]) . قال:
فمن يَلْقَ خَيراً يَحمَدِ النّاسُ أمرَه *** ومَن يَغْوَ لا يَعْدَمْ على الغَيِّ لائما([2])
وذلك عندنا مشتقٌّ من الغَيَاية، وهي
المفردات في غريب القرآن
الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٦٨- الغول: إهلاك الشيء من حيث لا يحس به، يقال: غال يغول غولا، واغتاله اغتيالا، ومنه سمي السعلاة غولا. قال في صفة خمر الجنة: ﴿لا فيها غول﴾ [الصافات/47]، نفيا لكل ما نبه عليه بقوله: ﴿وإثمهما أكبر من نفعهما﴾ [البقرة/219]، وبقوله: ﴿رجس من عمل الشيطان فاجتنبوه﴾ [المائدة/90].
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٨٥٣غ و ل
غالته الغول وتغولتهم الغيلان: أضلتهم عن المحجة وتقول: ما شبهتهم إلا بالغيلان خرجت من بعض الغيران.
وفلان يغتال من يمرّ به وقتله غيلةً وأخاف غائلته أي عاقبة شرّه.
وتقول: طلبه بطوائل وأرصد له غوائل.
ومفازة ذات غولٍ وهو البعد.
وهون الله عليك غول هذا الطريق.
وكنت أغاول حاجةً لي أي أبادر.
قال جرير: عاينت مشعلة الرّعال كأنها طير تغاول في شمام وكورا ومن المجاز: ناقة غول
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٩٬٤٧٦غاله الشيءُ غَوْلاً واغْتاله: أَهلكه وأَخذه من حيث لم يَدْر. والغُول: المنيّة. واغْتاله: قَتَله غِيلة، والأَصل الواو. الأَصمعي وغيره: قَتل فلان فلاناً غِيلة أَي في اغْتيال وخُفْية، وقيل: هو أَن يخدَع الإِنسان حتى يصير إِلى مكان قد استخفى له فيه مَن يقتله؛ قال ذلك أَبو عبيد. وقال ابن السكيت: يقال غاله يَغُوله إِذا اغْتاله، وكل ما أَهلك الإِنسان فهو غُول، وقالوا: الغضب غُول الحلم أَي أَنه يُهْلكه
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٤٤٤* غ و ل * * غَالَه * الشيء من باب قال و * اغْتَالَه * إذا أخذه من حيث لم يدر وقوله تعالى ﴿لا فيها غَوْلٌ﴾ أي ليس فيها * غَائلةُ * الصداع لأنه قال في موضع آخر ﴿لا يصدعون عنها﴾ وقال أبو عبيدة * الغَوْل * أن تغتال عقولهم و * الغُول * بالضم من السَّعالي والجمع * أَغْوال * و * غِيلانٌ * وكل ما اغتال الإنسان فأهلكه فهو * غُولٌ * والغضب غُول الحِلم لأنه يغتاله ويذهب به يقال أيَّة غُولٍ * أغْوَلُ *
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٦٬٥٧٦غاله الشيء يغوله غولا: أهلكه، كاغتاله. غاله: أخذه من حيث لم يدر. وقال ابن الأعرابي: غال الشيء زيدا: إذا ذهب به، يغوله. وقال الليث: غاله الموت: أي أهلكه. والغول: الصداع، وقيل: السكر، وبه فسر قوله تعالى: لا فيها غول ولا هم عنها ينزفون أي ليس فيها غائلة الصداع، لأنه تعالى قال في موضع آخر: لا يصدعون عنها ولا ينزفون وقال أبو عبيدة: الغول: أن تغتال عقولهم، وأنشد:
وما زالت الخمر
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٤٬٩٩٣غَالَهُ
1 غَالَهُ ذ , (S, Mgh, O, Msb, K,) aor. يَغُولُهُ, (Msb, TA,) inf. n. غَوْلٌ, (Mgh, Msb, TA,) He, or it, [accord. to the TA said of a thing,] destroyed him; (Lth, Mgh, Msb, K;) as also ↓ اغتالهُ: (K:) and (K) it (a thing, S, O) took him, seized him, or took him away, unexpectedly, at unawares, or from an unknown quarter; (S, O, K;) and so ↓ اغتالهُ: (S: [see also an ex. of this latter
غَالَهُ 1 غَالَهُ ذ , (S, Mgh, O, Msb, K,) aor. يَغُولُهُ, (Msb, TA,) inf. n. غَوْلٌ, (Mgh, Msb, TA,) He, or it, [accord. to the TA said of a thing,] destroyed him; (Lth, Mgh, Msb, K;) as also ↓ اغتالهُ: (K:) and (K) it (a thing, S, O) took him, seized him, or took him away, unexpectedly, at unawares, or from an unknown quarter; (S, O, K;) and so ↓ اغتالهُ: (S: [see also an ex. of this latter voce خَرُوجٌ:]) and accord. to IAar, غال الشَّىْءُ زَيْدًا signifies The thing took away Zeyd. (TA.) One says, ↓ غَالَتْهُ غُولٌ A [cause of] destruction destroyed him: (K, TA:) or [destroyed him so that it was not known whither he had gone away; for] it is said of one who has fallen into destruction (S, TA) and it is not known whither he has gone away: (TA:) and it also signifies Death or the decree of death [destroyed him, or took him away]. (TA.) One says also when persons have perished in a land, غَالَتْهُمْ تِلْكَ الأَرْضُ [That land caused them, or has caused them, to perish in it]: and الأَرْضُ بِفُلَانٍ ↓ تَغَوَّلَتِ means The land caused such a one to perish; and to pursue a course that led him astray. (TA.) And one says of a land (أَرْض), تَغُولُ السَّابِلَةَ, meaning It casts away the travellers, or wayfarers; causes them to fall, or drop down; and removes them far away. (TA.) ― -b2- غَالَتِ الخَمْرُ فُلَانًا means (assumed tropical:) The wine that he had drunk deprived such a one of his reason: or, of the soundness of his body: (AHeyth, TA:) [or corrupted, or vitiated, him; for] غَالَهُ, aor. يَغُولُهُ, signifies أَفْسَدَهُ; (Ksh and Bd in xxxvii. 