ماروت

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: م-ا-رالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ٢٩ · الآيات: ١ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».بأسمرأنفعشطنماروتبابلوَمَارُوتَهاروتشريأذنفتنضرر

الجذرالصيغ ١الآيات ١السور ١المجاورة ٢٩

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

ماروت

م - ا - ر

جذر
  • الورود: ١
  • الآيات: ١
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ٠

معناه في القرآن: Ve Marut

ملاحظاتي

المعاجم(٠)

لا توجد مداخل معجمية لهذا الجذر.

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٢٩ (الإجمالي: ٤٤)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. بابل

    الآيات المشتركة: ١ · Bâbile

  2. هاروت

    الآيات المشتركة: ١ · Harut

  3. سليمان

    الآيات المشتركة: ١ · Süleyman

  4. شري

    الآيات المشتركة: ١ · Satın aldılar

  5. مرأ

    الآيات المشتركة: ١ · Mer’, “merve”den dönüşmüştür

  6. نفع

    الآيات المشتركة: ١ · Fayda eder

  7. فتن

    الآيات المشتركة: ١ · Fitne, Madeni curuftan temizlemek için eritmek demektir

  8. سحر

    الآيات المشتركة: ١ · Kesilmiş koyunun akciğeri demektir

  9. تلو

    الآيات المشتركة: ١ · Tilvi toklu demektir

  10. فرق

    الآيات المشتركة: ١ · Fırka Kayalıktan kopan parça demektir

  11. بأس

    الآيات المشتركة: ١ · Bes besese dağınık taşlar demektir

  12. ضرر

    الآيات المشتركة: ١ · “Darir” zor, bulanık gören kişi demektir

الآيات التي ورد فيها(١)

  1. … النَّاسَ السِّحْرَ وَمَا أُنْزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ بِبَابِلَ هَارُوتَ وَمَارُوتَ وَمَا يُعَلِّمَانِ مِنْ أَحَدٍ حَتَّى يَقُولَا إِنَّمَا نَحْنُ …

    Ve Marut

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökماروت
YapıBeşli, yabancı kökenli özel ad (gayr-ı munsarıf alem)
Özel DurumAcemî (Avesta ve Süryanice/Aramice kökenli muarreb isim)
Bağlamsal Yakın Köklerهاروت, ملك, فتن
Zıt Kökعصم
Çekirdek Özet 1Babil'de sihir ve irade imtihanı vesilesi olarak gönderilen iki melekten birinin özel adı
Çekirdek Özet 2İnsan iradesinin ahlaki sorumluluğunu test etmek üzere bilginin sınırlarını ve tehlikesini tebliğ eden ilahi elçi
Çekirdek Özet 3Vahiy ve nübüvvet ile sihir arasındaki ayrımı ortaya koyan nesnel ve ontolojik imtihan ilkesi
Kritik Hata RiskiMeleğin günaha girdiği veya isyan ettiği yönündeki pagan ve İsrailiyyat kalıntısı efsaneleri Kur'an anlatısına karıştırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
مرGeçme, sürtünme, katılık ve akıp gitme hareketi (مرت, مرد, مرج)ا, و, تKelime aslen Arapça türetim sistemine ait olmayıp Sami-İran dil havzasından aktarılan yabancı bir özel ad olduğundan iç Arapça biliteral türetim kuralları doğrudan işlemez; lafzen fa'ûl veznine benzetilerek Arapçalaştırılmıştır

