فقع

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ف-ق-عالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ٩ · الآيات: ١ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».رببنظردعوفَاقِعٌفقعصفرلونقولسرربين

الجذرالصيغ ١الآيات ١السور ١المجاورة ٩

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

فقع

ف - ق - ع

جذر
  • الورود: ١
  • الآيات: ١
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ١٢

معناه في القرآن: Koyu

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٣٬٩٠٤
باب العين و القاف والفاء )ع ق ف، ع ف ق، ق ع ف، ق ف ع، ف ق ع( عقف: عَقَفْتُ الشَّيْءَ أعقِفُه عَقْفاً: أي عَطَفْتُه. والعُقّافةُ: خَشَبَةٌ في رأسِها حُجْنَةٌ يُمَدُّ بها الشيء كالمِحْجَن. وهو أعقَفُ وعَقْفاءُ: إذا كان فيه انحِناءٌ. والأعْقَفُ: الفَقيرُ المُحتاجُ، ويجمع على عُقْفان، قال يزيد بن معاوية: يا أيُّها الأعْقَفُ المُزْجي مَطِيَّتَه لا نِعْمةً تبْتَغي عندي ولا نَشَبا والعَقْفاءُ من
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٦١٢
الفقوعُ: مصدرُ قولك أصفر فاقِعٌ، أي شديد الصفرة. وقد فَقَعَ لونُه يَفْقَعُ ويَفْقُعُ فُقوعاً. وبقرةٌ صفراءُ فاقِعٌ لونها، أي لونها فاقِعٌ. والفاقِعَةُ: الداهيةُ. وفَواقِعُ الدهر: بَوائِقُهُ. والفُقَّاعُ: الذي يشرب. والفَقاقيعُ: النُفّاخاتُ التي ترتفع فوق الماء كالقوارير. والفَقْعُ: الحُصاصُ. وفَقَّعَ أصابعَه تَفْقيعاً: فَرْقَعَها. والفَقْعُ: ضربٌ من الكمأة، قال أبو عبيد: وهي البيضاء الرِخوة،
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠بلا ترجمةالحروف: ٢٨٬٥١٥
باب العين والقاف مع الفاء عقف ، عفق ، قعف ، قفع ، فقع : مستعملات . عقف : أبو العباس عن عمرو عن أبيه قال : قال النسّابة البكري : للنَّمل جدّان : فازرٌ وعُقْفان . ففازرٌ : جدّ السُّود . وعُقفان : جدّ الحُمر . وأخبرني المنذريّ عن إبراهيم الحربيّ أنه قال : النمل ثلاثة أصناف : النمل ، والفازر ، والعُقيفان . قال : والعُقيفان الطويلة القوائم تكون في المقابر والخرابات . وأنشد : سُلِّط الذرُّ فازراً
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٤٬٦٥٧
(باب الفاء والقاف وما يثلثهما) (فقم) الفاء والقاف والميم أصلٌ صحيحٌ يدلُّ على اعوجاج وقلة استقامة. من ذلك الأمْرُ الأفْقَمُ، هو الأعوج. والفَقَم: أن تتقدَّمَ الثَّنايا السُّفلى فلا تقَعَ عليها العُليا. وهذا هو أصل الباب: وزعم أبو بكر([1]) : أنَّ الفَقَم الامتلاء. يقال: أصاب من الماء حَتَّى فَقِمَ، هو أصل الباب. فإن كان هذا صحيحاً فهو أيضاً من قياسه. (فقه) الفاء والقاف والهاء أصلٌ واحد صحيح، يدلُّ
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٦٢
- يقال: أصفر فاقع: إذا كان صادق الصفرة، كقولهم: أسود حالك. قال تعالى: ﴿صفراء فاقع﴾ [البقرة/69]، والفقع: ضرب من الكمأة، وبه يشبه الذليل، فيقال: أذل من فقع بقاع (انظر: المجمل 3/703)، قال الخليل (العين 1/176) : سمي الفقاع لما يرتفع من زبده، وفقاقيع الماء تشبيها به.
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٤٨٣
ف ق ع هو أصفر فاقع بيّن الفقوع وهو النّصوع‏.‏ ويقال‏:‏ فقّعوا أديمكم أي حمّروه‏.‏ وحمامٌ فقيع‏:‏ أبيض‏.‏ ويقال‏:‏ ‏"‏ إنك لأذلّ من فقع القاع ‏"‏‏.‏ وأصابته فاقعة من فواقع الدهر وهي بوائقه‏.‏ وتقول‏:‏ كلّ باقعه ممنوّ بفاقعه‏.‏ وصفّق الشراب فطفت عليه الفواقع والفقاقيع وهي النّفّاخات‏.‏ قال عديّ‏:‏ وطفا فوقها فقاقيع كاليا قوتِ حمر يثيرها التصفيق وفقّع أصابعه وفرقع‏.‏ ونهى ابن عباس عن
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٣٬٦٧٥
الفَقْعُ والفِقْعُ، بالفتح والكسر: الأَبيض الرَّخْو من الكَمْأََ ة، وهو أَرْدَؤُها؛ قال الراعي: بِلادٌ يَبُزُّ الفَقْعُ فيها قِناعَه، كما ابْيَضَّ شَيْخٌ، من رِفاعةَ، أَجْلَحُ وجمع الفَقْعِ ، بالفتحِ فِقَعةٌ مثل جَبْءٍ وجِبَأَةٍ، وجمع الفِقْعِ، بالكسر، فِقَعَةٌ أَيضاً مثل قِرْدٍ وقِرَدةٍ. وفي حديث عاتكة قالت لابن جُرْموزٍ: يا ابن فَقْعِ القَرْدَدِ؛ قال ابن الأَثير: الفَقْعُ ضرْب من أَردَإِ
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٢٦١
* ف ق ع * * الفُقُوعُ * مصدر قوله أصفر * فاقِقٌ * أي شديد الصفرة وقد * فَقَع * لونه من باب خضع ودخل وبقرة صفراء فاقع لونها أي لونها فاقع و * الفُقّضاعُ * شراب ذو زبد و * الفَقاقِيعُ * النفاخات التي ترتفع فوق الماء كالقوارير و * فقّعَ * أصابعه * تفقيعاً * فرقعها
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٤٬٧٨٥
الفقع، بالفتح، ويكسر، عن ابن السكيت: ضرب من الكمأة، وقال أبو عبيد: هي البيضاء الرخوة من الكمأة، وهو أردؤها، قال الراعي: بلاد يبز الفقع فيهـا قـنـاعـه كما ابيض شيخ من رفاعة أجلح وفي حديث عاتكة قالت لابن جرموز: يا ابن فقع القردد قال ابن الأثير: الفقع: ضرب من أردإ الكمأة، والقردد: أرض مرتفعة إلى جنب وهدة. وقال أبو حنيفة: الفقع يطلع من الأرض، فيظهر أبيض،
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٩٬٨٠٧
فَقَعَ 1 فَقَعَ ذ , aor. فَقَعَ and فَقُعَ , inf. n. فُقُوعٌ (S, O, K) and فَقْعٌ, (K,) said of the colour of a thing, (S, O,) It was intensely yellow: (S, O, K:) or its yellowness was free from admixture. (K, TA. [See also فَقْعٌ below.]) [And] فَقَعَ said of a skin, or hide, or a tanned, or red, skin or hide, (أَدِيم,) It was beautiful and clear [in colour]. (Ham p. 562.) -A2- فَقَعَ said of a
رابط المدخل