46;) as well as أَهْلَكَهُ: (Ksh, ibid:) and a poet, cited by AO, says, وَمَا زَالَتِ الكَأْسُ تَغْتَالُنَا (assumed tropical:) [And the cup of wine caused not to deprive us of our reason]. (S, O.) ― -b3- تَغُولُ الثِّيَابَ فَتَقْصُرُ عَنْهَا is said of a tall woman [app. as meaning She exceeds the measure of the clothes, so that they are too short for her]: such a woman is said to be ↓ ذَاتُ غَوْلٍ. (TA.) ― -b4- And one says, مَا غَالَكَ عَنَّا i. e. What withheld, or debarred, or has withheld or debarred, thee from us? (O.) ― -b5- And غُلْتُهُ, inf. n. غِيَالَةٌ and غِيَالٌ and غُؤُولٌ, signifies I stole it. (O and TA in art. غيل [though belonging to art. غول].)
فَلَاةٌ تُغَوِّلُ 2 فَلَاةٌ تُغَوِّلُ ذ , inf. n. تَغْوِيلٌ, [A desert, or water-less desert,] of which the roads, or ways, are unapparent, so that it causes the people thereof [who traverse it] to go astray. (TA.)
مُغَاوَلَةٌ 3 مُغَاوَلَةٌ ذ is syn. with مُبَادَرَةٌ [The hastening, making haste, or striving to be first or beforehand, in doing or attaining or obtaining a thing], (S, O, K, TA,) [or] in journeying, &c. (TA.) Jereer says, (S, O,) or El-Akhtal, (so in the TA,) mentioning a man upon whom horsemen had made a sudden attack, (S, TA,) عَايَنْتُ مُشْعِلَةَ الرِعَالِ كَأَنَّهَا طَيْرٌ تُغَاوِلُ فِى شَمَامٍ وُكُورَا [I saw those that were spreading themselves of the small parties of horsemen, as though they were birds hastening to nests in (the mountain of) Shemلm]. (S, O, TA.) And it is related in a trad. of 'Ammلr, that he was brief in prayer, and said, كُنْتُ أُغَاوِلُ حَاجَةً لِى [I was hastening to accomplish a want that I had]. (TA.) And in a trad. of Keys Ibn-'ءsim, [it is related that he said,] كُنْتُ أُغَاوِلُهُمْ فِى الجَاهِلِيَّةِ i. e. I used to strive to be beforehand with them (أُبَادِرُهُمْ) in making a sudden attack or incursion, and in doing mischief, [in the Time of Ignorance:] or, as some relate it, it is with ر [i. e. كُنْتُ أُغَاوِرُهُمْ I used to make sudden attacks or incursions upon them]. (TA.)
تَغَوُّلٌ 5 تَغَوُّلٌ ذ is syn. with تَلَوُّنٌ [which primarily signifies The becoming altered in colour; but here, the varying in state or condition, or in form or appearance; or, agreeably with explanations of its verb by Esh-Shereeshee, (cited in Har p. 480,) the becoming altered in state or condition; and the becoming of various sorts or species]. (S, O, K.) One says, تغوّلت المَرْأَةُ, meaning تلوّنت [The woman varied in state or condition, or in form or appearance, &c.]: (S, O, TA:) and in like manner تغوّلت is said of the غُول [q. v.]. (TA.) And The woman made herself to be like the غُول. (TA.) And تَغَوُّلُ الفَلَاةِ means The dubious, and varying, state or condition, of the desert, or waterless desert. (TA.) And one says also, تغوّل الأَمْرُ (tropical:) The affair, or case, became altered so as to be unknown; [for تَنَاكَرَ, in my original, I read تَنَكَّرَ;] and became dubious, or confused. (TA.) ― -b2- And تغوّلت الأَرْضُ بِفُلَانٍ: see 1, former half. ― -b3- And تَغَوَّلَتْهُمُ الغُولُ is said of them who have been made to deviate from, miss, or lose, the right way [by the غُول; i. e. it means The غول made them to deviate &c.]. (TA.)