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
مsu; akış, çokluk, derinlikBilginin ve ilahi talimatın derinlikli akışı ve kapsayıcı etkisi
اöküz başı; güç, öncülük, başlangıçİlahi buyruğun başlangıç iradesi ve otorite gücü
رinsan başı; baş, ilk, üstAşkın ve üst bir makamdan (semavi boyuttan) yeryüzüne yöneliş
وçengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaİmtihan ile insanın ahlaki iradesini birbirine bağlayan aktarım
تişaret, çarpı; im, sınır, antlaşma, sonBilginin ifşa edilmesinden önce konulan kesin ilahi sınır ve uyarı mührü
ماروتİlahi otoriteden gelen derin bilginin sınır ve uyarı ile insana imtihan olarak sunulmasıİlahi bir makamdan yeryüzü insanına aktarılan, uyarı ve sınırlarla mukayyet kılınmış derin ilmi imtihan mekanizması

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamÖzel ad olması sebebiyle fiziksel bir eylem veya nesne kökü bildirmez; Babil ve kadim Mezopotamya havzasında Harut ile birlikte anılan ruhani/semavi bir varlığın adıdır
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem Arap şairlerinden el-A'şâ, Babil şarabının akılları baştan alan tesirini ve büyüsünü Harut ve Marut'un Babil'deki tesir gücüne benzeterek bu iki ismi teşbih unsuru olarak zikretmiştir
Erken Arapça kullanımİslam öncesi ve erken İslami dönemde Babil şehriyle özdeşleşen kadim gizli ilimler, tılsım ve büyü rivayetlerinde olağanüstü bilgi taşıyıcısı iki melekten biri olarak anılmıştır

المصدر Lisânü'l-Arab, Kitâbü'l-Hayavân (el-Câhiz), Dîvânu'l-A'şâ, Tefsîru't-Taberî.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça dışındaki Sami ve çevre diller incelendiğinde, ماروت isminin bağımsız bir Sami kökünden türemeyip Doğu Sami (Akkadca) ve Eski İranca (Avesta) kültür havzasından intikal ettiği görülür. Karşılaştırmalı filoloji ve etimoloji çalışmaları, bu ismin Avesta metinlerinde geçen ve Ahura Mazda'nın altı baş meleğinden (Amesha Spenta) ikisi olan Haurvatāt (bütünlük, sıhhat, esenlik) ve Ameretāt (ölümsüzlük) kavramlarının fonetik dönüşümüne dayandığını ortaya koymaktadır. Bu isimler Babil sürgünü sonrasında Yahudi ve Hristiyan Aramicesine (özellikle Talmud ve Targum geleneklerine) ve oradan Ermeniceye (Haurot-Maurot) aktarılmış, ardından fonetik uyumla Arapçaya Harut ve Marut ikilisi olarak geçmiştir. Arap dilcileri de bu kelimenin gayr-ı munsarıf bir alem (özel isim) olduğunu, Arapça fiil köklerinden türetilmediğini (acemî olduğunu) açıkça kaydetmişlerdir. Dolayısıyla kelime, Sami dillerine fonetik ödünçleme yoluyla yerleşmiş aşkın varlık isimlerindendir.

درجة الثقة Kesin

المصدر Arthur Jeffery (The Foreign Vocabulary of the Qur'an), David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques), Lisânü'l-Arab, TDV İA.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönGayr-ı munsarıf yabancı özel adBazı klasik dilcilerin kelimeyi مرت (çorak yer/koparmak) kökünden fa'ûl vezninde türetme girişimleri zayıf görülmüş, ismin yabancı kökenli olduğu tescil edilmiştirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiAramice ve Süryanice aktarımBabil ve Mezopotamya muhitinde konuşulan Aramice lehçeleri üzerinden Arapçaya taşınmış melek ismiGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiHint-İran (Avesta) Ameretāt kökeniHint-Avrupa kök matrisinde yer alan ve ölümsüzlük bildiren m-r-t çekirdeğinden türeyen kavramın özel ada dönüşmüş biçimiGüçlü

المصدر Arthur Jeffery, Sigmund Fraenkel, Josef Horovitz, İbn Âşûr (et-Tahrîr ve't-Tenvîr).