فَقَعَ 1 فَقَعَ ذ , aor. فَقَعَ and فَقُعَ , inf. n. فُقُوعٌ (S, O, K) and فَقْعٌ, (K,) said of the colour of a thing, (S, O,) It was intensely yellow: (S, O, K:) or its yellowness was free from admixture. (K, TA. [See also فَقْعٌ below.]) [And] فَقَعَ said of a skin, or hide, or a tanned, or red, skin or hide, (أَدِيم,) It was beautiful and clear [in colour]. (Ham p. 562.) -A2- فَقَعَ said of a boy, He became active, and grew, grew up, or became a young man; (K, * TA; [in both of which it is implied that the aor. of the verb in this and the next two senses is فَقَعَ and فَقُعَ , as above;]) and so ↓ تفقّع. (TA.) -A3- And فَقَعَ (K, TA) said of a man, (TA,) He died from, or in consequence of, the heat. (K, TA.) -A4- فَقَعَتِ الفَوَاقِعُ فُلَانًا The calamities of time, or fortune, crushed such a one. (K, * TA.) -A5- فَقَعَ, aor. فَقَعَ , (K,) inf. n. فَقْعٌ, (O,) He stole. (O, K. [Accord. to the TK, trans. in this sense.]) -A6- And He emitted wind from the anus, with a sound; (K, TA;) in which sense the inf. n. is likewise فَقْعٌ; accord. to some, peculiarly said of an ass: and بِهِ ↓ فَقَّعَ, and ↓ بِمِفْقَعٍ, and ↓ بِمِفْقَاعٍ, inf. n. تَفْقِيعٌ, he did so vehemently. (TA.) -A7- فَقِعَ, i. e. like فَرِحَ, (K, TA,) inf. n. فَقَعٌ, (TK,) said of a man, (TA,) He became red. (K, TA.)