تَغَاوَلُوا 6 تَغَاوَلُوا ذ i. q. تَبَادَرُوا i. e. They hastened together; vied, or strove, one with another, in hastening; made haste to be, or get, before one another; strove, one with another, to be first, or beforehand, (comp. 3:) expl. by Freytag as meaning “ sese invicem studuerunt capere. ”]
اغتالهُ 8 اغتالهُ ذ : see 1, first sentence, in two places. ― -b2- Also (S) He slew him (S, Mgh, O, Msb) covertly (S, * Mgh, O *) or on an occasion of inadvertence; (S, * O, * Msb;) syn. ↓ قَتَلَهُ غِيلَةً. (S, Mgh, O.) ― -b3- See also 1, latter half. ― -b4- لَا يَغْتَالُهُ الشَّبَعُ, said of a hawk, (S, O, TA,) &c., (TA,) signifies (tropical:) Satiety will not deprive him of his strength, (S, O, TA,) and his vehemence of flight: meaning that he will not become satiated: (TA:) [it is said that] it occurs in a verse of Zuheyr, [but I do not find it in his Deewلn,] describing a hawk. (S, O, TA.) ― -b5- هٰذِهِ أَرْضٌ تَغْتَالُ المَشْىَ means (assumed tropical:) This is a land that renders unapparent in it the footing, or marching, [of travellers,] by reason of its far extent and its width: an ex. of the verb [in this sense] occurs in a verse of El-'Ajjلj cited voce نِيَاطٌ, in art. نوط. (S, O.) -A2- [And Freytag adds, in art. غيل, the two following significations: the former, or both, from the Deewلn of the Hudhalees: He overtook him in running: (compare 3 and 6 in this art.:) -A3- and He filled it so that the space became too contracted to take, or hold.]
غَوْلٌ غَوْلٌ ذ Far extent of a desert, or waterless desert; (S, O, TA;) because it destroys him who passes along in it: (S, TA:) or of a land; because it casts away the travellers, or wayfarers, causes them to fall, or drop down, and removes them far away: and accord. to Lh, it is said of a land when one journeys in it without stopping. (TA.) One says, مَا أَبْعَدَ غَوْلَ هٰذِهِ الأَرْضِ How far is the extent of this land! and اـِنَّهَا لَبَعِيدَةُ الغَوْلِ [Verily it is far in extent]. (ISh, TA.) And أَرْضٌ ذَاتُ غَوْلٍ A land far extending, though in the view of the eye of little extent: (IKh, TA:) and غَيِّلٌ applied to land is said to have the same meaning. (TA in art. غيل.) And أَغْوَالُ الأَرْضِ [in which اغوال is app. pl. of غَوْلٌ] signifies The extremities of the land. (TA.) ― -b2- اِمْرَأَةٌ ذَاتُ غَوْلٍ A tall woman. (TA.) See 1, last sentence but two. [And see also غَيِّلَةٌ, voce غَيِّلٌ, in art. غيل.] ― -b3- [ناقة غول النجآء is a phrase mentioned without any indication of the meaning in the TA: perhaps نَاقَةُ غَوْلِ النَّجَآءِ, and signifying A she-camel of an exceeding degree of swiftness.] -A2- In the saying in the Kur [xxxvii. 46], لَا فِيهَا غَوْلٌ, [referring to the wine of Paradise,] it means The evil result of headache; because it is said in another place, [lvi. 19,] لَا يُصَدَّعُونَ عَنْهَا: (S, O, TA:) or it [there] means [simply] headache: or intoxication: (K, TA:) thus some expl. it as used in that instance: (TA:) or, as expl. by AO, it there means privation of the intellectual faculties. (S, O, TA.) ― -b2- See also غُولٌ, latter half. ― -b3- Also Distress, trouble, or molestation: (K, TA:) thus expl. by some as used in the Kur ubi suprà. (TA.) ― -b4- And Unfaithfulness; or unfaithful acting. (TA.) ― -b5- ↓ أَتَى غَوْلًا غَائِلَةً means He did a cunning, bad, action. (K.) -A3- Also Much earth. (S, O, K.) Hence the phrase غَوْلًا مِنَ الرَّمْلِ, [app. meaning A large quantity of sand,] in a verse of Lebeed. (S, O.) ― -b2- And A collection of [the trees called] طَلْح, (K, TA,) with which nothing participates. (TA.) ― -b3- And A low, or depressed, part of the earth, or of land. (K.)