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
ماروتAnlamlıÖzel melek adıBabil'de insanları sınamakla görevlendirilmiş iki melekten biriKur'an'da Bakara 2:102'de geçer

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
ماروتMerkezİmtihan meleğiİmtihan bilincini uyarıyla bildiren Babil meleklerinden ikincisiAyette Harut ile birlikte zikredilen ve sihir fitnesine karşı uyaran melek
هاروتKomşuİmtihan meleğiMarut ile eşleşen ve aynı ilahi tebliği üstlenen melekBirlikte zikredildikleri için kavramsal ikizlik taşır
ملكKomşuVarlık mahiyetiİlahî elçilik göreviyle donatılmış, günahsız ve itaatkar varlıkMarut'un beşer veya şeytan değil, melek türünden bir varlık olduğunu bildirir
فتنKomşuİmtihan ve sınamaHak ile batılı, irade ile sapmayı ayırt eden test süreciMeleklerin "Biz yalnızca bir imtihanız" uyarısıyla doğrudan bağdaşır
عصم / عصمZıtKorunmuşluk ve masumiyetGünah işlemeye karşı ontolojik korunmaEfsanelerdeki düşmüş melek algısına karşı meleklerin ilahi koruma altındaki doğasını ifade eder

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaماروتBabil'de sınavla görevli melekBakara 2:102 bağlamında Harut ile birlikte anılan özel melek ismiKesin
LatinceMarut (angelus probator Babilone)Sınayıcı melekBabil bağlamında ilahi sınavı icra eden meleğin özel adıGüçlü
İngilizceMarutTest angel of Babylonİlahi irade doğrultusunda insan iradesini sınayan Babil meleğiKesin
AlmancaMarutPrüfungsengel von BabylonKur'an kıssasında Babil'de insanları sınayan iki melekten biriKesin
FransızcaMarutAnge éprouvateur de BabyloneSihir ve irade imtihanı vesilesi olarak indirilen melekKesin

المصدر Arthur Jeffery, Payne Smith (Thesaurus Syriacus), TDV İslam Ansiklopedisi.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
ماروتİnsanların iradesini sınamak üzere ilahi uyarıyla sihir bilgisini açıklayan melekKur'an'da sadece tek bir yerde geçer; İsrailoğullarının Süleyman'a iftira edip Babil'de iki meleğe indirilen bilgiye uymalarını anlatan bağlam (Bakara 2:102)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİsmet-i Melâike (Meleklerin masumiyeti)Harut ve Marut'un yeryüzüne inip içki içtiği, zina ettiği ve cezalandırıldığına dair İsrailiyyat rivayetlerinin reddiMeleklerin ontolojik olarak günahsız olduğu ve fısk işlemeyeceği ilkesi
FıkıhSihir ilminin hükmüSihir öğrenmenin, öğretmenin ve uygulamanın haramlığı ile bilginin mahiyetini bilme ayrımıAmel ve itikat planında sihrin küfür, meleklerin bildiriminin ise imtihan sayılması
TefsirMelek lafzının tahliliÂyetteki melekeyn ifadesinin hakiki melek mi yoksa mecaz/melik (kral) mi olduğu ve nüzul ortamıBabil kültüründe fitne unsuru olan bilginin hakikatinin beyanı
HadisRivayet tenkidiZühre yıldızı ve Harut-Marut kıssasına dair merfû isnatlı rivayetlerin illetli sayılmasıMevkuf ve maktu İsrailiyyat anlatılarının ayıklanması zorunluluğu

