كثب
ك - ث - ب
جذر- الورود: ١
- الآيات: ١
- الصيغ: ١
- المعاجم: ١٢
Küsbe” (sinli)den dönüşmüştür. Daha yayvanlaşmış dağılmış küsbe demektir.المزيد ›
ملاحظاتي
المعاجم(١٢)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
Küsbe” (sinli)den dönüşmüştür. Daha yayvanlaşmış dağılmış küsbe demektir.
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٧٣٥الكاف والثاء والباء معهما
ك ث ب، ك ب ث مستعملان فقط كبث: كَثَبْتُ التراب ونحوه كثباً فانكثب، أي: نثرته. وسمي الكثيبُ لدقة ترابه، كأنه منثور بعضه فوق بعض رخاوة.
وكل طائفة من التمر والبر مصبوب فهو كُثْبَةٌ، وجمعه: كُثَبٌ.
والكَثَبُ: غاية قريبة، تقول: رماه من كَثَب.
والكاثِبةُ: ما ارتفع من منسج الفرس. والجميع: كواثبُ وأكثاب والكُثْبة: القليل من اللبن ونحوه من طعام وغيره.
وكَثَبْته، أكْثِبُه كَثْباً،
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٤٩٤كثَبْتُ الشيء أكْثُبُهُ كَثْباً، إذا جمعته. وانكثب الرملُ، أي اجتمع. وكلُّ ما انصبَّ في شيءٍ فقد انكثبَ فيه. ومنه سمِّي الكثيبُ من الرمل؛ لأنه انصبّ في مكانٍ فاجتمع فيه؛ والجمع الكُثْبانُ، وهي تلال الرمل. والكُثْبَةُ من اللبن: قَدْرُ حَلْبة. وقال أبو زيد: ملء القَدَح من اللبن. والجمع كُثَبٌ. وكلُّ شيءٍ جمعته من طعام أو غيره بعد أن يكون قليلاً فهو كُثْبَةٌ. والكَثَبُ: القُرْب. يقال: رماه من كَثَب.
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٢٬٦٠٣ك ث ب
كثب ، كبث : ( مستعملان ) .
كبث : ( أبو عبيد عن الأصمعي ) : البَرِيرُ : ثمَرُ الأراكِ ، والغَضُّ منه : المَرْدُ ، والنَّضيجُ : الكَبَاثُ .
وقال أبو عمرو : الكَبِيثُ : اللَّحْمُ الّذِي قد غُمّ ، وقد كَبَثْتُهُ فهوَ مَكْبُوثٌ وكَبيثٌ ، وأنشد :
أَصْبَحَ عمارٌ نشيطاً أَبِثَا
يَأَكلُ لحماً بَائتاً قد كَبِثَا
كثب : في حديث ماعزِ بنِ مالكٍ أنَّ النبي ( صلى الله عليه وسلم ) ( أَمَرَ بِرَجْمِهِ ،
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٣٬٠٥١(باب الكاف والثاء وما يثلثهما)
(كثر) الكاف والثاء والراء أصلٌ صحيح يدلُّ خِلاف القِلّة. من ذلك الشَّيء الكثير، وقد كَثُر. ثم يُزَاد فيه للزِّيادة في النّعت فيقال: الكوثر: الرّجلُ المِعطاء. وهو فَوْعلٌ من الكَثْرة. قال:
وأنتَ كثيرٌ يا ابنَ مروانَ طيِّبٌ *** وكان أبوك ابنُ العقائل كَوْثرا([1])والكَوثَر: نهرٌ في الجَنّة. قال الله تعالى: ﴿إنَّا أعْطَينَاكَ الكَوثَرَ﴾ [الكوثر 1] قالوا هذا وقالوا:
المفردات في غريب القرآن
الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٣٣٢- قال تعالى: ﴿وكانت الجبال كثيبا مهيلا﴾ [المزمل/14] أي: رملا متراكما، وجمعه: أكثبة، وكثب، وكثبان، والكثيبة: القليل من اللبن، والقطعة، من التمر، سميت بذلك لاجتماعها، وكثب: إذا اجتمع، والكاثب: الجامع، والتكثيب: الصيد إذا أمكن من نفسه، والعرب تقول: أكثبك الصيد فارمه (انظر: المجمل 3/779، وأساس البلاغة (كثب) )، وهو من الكثب، أي: القرب.