غُولٌ غُولٌ ذ A kind of [goblin,] demon, devil, or jinnee, which, the Arabs assert, appears to men in the desert, assuming various forms, causing them to wander from the way, and destroying them; (JM, and TA * on the authority of IAth;) but this the Prophet denied, saying, لَا غُولَ; by which, however, accord. to some, he did not mean to deny the existence of the غول, but only the assertion of the Arabs respecting its assuming various forms and its being able to cause any one to go astray: (IAth, JM, * TA:) i. q. سِعْلَاةٌ [q. v.]: or a sort of سِعْلَاة: (S, O, Msb:) or a male jinnee; the female being called سِعْلَاة: (Abu-l-Wefee ElAarلbee, TA:) pl. [of pauc.] أَغْوَالٌ and [of mult.] غِيلَانٌ (S, O, Msb, K) and غِوَلَةٌ: (O, TA:) and it signifies also an enchantress of the jinn: (K:) and a demon, or devil, that eats men: (En-Nadr, O, K:) or any jinnee, or devil, or animal of prey, that destroys a man: (TA:) or a certain beast, (K, TA,) terrible [in appearance], having tusks, or fangs, (TA,) seen by the Arabs, and known by them; and killed by Taنbbata Sharrà: (K, TA:) and such as varies in form or appearance, of the enchanters and of the jinn; (K, TA;) on his doing which, as is said in a trad., one should hastily utter the call to prayer, to prevent his mischief by the mention of God: (TA:) or anything by reason of which the intellect departs; as also ↓ غَوْلٌ: (K:) and anything that takes a man unexpectedly and destroys him: (S, O, Msb:) [whence] one says, الغَضَبُ غُولُ الحِلْمِ Anger [is that which] destroys, and does away with, forbearance, or clemency. (S, O.) ― -b2- Also Destruction: [or a cause thereof:] and death; or the decree of death. (K.) See 1, second sentence. ― -b3- And A calamity, or misfortune; (K, TA;) as also ↓ غَائِلَةٌ; (TA;) of which latter the pl. in this sense is غَوَائِلُ; (K, * TA;) thus mentioned by Ks. (Msb.) ― -b4- And A serpent: pl. أَغْوَالٌ: (K:) accord. to Az, the Arabs call serpents أَغْوَال; and thus this word is said to mean in the verse of Imra-el-Keys, لِيَقْتُلَنِى وَالمَشْرَفِىُّ مُضَاجِعِى وَمَسْنُونَةٌ زُرْقٌ كَأَنْيَابِ أَغْوَالِ [To slay me, while the Meshrefee sword was my bedfellow, and so were sharpened, polished arrowheads, like the fangs of serpents]: (O, TA: *) but AHلt says that this is meant as an exaggeration: (TA:) and it is said that the poet here means devils. (O, TA.)
غِيلَةٌ غِيلَةٌ ذ The slaying covertly, (Mgh,) or on an occasion of inadvertence; a subst. from اِغْتَالَهُ: (Msb:) originally with و [i. e. غِوْلَةٌ]. (S.) See 8: and see also art. غيل.
غَوْلَانٌ غَوْلَانٌ ذ A plant of the [kind called] حَمْض, (A'Obeyd, AHn, S, O, K,) like the أُشْنَان [i. e. kali, or glasswort], (K,) or, accord. to AHn, resembling the عُنْظُوَان [which is described as a plant of the حَمْض, or, as some say, the best of the أُشْنَان], except that it is more slender; and it is a pasture. (TA.) -A2- Also sing. of غَوَالِينُ, which signifies [The ribs of a ship or boat, i. e.] the things that resemble the ضُلُوع in a ship or boat. (AA, O, TA.)
غَائِلٌ غَائِلٌ ذ [act. part. n. of 1]. ― -b2- [Hence,] أَرْضٌ غَائِلَةُ النِّطَآءِ A land that destroys its inhabitant by reason of its far extent. (TA.) ― -b3- And غَائِلَةٌ [as an epithet applied to a fem. n.] signifies Caused to become absent, or to disappear; hidden, or concealed: or stolen. (ISh, TA.)
غَائِلَةٌ غَائِلَةٌ ذ [as a subst.] Bad, or corrupt, conduct; and evil, or mischief. (Msb.) See also غَوْلٌ, last quarter. [And see art. غيل.] ― -b2- And [particularly] Wickedness, or disobedience, of a slave; and his running away; (Mgh in art. عدو, and Msb;) and the like thereof: pl. غَوَائِلُ. (Msb.) ― -b3- And [hence, perhaps, (as denoting a cause for reclaiming the price of a slave,) it is said that] it signifies A right which another than the seller has to the possession of a slave, whereby the sale is annulled, and the seller is obliged to return the price to the purchaser. (TA. voce خِبْثَةٌ.) ― -b4- See also غُولٌ, latter half. ― -b5- [Its pl.] غَوَائِلُ also signifies Places of destruction. (TA.) ― -b6- And you say, أَخَافُ غَائِلَتَهُ, meaning I fear the result, and the evil, or mischief, thereof. (TA.) -A2- Also A hole, or perforation, of a watering-trough, or tank, (IAar, O, K, * TA,) that causes the water to pass away: (TA:) pl. غَوَائِلُ. (IAar, O, TA.)
عَيْشٌ غُوَّلٌ عَيْشٌ غُوَّلٌ ذ : see أَغْوَلُ.