فقّع 2 فقّع ذ , (TA,) inf. n. تَفْقِيعٌ, (O, K, TA,) He twisted the sides of his mouth, or opened his mouth and was diffuse, in speech, (O, K, TA,) and uttered speech that had no meaning. (TA.) ― -b2- And فقّع أَصَابِعَهُ, (S, O, * TA,) inf. n. as above, (S, O, K, TA,) i. q. فَرْقَعَهَا, (S, O, * K, * TA, *) [He cracked the joints of his fingers;] i. e. he pressed his fingers so that a sound was heard to proceed from their joints: (TA:) the action signified thereby is forbidden to be performed in prayer: (O, TA:) [but it is said that] this is the contracting of the fingers to the inner side of the hand and making a sound with the outer side [app. by pressing the fist upon the ground so as to make the joints of the fingers crack, when rising; for I think that any action more irregular than this would be too obviously wrong to need prohibition]. (O.) ― -b3- And فقّع الوَرْدَةَ, inf. n. تَفْقِيعٌ, He made the rose into a round form (أَدَارَهَا), and then struck it so that it rent open, or asunder, producing a sound: (O:) or التَّفْقِيعُ signifies the striking a rose with the hand, (O, K,) or the making a rose-leaf into a round [and app. hollow] form, and pressing it with the fingers, (TA,) so that it produces a sound, (O, K, TA,) when rending open, or asunder. (TA.) ― -b4- [And فقّع signifies also It cracked with a sound: and it crackled: said of a flint-stone in fire: see صَوَّانٌ: and said of salt thrown into a fire: see نَارٌ.] ― -b5- See also 1, last sentence but one. -A2- فقّع الأدِيمَ, (O, TA,) inf. n. as above, (K,) He made the hide red. (O, K, TA.)

افقع 4 افقع ذ , (TA,) inf. n. اـِفْقَاعٌ, (O, K, TA,) He was, or became, poor, or needy: (TA;) or in an evil state or condition. (O, K, TA.)

5 تَفَقَّعَ see 1. ― -b2- [Reiske, as stated by Freytag, has explained this verb as signifying It was, or became, contracted; said of a hand: but probably, I think, in consequence of his having found تَفَقَّعَت erroneously written for تَقَفَّعَت.]

تفاقعت عَيْنَاهُ 6 تفاقعت عَيْنَاهُ ذ His eyes became white: (O, K, TA:) or became cleft, or fissured: or had in them foul, or foul white, matter. (TA.)

انفقع 7 انفقع ذ It became cleft, or fissured, or rent open or asunder. (O, K.)

فَقْعٌ فَقْعٌ ذ [an inf. n., of فَقَعَ, q. v. Used as a subst.,] Intense whiteness. (TA.) [But it seems to signify more commonly, Intense yellowness: or yellowness free from admixture: see 1, first sentence.] -A2- And i. q. حُصَاصٌ [app. as meaning An emission of wind from the anus, with a sound]. (S, O, TA. [See 1, last sentence but one.]) -A3- Also, and ↓ فِقْعٌ, (S, O, K,) the latter mentioned by ISk, (S, O,) A species of كَمْأَة [or truffles]; (S, O;) accord. to A 'Obeyd, (S, O,) the white and soft thereof: (S, O, K;) which is the worst thereof; or, as IAth says, a species of the worst [kind] of كمأة, accord. to AHn, it comes forth from the ground so as to appear, white, and is bad; the good being that which is extracted by digging: Lth says, It is a كَمْء [or truffle] that comes forth from the base of the plant called اـِجْرِد [q. v.], and is of the worst of كمأة, and the quickest in becoming corrupt: (TA:) the pl. is فِقَعَةٌ, (S, O, K,) which is of both forms of the sing.; (S, O, TA;) and فَقْعٌ, with fet-h, has for pls. أُفْقُعٌ [a pl. of pauc.] and فُقُوعٌ [a pl. of mult.]. (AHn, TA.) A vile man is likened thereto: (S, O, K: *) one says, هُوَ أَذَلُّ مِنْ فَقْعِ قَرْقَرٍ, (S,) or مِنْ فَقْعٍ بقَرْقَرَةٍ, (O, K,) [He is more vile than the فقع of, or than فقع In, a (??) and soft tract of ground,] because the beasts kick it along, (S,) or because it offers not resistance to the gatherer thereof, or because it is trodden with the feet, (O, K,) and the beasts kick it along. (O.) ― -b2- [From a mention of the pl. فَقُوعٌ in art. ذأن, and in the present art. in the TA, it appears that فَقْعٌ is also applied to The species of fungus called ذُؤْنُون, and to the species called طُرْثُوث, &c.] ― -b3- And [hence, perhaps,] فَقْعٌ [as a coll. a.] signifies also (assumed tropical:) Pointed toes (خَرَاطِيم of a sort of boots (O, TA.)