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٨٥٧ك ث ب
كَثَبَ الطعامَ وغيره: جمعه.
وباتوا على كثيبٍ من رملٍ وكثب وكثبان.
وكأن قدودهنّ قضبان على كثبان.
وسقاه كثبة من اللّبن وكثباً وهي قدر الحلبة.
وفي الحديث: " يعمد أحدكم إلى امرأة مغيبة فيخدعها بالكثبة " وعرض رمحه على كاثبة فرسه.
وقال النابغة: إذا عرض الخطّيّ فوق الكواثب وأكثبك الصّيد فارمه: أمكنك من كاثبته كما يقال: أفقرك: أمكنك من فقاره.
ومن المجاز: أكثب
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٥٬١٤٧الكَثَبُ، بالتحريك: القُرْبُ. وهو كَثَبَك أَي قُرْبَكَ؛ قال سيبويه: لا يُستعمل إِلاَّ ظر فاً. ويقال: هو يَرْمِي من كَثَبٍ، ومِنْ كَثَمٍ أَي من قُرْبٍ وتَمَكُّنٍ؛ أَنشد أَبو إِسحق:
فهذانِ يَذُودانِ، * وذا، مِنْ كَثَبٍ، يَرْمِي
وأَكْثَبَك الصيدُ والرَّمْيُ، وأَكْثَبَ لك: دنا منكَ وأَمْكَنَك، فارْمِه. وأَكْثَبُوا لكم: دَنَوْا منكم. النضر: أَكْثَبَ فلانٌ إِلى القوم أَي دنا منهم؛ وأَكْثَبَ إِلى
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٥٬٦٢٦الكثب: الجمع من قرب، وفي حديث أبي هريرة: كنت في الصفة، فبعث النبي صلى الله عليه وسلم، بتمر عجوة فكثب بيننا وقيل: كلوه، ولا توزعوه أي: ترك بين أيدينا مجموعا. ومنه الحديث: جئت عليا، وبين يديه قرنفل مكثوب ، أي: مجموع الكثب: الاجتماع، يقال: كثب القوم، إذا اجتمعوا، فهم كاثبون: مجتمعون. الكثب: الصب، يقال: كثب الشيء كثبا: إذا جمعه من قرب، وصبه قال الشاعر:
على السيد الصعب لو أنه
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٦٬٤٥٥كَثَبَهُ
1 كَثَبَهُ ذ , aor. كَثُبَ and كَثِبَ , inf. n. كَثْبٌ, He collected it together, (S, K,) from a near place. (TA.) كُثِبَ بَيْنَنَا [It (referring to a quantity of dates, sent by Mohammad,) was collected together among us;] meaning, it was left collected together before us. (TA, from a trad.) كَثَبَ القَوْمَ He collected together the people. (Msb.) ― -b2- كَثَبَهُ, aor. كَثُبَ and كَثِبَ
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٣٩١كَثَبَ
كَثَبَ I , U ( n. ac. كَثْب 1 ),
a. Gathered, collected.
b. Poured, emptied out; scattered; inverted.
c. Became collected.
d. A , U ( n. ac. كَثْب 1 ) [ acc. or La or Fī ], Approached; entered amongst.
e. [ 'Ala ], Rushed upon, charged.
f. Became little ( milk ).
كَثَّبَ
كَثَّبَ II ,
a. Was little, small; was few.
كَاْثَبَ
كَاْثَبَ III
a. [ acc. ], see I (d) .