أَرْضٌ غَيِّلَةٌ أَرْضٌ غَيِّلَةٌ ذ A land far extending. (Lh, TA.) [Mentioned also in art. غيل.]
أَغْوَلُ أَغْوَلُ ذ [More, and most, destructive]. One says, أَيَّةُ غُولٍ أَغْوَلُ مِنَ الغَضَبِ [What destroyer is more destructive than anger?]. (S, O: immediately following the explanation of the saying, الغَضَبُ غُولُ الحِلْمِ.) ― -b2- [Hence, perhaps,] عَيْشٌ أَغْوَلُ A soft, or plentiful and easy, life; (Ibn-'Abbلd, O, K;) as also ↓ غُوَّلٌ. (K.)
مِغْوَلٌ مِغْوَلٌ ذ [primarily] An instrument with which a thing is destroyed. (Ham p. 648.) ― -b2- And [hence] used as meaning A knife: and in common acceptation, a knife that is put in the midst of a whip which is as a sheath to it: (Ham ibid.:) a knife to which a whip is a sheath: (Mgh:) or a slender sword, having a flat back (لَهُ قَفًا), (S, O, Msb,) like the knife, (Msb,) the sheath of which is like the whip: (S, O:) or an iron [weapon] that is put within a whip, which thus becomes to it a sheath: (K:) or a whip in the interior of which is a sword: (A'Obeyd, TA:) said to be thus called because its owner destroys with it his enemy unexpectedly: pl. مَغَاوِلُ: (TA:) and a thing like a مِشْمَل [or short and slender sword over which a man covers himself with his garment], except that it is more slender, and longer: (K:) and a long نَصْل [or blade], (AHn, K, TA,) of little breadth, thick in the مَتْن [which generally means the part in the middle of which is the ridge, but may here mean the back]: (AHn, TA:) or a short sword which a man wears inwrapped beneath his clothes: (TA:) or a slender sword, having a flat back (لَهُ قَفًا): (K:) or a slender iron [weapon], having a sharp edge and a flat back (وَقَفًا), which the assassin binds upon his waist in order that he may therewith destroy men. (TA.) ― -b3- [Hence,] فَرَسٌ ذَاتُ مِغْوَلٍ (tropical:) A mare having a quality, or faculty, of outstripping: (O, K, TA:) as though she destroyed the [other] horses so that they fell short of reaching her. (TA.)
نَزَلُوا مُغَاوِلِينَ نَزَلُوا مُغَاوِلِينَ ذ , occurring in a trad. respecting the lie [that was uttered against 'ءïsheh, to which allusion is made in the Kur xxiv. 11], means They alighted [after] going far in the journeying. (TA.)
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٩٨٢غَالَ
غَالَ ( w ) U ( n. ac. غَوْل 1 ),
a. Carried off, seized; abducted.
b. Destroyed; slew.
غَوَّلَ
غَوَّلَ II ,
a. [ coll. ], Ate lilke an ogre.
b. Led astray.
غَاْوَلَ
غَاْوَلَ III ,
a. Hastened. V, Altered, changed ; changed shape.
تَغَاْوَلَ
تَغَاْوَلَ VI ,
a. Hastened; strove together.
اِغْتَوَلَ
اِغْتَوَلَ VIII ,
a. see I (a) , ( b ).
c. Overtook.
غَوْل
غَوْل 1 ,
a.
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٢٢٬٣٧٠غول
غَالَ - يَغُوْلُ - غَوْل
غَالَ - يَغُوْلُ + كائن + كائناً: سمَّمه: أهلكه وقتله غيلة: أهلكه وقتله بطريقة أو مادة خفية من حيث لا يشعر
غَوْل: اسم فعل " غَالَ - يَغُوْلُ ": وهي كذلك اسم آلة منه: الشيء السام الذي يقتل ويهلك الكائن من حيث لا يشعر: وهي كذلك اصطلاحاً: مادة الكحول المعروفة: فالغَوْل هي مادة " الغَوْل" أي القتل بالسم البطيء من حيث
الجذور المجاورةالمجاورة: ١ (الإجمالي: ٥)
- نزف
الآيات المشتركة: ١ · Çekilerek suyu bitirilmiş kuyu demektir
الآيات التي ورد فيها(١)
لَا فِيهَا غَوْلٌ وَلَا هُمْ عَنْهَا يُنْزَفُونَ
Farkına vardırmadan harap etmek
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | غول |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Ecvef (orta harfi illetli) |
| Bağlamsal Yakın Kökler | غلو, فتك, سكر |
| Zıt Kök | صحو |
| Çekirdek Özet 1 | Bir varlığı fark ettirmeden, sinsice ve aniden yakalayıp helak etmek, aklı veya bedeni içten içe tüketip yok etmek |
| Çekirdek Özet 2 | Kur'an'da cennet nimetlerinin dünyevi içkiler gibi insan zihnini, iradesini ve bedenini gizlice tahrip eden yıkıcı yan etkilerden bütünüyle arınmış olduğunu bildirme |
| Çekirdek Özet 3 | Bir eylemin veya maddenin görünürde haz verirken derinde ve hissettirmeden bireysel ya da toplumsal iradeyi felç eden yapısal çürüme unsuru haline gelmesi |