فِقْعٌ فِقْعٌ ذ : see the next preceding paragraph.

فَقَاعٍ فَقَاعٍ ذ ; see what next follows.

فُقَاعٍ فُقَاعٍ ذ ; (O, and thus in my MS, copy of the K; in other copies of the K فُقَاع or فُقَاعٌ; and in all the copies is added بالضَّمِّ كَرُبَاع or كَرُبَاعٍ; [but there is no such word as رُبَاعٍ. nor رُباعٌ; whence it seems to be meant that we should read كَرُبَاعَ; i. e. فُقَاعُ, like رُباعُ, imperfectly decl.; but see what follows;]) so says Ibn-Buzurj: (O:) or, (O, K,) accord. to AZ, (O,) ↓ فقاعٍ, (O, K, *) like رُبَاعٍ, (O.) [i. e.] with fet-h, like ثَمَانٍ (كَثَمَانٍ): (K:) [which suggests that كَرُبَاعٍ may be an early mistranscription for كَربَاعٍ, and that فُقَاع is wrong, and only فَقَاعٍ right, though it is said in one place in the TA that فَقَاع is like سَحَاب, i. e. that it is فَقَاعٌ:] or it is ↓ فَقِيعٌ, like أَمِيرٌ; (K, TA;) so accord. to El-Jلhidh, as mentioned by Az: (TA:) applied to a man, as meaning Red; (O, K, TA;) intensely so; by reason of اـِغْرَاب [i. e. app., goodliness of condition]: (O, TA:) and ↓ فُقَاعِيٌّ, as an epithet applied to a man, signifies red. (TA.)

فَقِيعٌ فَقِيعٌ ذ , (so in the O,) or ↓ فِقِّيعٌ, like سِكِّيتٌ, (K,) but the former, like أَمِيرٌ, is the right, [a coll. gen. n.,] and its n. un. is with ة, (TA,) The white, of pigeons; (K, TA;) said by El-Jلhidh to be such, of pigeons, as are like the صِقْلَابِىّ [or Sclave] of men; (O, TA;) a kind of white pigeon; so called as being likened to a [white] species of truffle [i. e. the فَقْع]. (TA.) ― -b2- أَبْيَضُ فَقِيعٌ, (so in the O,) or ↓ ابيض فِقِّيعٌ, like سِكِّيتٌ, (K,) White that is intense (O, K) in whiteness. (O.) [See also فَاقِعٌ.] ― -b3- فَقِيعٌ as an epithet applied to a man: see فُقَاعٍ.

فُقَّاعٌ فُقَّاعٌ ذ : see فُقَاعٍ: ― -b2- and see فَاقِعٌ, in two places.

فَقَّاعٌ فَقَّاعٌ ذ One who emits wind from the anus, with a sound, much, or frequently. (TA.) ― -b2- And Strong, or vehement; and bad, corrupt, or wicked. (Lth, O, K.)

فُقَّاعٌ فُقَّاعٌ ذ . 1 certain beverage, (S, O, L, K,) [a sort of beer.] made from barley: (L, TA:) [but there are several sorts thereof, perhaps peculiar to postclassical times: (see De Sacy's Chrest. Arabe, see, ed., vol. i., pp. 149-154:)] so called because of the froth that rises upon its head. (O, K. [See فُقَّاعَةٌ.]) ― -b2- And A certain plant, (AHn, O, K.) such as is termed ↓ مُتَفَقِّعٌ, i. e., (AHn, O, K. *) which, when it dries up, becomes hard, and as though it were horns. (AHn, O, K.) [Now applied in North-Western Africa to The toadstool, which is called in other parts فُطْرٌ.]

فِقِّيعٌ فِقِّيعٌ ذ : see فَقِيعٌ, in two places.

فُقَّاعَةٌ فُقَّاعَةٌ ذ , like رُمَّانَةٌ, sing. of فَقَاقِيعُ, (TA,) which signifies The bubbles that rise upon water, (S, O, K, TA,) and upon wine, (O,) [&c.,] round, [or globular.] (TA,) like قَوَارِير [or vessels of glass]. (S, O, TA.)

فُقَّاعِىٌّ فُقَّاعِىٌّ ذ A seller of [the beverage called] فُقَّاع. (TA.)