أَكْثَبَ
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١٥٬٢٥٨كثب
كَثَبَ - يَكْثُبُ - كَثَب - كَثِيْب
كَثَبَ - يَكْثُبُ + كائن + شيئاً (الرمل أو ما شابه): يجمعه ويراكمه فوق بعضه: يجمعه ويراكمه فوق بعضه حتى يرتفع فوق الأرض مشكلاً كومة كبيرة عالية يراها الجميع (كالهضبة أو الجبل الصغير)
كَثَب: اسم فعل " كَثَبَ - يَكْثُبُ ": وهو كذلك بمعنى مفعول منه: المتراكب المتراكم العالي فوق الأرض والذي يبصره كل الناس
الصيغ(١)
الجذور المجاورةالمجاورة: ٦ (الإجمالي: ٦)
الآيات التي ورد فيها(١)
يَوْمَ تَرْجُفُ الْأَرْضُ وَالْجِبَالُ وَكَانَتِ الْجِبَالُ كَثِيبًا مَهِيلًا
Kum yığını
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | كثب |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | كوم, جمع, ردم, حقف |
| Zıt Kök | نثر |
| Çekirdek Özet 1 | Tanelerin gevşek biçimde bir araya yığılması ve mesafenin daralarak ele gelecek derecede yakınlaşması |
| Çekirdek Özet 2 | Sağlam ve sert yapıların çözülerek akıcı, gevşek ve tutunaksız bir kum yığınına dönüşmesi |
| Çekirdek Özet 3 | Kohezyonu ve iç direnci kalmayan kütlenin biçimsel çöküşü ve akışkanlaşması |
| Kritik Hata Riski | Kökün yalnızca statik bir tepe veya kum yığını sanılarak, bünyesindeki gevşeklik, akıcılık ve çözülme dinamizminin göz ardı edilmesi |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| كث | Birikme, yoğunlaşma ve sıklaşma hareketi; nitekim aynı çekirdeği paylaşan كثر kökünde çokluk ve artış, كثف kökünde ise yoğunluk ve kesafet anlamı esastır. | ب | Kökün sonuna gelen ب harfi içerme, kütleselleşme ve sınır belirleme etkisi katarak, genel birikme hareketini taneli ve dökülgen nesnelerin ele gelecek bir küme yahut yakın bir mesafe halinde toplanmasına dönüştürmüştür. |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ك | Avuç içi; kavrama, eğme, kaplama | Dağınık unsurları avuçlar gibi bir araya toplama ve kavrama hareketi |
| ث | İşaret, sınır; sürtünme ve yayılma (ikiz harf ت türetmesi) | Tanelerin birbiri üzerine sürtünerek dökülmesi, yayılması ve akıcılık kazanması |
| ب | Ev, çadır; iç, barınma, kapalı alan | Birbirine yaklaşan unsurların tek bir kütle, sınır veya mekân içinde toplanması |
| كثب | Avuç içine alınıp dökülen tanelerin bir kütle halinde toplanıp yakınlaşması | Gevşek taneli maddelerin dış bir etkiyle kavranıp yığılması, birbirine yaklaşarak akıcı bir tepe oluşturması hareketi |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Tanelerin gevşek ve dökülgen biçimde üst üste yığılmasıyla oluşan kum tepesi; sağılan sütün kapta toplanan az bir miktarı (el-küsbe) ve atın sırtında kürek kemiklerinin toplandığı yüksek yer (el-kâsibe). |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Nâbiğa ez-Zübyânî atın cidago ve omuz başını nitelemek üzere kökü çoğul kalıbında kullanmıştır: إذا عَرَضُوا الخطِّيِّ فوقَ الكواثِبِ |
| Erken Arapça kullanım | Erken dönem avcılık ve savaş dilinde mesafenin ok atımı kadar kısalmasını ve hedefin imkân vermesini anlatmak için «av yaklaştı ve vurulacak mesafeye geldi» anlamında أكثب الصيد denilmiş; Bedir gününde de düşmanın yaklaşması bu kökle ifade edilmiştir. |
المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Arapça كثب kökü, Sami dil ailesinde dağınık parçaların kümelenmesi, toplanması ve mesafenin daralması semantik alanıyla ilişkilidir. Kökün ilksel çekirdeği, toz veya kum taneleri gibi serbest parçacıkların bir araya getirilerek dökülmesi (nesr) ve bu yolla bir tepecik oluşturmasıdır. Doğu ve Batı Sami kollarında /k-t-b/ veya /k-t-p/ dizilimleri genellikle omuz, sırt veya bir nesnenin üst yığıntı kısmı ile bağdaşır; nitekim Arapçadaki el-kâsibe (atın omuz başı) kullanımı İbranice katef (omuz, sırt, dağ yamacı) ile doğrudan fonetik ve anlamsal bir koşutluk sergiler. Arapçada kök, hem bu morfolojik çıkıntıyı (tepecik, kum yığını) hem de iki nokta arasındaki mesafenin sıfırlanacak kadar toplanmasını (kurb) içerecek biçimde özelleşmiştir. Süryanice ve diğer katmanlarda ise toplama ve derleme eylemi kökün ikili çekirdeği olan كث (yoğunluk, çokluk) ile irtibatlı kalmıştır.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | كث çekirdeğinden türeyiş | Yoğunlaşma ve birikme bildiren ikili kökten hareketle, taneli maddelerin yığılması ve mesafenin kısalması anlamlarına genişlemiştir. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice katef (omuz/yamaç) ve Süryanice kümeleşme formları | Yüksekte toplanan kütle, dağ yamacı veya cidago ile kum tepecikleri arasındaki biçimsel izomorfizm korunmuştur. | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Afro-Asyatik ailenin diğer kollarında doğrudan doğrulanmış soydaş biçim tespit edilmedi. | Veri bulunamadı |
المصدر David Cohen, Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| كثب | Anlamlı | Toplanmak, yakın olmak, yığılmak | Gevşek taneli şeylerin üst üste birikerek kum tepesi oluşturması veya bir şeyin ele gelecek kadar yaklaşmasıdır. | Hedef kök; Kur'an'da geçer. |
| كبث | Anlamlı | Erâk ağacının olgunlaşmamış meyvesi | Dağınık halde toplanan veya güneşte kuruyup büzülen yaban yemişidir. | Kur'an'da geçmez; sözlüklerde müsta'meldir. |
| ثكب | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir. |
| ثبك | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir. |
| بكث | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir. |
| بثك | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir. |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| كثب | Merkez | Yığılma, dökülgen tepe, yakınlık | Parçaların içsel bir bağ olmaksızın gevşekçe üst üste binmesi ve kolayca akabilmesi | Katı bir bütünlük oluşturmayan, her an akıp yayılmaya hazır taneli yığındır. |
| كوم | Komşu | Yığın, yükselti | Bir şeyin üst üste atılarak yüksek bir kütle haline getirilmesi | كوم kökünde iri parçalı veya genel nesnelerin yığılması esasken, كثب ince taneli ve gevşektir. |
| جمع | Komşu | Toplanma, bir araya gelme | Dağınık unsurların bir araya getirilip birleştirilmesi | جمع mutlak birleşmeyi içerir; كثب ise fiziksel olarak dökülgen ve geçici bir toplanmayı ifade eder. |
| ردم | Komşu | Sed çekme, üst üste doldurma | Boşlukları taş ve toprakla doldurarak sağlam bir set inşa etme | ردم kökünde mukavemet ve tıkaç olma vasfı varken, كثب mukavemetsizdir. |
| حقف | Komşu | Eğri kum tepesi | Kumun rüzgârla eğrilip hilal veya kıvrım şeklinde toplanması | حقف belirli bir şekil almış sertleşmiş kum sırtıdır; كثب ise akıcı ve çözülendir. |