| Kritik Hata Riski | Kökün Kur'an'daki tekil kullanımını yalnızca kaba bir «sarhoşluk» veya «baş ağrısı» olarak daraltıp, kavramın özündeki sinsilik, beklenmedik tahribat ve iradeyi içeriden yok etme boyutunu gözden kaçırmak |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| غو | Derine inme, batma, gözden kaybolma, örtülme ve sapma; bu çekirdek suyun veya çukurun derinliğine inen غور, suyun dibine dalan غوص, alçak ve görünmez çukura giren غوط ve haktan sapıp gayyaya düşen غوي köklerinde de derine çekilme ve görünmezleşme ortak paydasında belirgindir | ل | Temel çekirdeğe eklenen ل harfi, yönelme, kuşatma ve kesin olarak bağlayıp tüketme hareketi katarak, gizli ve derin yönelişi doğrudan bir varlığı habersizce helak etme, aklı içten kavrayıp götürme ve suikast boyutuna dönüştürmüştür |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| غ | Göz/kaynak imgesinin (türetme olarak) sisle, perdeyle ve derinlikle örtülmesi | Algının sınırlarını aşan gizlilik, görünmez tuzak, sisli ve sezilemeyen bir tehlikenin varlığı |
| و | Çengel, bağlayıcı kazık | Hareketi birbirine bağlama, kaçışı zorlaştıran süreklilik ve hedefe tutunma |
| ل | Çoban değneği, yönlendirme ve çekme | Bir hedefe boyun eğdirme, iradeyi çekip alma ve nihai sonuca sürükleme |
| غول | Gizli ve örtülü bir çekimin (غ) hedefe kilitlenerek (و) iradeyi sezdirmeksizin teslim alıp tüketmesi (ل) | Sezdirmeden yaklaşan, varlığın içine sızıp bilinci ve bünyeyi mekanik biçimde felç ederek ortadan kaldıran yıkıcı süreç |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Çöl yolcusunun bilincini alıp onu helake sürükleyen çöl ıssızlığı, mesafenin yolcuyu tüketmesi ve sinsice insanı avlayan ölüm; ayrıca kınından ansızın çıkarılan gizli küçük kılıç (el-miğvel) |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Erken dönem çöl tasvirlerinde mesafenin bitmek bilmezliğini ve yolcuyu tüketmesini anlatan beytinde şair şöyle der: به تمطت غول كل ميله / Çölün her bir mili, yolcuyu gizlice helak eden tükenişini uzattıkça uzattı. |
| Erken Arapça kullanım | Emevî dönemi şairi Cerîr bir beytinde kökü hırsla öne atılma ve mesafeyi hızla yutma anlamında kullanır: عاينت مشعلة الرعال كأنها / طير تغاول في شمام وكورا |
المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha, Kitābü’l-ʿAyn.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Arapça غول kökü, Afro-Asyatik dil ailesinin Güney-Batı Sami koluna ait özgün bir gelişimi temsil eder. Kuzeybatı Sami dillerinde (İbranice ve Aramice) doğrudan غ-و-ل harf dizilişiyle düzenli bir fonetik denkliği sınırlı olmakla birlikte, kökün semantik matrisi olan «gizlice yakalama, yutma, yok etme ve karanlıkta ansızın helak etme» nosyonu, Sami dillerindeki kök içi kaymalar ve yutma/kaybolma kökleriyle örtüşür. İbranicede benzer fonetik ve anlamsal çağrışımlar taşıyan kimi kökler yıkım ve gömülme fikrini taşırken, Süryanicede sinsi tehlike ve yanılsama çağrışımları görülür. Arapçada ise kök, çöl ortamının somut tehlikeleriyle (yolun mesafeyle insanı eritmesi, seraplar, meçhul tehlikeler, zehirleyici veya aklı giderici maddeler) birleşerek «ıssızlıkta aniden yok eden güç» ve «gulyabani/ölüm» (el-ğûl) şeklinde somutlaşmıştır. Dolayısıyla kökün Arapçadaki semantik özelleşmesi, gizlilik içinde gelen ve sezdirmeksizin varlığı tahrip eden bir suikast (el-gīle) matrisi üzerinde kesinlik kazanmıştır.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Lane’s Lexicon, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | غال — يغول — غول | Bir şeyi fark ettirmeden, hissettirmeksizin içeriden tüketmek, helak etmek; aklı ve bilinci baştan çıkarmak | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Güney ve Kuzeybatı Sami karşılaştırmaları | Çöl ortamında sinsice pusuya düşürme, tüketme ve yutma kavram alanında Arapça özgül gelişimi temsil eder | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Arapçadan Farsça ve Batı dillerine ödünçleme | Arapçadaki «el-ğûl» (hortlak, sinsi çöl yaratığı) kelimesi Farsçaya ve oradan modern dillere (İngilizce ghoul) geçmiştir | Kesin |
المصدر Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Oxford English Dictionary (etymology of ghoul).