فَاقِعٌ فَاقِعٌ ذ (S, O, K) and ↓ فُقَاعِىٌّ (K) Yellow intensely yellow; (S, O, K;) thus both signify: (Lh, K, TA:) or red intensely red: (K:) or red free from an admixture of whiteness: or purely red: (TA:) or فَاقِعٌ is applied to white and to any other colour as signifying free from admixture; (K;) and ↓ فُقَاعِىٌّ is applied in this sense to white: (TA:) and ↓ أَفْقَعُ, of which the pl. is فُقْعٌ, signifies intensely white. (K.)

فَاقِعَةٌ فَاقِعَةٌ ذ A calamity, or misfortune: (S, O, K:) pl. فَوَاقِعُ. (S, O, K. *)

أَفْقَعُ أَفْقَعُ ذ ; pl. فُقْعٌ: see فَاقِعٌ.

فَقْرٌ مُفْقِعٌ فَقْرٌ مُفْقِعٌ ذ , accord. to the K, signifies مُدْقِعٌ [as though meaning Poverty causing to cleave to the dust or earth]: but the right phrase is فَقِيرٌ مُفْقِعٌ, signifying مُدْقِعٌ [i. e. a poor person cleaving to the dust or earth: for أَدْقَعَ is intrans. as well as trans.]; which denotes the worst condition, like مَجْهُودٌ. (TA.) [See 4.]

مِفْقَعٌ مِفْقَعٌ ذ and ↓ مِفْقَاعٌ [The anus (as being the instrument) with which wind is emitted vehemently, with a sound]: see 1, last sentence but one.

خَفٌّ مُفَقَّعٌ خَفٌّ مُفَقَّعٌ ذ i. q. مُخَرُطَمٌ (O, K) i. e. A boot having its fore part pointed. (TA in art. خرطم.)

المُفَقِّعَةُ المُفَقِّعَةُ ذ A certain black bird of which the base of the tail is white, (O, K,) that pecks camels', or similar, dung. (O.)

مِفْقَاعٌ مِفْقَاعٌ ذ : see مِفْقَعٌ; and 1, last sentence but one.

مُتَفَقِّعٌ مُتَفَقِّعٌ ذ : see فُقَّاعٌ.

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٥٦٢
فَقَعَ فَقَعَ A , U ( n. ac. فَقْع 1 , فُقُوْع 27 ), a. Was a deep yellow; was clear, bright. b. Died from heat. c. Crushed, overwhelmed ( misfortune ). d. [ coll. ], Broke, burst, split; died of vexation, mortification. e. Throve ( child ). f. Broke wind. فَقِعَ فَقِعَ A ( n. ac. فَقَع 4 ), a. Was a deep red. فَقَّعَ فَقَّعَ II , a. Snapped, cracked ( fingers ); burst (
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١٣٬٨٣٠
فقع فَقَعَ - يَفْقَعُ (فَقَعَ - يَفْقُعُ)- فَاقِع فَقَعَ - يَفْقَعُ (فَقَعَ - يَفْقُعُ) + اللون: يكون اللون صافياً شديد النصوع خالصاً من الشوائب: يزداد اللون فيُبْهِر، ويدخل في العين بشدة وتأثير وكثافة وغنى فَاقِع: اسم فاعل صفة مشبهة من " فَقَعَ - يَفْقَعُ ": صافياً شديد النصوع خالصاً من الشوائب واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " شدة اللون
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٩ (الإجمالي: ١٢)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. صفر

    الآيات المشتركة: ١ · Sufar, safra kesesinden çıkan sarı sudur

  2. لون

    الآيات المشتركة: ١ · Her çeşit renk demektir

  3. بقر

    الآيات المشتركة: ١ · Sığır

  4. سرر

    الآيات المشتركة: ١ · Serer üstüne oturulan kanepe türü divandır

  5. نظر

    الآيات المشتركة: ١ · Korkuluk demektir

  6. دعو

    الآيات المشتركة: ١ · Deav : Dua, gel gel anlamına kalkan eller demektir

  7. بين

    الآيات المشتركة: ١ · Beyn topraktaki yarık demektir

  8. ربب

    الآيات المشتركة: ١ · Ribve, tümsek demektir

  9. قول

    الآيات المشتركة: ١ · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…

الآيات التي ورد فيها(١)

  1. قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَنَا مَا لَوْنُهَا قَالَ إِنَّهُ يَقُولُ إِنَّهَا بَقَرَةٌ صَفْرَاءُ فَاقِعٌ لَوْنُهَا تَسُرُّ النَّاظِرِينَ