| نثر | Zıt | Saçılma, dağılma | Bir arada duran unsurların çevreye kontrolsüzce savrulması | كثب birikip yaklaşmayı gösterirken, نثر parçalanıp birbirinden uzaklaşmayı ifade eder. |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | كثب | Dökülgen yığın, yakınlık | Gevşek tanelerin tutunaksız birikintisi ve imkân veren yakınlık halidir. | Kesin |
| Latince | tumulus, acervus | Yığın, kum tepeciği | acervus tanelerin yığılmasını karşılar; ancak kökün içerdiği akıcılık ve yakınlık dinamizmini dışarıda bırakır. | Güçlü |
| İngilizce | dune, heap, proximity | Kum tepesi, gevşek yığın, yakınlık | dune jeolojik kum tepesini, heap yığını karşılar; ikisi de mesafenin kısalması anlamını tek başına veremez. | Güçlü |
| Almanca | Düne, Schutthaufen, Nähe | Kumul, döküntü yığını, yakınlık | Schutthaufen gevşek birikimi iyi yansıtır; fakat kökün organik akışkanlık nüansını tam taşımaz. | Güçlü |
| Fransızca | dune, amas, proximité | Kumul, yığın, yakınlık | amas gevşek toplanmayı içerir; ancak Arapçadaki vurulabilir yakınlık tabirini kapsamaz. | Güçlü |
المصدر Oxford Latin Dictionary, Lane's Arabic-English Lexicon, Wehr Arabic-German Dictionary.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| كَثِيبًا (İsim / Hal) | Akıcı, gevşek, tutunaksız kum yığını | Kıyamet günü yerin ve sarsılmaz sanılan dağların parçalanıp un ufak olduktan sonra yerçekimiyle akıp giden bir kum tepesine dönüşmesi tasviri (Müzzemmil 73:14). |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Kozmoloji ve kıyamet ahvali | Dağların cevher ve araz yapısının kıyamette yok oluşu veya başkalaşımı; maddenin katı halden akıcı hale geçişi | Maddenin biçimsel direncinin kırılması ve izafi kudretin ilahi kudret karşısında erimesi |
| Fıkıh | Savaş hukuku ve avlanma | Düşmanın veya avın menzile girmesi (remy min keseb) durumunda uygulanacak hükümler | Vuruş veya atış için etkili, imkân veren fiziksel yakınlık mesafesi |
| Tefsir | Kıyamet sahnelerinin tasviri | Müzzemmil 73:14 ayetindeki mehil sıfatıyla birlikte dağların basamak basamak ufalanıp akışkanlaşması | İhtişamlı yapıların basılarak dağılan gevşek kum tepelerine indirgenmesi |
| Hadis | Askeri taktik ve ahlak | Bedir Gazvesi'nde düşman yaklaşmadıkça ok atılmaması emri ve kadına sunulan azıcık hediye (el-küsbe) rivayetleri | Okun hedefini bulacağı kesin yakınlık eşiği ve kap tabanında toplanan az bir süt miktarı |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Ontolojik kudret hiyerarşisi | Dünyevi güç simgelerinin çözülüşü | İlahî irade karşısında mutlak sığınak sanılan yapıların erimesi | İnsanın sığındığı dağ gibi sabit unsurların kum gibi tutunaksızlaşacağını hatırlatır. | Güçlü |
| İlmi | Jeomorfoloji ve granüler fizik | Kohezyonsuz taneli kütle | İç direnci sıfırlanan katı cismin akışkan dinamiğine geçişi | Katılaşmış kayaların ufalanarak en küçük sarsıntıda çöken yığınlara dönüşümünü modeller. | Güçlü |
| Siyasi | Otorite ve güç dengeleri | Yapısal bütünlüğünü yitirmiş teşkilat | Dıştan heybetli duran ancak iç bağı kalmayan gücün dağılması | Baskı veya çöküş anında birbirini tutamayan gevşek ittifakların dağılmasını açıklar. | Muhtemel |