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| غول | Anlamlı | Sinsice helak etmek, aklı tüketmek | Fark ettirmeden içeriden çökertmek, ansızın yok etmek | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| غلو | Anlamlı | Haddi aşmak, yükselmek, taşmak | Bir şeyin sınırını aşırı derecede aşması, dinde aşırılık, fiyatın tırmanması | Kur'an'da geçer; zıt yönde dışa taşma |
| وغل | Anlamlı | Bir topluluğa habersizce girmek | Çağrılmadığı bir meclise veya içki ortamına izinsiz sızmak | Kur'an'da geçmez; gizlice dahil olma bağı |
| ولغ | Anlamlı | Köpeğin kabı yalaması | Dilin ucuyla sıvıyı seri biçimde yalamak, tüketmek | Kur'an'da geçmez; sıvının tüketilmesi |
| لغو | Anlamlı | Boş ve faydasız söz | Anlamı ve gayesi olmayan, bilince dayanmayan döküntü söz | Kur'an'da geçer; aklın devreden çıkmasıyla bağ |
| لوغ | Anlamlı | Lokmayı ağızda gezdirmek | Yiyeceği çiğnemeden ağızda çevirmek, yalamak | Kur'an'da geçmez; ağız ve yutma ile ilişkili |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| غول | Merkez | Sinsice tüketme ve aklı giderme | Zararın dışarıdan değil, varlığın içine sızıp fark ettirmeden tahrip etmesi | Bilinci, bünyeyi veya imkânı sezdirmeksizin içeriden felç eden yıkım |
| غلو | Komşu | Sınırı aşma | غول içten içe tüketirken, غلو dışa doğru ölçüyü ve haddi aşırı biçimde aşar | Aşırılık ve taşkınlık yoluyla oluşan dengesizlik |
| فتك | Komşu | Ansızın öldürme | فتك gafil avlayıp fiziki şiddetle yok eder; غول ise hissedilmeden yavaşça bünyeye sirayet eder | Hazırlıksız yakalayıp ani saldırıyla ortadan kaldırma |
| سكر | Komşu | Bilincin örtülmesi | سكر aklın örtülüp perdelenmesi durumudur; غول ise o örtülmeye yol açan sinsi yıpratıcı unsurdur | İçkinin veya tutkunun aklı çalışmaz hale getirmesi |
| صحو | Zıt | Aklın ve havanın berraklaşması | غول bilinci sinsice kemirip yok ederken, صحو her türlü bulanıklıktan arınıp tam açıklığa kavuşmaktır | Bilincin ve ortamın pürüzsüz, uyanık ve zinde olma hali |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | غول | Sinsice helak etme, aklı baştan alma | Bünyeye girip fark ettirmeden tahribat yapan her türlü gizli illet ve sinsi yıkıcı | Kesin |
| Latince | Insidia, pernicies latens | Sinsi tuzak, gizli yıkım | Açık saldırıyı değil, fark edilmeden kurulan tuzağı ve içeriden çökerten zararı karşılar | Güçlü |
| İngilizce | Insidious ruin, insidious intoxicant | Sinsice yıpratan zarar, gizli zehir | Nesnenin görünüşte zararsız olup derinde yıkım yapmasını karşılar; mistik «ghoul» anlamı kökün türevidir | Güçlü |
| Almanca | Schleichendes Verderben, heimtückische Trübung | Sinsi yıkım, aldatıcı bulanıklık | Bünyeyi ve aklı gafil avlayarak tüketen görünmez tahribatı tam olarak verir | Güçlü |
| Fransızca | Ruine sournoise, altération insidieuse | Sinsi bozulma, gizli zihinsel tahribat | Doğrudan darbe vurmayan, aksine içten içe bilinci ve varlığı eriten zararı ifade eder | Güçlü |
المصدر Lane’s Lexicon, Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| غَوْلٌ | Dünyevi içkilerde bulunan sinsi zarar, baş ağrısı, aklı ve iradeyi içeriden tüketme hali | Cennet ehlinin içeceğinin dünyadaki içkilerin getirdiği sinsi zararlardan, sarhoşluktan ve tükenişten beri olduğunu bildiren bağlam (Sâffât 37:47) |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Ahiret nimetlerinin mahiyeti | Cennet nimetlerinin cismaniyeti ile dünyevi zaaflardan arınmışlığı arasındaki ilişki; cennet içkisinin akıl ve ahlakı zedeleyici bir illete yol açmaması | Mükemmel hazzın her türlü sinsi illetten, zihinsel çöküşten ve kusurdan tenzih edilmesi |
| Fıkıh | İçki yasağının illeti ve suikast suçu | Aklı gideren ve bünyeyi bozan zararların haramlık gerekçesi olması; ayrıca fıkıhta «katl-i gîle» (suikast ve pusuyla öldürme) kavramının kökten türemesi | Hukuken korunan bilincin ifsad edilmesinin engellenmesi ve sinsi saldırıların en ağır suç sayılması |
| Tefsir | Sâffât 37:47 tefsiri | Ayetteki غَوْلٌ lafzının baş ağrısı, karın ağrısı, aklın gitmesi veya sinsi bir fesat olup olmadığına dair dilsel izahlar | Dünyevi şarabın bütün olumsuz psikosomatik ve zihinsel semptomlarının nefyedilmesi |