    Koyu

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökفقع
YapıÜçlü kök
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerنصع, صفو, زهو
Zıt Kökكمد
Çekirdek Özet 1Basınçla patlayarak, kabarıp yüzeye çıkarak parıldama, netleşme ve arı biçimde açığa çıkma
Çekirdek Özet 2Rengin başka hiçbir ton veya leke barındırmayacak derecede arı, parlak, saf ve göz alıcı doruk noktası
Çekirdek Özet 3Belirsizliğin, karışıklığın ve matlığın tamamen giderilerek nesnenin ayırt edici niteliğinin tam açıklıkla tecelli etmesi
Kritik Hata RiskiSıfatı alelade veya koyu bir renk tonu sanıp arılık, parlaklık ve göz alıcı netlik boyutunu göz ardı etmek

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
فقYarılma, açılma, içte sıkışan şeyin dışarı fırlaması veya boşluk meydana gelmesi; nitekim فقد var olanın ayrılıp gitmesiyle oluşan boşluğu, فقر omurganın kırılarak yarılmasını ve derin yoksunluğu, فقه ise kapalılığın yarılarak mananın açığa çıkarılmasını ifade ederعBoğaz harfinin getirdiği derinlik ve tazyik hissiyle yarılma ve patlama eylemi kabarma, köpüklenme ve rengin dışa doğru göz alıcı bir parlaklıkla fışkırıp arınması boyutuna taşınmıştır

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
فAğızAçılma, dışarıya üfleme, bir yarık veya açıklıktan dışa doğru fırlama hareketi
قUfuktaki güneş veya iğne deliğiIşığın yoğunlaşması, bir sınırdan geçerek odaklanma ve belirginleşme
عGözAçıkça görünme, algılanma, kaynağın bizzat tecelli etmesi ve nazarı celbetme
فقعAğızdan fışkıran basınçlı açıklık, ışığın odaklanması ve gözün doğrudan temaşa etmesiİçerideki rengin veya gazın bir kabarcık gibi aniden patlayarak yüzeye vurması ve gözü dolduracak derecede saf, parlak bir tecelliyle algılanması hareketini kurar

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamDüz arazide toprağı kabartıp aniden yüzeye çıkan, kökü ve tutunacak yeri bulunmayan, basılınca kolayca dağılan beyaz, gevşek yer mantarı (el-fak‘); ayrıca sıvının yüzeyinde basınçla kabarıp patlayan hava kabarcığı (el-fukkay‘a / el-fekâkî‘)
Cahiliye şiiri kullanımıNâbiğa ez-Zübyânî’nin Nu‘mân b. el-Münzir’i yererken zikrettiği beyit: حَدِّثُوني بَنِي الشَّقِيقَةِ ما يَمْ / نَعُ فَقْعاً بِقَرْقَرٍ أَنْ يَزُولا (Bana haber verin ey Şakîka oğulları! Düzlükteki köksüz ve zelil bir mantarın ezilip yok olmasını ne engelleyebilir?)
Erken Arapça kullanımSu veya şarabın yüzeyinde oluşan parıltılı kabarcıklar için Adî b. Zeyd’in tasviri (وطفا فوقها فقاقيع) ve parmak çıtlatma sesi ile aniden gelen felaketler (fevâkiu’d-dehr) için kullanımı

المصدر Kitâbü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça فقع kökü, Sami dil ailesinde patlama, çıtlama, kabarma ve dışa doğru fışkırma bildiren ses-yansımalı ve morfolojik bir çekirdeğe dayanır. Kökün İbranice ve Aramice/Süryanice katmanlarında doğrudan aynı üçlü harf dizilişiyle yaygın bir renk terimi olarak belirmesinden ziyade, kabarcık oluşturma, yarılma, çatlama ve ses çıkarma (İbranice p-k-’ / פקע "çatlamak, patlamak, kabuk kırmak") ekseninde soydaş kullanımları görülür. Arapçada ise bu fiziksel çatlama ve yüzeye fırlama eylemi, sıvının üstündeki parıldayan kabarcık (fukkâa) ve toprağı kabartıp çıkan açık renkli mantar (fak‘) üzerinden, rengin hiçbir tortu içermeksizin en duru, arı ve göz alıcı biçimde dışa vurması (fukû‘ / sarılıkta safiyet ve parlaklık) anlamına özelleşmiştir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Lisān al-ʿArab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönÇatlama, patlama ve hava kabarcığından renk saflığına geçişKabarcığın patlaması ve parlak bir küre oluşturması gibi, rengin de matlıktan arınarak dışa vurup parlaması (asfaru fâki‘) anlamı gelişmiştirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice פקע (p-k-‘) "çatlamak, yarılmak, patlamak"Ortak Sami kökünün fiziksel ayrılma ve sesli patlama manası Arapçada hem akustik hem de görsel arılık ve tecelli boyutunu korumuşturGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiBelirgin dış soydaş tespit edilmediAfro-Asyatik ölçekte ses yansımalı patlama kökleriyle olası paralellikler dışında veri bulunamadıVeri bulunamadı