| İktisadi | Varlık ve sermaye yönetimi | Likiditeye dönüşen atıl rezerv | Sabit kıymetlerin hızla akışkan ve tutunması zor birikimlere evrilmesi | Bağlayıcı bir üretim temeli olmayan spekülatif servetlerin kum gibi savrulmasını simgeler. | Muhtemel |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Kritik durma açısı ve granüler akışkanlık (Granular Flow) | Taneli malzemelerin (kum, tahıl vb.) üst üste yığıldığında ulaştığı kritik şev açısı aşıldığında veya sarsıntı anında katı halden sıvı gibi akışkan faza geçmesi durumu | Kesin |
| Beşeri bilimler | Toplumsal anomi ve kohezyon kaybı | Bir arada duran bireylerin aralarındaki ortak değer, hukuk ve güven bağları koptuğunda, dışarıdan kalabalık görünseler de ilk krizde dağılan amorf bir kitleye dönüşmesi | Güçlü |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kelimenin yalnızca çöl coğrafyasına ait sabit, durağan bir «kum tepesi» olarak algılanması ve kökteki dinamik yakınlaşma/akma boyutunun dışlanması |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kur'an'da dağların sarsılmazlık vasfının kırılarak, moleküler veya yapısal bir çözülmeyle kendi ağırlığı altında akıp giden gevşek bir kütleye dönüşüm sürecini nitelemesi |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Ayetteki kozmolojik dönüşümün dehşetini ve maddenin katı halden akıcı hale geçiş dinamizmini kavramayıp, sahneyi sadece durağan bir manzara tasviri gibi okuma sığlığı |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın yeryüzündeki en muhkem ve sarsılmaz nesneler olarak sunduğu dağların, kıyamet dehşeti karşısında iç bağlarını nasıl yitirip tutunaksız bir akıntıya dönüştüğünü tek bir kelimeyle zihne nakşettiği için önemlidir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Kıyamet sahnelerini, yerin ve dağların fiziksel olarak başkalaşıma uğradığı kozmik altüst oluş ayetlerinde (özellikle Müzzemmil 73:14 bağlamında) belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Yeryüzündeki kudret ve madde odaklı yapıların ebedi ve sarsılmaz olduğu yanılsamasını düzeltir; maddenin ilahi kudret karşısında bir kum tanesi kadar zayıf ve gevşek bir yığından ibaret olduğunu gösterir. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamDağınık tanelerin gevşek biçimde üst üste yığılmasıyla oluşan, dirençsiz ve akıcı kum tepesi ile hedefin vurulabilecek mesafeye girmesi.
- Soyut anlamBir arada bulunan unsurların iç bağlayıcı kuvvetlerini (kohezyon) yitirerek, en küçük bir etki veya sarsıntı karşısında akışkanlaşıp dağılma eşiğine gelmesi.
- Sistematik karşılıkGörünürde hacimli ve heybetli olan bir sistemin, yapısal bütünlüğünün çökmesi sonucu direnç gösteremez hale gelmesi ve mesafe engelinin ortadan kalkarak savunmasız kalması.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde sistemin zamana bağlı iç bütünlük ve kohezyon durumunu temsil eder. Sürtünme ve iç bağ direnci parametresi olan sıfıra yaklaştığında (), taneli kütle durağan katı formunu terk ederek bir akışkan yoğunluk dağılımına () dönüşür; bu fiziksel çözülme, kütleyi oluşturan parçalar arasındaki ya da hedef ile fail arasındaki mesafenin () kapanarak tam bir yakınlık ve müdahale edilebilirliğe evrilmesini () sembolize eder.