| Hadis | Cinnî varlıklar ve çöl yanılsamaları | Hadislerde geçen «لا غُولَ» ifadesinin, cahiliye inancındaki insanları saptırıp helak eden bağımsız güçlerin reddi bağlamında değerlendirilmesi | Hurafelerin ve batıl sinsi güç algısının tevhid inancıyla iptal edilmesi |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Arınmışlık ve tenzih | Kutsal nimetin kusursuzluğu | İradenin korunması | Hakiki saadetin bilinci körelten değil, bilinci diri tutan nitelikte olduğunu tescil eder | Kesin |
| İlmi | Bilişsel ve biyolojik zemin | Nörotoksik tahribat | Zihinsel berraklığı muhafaza | Bilişi ve nörolojik dengeyi fark ettirmeden çökerten kimyasal veya kavramsal yanılsamaları eler | Güçlü |
| Siyasi | Yönetim ve kamu güvenliği | Sinsi sabotaj ve suikast | İç güvenlik zafiyetlerini önleme | Devleti veya toplumu içeriden kemiren, fark edilmeyen gizli hizipleşme ve yıkıcı sızmaları engeller | Güçlü |
| İktisadi | Mali yapı ve kaynak yönetimi | Gizli maliyet ve görünmez erime | Sermaye kaybını engelleme | İlk bakışta karlı görünen fakat sermayeyi ve emeği derinden tüketen gizli iflas mekanizmalarını bertaraf eder | Muhtemel |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Asimptotik sönümlenme ve latent aşınma (latent attenuation) | Bir sistemin dinamik çıktısının dışarıdan görünür bir darbe almaksızın, iç direnç veya gizli sızıntı sebebiyle sıfıra doğru kademeli olarak çökmesi | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Kurumsal anomi ve bilişsel erozyon | Bir kurumun ya da bireysel iradenin, açık bir kriz olmaksızın içsel çürüme ve sinsi alışkanlıklar neticesinde işlevsizleşmesi | Güçlü |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kelimeyi sadece sıradan bir «baş ağrısı» veya kaba «mide bulantısı» olarak tercüme edip kökün taşıdığı sinsi helak ve irade gaspı boyutunu sıradanlaştırmak |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Bir varlığı, nesneyi veya nimeti kullanırken insanın farkına varmadan ahlaki, akli ve ruhi melekelerini kaybetmesi; cennette ise hazzın bu tür sinsi bedellerden arınmış olması |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Cennet tasvirlerindeki tenzih vurgusunun yüzeyselleşmesi; dünyadaki bağımlılıkların ve zararlı maddelerin yalnızca kaba sonuçlarına odaklanılıp sinsi aşındırma mekanizmalarının göz ardı edilmesi |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın haz ve nimet anlayışının salt dünyevi uyuşma olmadığını, bilinci ve fıtratı zedeleyen her türlü gizli arızadan arınmış bir kemal olduğunu kavramayı sağlar. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Ahiret tasvirleri, cennet ehlinin içecekleri ve cennet hayatının dünyevi zaaflardan (sarhoşluk, bilinç kaybı, baş ağrısı, tükeniş) tenzih edildiği ayetlerde belirleyicidir (özellikle Sâffât Suresi). |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Cennetteki şarabın dünyadaki içkiler gibi insanı alçaltıcı, bilincini dağıtıcı ve sıhhatini içeriden kemirici bir yapıda olduğu zannını ortadan kaldırır. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamÇöl yolcusunu fark ettirmeden tüketen ıssız mesafe; kınında gizlenmiş sinsi kılıç; bedeni ve aklı hissettirmeden çökerten gizli illet.
- Soyut anlamBir sisteme veya bilince gizlice sızarak onun koruyucu duvarlarını ve irade mekanizmasını içeriden felç eden sinsi tahribat.
- Sistematik karşılıkKur'an kozmolojisinde cennet nimetlerinin, dünyevi lezzetlerin arkasında pusuda bekleyen sinsi tükeniş ve irade yitiminden tam olarak arındırılmış olması.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde zaman içindeki bilinç ve bütünlük durumunu, başlangıçtaki saf potansiyeli, ise sisteme sezdirmeksizin sızan sinsi tahribat ve erime katsayısını temsil eder. Dünyevi sarhoşluk ve gaflette olduğundan bilinç zamanla sıfıra doğru tükenir; Kur'an'ın Sâffât 37:47'deki «لا فِيهَا غَوْلٌ» beyanıyla formüldeki parametresi bütünüyle sıfırlanmakta, böylece nimet ve bilinç durumu hiçbir sinsi eksilmeye uğramaksızın () ebedi kalmaktadır.