المصدر Brown-Driver-Briggs, Maqāyīs al-Lugha.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
فقعAnlamlıKabarma, patlama, saf ve parlak renkKabarcığın patlaması, mantarın toprakta belirmesi ve rengin lekesiz parlamasıHedef kök; Kur'an'da geçer
فعقAnlamlıDağıtma, bozma, şiddetle vurmaRüzgarın veya atın yürüyüşünün tozu etrafa şiddetle savurmasıZıtlaşan hareket yönü; Kur'an'da geçmez
قفعAnlamlıBüzülme, toplanma, bükülmeSoğuktan veya kuruluktan uçların içe doğru kıvrılması ve çekilmesiHedef kökün dışa yayılma hareketine zıt büzülme; Kur'an'da geçmez
قعفAnlamlıKökünden söküp alma, süpürmeSuyun veya selin önüne kattığı her şeyi kökünden koparıp götürmesiAni koparma ve boşaltma; Kur'an'da geçmez
عفقAnlamlıAnsızın gelip gitme, yön değiştirmeBir yere aniden uğrayıp hemen ayrılma veya işi çarçabuk savsaklamaHızlı ve kesintili hareket; Kur'an'da geçmez
عقفAnlamlıEğrilme, çengelleşme, bükülmeDüz bir nesnenin ucunun kıvrılarak kanca halini almasıŞekilsel eğilme; Kur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
فقعMerkezRengin katıksız saflığı ve göz alıcı parlaklığıRengin başka hiçbir tona karışmaksızın, fışkıran bir durulukla göze çarpmasıSarı rengin en arı ve parlak doruk noktasıdır
نصعKomşuRenkte ve nesnede lekesizlik, berraklıkنصع daha ziyade beyazda ve genel berraklıkta kullanılır; فقع ise sarıdaki özgül arılığı ve göz alıcılığı anlatırLekesiz beyazlık ve katıksız arılık
صفوKomşuTortudan ve yabancı maddeden arınmaصفو bir karışımın içindeki bulanıklığın giderilmesini; فقع ise rengin kendi özünün ışıldayan doruğunu bildirirDurgun ve berrak hale gelme
زهوKomşuIşıltı, canlılık ve albenili parlaklıkزهو olgunlaşan meyvenin veya süsün parıltısını anlatırken فقع renk doygunluğunun tam saflığını gösterirCanlı ve alımlı görünüş
كمدZıtRengin kararması, solması, matlaşmasıكمد ışıltının kaybolup rengin boğulmasını ve sönmesini ifade ederek فقع kökünün tam zıddı olurDonuk, kederli ve solgun görünüm

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
Arapçaفقعناصع، شديد الصفرة خالصهاSarı rengin hiçbir yabancı ton içermeyen en arı, canlı ve parlak haliKesin
LatinceLuteus, vividusParlak sarı, canlıLuteus safran sarısını, vividus ise rengin canlılığını karşılar; köpüksü patlama nüansını vermezGüçlü
İngilizceVivid yellow, bright, unblemishedParlak ve arı sarıRengin canlılığını ve katıksızlığını karşılar; kelimenin tazyikli açılma kök anlamını taşımazGüçlü
AlmancaLeuchtend gelb, sattgelbParlak, göz alıcı sarıIşıldayan ve doygun sarıyı karşılar; tek başına kültürel arka planını içermezGüçlü
FransızcaJaune éclatant, vifGöz alıcı, ışıl ışıl sarıRengin göze çarpan şiddetini verir; Arapça terimdeki saflık nüansı kısmen dışarıda kalırGüçlü