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid ve imtihanİrade testi vasıtasıİnsanın hayır ve şer karşısındaki serbest iradesini ortaya çıkarmakMelekler açıkça uyarmadan ve küfre düşmeme ikazı yapmadan öğretimde bulunmazlarKesin
İlmiEpistemolojik ayrımNötr bilginin ahlakıBilgi ile eylemin ahlaki sorumluluğunu birbirinden ayırmakBilginin bizatihi varlığı ile kötüye kullanımı arasındaki sınırı gösterirGüçlü
SiyasiBabil iktidar yapısıGayri meşru güç temerküzüİktidarı manipüle eden okült güçlerin deşifre edilmesiSüleyman'ın meşru mülküne karşı sihir yoluyla üretilen sahte otoritenin boşa çıkarılmasıMuhtemel
İktisadiSosyal sözleşme ve düzenMenfaat çatışması aracıKarı-koca arasını açarak aileyi ve dolayısıyla mikro iktisadi dokuyu bozma girişimiSihrin toplumsal istikrarı ve sözleşmeleri fesada uğratan yıkıcı kullanımıMuhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKriptografik güvenlik ve iki anahtarlı denetim protokolüBilginin kendisinin şifreli bir potansiyel taşıması, ancak kullanıcıya açık bir uyarı etiketi ve çift doğrulama eşliğinde teslim edilmesiGüçlü
Beşeri bilimlerÇift kullanımlı teknoloji (Dual-use technology) etiğiHem insanlığın yararına hem de felaketine yol açabilecek yüksek teknolojinin transferinde yasal ikaz ve etik sertifikasyon zorunluluğuGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiİsmi ya tamamen mitolojik bir peri masalı unsuru sayarak reddetmek ya da salt psikolojik bir kuruntuya indirgemek
Kur'an içi daha geniş anlamAllah'ın irade sahibi insanı sınamak için ontolojik varlıkları (melekleri) açık tebliğ ve uyarıcı vazifeyle görevlendirdiği nesnel sınav sahnesi
Yanlış anlamanın doğuracağı hataMeleklere günah, şehvet ve isyan isnat eden teolojik sapmalara kapılmak; bilginin ahlaki sorumluluk doğuran imtihan vasfını unutmak

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Vahiy ve nübüvvet ile sihir arasındaki ayrımı ortaya koymak, meleklerin mutlak itaatkar doğasını korumak ve imtihanın iradeye dayalı felsefesini kavramak için vazgeçilmez bir örnektir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Bakara suresi 101-103. ayetlerinde, Hz. Süleyman'a atılan iftiraların reddedildiği ve İsrailoğullarının vahiy yerine okült/büyücü metinlere yönelişinin eleştirildiği bağlamda belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Meleklerin yeryüzünde kadınlara meyledip günaha battığı, Babil kuyusunda asılı kaldığı şeklindeki muharref İsrailiyyat masallarını çürütür; meleklerin "Biz sırf imtihanız, sakın inkara sapma" diyerek insanı önce uyardığını tescil eder.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBabil bölgesinde insan iradesini test etmek üzere ilahi buyrukla görevlendirilmiş iki melekten ikincisinin yabancı kökenli özel adı.
  • Soyut anlamNötr bilginin transferinde sorumluluk, etik sınır, imtihan ve insanın özgür iradesiyle küfrü veya imanı seçme zorunluluğu.
  • Sistematik karşılıkİlahî tebliğ ve uyarının teyit edildiği, kötüye kullanım potansiyeli yüksek bilginin insan ahlakını sınamak üzere nesnel bir filtreye dönüştürüldüğü imtihan ekseni.
  • LaTeX modeliT={(K,W)∣W→¬C}  ⟹  I×U→{Ahayır,As¸er}
  • LaTeX açıklamasıModelde T imtihan sistemini, K aktarılan bilgiyi, W meleğin yaptığı kesin uyarıyı temsil eder. Uyarının şartı küfrü engellemektir (W→¬C). Bu bilgi ve uyarı girdisi, insanın iradesi (I) ve ameli tercihi (U) ile birleştiğinde ortaya ahlaki sorumluluk taşıyan yapıcı eylem (Ahayır) veya yıkıcı sapma (As¸er) çıktısı çıkar. ماروت ismi bu imtihan protokolündeki nesnel denetçi ve uyarıcı elçiliği sembolize eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: م