المصدر Lane’s Lexicon, Oxford Latin Dictionary.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
فاقِعٌRengin başka bir tona veya lekeye yer bırakmayacak biçimde son derece saf, parlak ve göz alıcı olmasıİsrailoğullarının kurban etmeleri emredilen ineğin niteliği; sarının bakanlara sevinç ve ferahlık veren arılığı (Bakara 2:69)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi emirlerin hikmeti ve teklifEmrin ayrıntıya boğulması sonucu vasıfların daralması ve imtihanın ağırlaşması bağlamıRengin tecelli ve nitelik bakımından müphemlikten mutlak belirliliğe geçişi
FıkıhKurban edilecek hayvanın vasıflarıHayvanın renginin, kusursuzluğunun ve belirlenen şartlara uygunluğunun ibadetin geçerliliğine etkisiKusursuz, lekesiz ve tek renk olma şartı
TefsirBakara kıssasındaki ineğin rengi ve etkisiAyetteki "bakanların içini açan / sevindiren" ifadesiyle rengin psikolojik ve görsel etkisi arasındaki bağGözü yormayan, aksine sürur ve neşe veren parlak sarılık
HadisNamaz adabı ve mekruhlarHadiste geçen "tashbîk" ve "tefkî‘u'l-esâbi‘" (parmakları birbirine geçirip çıtlatmak) yasağıParmak boğumlarından sesli ve patlamalı gaz çıkışı yapmanın mekruhluğu

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKurban ve adanma bilinciKusursuzluk ve safiyetŞüpheyi ve kusuru bertaraf etmeİbadete konu olan nesnenin alelade değil, en saf ve ayırt edici nitelikte olmasıKesin
İlmiOptik ve renk algısıDoygunluk ve spektral arılıkGörsel netliği azamiye çıkarmaRengin monokromatik saflığı ve göz reseptörlerinde en berrak uyarımı oluşturmasıGüçlü
SiyasiToplumsal temsil ve sembollerAçıklık ve şeffaflıkTereddüdü ortadan kaldıran netlikKamusal kararların ve simgelerin hiçbir gizli ajanda barındırmayacak kadar berrak olmasıMuhtemel
İktisadiMalın kalitesi ve piyasa değeriAyıpsızlık ve yüksek standartİhtilafı ve aldanmayı önlemeTicarete konu malın niteliğinin şüpheye yer bırakmayacak derecede açık ve kusursuz olmasıGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDoygunluk (saturation) ve tek dalga boyu saflığıSpektrumda gürültüden (noise) veya beyaz ışık karışımından arınmış, tek bir dalga boyunda azami genliğe ulaşan elektromanyetik ışınım profiliGüçlü
Beşeri bilimlerPsikolojik ferahlık ve estetik tatminKarışık ve belirsiz uyaranların zihinde yarattığı yorgunluğun aksine, net ve duru bir görsel formun algılayıcıda sevinç ve rahatlama üretmesiGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi sadece "koyu sarı" veya sıradan bir "ton" olarak tercüme edip kökün taşıdığı arılık, ışıltı ve sevinç verici parlaklık boyutunu göz ardı etmek
Kur'an içi daha geniş anlamRengin sadece pigment yoğunluğu değil, insanın ruhsal durumuna etki eden (tesurru’n-nâzirîn) saf, berrak ve ayırt edici bir tecelli olması
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyette istenen hayvanın niteliğinin rastgele bir renk koyuluğu sanılması ve İsrailoğullarının sürekli soru sorarak daralttığı ilahi çerçevenin estetik ve ayırt edici boyutunun anlaşılamaması

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın renkleri yalnızca fiziksel maddeler olarak değil, insan ruhunu etkileyen estetik ve psikolojik bir tecelli olarak ele aldığını gösterdiği için
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Bakara suresinde İsrailoğullarının kurban emri karşısındaki tavırlarını ve emrin vasıflarını bildiren kıssa ayetlerinde (Bakara 2:69)
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Sarı rengin daima solgunluk, hastalık ve zayıflık çağrıştırdığı yönündeki tek taraflı algıyı kırarak, arı sarının neşe, canlılık ve parlaklık kaynağı olduğunu ortaya koyar

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamSıvı yüzeyinde kabaran kabarcığın veya yer mantarının basınçla dışarı fırlaması, patlaması ve katıksız bir şekilde belirmesi.
  • Soyut anlamBir rengin ya da niteliğin, hiçbir karışım ve bulanıklık taşımaksızın kendi doruk noktasında parıldayarak gözü ve zihni doldurması.
  • Sistematik karşılıkBelirsizlik ve karmaşıklık perdesinin yırtılarak, nesnenin en saf ve kusursuz haliyle tecelli etmesi; algıda azami doyum.
  • LaTeX modeliC=lim⁡σ→0Iσ+ϵ
  • LaTeX açıklamasıFormülde C arı ve göz alıcı renk tecellisini (safiyeti), I ışık veya rengin özsel şiddetini, σ renge karışan yabancı tonları, bulanıklığı ve matlığı, ϵ ise sıfıra bölünmeyi engelleyen en küçük payı simgeler. σ sıfıra yaklaştıkça (karışım ve leke tamamen yok edildikçe), algılanan renk parlaklığı ve saflığı (C) mutlak doruğuna ulaşır.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ف